Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2720642

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 27 sierpnia 2019 r.
III SA/Łd 650/19
Brak zapewnienia bezpieczeństwa uczniom jako „szczególnie uzasadniony przypadek” uzasadniający odwołanie dyrektora.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska.

Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska (spr.), WSA Monika Krzyżaniak.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Gminy (...) na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza (...) nr (...) w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 3 w O. oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia (...) r., znak (...) wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 506)- dalej: u.s.g., Wojewoda (...) stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza O. z dnia (...) r., nr (...) o odwołaniu A. P. - S., z dniem (...) kwietnia 2019 r. bez wypowiedzenia, z zajmowanego stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. A.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Wskazanym wyżej zarządzeniem wydanym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 u.s.g.; art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustaw-y z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1148) - dalej: u.p.o., Burmistrz O. -organ prowadzący Szkołę Podstawową Nr (...) w O. im. A, po zasięgnięciu opinii (. Kuratora Oświaty odwołał A. P. - S. z zajmowanego stanowiska Dyrektora Szkoły z dniem (...) kwietnia 2019 r. bez wypowiedzenia. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał na ustalenia dokonane w toku przeprowadzonej wewnętrznej kontroli audytowej przeprowadzonej w przedmiotowej placówce, w wyniku której stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie:

1. wynajmu w latach szkolnych 2017/2018 i 2018/2019 podmiotom zewnętrznym (w tym synowi dyrektora szkoły) hali oraz sali sportowej bez pobierania należnej opłaty, przez co Gmina utraciła dochody w łącznej wysokości około 43.110 zł oraz co wygenerowało po stronie dodatkowe koszty związane z dodatkowym wynagrodzeniem za pełnione dyżury pracowników, koszty ogrzania i oświetlenia tych pomieszczeń, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 u.p.o;

2. nieprawidłowe (pełnowymiarowe) zatrudnienie osoby posiadającej orzeczony stopień o niepełnosprawności umiarkowanej, a tym samym skróconym do 7 godzin dniu pracy, co skutkuje koniecznością wypłaty pracownikowi kwoty 3.113 zł tytułem wynagrodzenia za przepracowane nadgodziny, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

3. niezgodne z prawem udzielenie pracownikowi szkoły kary nagany, skutkujące skierowaniem sprawy na drogę sądową i obciążenie szkoły kosztami sądowymi w kwocie 120 zł, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

4. nieuzasadnione, potwierdzone wyrokiem właściwego sadu powszechnego, odwołania z funkcji wicedyrektora szkoły skutkujące obowiązkiem wypłaty powódce odszkodowania w wysokości 17.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz poniesienia kosztów zastępstwa procesowego powódki i kosztów postępowania sądowego na łączną kwotę 4.574,88 zł, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

5. zatrudnienie pracownika na stanowisko sekretarki, pomimo braku takiego stanowiska w Statucie Szkoły i wynikające z powyższego narażenie placówki na dodatkowe koszty w łącznej kwocie 29.341,67 zł tytułem wypłaty wynagrodzenia osoby zajmującej to stanowisko, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

6. brak nadzoru nad mieniem Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. poprzez brak sporządzenia komisyjnego spisu z natury majątku szkoły (przeprowadzenia inwentaryzacji) po przejęciu przez A. P. - S. w dniu 1 września 2017 r. stanowiska dyrektora, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 u.p.o;

7. nieprzestrzeganie przez dyrektora obowiązujących przepisów dotyczących bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu uczniów w szkole, poprzez istnienie na terenie placówki nieformalnego parkingu, na który wjazd prowadzi zawsze otwarta brama pozwalająca na swobodny wjazd, a jednocześnie na swobodne opuszczanie terenu szkoły przez uczniów, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 2 u.p.o.

Zdaniem Burmistrza O. wykazane powyżej, stwierdzone nieprawidłowości uniemożliwiają dalsze sprawowanie przez A.P. - S. funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w O., co uzasadnia jej natychmiastowe odwołanie z zajmowanego stanowiska, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.

Przedmiotowe zarządzenie wydane zostało pomimo negatywnej opinii (...) Kuratora Oświaty z dnia 24 kwietnia 2019 r. oraz po zapoznaniu się z pisemnym stanowiskiem A.P. - S., zawartym w piśmie z 28 marca 2019 r., w którym negatywnie ustosunkowała się wyników przeprowadzonego audytu.

Zaskarżonym niniejszą skargą rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia (...) r. Wojewoda (...) stwierdził nieważność wydanego przez Burmistrza O. zarządzenia. Uzasadniając organ nadzoru przywołał na wstępie przepis art. 66 ust. 2 pkt 2 u.p.o., zgodnie z którym organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1 (art. 66 ust. 2 u.p.o.). Dalej organ nadzoru, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, iż możliwość odwołania dyrektora z pełnionej funkcji w trakcie roku szkolnego jest instytucją wyjątkową, która znajdzie zastosowanie jedynie w przypadku zaistnienia "szczególnie uzasadnionych okoliczności", do których wykazania jest obowiązany organ prowadzący szkołę. Przy czym podkreślenia wymaga, że z uwagi na posłużenie się przez ustawodawcę nieostrym zwrotem pojęcia "szczególnie uzasadnionych okoliczności" wymaga należytego wykazania zaistnienia przesłanki natychmiastowego odwołania z pełnionej funkcji, z której wynikałoby, że dalsze pozostawanie dyrektora na zajmowanym stanowisku pozbawiałoby placówkę realnego kierownictwa i uniemożliwi jej funkcjonowanie, a nadto odpowiedniego uzasadnienia takiego stanowiska.

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Wojewoda (...) wskazał, że uzasadnienie zarządzenia Burmistrza O. z (...) r. zawiera wprawdzie opis kilku faktów, które zdaniem organu prowadzącego uzasadniały natychmiastowe odwołanie A. P. - S. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w O., jednakże w ocenie organu nadzoru żadna z powołanych okoliczności, zarówno rozpatrywana osobna, jak i łącznie, nie uzasadniają zastosowania normy z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.sp.o. Zdaniem Wojewody (...) podniesione w uzasadnieniu zarządzenia okoliczności odnoszą się do kwestii bieżącego zarządzania sprawami szkoły i nie mają jakiegokolwiek wpływu na jej funkcjonowanie, a tym samym nie mogą zostać uznane za wyjątkowe okoliczności o charakterze nagłym, powodujące destabilizację funkcjonowania placówki. Z orzecznictwa sądów wynika bowiem, że ewentualne zaniedbania w organizacji pracy szkoły, czy też jej gospodarki finansowej, jak również okoliczność istnienia konfliktu pomiędzy dyrektorem a organem prowadzącym lub gronem, nie stanowi przesłanki do zastosowania normy prawnej z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Gmina O. wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia nadzorczego zarzuciła naruszenie:

- art. 91 ust. 1 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące, że zarządzenie Burmistrza O. z (...) r. było sprzeczne z prawem;

- art. 91 ust. 1, ust. 3, ust. 4 u.s.g. poprzez brak wyczerpującego i prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, które wykazałoby, że sprzeczność z prawem wydanego zarządzenia miała charakter istotny;

- art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. poprzez uznanie, że w realiach niniejszej sprawy nie było podstaw do jego zastosowania;

- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwe zebranie i ocenę materiału dowodowego.

Uzasadniając podniesione zarzuty strona skarżąca wskazała, iż kwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze nie zawiera de facto żadnego uzasadnienia, a przedstawiona przez organ argumentacje, stanowi jedynie odwołanie do tez z orzecznictwa sądów administracyjnych. Dalej skarżąca wskazała, iż Wojewoda (...) w ramach przysługującego mu na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. uprawnienia mógł jedynie dokonać formalnej oceny zarządzenia organu prowadzącego, które w tym zakresie było prawidłowe. Natomiast dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione przesłanki zastosowania normy z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego, które z uwagi na zakres, jest możliwe zdaniem skarżącej, jedynie przed sądem pracy. Tym bardziej, że to w wyłącznej kognicji sądu powszechnego pozostaje wydanie ewentualnego rozstrzygnięcia w przedmiocie przywrócenia na poprzednio zajmowane stanowisko. W ocenie strony skarżącej wykazane w wyniku przeprowadzonego postępowania audytowego nieprawidłowości mogą zostać uznane za "szczególne uzasadnione okoliczności", bowiem stanowią one przejaw rażącej niekompetencji w realizacji ciążących na dyrektorze obowiązków.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu Gmina O. poddała rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z dnia (...) r. stwierdzającego nieważność zarządzenia Burmistrza (...) z dnia (...) r., nr (...) o odwołaniu A. P. - S., z dniem (...) kwietnia 2019 r. bez wypowiedzenia, z zajmowanego stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. A.

Podstawę materialnoprawną podjęcia zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 506)- dalej: u.s.g. oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1148) - dalej: u.p.o.

Natomiast zasadniczą kwestią sporną pozostaje, czy stwierdzone w wyniku przeprowadzonej w Szkole Podstawowej Nr (...) w O. wewnętrznej kontroli audytowej, nieprawidłowości w zakresie dysponowania mieniem i finansami placówki, przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów oraz przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki, można uznać za "szczególne uzasadnione okoliczności", o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., upoważniające organ prowadzący szkołę do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8 u.s.g. jednym z zadań własnych gminy są kwestie związane z edukacją publiczną. Ponadto jak wynika z art. 11 ust. 2 u.p.o. zapewnienie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej, jest zadaniem oświatowym jednostki samorządu oświatowego, która stosownie do art. 4 pkt 16 oraz art. 8 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.o. jest organem założycielskim i organem prowadzącym szkołę lub placówkę publiczną. Natomiast zadania i podział kompetencji jednostki samorządu terytorialnego jako organu prowadzącego zostały określone w art. 29 u.p.o. Jednym z uprawnień organu prowadzącego szkołę lub placówkę jest sprawowanie nadzoru nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych, z uwzględnieniem odrębnych przepisów. W szczególności nadzorowi podlega:

1) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;

2) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów;

3) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki (art.

57 ust. 1, ust. 2 u.p.o.).

Wskazać również należy, iż stosownie do treści 85 u.s.g. nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych - regionalna izba obrachunkowa. Przy czym, co istotne organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych (art. 86 i art. 87 u.s.g.). Dalej wskazać należy, iż zgonie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Od wydanego rozstrzygnięcia nadzorczego przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie określonym w art. 98 u.s.g.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 u.p.o. szkołą lub placówką kieruje nauczyciel mianowany lub dyplomowany, któremu powierzono stanowisko dyrektora. Stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny (art. 63 ust. 1 i ust. 21 u.p.o.). Natomiast jak wynika z art. 66 ust. 1 organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art.

56 ust. 3. W przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia (art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.). Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1 (art. 66 ust. 2 u.p.o.). Przy czym podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanego zarówno na gruncie nieobowiązującego już art. 38 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, jak i art. 66 u.p.o., ugruntował się pogląd, zgodnie z którym określone ustawowe przesłanki odwołania stanowią zamknięty katalog i wykluczone jest odwołanie umotywowane w jakimkolwiek inny sposób lub dokonane w innym trybie, niż wynikające z tego przepisu (por. wyrok WSA w Poznaniu z 16 lipca 2008 r., IV SA/Po 842/07; wyrok WSA w Krakowie z 20 września 2018 r., III SA/Kr 814/18; www.cbois.nsa.gov.pl).

Jak już wcześniej wskazano w niniejszej sprawie przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest zasadność odwołania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. A. P. - S. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w O., z uwagi na stwierdzone w wyniku przeprowadzonego wewnętrznego postępowania audytowego nieprawidłowości w zakresie dysponowania mieniem i finansami placówki, przestrzegania obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów oraz przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki, które w ocenie organu prowadzącego Szkołę Podstawową Nr (...) w O., stanowiły "szczególnie uzasadnione okoliczności", o wymienione w powołanym wyżej przepisie, upoważniające organ prowadzący szkołę do odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Z dokonanych przez organ prowadzący ustaleń kontrolnych wynika, że: 1. w roku szkolnym 2017/2018 i 2018/2019 szkoła wynajmowała podmiotom zewnętrznym (w tym synowi dyrektora szkoły) halę oraz salę sportową bez pobierania należnej opłaty, przez co Gmina utraciła dochody w łącznej wysokości około 43.110 zł oraz co wygenerowało po stronie szkoły dodatkowe koszty związane z wynagrodzeniem za pełnione dyżury pracowników, koszty ogrzania i oświetlenia tych pomieszczeń, a co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 u.p.o;

2. w okresie objętym audytem miało miejsce nieprawidłowe (pełnowymiarowe) zatrudnienie osoby posiadającej orzeczony stopień o niepełnosprawności umiarkowanej, a tym samym skróconym do 7 godzin dniu pracy, co skutkowało koniecznością wypłaty pracownikowi kwoty 3.113 zł tytułem wynagrodzenia za przepracowane nadgodziny, a co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

3. w okresie objętym audytem miało miejsce niezgodne z prawem udzielenie pracownikowi szkoły kary nagany, skutkujące skierowaniem sprawy na drogę sądową i obciążenie szkoły kosztami sądowymi w kwocie 120 zł, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

4. w okresie objętym audytem miało miejsce nieuzasadnione, potwierdzone wyrokiem właściwego sadu powszechnego, odwołania z funkcji wicedyrektora szkoły skutkujące obowiązkiem wypłaty powódce odszkodowania w wysokości 17.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz poniesienia kosztów zastępstwa procesowego powódki i kosztów postępowania sądowego na łączną kwotę 4.574,88 zł, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

5. w okresie objętym audytem miało miejsce zatrudnienie pracownika na stanowisko sekretarki, pomimo braku takiego stanowiska w Statucie Szkoły i wynikające z powyższego narażenie placówki na dodatkowe koszty w łącznej kwocie 29.341,67 zł tytułem wypłaty wynagrodzenia osoby zajmującej to stanowisko, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 u.p.o;

6. stwierdzono brak nadzoru nad mieniem Szkoły Podstawowej Nr (...) w O. poprzez brak sporządzenia komisyjnego spisu z natury majątku szkoły (przeprowadzenia inwentaryzacji) po przejęciu przez A. P. - S. w dniu 1 września 2017 r. stanowiska dyrektora, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 1 u.p.o;

7. stwierdzono nieprzestrzeganie przez dyrektora obowiązujących przepisów dotyczących bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu uczniów w szkole, poprzez istnienie na terenie placówki nieformalnego parkingu, na który wjazd prowadzi zawsze otwarta brama pozwalająca na swobodny wjazd, a jednocześnie na swobodne opuszczanie terenu szkoły przez uczniów, co stanowiło naruszenie art. 57 ust. 2 pkt 2 u.p.o.

W ocenie strony skarżącej wykazane powyżej nieprawidłowości uniemożliwiały dalsze sprawowanie przez A. P. - S. funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej Nr (...) w O., co uzasadniało jej natychmiastowe odwołanie z zajmowanego stanowiska, w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., a co za tym idzie zaskarżone niniejszą skargę rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody (...) z (...) r. winno zostać uchylone.

Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyższe stanowisko uznać należy za nieprawidłowe, gdyż zaskarżone rozstrzygniecie nadzorcze odpowiada prawu. Nie jest bowiem sporne pomiędzy stronami, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o., jako przepis wprowadzający nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze (dyrektora szkoły) - powinien być interpretowany ściśle. Poza sporem pozostaje również fakt, co podkreślane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych, że pojęcie "przypadków szczególnie uzasadnionych" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, co oznacza, że każdą sytuację należy badać i oceniać indywidualnie. Użycie bowiem przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. sformułowania "szczególnie uzasadniony przypadek" zawęża pole zastosowania tego przepisu do sytuacji zupełnie nadzwyczajnych. Za szczególnie uzasadnione przypadki należy uznać zdarzenia (działanie lub zaniechanie) o charakterze zupełnie wyjątkowym, nadzwyczajnym (wykraczającym poza działanie rutynowe, codzienne), mające charakter niedopełnienia obowiązków lub naruszenia uprawnień określonych prawem, przy czym stwierdzone uchybienia są tego rodzaju, że powodują destabilizację w realizacji funkcji (dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej) szkoły i dlatego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania funkcji dyrektora, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska dyrektora godzi w interes szkoły jako interes publiczny (por. np. wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 933/10, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., I OSK 1797/12). Ocena, czy w konkretnej sprawie zachodzi przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" należy niewątpliwie do organu, który zamierza pozbawić nauczyciela dotychczasowej funkcji kierowniczej, jednakże nie jest ona swobodna i nie może przyjąć postaci arbitralnego rozstrzygnięcia. Wręcz przeciwnie obowiązkiem organu prowadzącego jest dokładne wskazanie przyczyn odwołania dyrektora w trybie analizowanego przepisu i dokładne uzasadnienie trafności takiego rozstrzygnięcia, bowiem określony ustawą tryb obsadzania stanowisk dyrektorów szkół świadczy o woli ustawodawcy zapewnienia cech trwałości stosunkowi pracy na tym stanowisku. Wszelkie ingerencje w tego rodzaju stosunek, w tym odwołanie w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. traktować należy jako odstępstwo od powyższej zasady i sprowadzać się do sytuacji, które nie należą do działań codziennych, ruty nowych, a dalsze pozostawanie danej osoby na stanowisku dyrektora szkoły lub placówki prowadziłoby wywołaniem negatywnych i szkodliwych skutków.

W ocenie Sądu stwierdzone przez organ nieprawidłowości nie stanowią "szczególnie uzasadnionych okoliczności" uzasadniających zastosowanie trybu z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. Jak już bowiem wskazano okoliczności te odnoszą się do kwestii bieżącego zarządzania sprawami szkoły (zarówno finansowymi, jak i kadrowo organizacyjnymi), które to kwestie zarówno i nie mają jakiegokolwiek wpływu na funkcjonowanie szkoły kierowanej przez A. P. - S. Za owe "szczególnie uzasadnione okoliczności" nie sposób uznać także podnoszoną przez organ prowadzący okoliczność naruszenia bezpiecznych i higienicznych warunków pobytu uczniów w szkole, poprzez istnienie na terenie placówki nieformalnego parkingu, do którego wjazd prowadzi przez zawsze otwarta brama, umożliwiająca swobodny dostęp osób postronnych, jak również swobodne opuszczanie terenu szkoły przez uczniów. Nie jest wykluczone, że brak zapewnienia bezpieczeństwa uczniom będzie mógł stanowić "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający odwołanie dyrektora w trybie analizowanego przepisu, jednakże w ocenie Sądu będą to takie konkretnie zaistniałe sytuacje, które zagrażają realnie życiu, czy zdrowiu uczniów. W sprawie strona skarżąca nie wykazała wystąpienia żadnej z przesłanek uzasadniających zastosowanie regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że uznanie przez Sąd przedstawionych przez skarżącą Gminę stwierdzonych nieprawidłowości za niewystarczające do odwołania A. P.- S. ze stanowiska dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o. nie oznacza aprobaty Sądu dla tego rodzaju działań, czy też zaniechań po stronie osoby, której powierzono kierowanie szkołą. Wskazać jednak należy, iż stwierdzenie uchybień w wykonywaniu obowiązków dyrektora szkoły lub placówki, o których mowa w art. 57 ust. 2 u.p.o., a do takich należy zaliczyć przedmiotowe nieprawidłowości, nie mogą stanowić podstawy do odwołania dyrektora, w tym trybie.

Z uwagi na powyższe Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.

Wbrew stanowisku skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 91 u.s.g. Z brzmienia powołanego wcześniej przepisu art. 85 u.s.g. wynika, że ocena działalności jednostki samorządu terytorialnego jest dokonywana przez wojewodę wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Organ nadzoru nie może więc dokonywać tej oceny z innych punktów widzenia, to jest sprawności, celowości działania czy gospodarności. W ocenie Sądu Wojewoda (...) wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie przekroczył zakreślonych prawem granic sprawowanego przez siebie nadzoru, dokonując jedynie oceny zaistnienia przesłanek zastosowania trybu z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.p.o.

W sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew stanowisku skarżącej Wojewoda (...) działał na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, a kwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

dc

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.