Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1418038

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu
z dnia 18 grudnia 2013 r.
III SA/Po 1127/13
Wygaśnięcie mandatu członka zarządu a zakres jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak (spr.).

Sędziowie WSA: Beata Sokołowska, Walentyna Długaszewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. przy udziale sprawy ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) czerwca 2013 r. nr (...) w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2007 r.

I.

uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2,

II.

zasądza od Dyrektora Izby Celnej w (...) na rzecz skarżącej kwotę 7.217,- (siedem tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego,

III.

stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Uzasadnienie faktyczne

Naczelnik Urzędu Celnego w (...), decyzją z dnia (...) listopada 2012 r., uwzględniając treść art. 107 § 1 § 2 pkt 2, art. 109 § 2 oraz art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.), przeniósł odpowiedzialność za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym firmy "A" Sp. z o.o. wynikające z deklaracji podatkowych za styczeń 2007 r. (129.677 zł) oraz za marzec 2007 r. (367.388 zł) wraz z odsetkami za zwłokę na E. M. L.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika.

Zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego E. M. L. pełniła funkcję prezesa "A" Sp. z o.o. w latach 2006-2008. Funkcje tę pełniła jednoosobowo od dnia 21 listopada 2006 r. do dnia 1 sierpnia 2008 r.

W powyższym okresie firma "A" Sp. z o.o. złożyła deklaracje dla podatku akcyzowego za miesiąc styczeń i marzec 2007 r.

Postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Spółce nie doprowadziło do zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Egzekucja okazała się bezskuteczna.

E. M. L., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, skorzystała z prawa odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Strona wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania wskazując na naruszenie:

- art. 15 § 1 w związku z art. 17a i art. 18a ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości,

- art. 187 § 1 w związku z art. 122 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego,

- art. 188 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez brak przeprowadzenie dowodów, o które wnioskował strona postępowania,

- art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny materiału dowodowego,

- art. 116 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez zastosowanie tej normy bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego.

W uzasadnieniu odwołania wyjaśniono, że organem właściwym miejscowo do orzeczenia w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ właściwy dla podatnika (art. 17a Ordynacji podatkowej). Jednak, zgodnie z art. 18a Ordynacji podatkowej, jeżeli po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, to organem właściwym miejscowo w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych lub okresów rozliczeniowych jest organ właściwy po zaistnieniu tych zmian, chyba, że przez zaistnieniem zmiany właściwości miejscowej organu wszczęta została kontrola lub postępowanie podatkowe (art. 18b Ordynacji podatkowej), co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Szczególne rozwiązanie właściwości miejscowej dla podatników podatku akcyzowego zostało przewidziane w § 13 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości miejscowej organów podatkowych. Zgodnie z zawartą tam zasadą, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach rozliczenia podatku akcyzowego za dany okres rozliczeniowy dla podatników, którzy w trakcie okresu rozliczeniowego zmienili miejsce wykonywania czynności, miejsce zamieszkania lub adres siedziby, wskutek czego stał się właściwy inny niż dotychczasowy organ podatkowy, właściwy miejscowo organem dla podatku akcyzowego jest organ właściwy miejscowo w ostatnim dniu tego okresu. Jeżeli jednak, zgodnie z odrębnymi przepisami, podatnik jest obowiązany do ujawnienia adresu siedziby w odpowiednim rejestrze, przepis ust. 1 stosuje się gdy nowy adres został ujawniony w tym rejestrze do końca okresu rozliczeniowego, którego deklaracja dotyczy.

Mając na uwadze powyższe autor odwołania wskazał, że "A" Sp. z o.o. zmieniła siedzibę. W dniu 1 sierpnia 2008 r. ujawniono w rejestrze przedsiębiorców KRS, że siedzibą Spółki jest miasto S., ul. (...). W konsekwencji postępowanie podatkowe przeciwko E. M. L. powinno być prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego w S.

Ponadto, w ocenie autora odwołania, organ I instancji naruszył zasady prowadzenia postępowania wyjaśniającego przy badaniu okoliczności pełnienia funkcji prezesa zarządu przez E. M. L. w styczniu i marcu 2007 r.

W powyższym zakresie wskazano, że w materiale dowodowym brak jest deklaracji podatku akcyzowego za wskazane miesiące. Tymczasem te dokumenty stanowią podstawę określenia wysokości zobowiązania, a nadto zawierają ważne treści, co do okoliczności ich złożenia. Nie jest bowiem jasne kto w imieniu Spółki te deklaracje złożył i je podpisał. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego nie rozważył, jakie znaczenie dla czasu pełnienia przez E. M. L. funkcji prezesa zarządu "A" Sp. z o.o. ma jej pismo z dnia 21 listopada 2006 r. kierowane do Spółki, które odebrał w dniu 23 listopada 2006 r. S. U.

Autor odwołania wyjaśnił przy tym, że członek zarządu może w każdym czasie zrezygnować z pełnienia swojej funkcji (jednostronna czynność prawna). Nie jest zatem tak jak to sugeruje organ I instancji, że przez złożenie wskazanego pisma nie została dokonana jednostronna czynność prawna rezygnacji z funkcji prezesa zarządu. Kwestią istotną, a nie rozważoną przez organ podatkowy, było zbycie udziałów spółki przez E. M. L. w dniu 17 listopada 2007 r. W tej dacie nastąpiło całkowite zerwanie relacji ze Spółką.

Natomiast faktem bezspornym jest, że Spółka nie dopełniła formalności związanych ze zgłoszeniem faktu rezygnacji z funkcji prezesa zarządu przez E. M. L. oraz zbyciem przez nią udziałów spółki. Jednak te zaniechania Spółki nie mogą być powodem nałożenia odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania powstałe w czasie, kiedy wszelkie więzi ze Spółką zostały zerwane poprzez złożenie rezygnacji z funkcji prezesa zarządu oraz sprzedaż udziałów.

Organ naruszył art. 188 ustawy - Ordynacja podatkowa poprzez brak uwzględnienia wniosków dowodowych dotyczących przesłuchania S. U. oraz J. D. Przesłuchanie tych świadków miało na celu wykazanie, że E. M. L. rezygnowała z funkcji prezesa zarządu z dniem 21 listopada 2006 r.

W piśmie z dnia 14 czerwca 2013 r. pełnomocnik strony postępowania wskazał, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania odwoławczego (deklaracje podatkowe na podatek akcyzowy za styczeń i marzec 2007 r.) nie pozwala na ponowne rozpatrzenie kwestii odpowiedzialności podatkowej E. M. L.

Materiał dowodowy nie zawiera także żadnych dokumentów pozwalających ustosunkować się organowi odwoławczemu do zarzutów naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów dotyczących naruszenia właściwości miejscowej organu podatkowego.

Pełnomocnik ponownie zgłosił wniosek o przesłuchanie S. U. oraz J. D.

Po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania, Dyrektor Izby Celnej w (...) decyzją z dnia (...) czerwca 2013 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części orzekającej o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe za miesiąc marzec 2007 r. i umorzył w tym zakresie postępowanie podatkowe, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że przedawnieniu uległy należności określone w deklaracji wystawionej przez "A" Sp. z o.o. za miesiąc marzec 2007 r. w kwocie 367.288 zł. Stąd w tym zakresie należało uchylić rozstrzygnięcia Naczelnika Urzędu Celnego oraz umorzyć postępowanie. Wygaśnięcie zobowiązania pierwotnego dłużnika powoduje bowiem zwolnienie z odpowiedzialności osoby trzeciej, jeszcze przed upływem terminu określonego w art. 118 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Naczelnika Urzędu Celnego, co do wykazania bezskuteczności egzekucji.

Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013 r. organ odwoławczy odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadków S. U. oraz J. D.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, co następuje.

Przepisy art. 18, art. 18a i art. 18b ustawy - Ordynacja podatkowa nie znajdowały zastosowania w sprawie. Wskazane przepisy dotyczą zmiany siedziby podatnika w trakcie roku podatkowego lub określonego odrębnymi przepisami okresu rozliczeniowego. Przedmiotem niniejszego postępowania nie było ustalenie zobowiązania podatkowego za dany okres rozliczeniowy, lecz przeniesienie odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Właściwość miejscową w tej kwestii reguluje art. 71a ustawy - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z treścią tego przepisu organem właściwym jest organ właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Przepis odwołuje się do właściwości podatnika, a organem właściwym miejscowo dla podatnika na dzień złożenia deklaracji (styczeń 2007 r.) był Naczelnik Urzędu Celnego w (...). Zgodnie z odpisem KRS Spółka do dnia 22 maja 2008 r. miała siedzibę w G. przy ul. (...).

Po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Dyrektor Izby Celnej uznał również, że E. M. L. nie przedłożyła żadnych dokumentów, które potwierdzałyby jej twierdzenia o tym, że złożyła ona rezygnację z funkcji prezesa zarządu na ręce J. D. Na kserokopii pisma skierowanego do Spółki w kwestii rezygnacji z funkcji członka zarządu widnieje podpis S. U., a z wyjaśnień strony postępowania wynika, że S. U. podjął się przekazania pisma do spółki "A". Z akt sprawy nie wynika jednak, aby takie pismo dotarło do Spółki i w związku z tym dokonano zmian w KRS. Stan ten potwierdza wypis zmian z KRS oraz pismo Sądu Rejonowego (...) w (...). Sąd w odpowiedzi na pismo E. M. L. wyjaśnił, że złożenie do sądu pisma o rezygnacji z funkcji prezesa zarządu nie oznacza utraty mandatu przez tego członka. Rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną skuteczną z chwilą dojścia do Spółki.

Odnosząc się do zarzutu braku w aktach sprawy deklaracji podatkowych, organ odwoławczy wyjaśnił, że te dokumenty zostały już włączone do akt sprawy przez organ I instancji, co jednoznacznie potwierdza spis kart przekazany wraz z odwołaniem.

E. M. L., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, a nadto umorzenia postępowania podatkowego.

W skardze zostały podniesione zarzuty tożsame z zarzutami stawianym w odwołaniu.

Dyrektor Izby Celnej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. pełnomocnik organu podniósł, że organy celne nie mają możliwości, a przede wszystkim kompetencji do oceny prawdziwości wpisów zawartych w rejestrach sądowych. Z zebranych dokumentów wynika, że formalna rezygnacja z funkcji prezesa zarządu miała miejsce w 2008 r., a nie jak twierdzi skarżąca w 2006 r.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, chociaż nie wszystkie wyrażone w niej zarzuty zasługiwały na aprobatę.

Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1it. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 17a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa organem właściwym miejscowo w sprawie orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej jest organ właściwy dla podatnika. W myśl art. 17 właściwość miejscową organu podatkowego ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby podatnika. Z treści art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej wynika jednocześnie, że przepisy ustaw podatkowych mogą przewidywać odstępstwa od zasad przedstawionych powyżej. Poszczególne ustawy podatkowe mogą określać właściwość miejscową także na innych kryteriach niż miejsce zamieszkania lub siedziba.

Bezsporne jest, że przedmiotem kontrolowanego postępowania jest orzeczenie o odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, które powstały pod rządami ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 29, poz. 257).

Zgodnie z art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 108, poz. 626 z późn. zm.) jeżeli obowiązek podatkowy, w sytuacjach innych niż wymienione w ust. 1-3, powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i należna akcyza nie została do tego dnia zapłacona, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Spółka złożyła deklaracje na podatek akcyzowy, które nie zostały zakwestionowane w rozumieniu art. 21 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa. Należna akcyza nie została zapłacona, pomimo przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W konsekwencji w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej znajdują zastosowanie w całej rozciągłości przepisy ustawy z 2004 r., w tym przepisy o właściwości miejscowej organów podatkowych w rozumieniu art. 17a ustawy - Ordynacja podatkowa. Ustawodawca nie ograniczył zakresu stosowania uchylanych przepisów jedynie do prawa materialnego, nie wyłączył z zakresu rozważanego odesłania przepisów art. 13 ust. 1-7 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (porównaj wyrok NSA z dnia 15 listopada 2011 r., sygn. akt I GSK673/10, Lex nr 1096342).

W ocenie Sądu organy celne prawidłowo przyjęły, że organem właściwym miejscowo do orzekania o odpowiedzialność E. M. L. za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym "A" Sp. z o.o. za miesiąc styczeń i marzec 2007 jest naczelnik urzędu celnego właściwy miejscowo dla określenia zobowiązania podatkowego za wskazany okres.

W okresie od 22 maja 2006 r. do 1 sierpnia 2008 r. Spółka wskazywała jako miejsce siedziby adres ul. (...) w G. Deklaracje na podatek akcyzowy za miesiące styczeń i marzec 2007 r. zostały złożone w Urzędzie Celnym w (...). W konsekwencji organem właściwym miejscowo do orzeczenia o odpowiedzialności E. M. L. za zobowiązania podatkowe w podatku akcyzowym spółki "A" Sp. z o.o. za miesiąc styczeń i marzec 2007 jest Naczelnik Urzędu Celnego w (...). Zmiana siedziby Spółki w dniu 1 sierpnia 2008 r. pozostaje bez znaczenia dla określenia zobowiązania podatkowego za styczeń i marzec 2007 r. Stąd zmiana miejsca siedziby nie spowodowała zmiany właściwości miejscowej organu w zakresie orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej.

Skarżąca trafnie podnosi zarzut naruszenia art. 188 w związku z art. 116 § 1 i § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w zakresie w jakim Dyrektor Izby Celnej pominął wniosek dowodowy strony dotyczący przesłuchania w charakterze świadka J. D. - wspólnika i prokurenta spółki "A" Sp. z o.o.

Argumentacja ujawniona w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 czerwca 2013 r. o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka J. D. oraz S. U. znajduje uzasadnienie jedynie w odniesieniu do wspólnika S. U. Jedynie we wskazanym zakresie przedmiotem wnioskowanego przez stronę dowodu byłyby okoliczności stwierdzone już innym dowodem. Do akt administracyjnych złożona została bowiem kserokopia pisma o rezygnacji E. M. L. z funkcji prezesa spółki "A" Sp. z o.o. Pismo zostało zaadresowane do Spółki, a z jego treści wynika, że miało zostać przekazane do wiadomości J. D. - wspólnika, ale jednocześnie prokurenta Spółki. Odbiór pisma potwierdził własnym podpisem jedynie wspólnik S. U.

Fakt odebrania pisemnego oświadczenia o rezygnacji przez wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialności pozostaje bez znaczenia dla sprawy orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej za zobowiązania spółki "A" Sp. z o.o. Złożenie oświadczenia o rezygnacji jednemu wspólnikowi spółki nie może być skuteczne, ponieważ wspólnika nie można utożsamiać z organem spółki, reprezentantem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (porównaj wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Po 91/11, Lex nr 895975).

Natomiast, w ocenie Sądu żądanie przesłuchanie J. D., w świetle dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych, a także w świetle treści załączonej do akt sądowych kopii protokołu przesłuchania podejrzanego (k. 62-65 akt sądowych) jest niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego kontrolowanej sprawy.

Fakt i data przedstawienia oświadczenia o rezygnacji z funkcji prezesa prokurentowi spółki w taki sposób, że mógł się on z treścią tego pisma zapoznać w rozumieniu art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), czyli skuteczność rezygnacji z funkcji prezesa zarządu jest okolicznością istotną z punktu widzenia orzeczenia o odpowiedzialności E. M. L. za zobowiązania podatkowe spółki "A" Sp. z o.o. Wpis do Krajowego Rejestru Sądowego ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Odpowiedzialność z art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej odnosi się do daty rezygnacji z funkcji, a nie do daty wykreślenia członka zarządu z Krajowego Rejestru Sądowego.

W konsekwencji konieczne jest przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J. D. - prokurenta spółki "A" Sp. z o.o. odnośnie skuteczności oraz daty rezygnacji E. M. L. z funkcji prezesa spółki "A" Sp. z o.o. Wątpliwości, co do tego czy rezygnacja została przedłożona reprezentantowi Spółki, nie zostały rozstrzygnięte żadnym innym dowodem. Podkreślić w tym miejscu należy, że dowody załączone do akt sądowych (protokół z przesłuchania podejrzanego J. D.) jednoznacznie wskazują, że Skarżąca "wycofała się z funkcji prezesa w okresie załatwiania kredytu w "B" dla "A" Sp. z o.o. Z kolei analiza dokumentów załączonych do akt administracyjnych wskazuje, że Spółka ubiegała się o kredyt w listopadzie 2006 r. (k. 26 akt administracyjnych, pismo do "B" o blokadzie pełnomocnictw prokurenta J. D.).

Przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J. D. nie jest powiązane z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części w rozumieniu art. 233 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Stąd wystarczające do usunięcia stwierdzonego naruszenia prawa będzie uchylenie jedynie decyzji organu odwoławczego.

Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor Izby Celnej będzie miał na uwadze, że oświadczenie woli o rezygnacji z funkcji członka zarządu jest jednostronną czynnością prawną, która prowadzi do wygaśnięcia z mocy prawa korporacyjnego stosunku członkowstwa w zarządzie spółki z chwilą zakomunikowania woli rezygnacji właściwemu organowi tej spółki lub jej reprezentantowi. Oświadczenia składane spółce oraz doręczenia pism mogą być dokonywane wobec prokurenta.

Dyrektor Izby Celnej będzie również miał na uwadze, że za członka zarządu można uznawać tylko osobę, która w przewidzianym prawem trybie powołana została na tę funkcję i której mandat nie wygasł. Podstawą powstania odpowiedzialności w rozumieniu art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa jest stan prawny bycia członkiem zarządu (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II UK 174/10, OSNP 2012/5-6/73, LEX nr 786389).

Oddalenie wniosku o wpis do rejestru czy też dokonanie wpisu nie rozstrzyga sporu co do tego, kto jest członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Odmowa dokonania wpisu (wykreślenia wpisu) nie oznacza, że dane są nieprawdziwe, ale że w ocenie sądu rejestrowego nie mogą one korzystać z domniemania prawdziwości, na które mogą powoływać się osoby trzecie. Odmowa dokonania wpisu (wykreślenia wpisu) odnosząca się do wpisów mających charakter deklaratoryjny nie zapobiega powstawaniu skutków prawnych związanych z zajściem określonego zdarzenia (uzyskanie lub ustanie statusu wspólnika, członka zarządu, członka rady nadzorczej), ale zapobiega objęciu przedmiotu wpisu zasadą domniemania prawdziwości. Sąd rejestrowy nie jest uprawniony do rozstrzygania, kto jest, a kto nie jest członkiem organu spółki. O tym decydują określone stosunki spółki - umowa spółki i przepisy art. 201-211 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeksu spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 z późn. zm.). Jeżeli powstają na tym tle spory, to konieczny jest inny tryb, mianowicie sięgnięcie do art. 189 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.) i wniesienie powództwa o ustalenie (Andrzej Kidyba: Komentarz do art. 201 Kodeksu spólek handlowych, teza 6, w System Informacji Prawnej Lex Omega).

Jeżeli doszło do wygaśnięcia mandatu członka zarządu w wyniku rezygnacji, to okoliczność braku wykreślenia danej osoby z rejestru nie powoduje, że taka osoba ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w rozumieniu art. 116 ustawy - Ordynacja podatkowa. Wygaśnięcie mandatu członka zarządu wskutek jego rezygnacji, które jednak nie zostało ujawnione w rejestrze, nie zwalnia tego członka automatycznie z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Jednak w takiej sytuacji członek zarządu ma możność wyłączenia swojej odpowiedzialności przez wykazanie okoliczności wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Ordynacja podatkowa.

Były członek zarządu nie może reprezentować spółki i nie ma wpływu na prowadzenie jej spraw. Nie może zatem złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości, wniosku o wszczęcie postępowania układowego, czy też wniosku o dokonanie wpisu (wykreślenia) do Krajowego Rejestru Sądowego. Podmiotem obowiązanym do złożenia wniosku o wpis do rejestru jest spółka (porówna wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt V CSK 172/10, LEX nr 677904).

Wbrew sugestiom pełnomocnika organu wyrażonym na rozprawie, prowadzenie postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie (ocena skuteczności i ustalenie daty rezygnacji z funkcji prezesa zarządu przez E. M. L.) nie będzie prowadzić do oceny prawdziwości wpisów zawartych w rejestrach sądowych oraz nie pozostaje w kolizji z kompetencją sądu rejestrowego.

W sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy ma obowiązek wyjaśnić czy zaległość podatkowa powstała już po złożeniu rezygnacji z funkcji członka zarządu. Moc dowodowa poczynionych ustaleń odnośnie skuteczności rezygnacji z funkcji członka zarządu ogranicza się jedynie do sprawy orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, moc dowodowa przyjętych ustaleń faktycznych wyczerpuje się w obszarze prawnym objętym zaskarżoną decyzją i nie ma żadnego wpływu na związane z wpisem w Krajowym Rejestrze Sądowy domniemanie uprawnienia do reprezentacji spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Dyrektor Izby Celnej będzie również miał na uwadze, że zakwalifikowanie danej osoby jako członka zarządu nie jest zależne od tego, czy i w jakim zakresie faktycznie dana osoba spełnia swoje obowiązki w spółce. Oddanie faktycznego zarządzania spółką osobie spoza zarządu nie zwalnia członka zarządu z jego obowiązków wynikających z pełnienia funkcji w tym organie ani od odpowiedzialności za ich niedopełnienie. W takiej sytuacji nie można uznać, że niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez winy członka zarządu (porównaj wyrok Sądu najwyższego z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II UK 174/10, OSNP 2012/5-6/73, LEX nr 786389).

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W pkt 3 orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd postanowił w punkcie 2 sentencji wyroku zgodnie z art. 200 powyższej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.