Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2138225

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 10 listopada 2015 r.
III SA/Lu 881/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Wałejko.

Sędziowie WSA: Jerzy Drwal (sprawozdawca), Ewa Kowalczyk.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) r. (...) - wydaną na mocy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia (...) r. o kierujących pojazdami - Prezydent Miasta C. odmówił J. M. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że postanowieniem Prokuratora Rejonowego we W. z dnia (...) r. zatrzymano J. M. prawo jazdy nr (...) kat. B, C na podstawie art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

W dniu (...) r. J. M. wystąpił z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C.

Odnosząc się do wniosku organ stwierdził, że nie może on być pozytywnie rozpatrzony. Organ powołał się na treść art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi, że prawo jazdy nie może być wydane osobie wobec której orzeczono prawomocnym wyrokiem zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Przepis ten stosuje się wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy, w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B (art. 12 ust. 2 ustawy).

J. M. wniósł odwołanie od ww. decyzji podnosząc, że jest ona rażąco sprzeczna z prawomocnym wyrokiem sądu, normami prawa karnego procesowego oraz prawa administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia (...) r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO w uzasadnieniu wyjaśniło, że wyrokiem z dnia (...) r. sygn. akt IX K 29714 Sąd Rejonowy w C. IX Zamiejscowy Wydział Karny z siedzibą we W. orzekł wobec J. M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów do których prowadzenia uprawnia prawo jazdy kat. C i E, na okres dwóch lat, zaliczając na poczet orzeczonego zakazu okres zatrzymania prawa jazdy od dnia (...) r. do dnia (...) r.

Wykonując dyspozycję zawartą w prawomocnym wyroku Sądu, Prezydent Miasta C., decyzją z dnia (...) r. (...) cofnął J. M. uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B i C na okres 2 lat tj. od dnia (...) r. do dnia (...) r.

Organ odwoławczy powołując się na treść art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami wyjaśnił, że nie jest dopuszczalny zwrot zatrzymanego prawa jazdy w zakresie i okresie obowiązywania decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy.

Organ podniósł także, że wprawdzie J. M. kierował pojazdem mechanicznym w stanie nietrzeźwości w dniu (...) r. to obecnie obowiązująca ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera przepisów przejściowych odnoszących się do sytuacji osób, które popełniły tego rodzaju czyn zabroniony pod czas obowiązywania ustawy o kierujących pojazdami przed nowelizacją w 2014 r.

W skardze do WSA w Lublinie J. M. zarzucił, że decyzja Kolegium jest sprzeczna z prawem bowiem zastosowanie powinien mieć przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami sprzed nowelizacji wchodzącej w życie w dniu (...) r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zaskarżoną decyzją odmówiono J. M. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C. Z treści skargi wynika, że skarżący kwestionuje ww. rozstrzygnięcie jako naruszające prawo, poprzez odmowę wydania prawa jazdy kat. C w sytuacji, kiedy prawomocne orzeczenie sądu o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat nie pozbawiło skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami, do których odnosi się prawo jazdy tego rodzaju kategorii C.

W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, dokumentem stwierdzającym posiadane uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi jest wydane w kraju prawo jazdy. Ww. ustawa w art. 6 ust. 1 stanowi, że prawo jazdy stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Przepis ten w pkt 1 - 16 wyszczególnia kategorie praw jazdy i zamieszcza katalog pojazdów, do kierowania którymi uprawnia prawo jazdy (określonej kategorii). Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy, prawo jazdy jest wydawane przez starostę, na wniosek osoby zainteresowanej. Przepis art. 11 ust. 1-3 określa warunki do wydania prawa jazdy. W świetle ust. 4 dodatkowym warunkiem wydania prawa jazdy:

1)

kategorii C1, C, D1 lub D - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych dla prawa jazdy kategorii B;

2)

kategorii B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - jest spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, określonych odpowiednio dla prawa jazdy kategorii B, C1, C, D1 lub D.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia (...) r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 970) postępowania rozpoczęte na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończone w dniu wejścia w życie ustawy prowadzi się na dotychczasowych zasadach (ust. 1). Do postępowań wszczętych na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończonych w dniu wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy art. 102 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 2).

Stosownie do art. 3 ww. ustawy przepis art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą ma zastosowanie do osób wobec których orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych po dniu wejścia w życie ustawy.

Z powyższego wynika, że wbrew twierdzeniom organu II instancji istnieją przepisy przejściowe odnoszące się do sytuacji osób, które popełniły czyn zabroniony polegający na prowadzeniu pojazdu w stanie nietrzeźwości. Jak wynika ww. art. 3 ustawy o zmianie ustawy o kierujących pojazdami właściwymi przepisami regulującymi w przedmiotowej sprawie kwestie ewentualnego zwrotu bądź, wydania prawa jazdy są przepisy ustawy po nowelizacji z dnia (...) r., w zakresie art. 12 ust. 2 o kierujących pojazdami. Treść tego przepisu nie została zmieniona ww. nowelizacją.

W myśl art. 12 ust. 2, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii:

1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A;

2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B;

3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

Wskazać należy, że w świetle art. 42 Kodeksu karnego to sąd zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów. W razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego (art. 182 § 1 zd. 1 Kodeksu karnego wykonawczego). Organ do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu (art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego). W związku z tym przepisem pozostaje art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, w świetle którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Z ww. przepisów wynika, że to sąd karny - a nie organ administracji - orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, ustalając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz ten dotyczy. Dopiero orzeczenie sądu powszechnego stanowi podstawę dla właściwego organu administracji do cofnięcia uprawnień, przy czym cofnięcie to następuje w orzeczonym przez sąd karny zakresie. Organ administracji nie może samodzielnie rozszerzać tak orzeczonego przez sąd karny zakazu dotyczącego uprawnienia do kierowania pojazdami, które nie zostały objęte tym zakazem (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia (...) r. III SA/Po 1452/13).

Oznacza to, że decyzja z dnia (...) r., na którą powołuje się organ w uzasadnieniu nie powinna być stosowana w związku z faktem, że rozszerza ona orzeczony przez sąd karny zakaz na pojazdy kat. C, które nie zostały objęte zakazem w wyroku z dnia (...) r. Organ zatem powinien przyjąć zakres orzeczony przez sąd karny i odmówić zastosowania zakresu wskazanego w decyzji z dnia (...) r., który winien być tożsamy z zakresem wskazanym przez sąd. W przypadku "kolizji" prawomocnego orzeczenia sądu oraz ostatecznej decyzji administracyjnej w zakresie w jakim ustalono zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii, należało zastosować zakres określony w wyroku z dnia (...) r. oraz przepis art. 12 pkt 1 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, a nie przepis art. 12 pkt ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami i zakres określony w decyzji z dnia (...) r.

Powyższe stanowisko znajduje uzasadnienie również w orzecznictwie sądów powszechnych. W postanowieniu z dnia (...) r. sygn. akt I KZP 29/13 Sąd Najwyższy wyjaśnił, że sąd (powszechny) orzeka o zakazie prowadzenia pojazdów, określając jednocześnie jakiego rodzaju pojazdów zakaz dotyczy i dopiero to orzeczenie sądu stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie przez właściwy organ administracji. Organ ten nie może przy tym rozszerzyć ani zawęzić orzeczonego przez sąd zakazu. Ustawodawca rozróżnia bowiem osoby posiadające uprawnienia do prowadzenia pojazdów oraz osób ubiegających się o uzyskanie prawa jazdy danej kategorii. Zatem przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, używający wyrażenia "osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy" odnosi się do osoby, która dopiero ubiega się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami danej kategorii, których jeszcze nie posiada. Ww. przepis nie ma zastosowania - zdaniem Sądu Najwyższego - do osób, które posiadają określone uprawnienia do prowadzenia pojazdów.

Podkreślić ponownie należy, że w świetle prawomocnego wyroku Sądu z dnia (...) r. skarżący nie utracił uprawnień wynikających z prawa jazdy kategorii C. Skarżący składając wniosek o wydanie prawa jazdy kat. C, nie ubiegał się o wydanie prawa jazdy, a w istocie o wymianę dokumentu na taki, który stwierdzałby posiadane uprawnienia. W związku z tym decyzja Kolegium w zakresie odmowy wydania dokumentu stwierdzającego posiadane uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami (prawa jazdy) jest rozstrzygnięciem wadliwym w świetle omawianych wyżej przepisów. W rezultacie nieuzasadnionym jest pogląd prawny, że w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy kat. B, nie można także wydać prawa jazdy innych kategorii, w tym kategorii C.

W tych warunkach naruszenie prawa materialnego - art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami - miało wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy z dnia (...) r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.