III SA/Łd 185/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi - OpenLEX

III SA/Łd 185/15 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1662228

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2015 r. III SA/Łd 185/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. Ł. o przywrócenie terminu do usunięcia braków fiskalnych skargi w sprawie ze skargi P. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków fiskalnych skargi.a.ł.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 16 stycznia 2015 r. P. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia (...), nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2015 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia braków fiskalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie, stosownie do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpisu sądowego w kwocie 100 zł.

Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 23 lutego 2015 r. (k nr 20 akt sądowych).

Pomimo prawidłowo doręczonego wezwania skarżący nie uzupełnił braków fiskalnych skargi w terminie.

W dniu 6 marca 2015 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wskazując, że z powodu choroby nie mógł uiścić w terminie siedmiu dni wpisu sądowego. Jednocześnie, tj. w dniu 6 marca 2015 r. uiścił wymagany wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.

Zarządzeniem z dnia 19 marca 2015 r. sędzia sprawozdawca wezwał skarżącego do uprawdopodobnienia w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, tj. wskazania w jakim okresie był chory, czy korzystał z pomocy lekarskiej i czy dysponuje na tę okoliczność dokumentacją medyczną (zaświadczeniem lekarskim), która pozwoliłaby na ocenę stanu zdrowia, który uniemożliwił dokonanie czynności w terminie.

W piśmie procesowym z dnia 26 marca 2015 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie sądu skarżący wyjaśnił, że w okresie choroby (tekst jedn.: grypy jelitowej), która trwała ponad tydzień nie korzystał z pomocy lekarskiej. Wskazał, że żona zaopatrzyła go w leki, a jego stan zdrowia nie wymagał konsultacji lekarskiej. Podał, że nie posiada zaświadczenia lekarskiego, ponieważ pracuje w gospodarstwie rolnym, a KRUS wymaga przedstawienia zaświadczenia lekarskiego jedynie wówczas, gdy choroba trwa ponad miesiąc. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) -dalej p.p.s.a. jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu.

Zgodnie z dyspozycją art. 86 § 1 p.p.s.a. warunkiem sine qua non do przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy. W orzecznictwie niejednokrotnie podkreśla się, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por. post. NSA z 23 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 465/10).

W przedmiotowej sprawie sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a.,.

Oceniając przedstawione okoliczności faktyczne w kontekście przesłanek uprawniających do przywrócenia terminu sąd doszedł do wniosku, że strona nie wykazała podstawowej przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, jaką jest brak winy w jego uchybieniu.

Należy wyjaśnić, że wymóg uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, zawarty w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest niezbędną przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie sądu (por. postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt II FZ 353/07). Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na obowiązku dochowania przez stronę należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zgodnie z postanowieniem NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 997/10 kryterium należytej staranności należy rozumieć obiektywnie - takiej staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Nie jest także możliwe, aby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe, czy nagłą chorobę.

Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym, bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, sąd uznał, że okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu, nie stanowią wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu.

W przedmiotowej sprawie skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu podniósł, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego było następstwem choroby, która uniemożliwiła dokonanie czynności w terminie. Podał, że choroba trwała ponad tydzień, jednak nie korzystał z pomocy lekarskiej i nie dysponuje na tę okoliczność zaświadczeniem lekarskim. Wskazał, że żona zaopatrzyła go w niezbędne leki i nie wymagał konsultacji lekarskiej.

Mając na uwadze przedstawioną argumentację skarżącego należy wskazać, że zgodnie utrwaloną linią orzeczniczą NSA tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożlwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 248/14 - orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dokonując oceny wskazanych we wniosku okoliczności Sąd nie kwestionuje, że choroba skarżącego, tj. grypa jelitowa nosiła znamiona nagłej i niemożliwej do przewidzenia przypadłości i mogła mieć w danym okresie negatywny wpływ na funkcjonowanie zarówno w życiu osobistym, jak i zawodowym jednakże skarżący nie wykazał, w jakim okresie stan zdrowia uniemożliwiał mu prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście i nie uprawdopodobnił, że stan zdrowia był na tyle poważny, że wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą w celu dokonania czynności w terminie. Nawet bowiem nie mogąc osobiście dochować terminu do uiszczenia wpisu sądowego, mógł skorzystać z pomocy osoby trzeciej (małżonki), a zatem mógł podjąć działania mające na celu zabezpieczenie w dotrzymaniu terminu. Sama bowiem okoliczność nagłej choroby nie jest automatycznie związana z brakiem winy, jeżeli strona ma obiektywną możliwość podjęcia określonych czynności mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu.

Co do zasady okolicznością wskazującą na brak winy jest bowiem taka niedyspozycja zdrowotna, która występuje nagle i jest na tyle poważna, że strona obiektywnie nie jest w stanie dokonać czynności procesowej w terminie i w dodatku nie jest możliwe posłużenie się inną osobą dla dokonania takiej czynności. W niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał, by choroba, która miała uniemożliwić terminowe uiszczenie wpisu sądowego od skargi była na tyle poważna, że nie mógł dokonać czynności w terminie lub skorzystać z pomocy osoby trzeciej.

W ocenie sądu kierując się obiektywnym miernikiem staranności, należy stwierdzić, że skarżący nie zachował należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest stosowana jedynie w przypadkach wyjątkowych tylko wtedy gdy, uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

W przedstawionych powyżej okolicznościach faktycznych sąd nie znalazł argumentu, który pozwoliłby na zastosowanie art. 86 § 1 p.p.s.a.

Z przytoczonych wyżej względów, sąd na podstawie art. 86 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.

a.ł.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.