Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 8 marca 2007 r.
III SA/Lu 46/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski.

Sędziowie NSA: Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi H. W. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia (...) nr (...) w przedmiocie przekazania wniosku skarżącego do rozpatrzenia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia H. W. na postanowienie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia (...) znak (...) o przekazaniu wniosku H. W. do rozpatrzenia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności dla osób przebywających w zakładach karnych ustala się według miejsca ich pobytu. W związku z tym, że H. W. obecnie przebywa w Zakładzie Karnym, organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Rozpatrzenie jego wniosku przez jakikolwiek inny organ oznaczałoby naruszenie właściwości, a zatem decyzja taka byłaby obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Dlatego organ pierwszej instancji prawidłowo uznał swoją niewłaściwość i przekazał wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Zgodnie bowiem z art. 65 § 1 k.p.a., w przypadku gdy organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego.

Na postanowienie z dnia (...) grudnia 2006 r. H. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzuca organom nieodniesienie się do treści odwołania, w którym wniósł o jak najszybsze wydanie aktualnej legitymacji osoby niepełnosprawnej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z podstaw w niej zawartych.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia (...) nr (...) narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego podlega uchyleniu.

W sytuacji stwierdzenia swojej niewłaściwości miejscowej na dzień wniesienia podania, na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek przekazania podania organowi właściwemu. Przepis art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) ma zastosowanie do podania wszczynającego postępowanie, nie może być stosowany w późniejszych etapach postępowania administracyjnego.

Akta administracyjne sprawy przedstawiane wraz ze skargą przez organ sądowi administracyjnemu powinny zawierać kompletny materiał, który by wskazywał na okoliczności faktyczne i ustalenia powoływane w rozstrzygnięciu administracyjnym.

Z uwagi na fakt, że przedmiot żądania kształtujący sprawę jest wyznaczany przez treść podania (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, s. 361), na wstępie należy odnieść się do treści żądania H. W. zawartego we wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Zwraca się on w nim o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Żądanie to określiło zakres przedmiotowy postępowania administracyjnego wszczętego podaniem H. W. - zakres przedmiotowy dotyczący wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i związane z nim ewentualne postępowania incydentalne, jak dotyczące przekazania podania właściwemu organowi.

Dlatego odnosząc się do zarzutu skarżącego o nieuwzględnieniu zawartego w zażaleniu wniosku o wydanie aktualnej legitymacji ubezpieczeniowej na podstawie wyroku Sądu Rejonowego z dnia (...) 2005 r. (sygn. akt (...)), stwierdzić należy, że zakres przedmiotowy postępowania wszczętego na wniosek zakreśliła treść tego wniosku dotycząca wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Natomiast wniosek o wydanie legitymacji ubezpieczeniowej na podstawie wyroku sądu powszechnego zmieniającego orzeczenie z dnia (...) października 2003 r. wszczyna postępowanie odrębne od badanego w niniejszej sprawie.

Po zbadaniu przedmiotowego postępowania w ramach art. 194 § 1 p.p.s.a. oraz akt sprawy przedstawionych przez organ odwoławczy, stwierdzić należy, że organ oparł się na błędnej interpretacji art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu niepełnosprawnych, wnioskując z tych przepisów, iż każdorazowa zmiana miejsca pobytu wnioskodawcy przebywającego w zakładzie karnym powoduje przekazywanie wniosku tej osoby o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności do zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwego według miejsca pobytu tej osoby w kolejnym zakładzie karnym. Organ uzasadnił swoją błędną interpretację art. 65 § 1 k.p.a. argumentem, że "w związku z tym, że Pan H. W. obecnie przebywa w Zakładzie Karnym, organem właściwym do rozpatrzenia jego wniosku jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności".

Natomiast art. 65 § 1 k.p.a., zamieszczony przez ustawodawcę w Rozdziale 1 Działu II k.p.a. zatytułowanym "Wszczęcie postępowania" odnosi się do momentu wniesienia podania wszczynającego postępowanie administracyjne.

Prowadząc postępowanie administracyjne, organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 k.p.a.). Art. 19 i inne przepisy k.p.a. mają zastosowanie do postępowania w sprawach o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na podstawie art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm.), zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych przepisami tej ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy. W istocie treść obowiązku wynikającego z art. 19 k.p.a. oznacza powinność organu administracji publicznej przestrzegania przepisów określających właściwość rzeczową i miejscową organu, co wynika z innej określonej w k.p.a. zasady - zasady praworządności (art. 6 k.p.a. - por. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 181-182). Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zatem zobowiązany był sprawdzić z urzędu swoją właściwość m.in. miejscową według przepisów regulujących właściwość miejscową zespołów orzekający o niepełnosprawności.

Stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych właściwość miejscową zespołu orzekającego o niepełnosprawności w przypadku osób przebywających w zakładach karnych i poprawczych ustala się według miejsca ich pobytu. Przepis ten rozważany w związku z zastosowanym przez organ podczas wydawania zaskarżonego postanowienia art. 65 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego (...) oznacza, że swoją właściwość miejscową i, co za tym idzie, miejsce pobytu skarżącego przebywającego w zakładzie karnym, zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności powinien zbadać na dzień otrzymania podania wszczynającego postępowanie administracyjne; wówczas w razie stwierdzenia swojej niewłaściwości ma obowiązek przekazania podania organowi właściwemu w drodze zaskarżalnego zażaleniem postanowienia.

W świetle powyższych przepisów wniosek skarżącego H. W. jako osoby przebywającej w zakładzie karnym, o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, powinien zostać oceniony pod względem prawidłowości wniesienia przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu wniesienia tego wniosku. W sytuacji zmiany miejsca pobytu na późniejszym etapie postępowania art. 65 § 1 k.p.a. nie będzie miał zastosowania.

Stwierdzić również należy, że organ odwoławczy nie wykazał, na jakiej podstawie w postępowaniu administracyjnym ustalono, iż na dzień wniesienia wniosku o wydanie orzeczenia Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności był organem niewłaściwym miejscowo. Z akt sprawy wynika, że powyższe nie zostało przez organ ani wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, ani zweryfikowane poprzez zgromadzenie i ocenę materiału dowodowego.

W czasie gdy skarżący przebywał w Zakładzie Karnym, wniósł co najmniej jeden wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności do właściwego miejscowo organu, jakim jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (wniosek na urzędowym formularzu z dnia (...) października 2006 r. - k. nr 17). Z akt sprawy oprócz podpisanej nieczytelnym podpisem adnotacji "pozostawiony bez rozpoznania" nie wynika, że organ uznał, iż podanie skarżącego zostało wniesione z uchybieniami uniemożliwiającymi rozpatrzenie go oraz dlaczego dopiero następny chronologicznie wniosek, złożony według organu po przeniesieniu skarżącego do Zakładu Karnego, wszczął postępowanie w sprawie.

Uchybieniem mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy jest również brak kompletnych akt administracyjnych sprawy. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnemu organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi ma obowiązek wraz z odpowiedzią na skargę przedstawić akta sprawy. Do obowiązku organu odwoławczego należało zbadanie, czy organ pierwszej instancji prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, na podstawie którego wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie przekazania podania organowi właściwemu. Organ nie zwrócił się do zakładów karnych celem ustalenia, w którym z nich przebywał skarżący na dzień wniesienia podania. Stwierdzony brak dokumentów potwierdzających powyższe ustalenia powinien zostać przez organ uzupełniony w trybie art. 136 k.p.a.

Wskazane powyżej uchybienia w materiale dowodowym uniemożliwiają jednoznaczną weryfikację ustaleń i argumentów zawartych w zaskarżonym postanowieniu.

Postanowienie wydane na rozprawie w dniu (...) marca 2007 r. o wyłączeniu ze sprawy III SA/Lu 46/07 sprawy ze skargi H. W. w zakresie roszczeń odszkodowawczych i zadośćuczynienia określonych w piśmie skarżącego z dnia (...) lutego 2007 r. wynika z § 26 zarządzenia nr 11 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych.

Przeprowadzając ponownie postępowanie odwoławcze, organ zweryfikuje postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji, zgromadzi i rozpatrzy cały materiał dowodowy, zwracając uwagę na to, żeby w aktach sprawy znalazły się oryginały lub uwierzytelnione kopie dokumentów, w razie konieczności zastosuje art. 136 k.p.a., w rezultacie powyższego oceni, czy zostały spełnione przesłanki zastosowania prawidłowo interpretowanego art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu niepełnosprawnych.

W uwagi na powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.