III SA/Łd 416/20 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3088447

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 października 2020 r. III SA/Łd 416/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska.

Sędziowie: WSA Monika Krzyżaniak, NSA Janusz Nowacki (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. J. i R. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na postępowanie egzekucyjne

1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Ł. - G. z dnia (...), nr (...);

2. uchyla postanowienie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w Ł. z dnia (...). nr (...) oraz postanowienie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w Ł. z dnia (...), nr (...);

3. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz G.J. i R. J. solidarnie kwotę 514 (pięćset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem z dnia (...) nr (...) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256) oraz art. 17 § 1 i art. 34 § 4 i § 5 w zw. z art. 18 oraz art. 33 § 1 pkt 1, pkt 4, pkt 7 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie z dnia (...) Nr (...), którym Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) uznał za nieuzasadnione zarzuty w postaci:

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji, w której roszczenie jest przedawnione wobec czego egzekucja jest niedopuszczalna;

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postaci błędu co do osoby zobowiązanego, w związku z zawarciem przez małżonków R. i G. J. małżeńskiej umowy majątkowej w dniu 15 listopada 2007 r.;

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

W dniu 13 marca 2017 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział Regionalny w Ł. Placówka Terenowa w Z. jako wierzyciel, wniósł do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...), jako właściwego organu egzekucyjnego, celem realizacji tytuł wykonawczy z dnia 7 marca 2017 r. Nr (...), wystawiony na zaległości odpowiedzialnych solidarnie małżonków R. i G. J. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W tytule wskazano, iż poddane egzekucji należności zabezpieczone zostały hipotecznie poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej.

Prowadząc postępowanie egzekucyjne, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) doręczył zobowiązanemu odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego w dniu 27 sierpnia 2018 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego z dnia 8 sierpnia 2018 r. Nr (...) u J. P., W.

Zawiadomienie o zajęciu doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 13 sierpnia 2018 r.

Zajęcie okazało się być skuteczne, bowiem pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. pracodawca powiadomił organ egzekucyjny o realizacji potrąceń w kwocie 99,29 zł.

W dniu 3 września 2018 r. zobowiązani skierowali do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) pismo zatytułowane "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej", jako ich podstawę wskazując:

* art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - z uwagi na przedawnienie poddanych egzekucji należności,

* art. 33 § 1 pkt 10 ww. ustawy - z uwagi na wszczęcie egzekucji w sytuacji niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy.

Ponadto zobowiązani sformułowali zarzut naruszenia art. 29 § 2 pkt 3 ww. ustawy, poprzez przystąpienie przez organ do egzekucji w sytuacji, gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12, 14 ww. ustawy. W ich opinii bezzasadne było zajęcie wynagrodzenia za pracę w firmie A, w sytuacji braku podstaw do wszczęcia egzekucji w związku z ww. zarzutami.

Uzasadniając zarzuty zobowiązani przywołali obowiązujące przepisy prawa wskazując, iż począwszy od dnia 1 stycznia 2012 r. przepis art. 41b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Przepisy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców - nowelizującej ustawę o ubezpieczeniu społecznym rolników - w sposób wyraźny uregulowały kwestie intertemporalne, dotyczące przedawnienia należności wymagalnych przed wejściem ustawy w życie. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy zmieniającej, do przedawnienia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeśli natomiast przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Biorąc powyższe pod uwagę, jak i fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego w dniu 4 stycznia 2012 r. i umorzenie postępowania egzekucyjnego w dniu 13 kwietnia 2012 r., przedawnienie nastąpiło z dniem 14 marca 2017 r. Zobowiązani podnieśli, iż bieg terminu przedawnienia upłynął z dniem 14 marca 2017 r. wskazując, iż jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, biegu terminu przedawnienia nie przerywa doręczenie upomnienia, jak również wystawienie tytułu wykonawczego, gdyż okoliczności przerywające bieg terminu przedawnienia zostały określone w sposób wyczerpujący w art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Przez zawiadomienie dłużnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego należy rozumieć skuteczne doręczenie mu zawiadomienia o zastosowaniu takiego środka. Jednocześnie z przesłaniem pracodawcy zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wynagrodzenia, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis wezwania przesłanego do pracodawcy. Odnosząc powyższe ustalenia do sprawy zobowiązani wskazali, że w sprawie nie doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania za okres 2001-2010, gdyż tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę zobowiązanego doręczono mu w dniu 27 sierpnia 2018 r., a więc już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Nie został zatem spełniony warunek zawiadomienia podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego przed upływem okresu przedawnienia, który skutecznie przerwałby bieg terminu przedawnienia. W konsekwencji zobowiązanie uległo przedawnieniu, co oznacza, że zobowiązanie wygasło i nie powinno być egzekwowane.

Powyższa argumentacja, w opinii zobowiązanych, uzasadnia zarzut przedawnienia poddanego egzekucji zobowiązania. Zgodnie z orzecznictwem NSA, termin przedawnienia jest terminem ustawowym, który powoduje wygaśnięcie zobowiązania z mocy prawa niezależnie od fazy, w jakiej znajduje się postępowanie, nawet w trakcie egzekucji. Upływ terminu przedawnienia zobowiązania powinien być w związku z tym brany pod uwagę przez organ z urzędu w trakcie postępowania egzekucyjnego. Ponadto w orzecznictwie NSA podkreśla się, że wygaśnięcie zobowiązania na skutek przedawnienia powoduje, iż po upływie okresu przedawnienia nie można skutecznie dochodzić wykonania takiego zobowiązania.

Ponadto w piśmie z dnia 3 września 2018 r. zobowiązani wskazali, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12 i 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i z tego powodu organ egzekucyjny nie powinien wszczynać egzekucji wobec niespełnienia wymogów ustawowych, tj. nie zostały wskazane informacje, które tytuł wykonawczy obligatoryjnie powinien zawierać. W szczególności tytuł wykonawczy nie zawiera: sposobu naliczania odsetek oraz stopy odsetek w poszczególnych latach, daty od której należność pieniężna może być dochodzona, brak jest podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej. Ponadto tytuł wykonawczy zawiera 47 należności tytułem składek w sytuacji, w której upomnienie zawiera 41 należności tytułem składek, nie zgadzają się również kwoty należności w poszczególnych kwartałach.

Dodatkowo wskazano, iż dochodzone należności skierowane zostały tak do R. J., jak i do G. J. w sytuacji, w której w dniu 15 listopada 2007 r. G. J. zawarła z R. J. małżeńską umowę majątkową.

Wobec powyższego, zobowiązani wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz zwrot wyegzekwowanego wynagrodzenia za pracę jak i o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. Nr (...) organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego od dnia 17 września 2018 r. do dnia wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. Postanowienie doręczono zobowiązanym w dniu 25 września 2018 r.

Pismem z dnia 18 września 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w Z. o zajęcie stanowiska w przedmiocie wniesionych przez stronę zarzutów.

Postanowieniem z dnia 2 października 2018 r. Nr (...) wierzyciel odrzucił zarzuty wskazując, iż w sprawie nie naruszono art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w sprawie zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz art. 33 § 1 pkt 10 oraz art. 29 § 2 pkt 3 ww. ustawy i tytuł wykonawczy spełnia wymogi wskazane w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12 i 14. ww. ustawy.

Uzasadniając stanowisko zajęte w sprawie wierzyciel wskazał, iż postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało odebranym przez G. J. w dniu 23 lutego 2017 r. upomnieniem za okres 1 lipca 2001 r. do 1 grudnia 2010 r.

Zaznaczył, iż w stosunku do R. J., jak i do G. J. prowadzone były egzekucje administracyjne:

* do zadłużenia za okres od III kwartału 2001 r. do II kwartału 2004 r. - od dnia 24 maja 2004 r. do dnia 16 marca 2007 r. oraz od dnia 27 września 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2012 r.;

* do zadłużenia za okres od IV kwartału 2004 r. do III kwartału 2007 r. - od dnia 27 września 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2012 r.;

* do zadłużenia za okres od IV kwartału 2007 r. do IV kwartału 2008 r. - od dnia 10 grudnia 2009 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r.;

* do zadłużenia za okres od I kwartału 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. - od dnia 3 grudnia 2010 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r., które zawiesiły bieg przedawnienia zgodnie z art. 41b ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników od dnia podjęcia przez kasę pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której zobowiązany został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wskazał, iż od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązuje ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obywateli i przedsiębiorców, która w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w art. 41b wprowadziła zmiany, ust. 1 otrzymał brzmienie "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 2-7". Niemniej przy obliczaniu terminu przedawnienia należności z tytułu składek od przedstawionej zasady, przepisy art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców przewidują okres przejściowy, w którym okres przedawnienia, z uwzględnieniem okresów zawieszenia, może mieć różną długość w zależności od chwili, w której składki stały się wymagalne. Należności powstałe przed dniem 1 lutego 2012 r. nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony ww. postępowaniami. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, dla należności z tytułu składek, które nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 stycznia 2012 r., nowy pięcioletni bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. O powyższych okolicznościach przedawnienia składek za okres od dnia 1 lipca 2001 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. R. J. został szczegółowo poinformowany pismem KRUS z dnia 12 maja 2017 r., zaś G. J. pismem z tej samej daty Nr (...). W związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego oraz ujawnieniem nowych okoliczności i podjęciem zatrudnienia od dnia 1 marca 2017 r. przez R. J. wystawiono nowy tytuł wykonawczy z dnia 7 marca 2017 r. Nr (...).

Ponadto wierzyciel w postanowieniu poinformował, iż w dniu 13 kwietnia 2017 r. do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej w Z. wpłynął akt notarialny Rep. A nr (...) z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie umowy majątkowej małżeńskiej. Zgodnie z zapisem w § 3 ww. aktu, na wyłączenie wspólności małżonkowie R. i G. J. mogą powoływać się względem osób trzecich tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom znane. Placówka terenowa w Zgierzu informację o stanie faktycznym powzięła w dniu 13 kwietnia 2017 r., więc argument nie może być podnoszony.

Ponadto w odpowiedzi na zarzuty wierzyciel wskazał, iż nie naruszono art. 33 § 1 pkt 10 oraz art. 29 § 2 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i tytuł wykonawczy spełnia wymogi, wskazane w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12 i 14. W tytule wykonawczym w części E uzupełnione są punkty 1 - 4, 6, 8 i 9 oraz pozycje od E1 do E42 pkt 1-3, 5 i 6. Różnica między ilością pozycji w upomnieniu, a w tytule wynika z faktu, że w upomnieniu składki były objęte kwartalnie, natomiast w tytule wykonawczym składki za okres od dnia 1 lipca 2001 r. do dnia 30 września 2009 r. ujęto kwartalnie, a za okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 1 grudnia 2010 r. ujęto miesięcznie. Ponadto wierzyciel wskazał, że należności wykazane w części E pkt 8 są zabezpieczone w księdze wieczystej (...) na podstawie decyzji poprzedzającej wpis hipoteki przymusowej (...) z dnia 29 maja 2007 r.

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2018 r. Nr (...) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) uznał za nieuzasadnione zarzuty:

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji, w której roszczenie jest przedawnione wobec czego egzekucja jest niedopuszczalna;

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy;

* naruszenia art. 29 § 2 pkt 3 ww. ustawy poprzez przystąpienie do egzekucji w sytuacji, w której tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12 i 14;

* zajęcia wynagrodzenia za pracę w firmie A w sytuacji braku podstaw do wszczęcia egzekucji w związku z ww. zarzutami.

Uzasadniając postanowienie organ egzekucyjny przedstawił stan faktyczny sprawy, przywołał przepisy regulujące podstawy, jak i tryb rozpatrywania zarzutów i wskazał, iż w sprawie jest związany stanowiskiem wierzyciela, które następnie przytoczył.

Rozpatrując zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 oraz art. 29 § 2 pkt 3a także zarzut, iż tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12, 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poinformował, że w tytule wykonawczym w części E uzupełnione zostały punkty 1 - 4, 6, 8, 9 oraz pozycje od E.1 do E.42 punkt 1 - 3, 5 i 6. Różnica między ilością pozycji w upomnieniu, a w tytule wynika z faktu, że w upomnieniu składki były objęte kwartalnie, natomiast w tytule wykonawczym składki za okres od dnia 1 lipca 2001 r. do dnia 30 września 2009 r. ujęto kwartalnie, a za okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 1 grudnia 2010 r. ujęto miesięcznie.

Ustosunkowując się do wniosku strony o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ pierwszej instancji przywołał treść art. 59 § 1 ww. ustawy i wskazał, że na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, nie zachodzą żadne z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto wiążące jest w tym przypadku stanowisko wierzyciela, który orzeczeniem z dnia 2 października 2018 r. Nr (...) uznał zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. W związku z powyższym nie jest również możliwe uchylenie dokonanego zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego. Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny może uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli jest to uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) zaznaczył, iż w tym przypadku stanowisko wierzyciela jest również wiążące dla organu egzekucyjnego.

W dniu 7 stycznia 2019 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wpłynęło zażalenie R. i G. J. na ww. postanowienie organu egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 7. lutego 2019 r. Nr (...), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. uchylił w całości postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) z dnia 10 grudnia 2018 r. Nr (...) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu (...) nie rozpatrzył w całości zarzutów strony, w szczególności zarzutu zgłoszonego na podstawie art. 33 § 1 pkt 4 i pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona bowiem pomimo, że nie powołała powyższych przepisów jako podstawy zgłoszonych zarzutów podniosła argumentację, dotyczącą braku uprzedniego doręczenia upomnienia oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) w analizowanej sprawie nie ustalił w sposób niewątpliwy, a zatem przy udziale strony, jej intencji w zakresie żądań i wniosków zawartych w piśmie z dnia 3 września 2018 r.

Mając na uwadze powyższe, w dniu 28 lutego 2019 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) skierował do R. i G. J. wezwanie Nr (...) do sprecyzowania zakresu wniosku z dnia 3 września 2018 r. zatytułowanego "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej".

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 13 marca 2019 r. R. i G. J. wskazali, że wnoszą o umorzenie postępowania egzekucyjnego, którego dotyczyło przedmiotowe pismo z uwagi na fakt, iż stanowiące jego podstawę roszczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uległo przedawnieniu.

Z uwagi na wątpliwości co do intencji strony zawarte w powyższym piśmie, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) ponownie skierował do R. i G. J. wezwanie z dnia 5 kwietnia 2019 r. Nr (...) do sprecyzowania zakresu wniosku z dnia 3 września 2018 r. Organ egzekucyjny wskazał, że strona w piśmie z dnia 13 marca 2019 r. nie wskazała żadnych podstaw prawnych wniesionych zarzutów oraz nie sprecyzowała zakresu pozostałych żądań i wniosków zawartych w piśmie z dnia 3 września 2018 r. Ponadto, organ egzekucyjny zwrócił się o przedłożenie kserokopii małżeńskiej umowy majątkowej z dnia 15 listopada 2007 r.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 18 kwietnia 2019 r. R. i G. J. wskazali, że cyt: "w piśmie z dnia 3 września 2018 r. wskazaliśmy na konkretne przepisy naruszone w naszym odczuciu w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego." Ponadto R. i G. J. wskazali, że ich intencją jest umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, iż stanowiące jego podstawę roszczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uległo przedawnieniu. Do ww. pisma dołączyli kserokopię żądanej małżeńskiej umowy majątkowej.

Następnie, pismem z dnia 31 maja 2019 r. Nr (...) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) zwrócił się do wierzyciela - Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonych przez R. i G. J. zarzutów, tj:

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji, w której roszczenie jest przedawnione;

* naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wszczęcia egzekucji, w sytuacji niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 cyt. ustawy;

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedoręczenie upomnienia;

* naruszenia art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez wszczęcie egzekucji wobec osoby nie będącej zobowiązanym.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. znak: (...) wierzyciel postanowił odrzucić zarzuty. Zdaniem wierzyciela, w analizowanej sprawie nie naruszono art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 41b ust. 1 ustawy o postępowaniu społecznym rolników w sprawie zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz nie naruszono art. 33 § 1 pkt 10 w związku art. 29 § 2 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ przedmiotowy tytuł wykonawczy spełnia wymogi wskazane w art. 27 ww. ustawy.

Pismem z dnia 4 października 2019 r. Nr (...), Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego ponownie zwrócił się do wierzyciela -Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o zajęcie stanowiska w sprawie wszystkich zgłoszonych przez stronę zarzutów. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) podkreślił, że R. i G. J. zgłosili również zarzut z art. 33 § 1 pkt 7 w postaci niedoręczenia upomnienia oraz art. 33 § 1 pkt 4 w postaci błędu co do osoby zobowiązanego przywołując okoliczność zawarcia małżeńskiej umowy majątkowej, co do których wierzyciel nie zajął stanowiska.

Postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r. Znak: (...), Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w Z. odrzucił wszystkie podniesione przez R. i G. J. zarzuty.

W dniu 2 grudnia 2019 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) wydał postanowienie Nr (...), którym uznał jako nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez R. i G. J. w analizowanym postępowaniu egzekucyjnym.

Organ egzekucyjny stwierdził, że nie naruszono art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, bowiem postępowanie zostało wszczęte odebranym w dniu 23 lutego 2017 r. przez G. J. upomnieniem za okres od 1 lipca 2001 r. do 1 grudnia 2010 r. Organ egzekucyjny wskazał ponadto, iż wobec Państwa R. i G. J. prowadzone były już postępowania egzekucyjne, co miało wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia przedmiotowych należności. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) wyjaśnił, że z uwagi na umorzenie poprzednio prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz ujawnienie nowych okoliczności tj. podjęcie przez R. J. zatrudnienia od dnia 1 marca 2017 r., wystawiono nowy tytuł wykonawczy z dnia 7 marca 2017 r. Nr (...) i ponownie wszczęto postępowanie egzekucyjne.

W odniesieniu do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) wyjaśnił, że przedmiotowy tytuł wykonawczy został wystawiony przez wierzyciela na właściwe osoby. Organ egzekucyjny stwierdził, że odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wynagrodzenia za pracę został doręczony R. i G. J. w dniu 27 sierpnia 2018 r., a podnoszona przez stronę kwestia błędnego dochodzenia należności od obojga małżonków w sytuacji, w której w dniu 15 listopada 2007 r. została zawarta małżeńska umowa majątkowa, zdaniem wierzyciela nie może być uwzględniona z uwagi na zapis § 3 ww. aktu, zgodnie z którym na wyłączenie wspólności małżonkowie J. mogą się powoływać względem osób trzecich tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom znane. Wskazał, że Placówka Terenowa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w Z. powzięła taką informację w dniu 13 kwietnia 2017 r. i dlatego argument ten nie może być podnoszony.

Odnosząc się zaś do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) wyjaśnił, że upomnienie Nr 8/2017 wierzyciel skierował do R. i G. J. listem poleconym nr (...). Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone R. i G. J. w dniu 23 lutego 2017 r. Organ egzekucyjny zauważył, że na załączonej do akt sprawy kserokopii potwierdzenia odbioru widnieje podpis G. J.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) wskazał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1,4 i 7.

Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 29 § 2 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny wyjaśnił, że w części E przedmiotowego tytułu wykonawczego uzupełnione są pkt 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9 oraz pozycje od E.1. do E.42. pkt 1, 2, 3, 5 i 6. Natomiast różnica między ilością pozycji w upomnieniu, a w tytule wykonawczym wynikaz z faktu, że w upomnieniu składki zostały ujęte kwartalnie, natomiast w tytule wykonawczym składki za okres od 1 lipca 2001 r. do 30 września 2009 r. ujęto kwartalnie a za okres od 1 października 2009 r. do 1 grudnia 2010 r. ujęto miesięcznie.

W dniu 31 grudnia 2019 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wpłynęło zażalenie R. i G. J. na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zobowiązani zarzucili naruszenie:

* art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji, w której roszczenie jest przedawnione;

* art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez wszczęcia egzekucji, w sytuacji niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 cyt. ustawy;

* art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niedoręczenie upomnienia;

* przepisów prawa, poprzez zajęcie wynagrodzenia za pracę w firmie A w sytuacji braku podstaw do wszczęci egzekucji.

Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 20 marca 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) z dnia (...) Nr (...).

Organ drugiej instancji podkreślił, że w odniesieniu do zarzutów zgłoszonych w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Organ odwoławczy podniósł, iż odnosząc się do zarzutu przedawnienie obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników), wierzyciel w postanowieniu z dnia 6 listopada 2019 r. zaznaczył, że wobec R. i G. J. prowadzone były egzekucje administracyjne:

- do zadłużenia za okres od III kwartału 2001 r. do II kwartału 2004 r. - od dnia 24 maja 2004 r. do dnia 16 marca 2007 r. oraz od dnia 27 września 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2012 r.;

- do zadłużenia za okres od IV kwartału 2004 r. do III kwartału 2007 r. - od dnia 27 września 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2012 r.;

- do zadłużenia za okres od IV kwartału 2007 r. do IV kwartału 2008 r. - od dnia 10 grudnia 2009 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r.;

- do zadłużenia za okres od I kwartału 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. - od dnia 3 grudnia 2010 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r., które zawiesiły bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 41b ust. 5 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników od dnia podjęcia przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której zobowiązany został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wierzyciel wskazał, iż od dnia 1 stycznia 2012 r. obowiązuje ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obywateli i przedsiębiorców, która w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w art. 41b wprowadziła zmiany, ust. 1 otrzymał brzmienie "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 2-7". Niemniej przy obliczaniu terminu przedawnienia należności z tytułu składek od przedstawionej zasady, przepisy art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców przewidują okres przejściowy, w którym okres przedawnienia z uwzględnieniem okresów zawieszenia, może mieć różną długość w zależności od chwili, w której składki stały się wymagalne. Należności powstałe przed dniem 1 lutego 2012 r. nie uległy przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony ww. postępowaniami. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, dla należności z tytułu składek, które nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 stycznia 2012 r., nowy pięcioletni bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wierzyciel wskazał, że w powyższych okolicznościach przedawnienia składek za okres od dnia 1 lipca 2001 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. R. J. i G. J. zostali szczegółowo poinformowani pismami Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 12 maja 2017 r. Natomiast, w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego oraz ujawnieniem nowych okoliczności i podjęciem zatrudnienia od dnia 1 marca 2017 r. przez R. J. wystawiono nowy tytuł wykonawczy z dnia 7 marca 2017 r. Nr (...).

Biorąc pod uwagę powyższe, wierzyciel stwierdził, że należności wskazane w przedmiotowym tytule wykonawczym nie uległy przedawnieniu, w konsekwencji czego należało uznać zgłoszony przez R. i G. J. zarzut przedawnienia należności za nieuzasadniony.

Przechodząc do rozpatrzenia zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) organ odwoławczy zauważył, iż zobowiązani zarzut ten oparli na twierdzeniu, że dochodzone należności skierowane zostały tak do R. J., jak i do G. J. w sytuacji, w której w dniu 15 listopada 2007 r. zobowiązani zawarli małżeńską umowę majątkową. Organ odwoławczu wyjaśnił, iż w odniesieniu do powyższego Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zwrócił uwagę na postanowienie zawarte w § 3 aktu notarialnego z dnia 15 listopada 2007 r. Rep. A nr (...), którym zawarta została ww. umowa majątkowa małżeńska, z którego wynika, iż względem osób trzecich na wyłączenie wspólności małżonkowie mogą się powoływać tylko wtedy, gdy zawarcie przez nich umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. Wierzyciel wyjaśnił, że informację o powyższej umowie majątkowej małżeńskiej powziął dopiero w dniu 13 kwietnia 2017 r. tj. po wystawieniu tytułu wykonawczego z dnia 7 marca 2017 r. Mając więc na uwadze powyżej wskazane postanowienia umowy, zdaniem Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Państwo R. i G. J. nie mogą w sprawie skutecznie powoływać się na postanowienia zawarte w przedmiotowym akcie notarialnym.

Dalej organ drugiej instancji podniósł, iż w odniesieniu do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel wskazał, że upomnienie Nr (...) zostało doręczone R. i G. J. w dniu 23 lutego 2017 r. przez operatora pocztowego, co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem G. J. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki znajdującym się w aktach sprawy. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) w sposób prawidłowy oparł się na wiążącym stanowisku wierzyciela. W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze dyspozycję art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie był bowiem uprawniony do badania zasadności złożonych przez R. i G. J. ww. zarzutów. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, podniesiona przez R. i G. J. w zażaleniu z dnia 16 grudnia 2019 r. argumentacja zmierzająca w istocie do wykazania przedawnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym, nie mogła wpłynąć na podjęte przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. rozstrzygnięcie w analizowanej sprawie.

Następnie organ drugiej instancji oceniając zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3, 5, 12 i 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) wskazał, że R. i G. J. okoliczność braków formalnych tytułu wykonawczego powiązali z naruszeniem art. 29 § 2 pkt 3 ww. ustawy. Przytaczając treść ww. art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że wystawiony przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na R. i G. J. tytuł wykonawczy z dnia 7 marca 2017 r. spełnia wymogi formalne przewidziane przez powołany wyżej przepis. Tytuł ten zawiera bowiem: oznaczenie wierzyciela, tj. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, oznaczenie zobowiązanego, tj. R. J., zam. (...), ul. (...), NIP (...), PESEL (...); G. J. zam. (...), (...), PESEL (...), dane dotyczące należności pieniężnej i jej podstawę prawną, tj. składki na ubezpieczenie społeczne rolników, których podstawę stanowi - wskazany w części E pozycja Nr 4 -art. 4, 8, 17 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277). Ponadto w części E wskazano datę, od której nalicza się odsetki dla konkretnej należności pieniężnej tj. od E.1. do E.47, w części E pozycja Nr 7 wskazano stawkę odsetek - 8%, natomiast w części E pozycja Nr 6, wskazano ich rodzaj - odsetki za zwłokę, w części E pozycja Nr 8 wskazano zabezpieczenie należności pieniężnej hipoteką przymusową dla należności od pozycji E.1. do E.23; datę doręczenia upomnienia wskazano w części E pozycja Nr 9 tj. 23 lutego 2017 r.; imię i nazwisko, stanowisko służbowe i podpis osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela - tj. Zastępca Dyrektora mgr inż. A. G.; klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej; pouczenie zobowiązanego: o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego; o środkach egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych.

Ponadto organ odwoławczy zauważył, iż zastosowany przez wierzyciela druk tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji należności pieniężnych odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 850).

Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zgodził się ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2019 r., iż zgłoszony przez R. i G. J. zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznać należy za nieuzasadniony.

Na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyli R. i G. J., reprezentowani przez pełnomocnika, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa mającą wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez wszczęcie egzekucji w sytuacji, w której roszczenie jest przedawnione i tym samym egzekucja jest niedopuszczalna;

2. art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w przypadku wygaśnięcia zobowiązania obejmującego należność pieniężną z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za lata 2001 - 2010 wskutek przedawnienia;

3. art. 27 § 1 pkt 3 i 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewskazanie podstawy wymagalności należności pieniężnych objętych tytułem wykonawczym, stawki i sposobu naliczenia odsetek od poszczególnych kwot wskazanych w ramach tytułu wykonawczego oraz daty, do której można prowadzić egzekucję pieniężną;

4. art. 29 § 2 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 i 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przystąpienie przez organ egzekucyjny do egzekucji w sytuacji, w której tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 i 14 ww. ustawy.;

5. art. 33 § 1 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy oraz nieuwzględnienie zarzutu skarżących w tym zakresie;

6. art. 7. art. 8. art. 77 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez nieustalenie w sposób prawidłowy i wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia i nie rozpoznanie sprawy w jej całokształcie, zwłaszcza w zakresie:

- okoliczności związanych z zawieszeniem biegu przedawnienia należności w sytuacji, w której w aktach sprawy brak jest dowodów na przeprowadzenie postępowań egzekucyjnych w datach przytaczanych przez organ,

- daty doręczenia upomnienia skarżącym przez organ pierwszej instancji oraz słuszności wskazania w tytule wykonawczym daty 23 lutego 2017 r., jako momentu doręczenia ww. korespondencji;

7. art. 8 § 1, art. 11 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez jego niezastosowanie i niedostateczne uzasadnienie wydanych postanowień, zwłaszcza w zakresie oparcia rozstrzygnięcia o fakt prowadzenia postępowań egzekucyjnych obejmujących zaległe należności w braku dowodów w aktach sprawy świadczących o tym, że miało to miejsce, a przez to naruszenie zasady przekonywania.

Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) z dnia 2 grudnia 2019 r. oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, na podstawie norm przepisanych.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Pismem z dnia 21 września 2020 r. skarżący uzupełnili swoją skargę.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1370 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy art. 7,8,77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.), dalej u.p.e.a. oraz przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174 z późn. zm.), dalej u.s.r.

Zgodnie z treścią art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W myśl art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się.

Zgodnie z treścią art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

W myśl art. 41b ust. 1 u.s.r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7.

Zgodnie z treścią art. 41b ust. 5 wymienionej ustawy bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie organu odwoławczego utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o uznaniu za nieuzasadnione zarzuty skarżących w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a. był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty za niezasadne. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji.

Należy zaznaczyć, że o ile stanowisko wierzyciela determinowało treść rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego, to sąd, rozpoznając skargę na postanowienie tego organu, musi dokonać samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał zarzuty za nieuzasadnione, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018.

Podkreślić należy, że naruszenia przepisów postępowania w niniejszej sprawie odnoszą się głównie do wierzyciela czyli KRUS Oddział Regionalny w Ł. gdyż w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Przede wszystkim nie została dokładnie wyjaśniona kwestia przedawnienia zobowiązania. W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania egzekucyjnego są składki na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od drugiego kwartału 2001 r. do czwartego kwartału 2010 r. Należy zaznaczyć, że do dnia 1 maja 2004 r. obowiązywał pięcioletni termin przedawnienia składek licząc od końca roku kalendarzowego w którym upłynął termin płatności zobowiązania (art. 70 § 1 O.p. w związku z art. 52 ust. 1 pkt 1 u.s.r.). W okresie od 2 maja 2004 r. do 31 grudnia 2011 r. termin przedawnienia wynosił 10 lat od dnia wymagalności składek (art. 41b ust. 1 u.s.r.) zaś od dnia 1 stycznia 2012 r. termin przedawnienia składek wynosi 5 lat od dnia ich wymagalności (art. 41b ust.u.s.r.). Dodać należy, że w obowiązujących przepisach przewidziano sytuacje kiedy następuje zawieszenie bądź przerwa biegu przedawnienia przy czym po okresie zawieszenia przedawnienie biegnie dalej zaś po okresie przerwy bieg przedawnienia rozpoczyna się od nowa.

Należy podkreślić, że składki na ubezpieczenie społeczne rolników należne od skarżących podlegają przedawnieniu albo z upływem 10 lat, poczynając od wymagalności każdej z nich, zgodnie z brzmieniem art. 41b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w stanie prawnym obowiązującym od dnia 2 maja 2004 r. do końca 2011 r. albo z upływem, 5 lat liczonym od dnia 1 stycznia 2012 r. w zależności od tego który termin upłynąłby wcześniej. Ustawa z dnia 2 kwietnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 91, poz. 873), wprowadzająca do porządku prawnego art. 41b ust. 1, nie zawierała regulacji międzyczasowych w odniesieniu do zasad przedawnienia omawianych składek. Wcześniej, do dnia 1 maja 2004 r., zgodnie z art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 98.7.25 z późn. zm.), składki na poczet tego ubezpieczenia ulegały przedawnieniu według reguł określonych w ustawie Ordynacja podatkowa, a więc z upływem 5 lat, poczynając od końca roku kalendarzowego, w którym przypadał termin ich płatności. Natomiast ustawa nowelizująca art. 41b ust. 1 u.s.r. z dniem 1 stycznia 2012 r. poprzez skrócenie terminu przedawnienia składek z 10 do 5 lat (por. ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378) w art. 27 stanowiła, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1). Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2).

W świetle przytoczonych regulacji prawnych skoro z dniem wejścia w życie art. 41b ust. 1 u.s.r. składki zobowiązanych nie uległy jeszcze przedawnieniu (do 2 maja 2004 r. nie upłynął bowiem termin 5 lat, o którym stanowił art. 52 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników w zw. z art. 70 § 1 o.p.), to do ich przedawnienia należało zastosować albo termin w wymiarze 10 lat, zgodnie z pierwotnym brzmieniem art. 41b ust. 1 u.s.r. albo termin 5 lat, liczony od dnia 1 stycznia 2012 r. gdyby okazało się, że termin dziesięcioletni przedawnienia nie upłynął przed dniem 1 stycznia 2017 r.

W rozpoznawanej prawie KRUS nie wyjaśnił dokładnie kwestii przedawnienia składek. W swoich postanowieniach z dnia 2 października 2018 r. i z 6 listopada 2019 r. organ rentowy uznał, że nie doszło do przedawnienia składek gdyż prowadzone były egzekucje administracyjne:

- do zadłużenia za okres od III kwartału 2001 r. do II kwartału 2004 r. - od dnia 24 maja 2004 r. do dnia 16 marca 2007 r. oraz od dnia 27 września 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2012 r.;

- do zadłużenia za okres od IV kwartału 2004 r. do III kwartału 2007 r. - od dnia 27 września 2007 r. do dnia 26 kwietnia 2012 r.;

- do zadłużenia za okres od IV kwartału 2007 r. do IV kwartału 2008 r. - od dnia 10 grudnia 2009 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r.;

- do zadłużenia za okres od I kwartału 2009 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. - od dnia 3 grudnia 2010 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r.

W ocenie organu rentowego prowadzone egzekucje zawiesiły bieg terminu przedawnienia zgodnie z treścią art. 41b ust. 5 u.s.r. Odnośnie prowadzonych postepowań egzekucyjnych to do akt administracyjnych załączone zostało postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) z 13 kwietnia 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie czternastu tytułów wykonawczych (k.8). Nadto załączono czternaście tytułów wykonawczych na podstawie których prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne (za okres od III kwartału 2001 r. do III kwartału 2007 r.) i składek na ubezpieczenie zdrowotne (za okres od października 2003 r. do grudnia 2005 r.) (k.140-184), upomnienia wzywające skarżących do uiszczenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kwartału 2001 r. do III kwartału 2007 r. (k.136), upomnienie wzywające do uiszczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2003 r. do czerwca 2004 r.; (k.156,159,162) i za okres od lipca 2004 r. do grudnia 2005 r. (k. 139,142,147,150,153).

Z przepisu art. 41b ust. 5 u.s.r. wynika, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony. Przez pierwszą czynność, o której mowa w wymienionym przepisie należy rozumieć taką czynność, z której treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, że zmierza ona do ściągnięcia należności. W orzecznictwie sądowym i w literaturze przyjmuje się, że przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, rozumie się upomnienie wymienione w art. 15 § 1 u.p.e.a. W myśl tego ostatniego przepisu egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z treści tego przepisu wynika, że co do zasady postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte bez wcześniejszego doręczenia ww. upomnienia. Wobec tego upomnienie to należy uznać za obligatoryjny element postępowania egzekucyjnego, bez którego egzekucja skutecznie nie może być wszczęta i prowadzona. Jest więc ono pierwszą i do tego konieczną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skoro bez doręczenia upomnienia wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie byłoby możliwe. Czynność ta mieści się zatem w dyspozycji art. 41b ust. 5 u.s.r. Innymi słowy doręczenie takiego upomnienia zawiesza bieg terminu przedawnienia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Pogląd taki wyraził WSA w Gliwicach w wyroku z 4 grudnia 2019 r. w spr. I SA/Gl 768/19, WSA w Poznaniu w wyrokach z 21 listopada 2019 r., w spr. III SA/Po 608/19 i z 29 marca 2017 r. w spr. III SA/Po 1193/16, Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 25 lutego 2013 r. w spr. III AUa 1025/12; WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 14 lipca 2011 r. w spr. I SA/Po 829/10; WSA w Szczecinie w wyroku z dnia 19 lipca 2016 r. w spr. I SA/Sz 637/16; WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 20 marca 2018 r. w spr. I SA/Bd 132/18; M. Bartoszewska (w:) Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz, pod red. J. Wantoch-Rekowskiego, Lex 2015, Komentarz do art. 24). Wprawdzie część z wymienionych orzeczeń dotyczyła interpretacji art. 24 ust. 5b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, lecz treść tego przepisu jest identyczna z treścią art. 41b ust. 5 u.s.r. W związku z czym pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach ma również zastosowanie do przepisu art. 41b ust. 5 u.s.r. Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach.

Sąd nie podzielił natomiast poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Lublinie z dnia 6 lipca 2016 r. w spr. I SA/Lu 1426/15 zacytowanego w skardze, zgodnie z którym doręczenie zobowiązanemu upomnienia nie jest pierwszą czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności składkowych i nie skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia (wyrokiem z dnia 29 marca 2019 r., w spr. I GSK 1138/18 NSA oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku). Pogląd wyrażony w tym orzeczeniu jest odosobniony i nie przyjął się w orzecznictwie sądowym. W ocenie sądu trudno zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku w sprawie I SA/Lu 1426/15, że wysłanie przez wierzyciela do zobowiązanego upomnienia wzywającego do zapłaty należności składkowych w terminie 7 dni z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, nie jest czynnością zmierzającą do wyegzekwowania zadłużenia. Sąd w obecnym składzie nie podzielił poglądu wyrażonego w wymienionym wyroku i oparł się na poglądzie wyrażonym we wcześniej cytowanych orzeczeniach.

W rozpoznawanej sprawie bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kwartału 2001 r. do III kwartału 2007 r. uległ zawieszeniu w dniu 27 września 2007 r. gdyż w tym dniu doręczono skarżącym upomnienie wzywające do uiszczenia składek za ten okres (k.135). Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego co wynika z treści art. 41b ust. 5 u.s.r. W niniejszej sprawie KRUS uznał, że dniem tym jest 26 kwietnia 2012 r. lecz nie zostało wyjaśnione dlaczego akurat ten dzień przyjęto. Można się jedynie domyślać, że jest to termin kiedy stało się ostateczne postanowienie z 13 kwietnia 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego lecz nie wynika to z akt sprawy. Kwestie daty zakończenia zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie została wyjaśniona przez wierzyciela.

W postanowieniach z dnia 2 października 2018 r. i z 6 listopada 2019 r. KRUS podniósł nadto, że odnośnie składek za okres od III kwartału 2001 r. do II kwartału 2004 r. prowadzone było także postępowanie egzekucyjne od dnia 24 maja 2004 r. do dnia 16 marca 2007 r. W aktach administracyjnych brak jest jednak jakichkolwiek dowodów świadczących o prowadzeniu egzekucji w wymienionym okresie. Brak jest tytułów wykonawczych dotyczących wymienionych należności, upomnienia wraz z dowodem jego doręczenia oraz rozstrzygnięcia dotyczącego zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wobec braku tych dokumentów nie można skontrolować czy w przypadku składek za okres od III kwartału 2001 r. do II kwartału 2004 r. prowadzone było jakiekolwiek postępowanie egzekucyjne w okresie 24 maja 2004 r. - 16 marca 2007 r. a tym, samym czy w tym okresie bieg terminu przedawnienia był zawieszony. Kwestii tych wierzyciel nie wyjaśnił.

Organ rentowy w postanowieniach z dnia 2 października 2018 r. i z dnia 6 listopada 2019 r. podniósł także, iż prowadzone były jeszcze dwa postępowania egzekucyjne a mianowicie:

- dotyczące składek za okres od IV kwartału 2007 r. do IV kwartału 2008 r. od dnia 10 grudnia 2009 r. do dnia 2 kwietnia 2012 r. oraz

- dotyczące składek za okres od I kwartału 2009 r. do 31 grudnia 2010 r. od dnia 3 grudnia 2010 r. do 2 kwietnia 2012 r.

W aktach administracyjnych brak jednak jakichkolwiek dokumentów dotyczących tych postępowań. Poza oświadczeniem wierzyciela nie ma żadnych dowodów na to, że postępowania takie były prowadzone a tym samym nie można skontrolować prawidłowość stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Nie wiadomo zatem czy w okresach wskazanych przez wierzyciela rzeczywiście doszło do zawieszenia biegu przedawnienia gdyż kwestia ta nie została wyjaśniona przez organ rentowy.

Reasumując tę część rozważań sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły dokładnie kwestii przedawnienia składek. Należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem egzekucji są składki z odległego okresu bo sprzed 10-19 lat. Skoro są to tak "stare" składki to należało szczegółowo wyjaśnić czy i ewentualnie dlaczego nie doszło do ich przedawnienia. Przede wszystkim należało ustalić kiedy stały się one wymagalne i kiedy rozpoczął się bieg terminu ich przedawnienia. Następnie należało wyjaśnić którego dnia i z jakiego powodu bieg terminu przedawnienia został zawieszony dokumentując to odpowiednim dowodem. Należało także wyjaśnić którego dnia i z jakiej przyczyny skończył się okres zawieszenia przedstawiając na tę okoliczność odpowiedni dowód. Organ rentowy tego nie uczynił. Załączył jedynie 6 tytułów wykonawczych z 11 grudnia 2007 r. dotyczących składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od III kwartału 2001 r. do III kwartału 2007 r., upomnienie wzywające do zapłaty składek za ten okres (tzn. za okres III kwartał 2001 r. - III kwartał 2007 r.) oraz postanowienie z 13 kwietnia 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego (bez wskazania kiedy stało się ono ostateczne). W oparciu o taki materiał dowodowy nie można ustalić czy składki uległy czy też nie uległy przedawnienia. Dodać także należy, iż kwestii przedawnienia nie wyjaśniają uzasadnienia postanowienia wierzyciela z 2 października 2018 r. i 6 listopada 2019 r. gdyż są one ogólnikowe i lakoniczne.

Organy administracji nie odniosły się także w sposób wyczerpujący do zarzutu określonego w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. a mianowicie błędu co do osoby zobowiązanej z uwagi na zawarcie przez G. i R. J. w dniu 15 listopada 2007 r. małżeńskiej umowy majątkowej.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 15 listopada 2007 r. G. i R. J. zawarli umowę o rozdzielności majątkowej zaś w § 3 tej umowy znajduje się sformułowanie, że notariusz przed którym zawarto umowę pouczył małżonków, iż na wyłączenie wspólności mogą się oni powoływać względem osób trzecich tylko wtedy gdy zawarcie umowy majątkowej oraz jej rodzaj były tym osobom wiadome. Wierzyciel odnosząc się do zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. uznał go za niezasadny z uwagi na treść § 3 umowy i fakt, że o zawarciu umowy KRUS został powiadomiony dopiero w dniu 13 kwietnia 2017 r. Organ rentowy nie odniósł się natomiast do regulacji, o której mowa w art. 29 Ordynacji podatkowej, który określa jak kształtuje się odpowiedzialność podatnika (zobowiązanego) w przypadku zniesienia wspólności majątkowej małżonków. Zarówno w postanowieniu z 2 października 2018 r. jak i z 6 listopada 2019 r. brak jest rozważań w tym zakresie. Samo powołanie się na treść § 3 umowy nie jest wystarczające dla oceny zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. bez odniesienia się do treści art. 29 O.p. Organy administracji nie wyjaśniły dokładnie kwestii tego zarzutu.

Nie został także dokładnie wyjaśniony zarzut braku doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.).

Organy administracji podniosły, że upomnienie zostało doręczone skarżącym w dniu 23 lutego 2017 r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki potwierdzone przez G. J. (k.7). W aktach administracyjnych faktycznie znajduje się potwierdzenie odbioru przesyłki zatytułowanej "upomnienie nr 8/2017" zaadresowane do G. i R. J., którego odbiór potwierdziła G. J. W aktach brak jest jednak odpisu tego upomnienia. Nie wiadomo zatem czego dotyczyło upomnienie co uniemożliwia skontrolowanie prawidłowości zarzutu skarżących braku doręczenia im tego upomnienia.

Nie został również wyjaśniony w pełni zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Dotyczy to stawki odsetek jakie są naliczane od należności głównej. Zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w tytule wykonawczym winien być określony rodzaj i stawka odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie. W niniejszej sprawie w tytule z 7 marca 2017 r. w części E poz. 7 określono stawkę odsetek - 8,00. Tytuł ten dotyczy należności składkowych za okres od lipca 2001 r. do grudnia 2010 r. i skarżący podnieśli, że od tego czasu do chwili obecnej stawki odsetek zmieniały się kilkakrotnie. W ocenie skarżących błędne jest zatem określenie w tytule jednej stawki 8,00. Organy administracji w ogóle nie odniosły się do tego zarzutu i nie wiadomo czy określenie w tytule jednej stawki odsetek jest prawidłowe czy też winny być różne stawki. Kwestia ta nie została wyjaśniona przez organy administracji.

Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie wyjaśniły dokładnie kwestii przedawnienia składek objętych tytułem wykonawczym z dnia 7 marca 20187 r. jak również pozostałych zarzutów zgłoszonych przez skarżących. Naruszyły tym przepisy art. 7, 77 § 1,80 i 107 § 3 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c.) p.p.s.a., sąd uchylił zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego (...) oraz postanowienia KRUS Oddziału Regionalnego w Ł. z dnia 2 października 2018 r. i z 6 listopada 2019 r.

Na podstawie art. 200 p.p.s.a. sąd zasądził od organu administracji na rzecz skarżących solidarnie kwotę 994 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na ogólną sumę kosztów złożyło się: 960 zł - wynagrodzenie pełnomocnika skarżących oraz 34 zł - dwie opłaty skarbowe.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przed wszystkim należy dokładnie wyjaśnić kwestię przedawnienia składek objętych tytułem wykonawczym z 7 marca 2017 r. Należy ustalić kiedy składki te stały się wymagalne i kiedy rozpoczął się bieg okresów ich przedawnienia. Następnie należy wyjaśnić kiedy bieg terminu przedawnienia został zawieszony i kiedy zaczął ponownie biec załączając na te okoliczności odpowiednie dokumenty. Należy także szczegółowo odnieść się do pozostałych zarzutów skarżących. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać wnikliwej jego analizy a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.

Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875 z późn. zm.) sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym gdyż przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla osób w niej uczestniczących. Nadto należy podnieść, że w WSA w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

a.k.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.