Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 4 grudnia 2007 r.
III SA/Lu 485/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca).

Sędziowie NSA: Jerzy Marcinowski, Marek Zalewski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie kary za przejazd pojazdem ponadnormatywnym oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) lipca 2007 r. Nr (...), wydaną przez Dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), art. 4 pkt 25, art. 13g ust. 1-4, art. 40b ust. 2 oraz pkt 7.6 lit. d) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia (...) maja 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr (...) z dnia (...) maja 2007 r., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu (...) marca 2007 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego podczas kontroli środka przewozowego - ciągnika marki (...) z naczepą marki (...) o numerach rejestracyjnych (...), zarejestrowanego przed (...) marca 2003 r. użytkowanego przez U. (...) sp. z o.o. wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru dynamicznego obciążenia osi pojazdu oraz wymiarów zewnętrznych pojazdu określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Wyniki przeprowadzonych pomiarów wykazały, iż nacisk na potrójną oś naczepy przy limicie dla takiej osi na drodze w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D. do 24,00t wyniósł 27,40 t co stanowi przekroczenie dopuszczalnego nacisku dla potrójnej osi naczepy o 3,40 t. Z kontroli sporządzono protokół Nr (...) z dnia (...) marca 2007 r., w którym kierowca kontrolowanego pojazdu został pouczony o możliwości zgłoszenia uwag odnośnie dokonanych czynności. Uwag żadnych nie wniesiono.

Wskazane przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu kwalifikowało ten pojazd jako nienormatywny, wykonujący transport nie przedstawił zezwolenia na przejazd takiego pojazdu.

Pismem z dnia (...) marca 2007 r. Nr (...) Naczelnik Urzędu Celnego zawiadomił Spółkę U. (...) o wszczęciu postępowania administracyjnego. W trakcie prowadzonego postępowania strona nadesłała zastrzeżenia do wskazanego protokołu.

Decyzją z dnia (...) maja 2007 r. wymierzono spółce U. (...) karę pieniężną w kwocie (...) zł, za przejazd pojazdu ponadnormatywnego po drogach publicznych bez zezwolenia określonego przepisami prawa o ruchu drogowym.

Dnia (...) maja 2007 r. spółka złożyła odwołanie od wskazanej decyzji, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 107 k.p.a., art. 175 Konstytucji. Odwołujący się twierdził iż kontrolowany pojazd nie był pojazdem ponadgabarytowym i nie musiał w ogóle posiadać zezwolenia, ponadto w odwołaniu podniesiono także brak umocowania osoby, która podpisała decyzję do takiego działania.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie ze stosownymi przepisami prawa, organy celne są uprawnione do kontroli poszczególnych parametrów pojazdów, a w razie stwierdzenia ich przekroczenia, przy braku stosownego zezwolenia lub niezgodności z warunkami podanymi w zezwoleniu - obligatoryjnie wymierzają kary pieniężne. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, stanowi, że po drodze krajowej Nr 12, w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D., mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Natomiast w przedmiotowej sprawie jak wynika z protokołu nr (...), nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł w trakcie ważenia 27,40 t. Według punktu 7.6 lit. d) załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o nacisku do 10 t, dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 27,0 t do 28,5 t kara pieniężna wynosi (...) zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do zarzutów spółki i wskazał że decyzja organu I instancji nie narusza postanowień przepisu art. 107 k.p.a., bowiem zawiera wszystkie elementy wskazane w tym przepisie. Podstawowym dowodem w przedmiotowej sprawie był protokół z kontroli pojazdu a nie jak wskazuje strona urządzenie pomiarowe. Nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym, twierdzenie odwołującego się że zgłaszał zastrzeżenia do urządzenia pomiarowego. Okoliczność taka nie wynika ani z protokołu kontroli ani z pisma spółki z dnia (...) marca 2007 r., w którym złożono zastrzeżenia do protokołu kontroli. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż urządzenia przy pomocy których przeprowadzono kontrolę parametrów pojazdu są dopuszczone do użytkowania i zalegalizowane przez właściwy organ, posiadają aktualne świadectwo legalizacji i decyzje o zatwierdzeniu tego typu urządzenia do użytkowania. Organ II instancji za chybiony uznał zarzut odwołującego się iż nie ma dowodu, że do pomiaru użyte zostały urządzenia na które powołuje się organ celny w protokole oraz że urządzenia te są legalne, sprawne i dopuszczone do używania.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 175 Konstytucji, organ stwierdził iż podstawą do wymierzenia kary za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym przez organ celny, jest przepis art. 40b ust. 2 ustawy o drogach publicznych, który stanowi, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi lub wymiarów pojazdu naczelnicy urzędów celnych pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13c ust. 4 i wymierzają kary pieniężne zgodnie z art. 13g ust. 2.

Niezrozumiałe jest dla Dyrektora Izby Celnej twierdzenie spółki, że pojazd nie był pojazdem "ponadgabarytowym" i nie musiał posiadać zezwolenia oraz że miał takie zezwolenie wynikające wprost z przepisów, w związku z czym przepis art. 64 ust. 1 prawo o ruchu drogowym nie znajduje według spółki zastosowania.

Skarżąca spółka nie twierdzi, że uzyskane w trakcie pomiaru wyniki dotyczące nacisku na osie pojazdu są nieprawidłowe. Jeżeli wyniki te wskazują na przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi przewidzianych dla danej drogi to pojazd taki jest pojazdem nienormatywnym a przejazd takim pojazdem, dozwolony jest zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym, tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia wydanego w trybie i na warunkach określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, którego przewoźnik nie posiadał. Wbrew twierdzeniu strony przepisy ustawy o drogach publicznych mają tu zastosowanie, w szczególności art. 13 ust. 1 pkt 2, który stanowi że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych oraz art. 13g ust. 1-4, który mówi o w tym w jakim trybie i w jakiej wysokości wymierza się karę pieniężną oraz określa termin jej uiszczenia. Wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 41 ust. 5 ustawy o drogach publicznych, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych (...) stanowi, iż po drodze krajowej Nr 12 w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D., mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Organ wskazał również, iż zgodnie do treści art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń.

Zdaniem organu odwoławczego, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy dopuszczono całość dowodów, które przyczyniły się do wyjaśnienia sprawy.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lipca 2007 r. U. (...) sp. z o.o., złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, iż w całości podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu. Zdaniem spółki nie powiadomiono jej o wszczęciu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji pozbawiło spółkę praw wynikających z przepisów zawartych w rozdziałach trzecim i czwartym działu II k.p.a. W skardze podniesiono, że formularz wyników warzenia jest stałym drukiem z wpisanym urządzeniem pomiarowym z czego wynika jedynie domniemanie, iż zostało użyte to właśnie urządzenie, na które powołują się organy celne. Ponadto skarżąca spółka wskazuje, iż posiadała zezwolenie na przewóz na całkowitą wagę zestawu z ładunkiem oraz że nie przekroczyła 40 ton wynikających z przepisów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w ustosunkował się do zarzutów zawartych w skardze i wyjaśnił, iż pismem z dnia (...) marca 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego zawiadomił skarżącą spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego, jednocześnie przesłał spółce protokół nr (...) z dnia (...) marca 2007 r. z kontroli pojazdu, celem zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ wskazał, że protokół z kontroli nie jest formularzem tylko dokumentem sporządzanym przy użyciu techniki komputerowej, w którym wpisywane są stosowne do konkretnej okoliczności dane. Ponadto jak wynika z protokołu, w trakcie kontroli oprócz przedstawiciela organu celnego obecny był również przedstawiciel przewoźnika ( kierowca kontrolowanego pojazdu) który nie zgłosił uwag odnośnie przeprowadzonych czynności ani też treści protokołu, w którym wymienione były urządzenia użyte do pomiaru. Dyrektor Izby Celnej podniósł, iż twierdzenie spółki, że posiadała ona zezwolenie na przewóz nie zostało poparte żadnymi dowodami.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia (...) lipca 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) maja 2007 r., obciążająca skarżącą spókę karą pieniężną w kwocie (...) zł za przejazd środka przewozowego po drogach publicznych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym.

Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, czyli pojazdu nienormatywnego (art. 4 pkt 25), jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z przepisem art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do postanowień art. 40b ust. 1 tej ustawy, osoby upoważnione przez naczelnika urzędu celnego są uprawnione do kontroli pojazdów wykonujących międzynarodowy transport drogowy w zakresie masy, nacisków osi lub wymiarów określonych przepisami Prawa o ruchu drogowym. Art. 40b ust. 2 powyższej ustawy stanowi, iż w razie przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, naczelnicy urzędów celnych pobierają opłaty ustalone zgodnie z art. 13c ust. 4 i wymierzają kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13g ust. 2, w myśl którego wysokość kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1 tego artykułu, określa załącznik Nr 2 do ustawy. Bezsporne jest zatem, że organy celne są uprawnione do kontroli poszczególnych parametrów pojazdów, a w razie stwierdzenia ich przekroczenia, przy braku stosownego zezwolenia lub niezgodności z warunkami podanymi w zezwoleniu obligatoryjnie wymierzają kary pieniężne.

Wydane na podstawie delegacji z art. 41 ust. 5 cytowanej ustawy, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. Nr 219, poz. 1861), stanowi, iż po drodze krajowej Nr 12, w której ciągu komunikacyjnym usytuowane jest przejście graniczne w D., mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Jak wynika z protokołu nr (...) z dnia (...) marca 2007 r. przyjętego do wymiaru kary, nacisk potrójnej osi naczepy wyniósł w trakcie ważenia 27,40 t. Według pkt 7.6 lit. d załącznika Nr 2 do ustawy o drogach publicznych, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10 t, dla potrójnej osi naczepy, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 27,0t do 28,5 t kara pieniężna wynosi (...) zł.

Zgodnie z art. 13g ust. 1a ustawy o drogach publicznych, karę o której mowa w ust. 1 ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego. Wskazuje na to pismo z dnia (...) marca 2007 r., którym strona skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w sprawie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia wymaganego przepisami prawa. Zawiadomienie wraz z protokołem kontroli zostało doręczone stronie (...) marca 2007 r. (akta administracyjne k-52) Tak więc organy dopełniły ciążącego na nich obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Strona skarżąca pismem z dnia (...) marca 2007 r. złożyła zastrzeżenia do protokołu w których wskazuje, iż posiada zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, jednak nie zostało to w żaden sposób udokumentowane. Organ zawiadomił także stronę, pismem z dnia (...) marca 2007 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie, jednak strona nie skorzystała z tej możliwości.

W materiale dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie znajdują się dokumenty dotyczące, potwierdzające legalność urządzeń pomiarowych, zatem twierdzenie strony skarżącej, iż istnieje tylko domniemanie że pomiary przeprowadzono wskazanymi w protokole kontroli urządzeniami pomiarowymi jest bezzasadne, tym bardziej że kierowca był obecny przy dokonywaniu pomiarów i nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń (o czym świadczy protokół kontroli podpisany przez kierowcę).

Należy także zauważyć iż, przytoczone przez skarżącego orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., wskazujące że o "nienormatywności" danego pojazdu decyduje to czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianym dla danej drogi, a nie czy pojazd ten spełnia ogólne warunki dopuszczenia go do ruchu, co potwierdza stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

Zdaniem sądu organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, w sposób zupełny i wyczerpujący zebrały materiał dowodowy i na jego podstawie wydały decyzje. Ubocznie należy także wskazać, iż strona prowadząca działalność gospodarczą uważana jest za profesjonalistę i należałoby się spodziewać, iż dołoży należytej staranności przy wykonywaniu wszelkich czynności zawiązanych z prowadzoną działalności.

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.