Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie
z dnia 6 listopada 2007 r.
III SA/Lu 454/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski.

Sędziowie: WSA Jacek Czaja, NSA Marek Zalewski (sprawozdawca).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 listopada 2007 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Wojewody z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o zameldowanie 1/ uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy z dnia (..) maja 2007 r. nr (...); 2/ określa że wymienione postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) lipca 2007 r. znak (...), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia radcy prawnego K. P., pełnomocnika R. B. na postanowienie Wójta Gminy W. z dnia (...) maja 2007 r. Nr (...) orzekające o zawieszeniu postępowania w sprawie zameldowania skarżącego na pobyt stały w lokalu, Wojewoda (...) postanowił zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji orzekł o zawieszeniu postępowania w sprawie zameldowania R. B. na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości T. nr (...), gm. W., uzasadniając swoje rozstrzygnięcie koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie o znęcanie, toczącej się w Sądzie Grodzkim w Ł. (sygn. (...)), zakończenia postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w L. w sprawie składania fałszywych zeznań przez świadków w sprawie zameldowania i wymeldowania R. B. (Ds. (...)) oraz uzgodnienia stanu prawnego księgi wieczystej przez Sąd Rejonowy w L. II Wydział Cywilny (sygn. akt (...)).

Na powyższe postanowienie zażalenie w imieniu strony wniósł jego pełnomocnik, żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i dołączenia do aktualnie toczącego się postępowania w sprawie zameldowania akt sprawy o wymeldowanie skarżącego z lokalu o adresie T. nr (...) nr sprawy (...).

Organ odwoławczy uznał że warunkiem dokonania zameldowania osoby w lokalu jest faktyczne zamieszkiwanie osoby pod wskazanym adresem. Ponieważ dowody z przesłuchania stron i świadków co do faktu zamieszkiwania R. B. w spornym budynku są sprzeczne ze sobą i wzajemnie się wykluczają, a skarżący podważa wiarygodność zeznań złożonych przez świadków wskazanych przez byłą żonę, czego dowodem jest toczące się postępowanie w sprawie składania fałszywych zeznań, zawieszenie postępowania przez organ I instancji jest zasadne. W rozpatrywanej sprawie dowód z zeznań świadków będzie miał istotne znaczenie dla wydania prawidłowej decyzji merytorycznej.

Na powyższe postanowienie skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zaskarża je w całości i wnosi o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy W. z dnia (...) maja 2007 r.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że w sprawie o zameldowanie Urząd Gminy winien ustalić, czy osoba, której sprawa dotyczy, mieszka bądź nie pod wskazanym adresem. Urząd Gminy W. już w 2005 r., przeprowadził postępowanie o wymeldowanie skarżącego spod adresu T. nr (...). Wówczas Urząd Gminy ustalił bezspornie, że skarżący mieszka pod adresem T. nr (...). Mimo dokonania tych ustaleń, równocześnie z wymeldowaniem z urzędu, Urząd Gminy nie dokonał zameldowania R. B., w tym samym trybie tj. z urzędu, pod adresem wówczas ustalonym a aktualnym do dnia dzisiejszego, choć był do tego zobligowany przepisami prawa. W związku z tym skarżący narażony jest na skutki braku stałego zameldowania - nie może założyć konta bankowego, nie może zameldować się w hotelu, nie może wziąć kredytu na prowadzenie działalności gospodarczej, nie może wypożyczyć żadnej maszyny itp.

W aktach sprawy są notatki policyjne z przeprowadzonych kontroli świadczące jednoznacznie o fakcie zamieszkiwania R. B. pod wskazanym adresem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stawisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Żadna z podanych przez organy przyczyn zawieszenia postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zawieszenie postępowania jest zaś sytuacją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od zasady szybkości załatwiania spraw (art. 12 § 1 k.p.a.) zabezpieczonej określeniem terminów załatwiania spraw (art. 35 k.p.a.), mechanizmami wymuszającymi sprawność działań (art. 37 § 1 k.p.a.) i sankcjami dla osób odpowiedzialnych za zwłokę (art. 38 k.p.a.).

Przywołany przez organ odwoławczy przepis zawarty w art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Organy w przedmiotowej sprawie uzasadniają zawieszenie postępowania m.in. koniecznością uzyskania rozstrzygnięcia wydanego w sprawie karnej, dotyczącego składania fałszywych zeznań przez świadków w sprawie dotyczącej zameldowania skarżącego.

Organ I instancji zwrócił się w dniu 20 kwietnia 2007 r. do Prokuratury Rejonowej w L. z prośbą o wskazanie, czy prowadzone przez nią postępowanie ma wpływ na podjęcie decyzji o zameldowaniu.

Jak wynika z pisma Prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. z dnia 21 maja 2007 r., prokuratura nadzoruje postępowanie w sprawie m.in. składania fałszywych zeznań przez świadków w sprawie dotyczącej wymeldowania R. B. z pobytu stałego w miejscowości T. (...)

Wnioski co do dalszych czynności procesowych, wyciągnięte przez organy administracji z powyższego pisma, są błędne.

Na wstępie zaznaczyć należy, że - pomijając wypadki realizacji wiążących wytycznych, udzielonych przez organ nadrzędny lub sąd administracyjny - wyłącznie organ prowadzący postępowanie może dokonać oceny, czy zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania. Wysyłanie pytań do innych podmiotów w tej kwestii jest niedopuszczalne.

Trafnie podnosi się w literaturze, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Zagadnieniem wstępnym nie może wyjaśnienie okoliczności faktycznych (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II, s. 572 - 573).

Zawieszając postępowanie na tej podstawie organy dopuściły się naruszenia prawa. Uchyliły się bowiem od ustalenia stanu faktycznego, cedując ten obowiązek na organy ścigania, które miałyby w zastępstwie organu prowadzącego postępowanie administracyjne ocenić prawdziwość zeznań.

Ocena wiarygodności zeznań świadków, będąca elementem ustalenia stanu faktycznego w sprawie, nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.

Gdyby okazało się jednak, że zeznania, na których oparł się organ wydający decyzję, są fałszywe, wówczas istnieje podstawa do wznowienia postępowania na mocy art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a. Tak wiec organ nie może zwlekać z rozstrzygnięciem sprawy w oparciu o to, że ma kłopoty z oceną wiarygodności zeznań świadków. Organ powinien zaś przeprowadzić inne dowody, mające na celu weryfikację zeznań, takich jak oględziny czy rozprawę administracyjną z wykorzystaniem konfrontacji świadków.

Organy obu instancji dodatkowo uzasadniają zawieszenie postępowania oczekiwaniem na rozstrzygnięcie w sprawie o znęcanie toczącej się w Sądzie Grodzkim w Ł. (sygn. (...)), oraz w sprawie uzgodnienia stanu prawnego księgi wieczystej przez Sąd Rejonowy w L. II Wydział Cywilny (sygn. akt (...)).

Sąd nie widzi związku pomiędzy okolicznościami, które mogą zostać ustalone w powyższych sprawach, a zameldowaniem skarżącego lub odmową takiego zameldowania pod wskazanym adresem. Organy zdają sobie sprawę, co wynika z uzasadnień ich decyzji, że warunkiem dokonania zameldowania osoby w lokalu jest faktyczne zamieszkiwanie osoby pod wskazanym adresem. Ani stosunki rodzinne w tym lokalu, ani jego status prawny czy opis w księdze wieczystej nie mają znaczenia dla sprawy zameldowania, a w każdym razie organy tych związków nie wykazują.

Zawieszenie postępowania na tej podstawie urąga zasadzie szybkości postępowania, zawartej w art. 12 k.p.a. oraz narusza unormowanie zawarte w art. art. 145 § 1 ust. 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) w zw. z art. 12 i 145 § 1 ust. 1 k.p.a., orzekł jak na wstępie.

Zgodnie z art. 152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie jako uchylone w całości nie powinno być wykonywane, co oznacza, że postępowanie nie może być uznawane za zawieszone.