Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1326382

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 11 kwietnia 2013 r.
III SA/Lu 933/12
Przyznanie policjantowi zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby jako czynność materialno-techniczna podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca).

Sędziowie WSA: Jadwiga Pastusiak, Grzegorz Wałejko.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Komendant Wojewódzki Policji z dnia (...) października 2012 r. nr (...) w przedmiocie odmowa prawa i zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Komendanta Powiatowego Policji z dnia (...) sierpnia 2012 r. nr (...).

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) sierpnia 2012 r. Nr (...) Komendant Powiatowy Policji w P. odmówił R. M. prawa i zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za okres od dnia (...) listopada 2011 r. do dnia (...) czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że raportem z dnia (...) sierpnia 2012 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. o naliczenie i zwrot kosztów dojazdu do służby z pobliskiej miejscowości. Skarżący wyjaśnił, że w dniu (...) sierpnia 2012 r. zmienił adres zameldowania. Do raportu dołączył wnioski za okres od listopada 2011 r. do lipca 2012 r. Wniosek za miesiąc lipiec został uwzględniony, gdyż został złożony bezpośrednio po miesiącu w którym policjant dojeżdżał do służby, a więc na bieżąco. Natomiast organ Policji - mając na względzie art. 107 ustawy o Policji nie znalazł podstaw do zwrotu kosztów dojazdu do służby za okres od listopada 2011 r. do czerwca 2012 r., gdyż przepisy o przedawnieniu roszczeń policjantów (art. 107 ustawy o policji) nie mają zastosowania w sprawie niniejszej.

Organ dalej wyjaśnił, że wypłata dokonana na rzecz policjanta w związku z dojazdami do miejsca pełnienia służby stanowi bieżące rozliczenie, mające na celu zwrot policjantowi kosztów dojazdów. Możliwość uzyskania zwrotu kosztów dojazdu uzależniona jest od spełnienia merytorycznych przesłanek, przedstawienia dokumentów (np. bilety miesięczne, stosowny wniosek o zwrot kosztów) potwierdzających koszty dojazdu (i pełnienie służby) ponoszone na bieżąco - z reguły w okresie miesięcznym. Celem instytucji zwrotu kosztów dojazdu jest zapewnienie przez organ policji określonych przychodów na bieżące dojazdy policjanta, który zajmuje lokal w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Brak wniosku policjanta o zwrot kosztów w nakazanym terminie (w miesiącu następującym po miesiącu, w którym zostały poniesione koszty na dojazd do miejsca pełnienia służby) powoduje, że prawo do zwrotu kosztów nie powstaje.

Zdaniem organu bezspornym jest, że policjant dojeżdżał do służby w okresie od listopada 2011 r. do czerwca 2012 r. Nie mniej jednak, brak stosownego wniosku powoduje, że prawo do zwrotu kosztów dojazdu nie powstaje, a motywy oraz okoliczności, z powodu których policjant nie składa stosownego wniosku nie mają prawnego znaczenia.

Organ podkreślił także, że decyzje administracyjne w sprawie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby mają charakter konstytutywny, co powoduje, że prawo do zwrotu kosztów dojazdu nie może powstać za okres obejmujący miesiące wsteczne.

Odnosząc się do art. 107 ustawy o policji organ wyjaśnił, że nie ma on w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis wyżej przywołany zawarty w rozdziale 9 ustawy nie dotyczy spraw zawartych w rozdziale 8 w którym znajduje się art. 93 ust. 1 ustawy o policji uprawniający do zwrotu kosztów dojazdu.

Od powyższej decyzji - pismem z dnia (...) września 2012 r. - odwołał się skarżący zarzucając organowi naruszenie art. 93 ust. 1 ustawy o policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie niniejszej istnieje konieczność konkretyzacji normy prawnej poprzez wydanie decyzji, gdy w rzeczywistości prawo podmiotowe do zwrotu kosztów przejazdu wynika z treści art. 93 ust. 1 ustawy o policji, a ustawodawca nie przewidział takiej formy w ustawie do załatwienia tej sprawy.

Decyzją z dnia (...) października 2012 r. Nr (...) Komendant Wojewódzki Policji w L. utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) sierpnia 2012 r. Nr (...) Komendanta Powiatowy Policji w P. odmawiającą R. M. prawa i zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za okres od dnia (...) listopada 2011 r. do dnia (...) czerwca 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia (...) października 2012 r. organ wyjaśnił, że wniosek może być złożony w każdym czasie, ale zawsze będzie dotyczył bieżącego rozliczenia zwrotu kosztów dojazdu. W sytuacji zgłoszenia roszczenia za okres wsteczny, organ policji będzie zobowiązany do określenia uprawnień na przyszłość - do ustalenia i przyznania bieżących należności. Prawo do zwrotu kosztów dojazdu powstaje w przypadku złożenia na bieżąco, w każdym miesiącu stosownego wniosku.

Wskazał także, że w sprawie niniejszej nie ma także zastosowania art. 107 ustawy o Policji, gdyż przepis ten znajduje się w innym rozdziale niż art. 93 ustawy o policji.

Odnosząc się natomiast do formy orzeczenia stwierdził, że w ustawie nie określono w jakiej formie ma nastąpić rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów dojazdu, co oznacza, że takie rozstrzygnięcie powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej.

Powyższą decyzję zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. M. zarzucając naruszenie art. 93 ust. 1 ustawy o policji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w sprawie niniejszej istnieje konieczność konkretyzacji normy prawnej poprzez wydanie decyzji, gdy w rzeczywistości prawo podmiotowe do zwrotu kosztów przejazdu wynika z treści art. 93 ust. 1 ustawy o policji, a ustawodawca nie przewidział takiej formy rozstrzygnięcia sprawy.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to obowiązek sądu wzięcia z urzędu pod uwagę stwierdzonych naruszeń prawa, które nie zostały podniesione w skardze, zwłaszcza gdy ich charakter skutkuje nieważnością zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji wydane zostały bez podstawy prawnej, a to skutkuje ich nieważnością, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia (...) października 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia (...) sierpnia 2012 r. o odmowie zwrotu R. M. kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby za okres od listopada 2011 r. do lipca 2012 r.

Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej pełnienia służby przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem.

Stosownie do art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4 następuje w formie decyzji administracyjnej.

Analiza powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że sprawa zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o Policji nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej.

Powyższe wynika wprost z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, ponieważ w przepisie tym ustawodawca nie przewidział formy decyzji administracyjnej do załatwiania spraw, o których mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Za takim stanowiskiem przemawia również treść art. 93 ust. 1, zgodnie z którym każdy policjant, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, z mocy prawa jest uprawniony do otrzymania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. W przepisie tym posłużono się zwrotem "przysługuje", który wskazuje na powstanie uprawnień bezpośrednio z mocy ustawy. Skoro uprawnienie do zwrotu kosztów dojazdu powstaje bezpośrednio z mocy ustawy to nie zachodzi konieczność konkretyzacji normy prawnej przez organ administracji publicznej, co oznacza, że kwestia zwrotu przedmiotowych kosztów nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej.

Realizacja obowiązku przez właściwego Komendanta Policji, będącego organem administracji publicznej, następuje w drodze czynności materialno-technicznej, polegającej na wypłacie bądź odmowie wypłaty stosownej kwoty pieniężnej tytułem zwrotu kosztów dojazdu. Czynność ta jest czynnością zaskarżalną do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (vide wyroki WSA w Rzeszowie: z dnia 14 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 401, z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 555/11, z dnia 2 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 554/11, z dnia 13 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 400/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Łd 25/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 433/10).

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że właściwy organ Policji powinien rozpatrzyć wniosek skarżącego jako dotyczący uprawnień wynikających z przepisów prawa i podjąć stosową czynność z zakresu administracji publicznej.

Na marginesie podnieść należy, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrok z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1576/09 oraz wyrok z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 450/11 - zostały wydane w innym stanie faktycznym i prawnym i nie miały zastosowania w niniejszej sprawie. Przedmiotem postępowania w sprawie o sygnaturze akt I OSK 1576/09 był równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o Policji, natomiast w sprawie sygnaturze akt I OSK 450/11 - równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługujący na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.