Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 758095

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 22 września 2010 r.
III SA/Łd 175/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.).

Sędziowie: NSA Janusz Nowacki, WSA Krzysztof Szczygielski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej k.p.a.; art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza W.z dnia (...) o wymeldowaniu I. B. z synem R.z pobytu stałego w W., (...)

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2009 r. M. B.wniósł o wymeldowanie z adresu W., (...) byłej żony I. B. oraz syna R. B. We wniosku oświadczył, iż była żona i syn nie przebywają pod wskazanym adresem od dnia 27 lutego 2009 r.

Decyzją z dnia (...) r. Burmistrz W.orzekł o wymeldowaniu I. B. oraz R.B. z pobytu stałego w W., (...). Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło ustalić, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

I. B. wniosła odwołanie do Wojewody Ł.

Decyzją z dnia (...) r. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując treść przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Wojewoda stwierdził, iż opuszczenie przez I. B.i R. B. stałego miejsca pobytu pod adresem - W., (...) było dobrowolne i ma trwały charakter. Z przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania jednoznacznie wynika, że strona wraz z małoletnim synem przebywa w K. przy ul. (...). Natomiast ze złożonych w toku postępowania wyjaśnień strony wynika, że przedmiotowy lokal opuściła w obawie o swoje zdrowie i życie. Strona oświadczyła nadto, że nie ma zamiaru powrócić do stałego miejsca pobytu i zamieszkiwać z byłym mężem. Jednak do czasu uregulowania spraw majątkowych pomiędzy nią a byłym mężem nie wymelduje się z pobytu stałego pod wskazanym adresem. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda Ł.wskazał również, że strona nie podejmowała jakichkolwiek prób powrotu do miejsca pobytu stałego, nie pozostawiła w miejscu zamieszkania żadnych rzeczy osobistych, jak również nie dochodziła swoich praw do lokalu na drodze sądowej. W ocenie organu odwoławczego spełnione zostały zatem przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. O zasadności podjętego rozstrzygnięcia świadczy również fakt, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego i ma na celu zapewnienie zgodności zapisów w aktach ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. B. oświadczyła, iż przedmiotowy lokal, którego jest współwłaścicielem, opuściła z powodu gróźb kierowanych pod jej adresem oraz pod adresem syna ze strony byłego męża. Konflikt rodzinny zmusił ją do rezygnacji z pracy i podjęcia pracy sezonowej za granicą. W czasie jej nieobecności syn przebywa u starszej córki. Podniosła również, że w lokalu położonym pod adresem (...) w W. pozostawiła swoje rzeczy osobiste, do których nie ma dostępu z powodu wymiany zamków przez byłego męża. Powyższą okoliczność zgłosiła Policji w W. Wniosła o niewymeldowywanie jej wraz synem z pobytu stałego pod wskazanym adresem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.).

Zgodnie z treścią powołanej normy prawnej organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Oznacza to, iż do wymeldowania w trybie administracyjnym niezbędne jest spełnienie następujących przesłanek: faktyczne opuszczenie lokalu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione.

Wskazać należy, że warunkiem decydującym, o wymeldowaniu danej osoby jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Za miejsce stałego pobytu danej osoby uważa się miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, między innymi takie jak: mieszkanie, nocowanie, spożywanie posiłków, czy też przyjmowanie wizyt rodziny lub znajomych. Natomiast przez opuszczenie miejsca pobytu stałego rozumie się nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i zorganizowaniem centrum życiowego w innym miejscu.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organy administracji miały podstawę do oceny, dokonanej w granicach określonych przepisem art. 80 k.p.a., że I. B. wraz synem opuściła przedmiotowy lokal. Okoliczność niezamieszkiwania skarżącej w lokalu położonym w W., (...) od marca 2009 r. została potwierdzona w toku przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego. Fakt opuszczenia miejsca zameldowania przez I. B. i jej syna R. B. nie budzi wątpliwości, gdyż okoliczność ta została potwierdzona przez skarżącą, która zeznała do protokołu przesłuchania strony z dnia (...) r., że przedmiotowy lokal opuściła około 5 marca 2009 r. z uwagi na konflikty pomiędzy nią a byłym mężem. Skarżąca oświadczyła ponadto, że nie ma zamiaru powracać do stałego miejsca pobytu i zamieszkiwać z byłym mężem. Do czasu uregulowania spraw majątkowych między nimi nie wymelduje się z przedmiotowego mieszkania.

Bezsporną w ocenie Sądu pozostaje również kwestia dobrowolności opuszczenia przez skarżącą lokalu położonego przy (...) w W. Co prawda skarżąca powołała się na okoliczności opuszczenia miejsca stałego zameldowania, tj. obawa o życie i zdrowie jej oraz jej małoletniego syna wynikająca z zachowania byłego męża oraz zmiana zamków w drzwiach do mieszkania, tym niemniej z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że skarżąca dotychczas nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i nie stara się o przywrócenie jego posiadania. W ocenie Sądu, za dobrowolnością, jak i za zamiarem opuszczenia przez skarżącą dotychczasowego miejsca zameldowania przemawia fakt skoncentrowania centrum życiowego w innym miejscu, to jest w K. Również nieskorzystanie przez skarżącą ze środka prawnego, tj. niewystąpieniu z powództwem posesoryjnym w trybie art. 344 § 1 k.c., mającym na celu przywrócenie jej naruszonego posiadania, można uznać za przejaw woli opuszczenia przedmiotowego lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że nieskorzystanie we wskazanym czasie z tego środka prawnego świadczyć może o dobrowolnej zmianie miejsca pobytu przez daną osobę (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., V SA 3078/00, LEX nr 78937). Podkreślenia wymaga, że ochrona posiadania jako stanu faktycznego jest krótkotrwała, gdyż roszczenie posesoryjne ograniczone jest terminem zawitym i wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili dokonania naruszenia (art. 344 § 2 k.c.).

Trafnie więc organy administracji uznały, że okoliczności te świadczą o opuszczeniu przez I.B. dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Utrzymujący się ponad roczny stan faktyczny, w którym osoba zameldowania na pobyt stały w danym lokalu rzeczywiście w nim nie mieszka, nosi znamiona trwałości. Domaganie się przez skarżącą rozliczeń majątkowych z byłym mężem, jak i powołane wcześniej oświadczenie skarżącej z dnia (...) r. jednoznacznie świadczą o tym, iż nie ma ona zamiaru zamieszkiwać w dotychczasowym miejscu pobytu stałego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt. II OSK 140/07, (publ. LexPolonica 2082615) stwierdził, iż sam fakt istnienia konfliktu między stronami postępowania nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem.

A zatem jedynie skuteczne wykorzystanie przez skarżącą przysługujących jej środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego władztwa w stosunku do lokalu mogłoby skutkować uznaniem, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i co za tym idzie brak byłoby podstaw do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zasadniczym środkiem prawnym, z którego mogła skarżąca skorzystać było stosowne żądanie co do przywrócenia jej posiadania lokalu, z którego jednak nie skorzystała.

Skoro opuszczenie lokalu położonego w W., (...), jak twierdzi skarżąca, nie było dobrowolne, a nastąpiło w wyniku konfliktu pomiędzy nią a byłym mężem, winna ona podjąć wszelkie środki prawne, w celu umożliwienia jej zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Brak takich działań, upływ długiego okresu od opuszczenia miejsca stałego zameldowania, jak również skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu, wyraźnie wskazuje, że opuszczenie przez I. B. miejsca pobytu stałego w przedmiotowym lokalu miało charakter trwały i dobrowolny.

Wskazać również należy, że ewidencja ludności ma jedynie charakter rejestracyjny, której celem jest odzwierciedlenie stanu - faktycznego miejsca pobytu osoby. Jej ewidencyjno - rejestrowy charakter służy zbieraniu informacji w zakresie miejsca zamieszkania i pobytu osób. Zagadnienia dotyczące podziału majątku pomiędzy stronami regulowane są przepisami prawa cywilnego, a wszelkie spory w tym zakresie podlegają kognicji sądów powszechnych.

Skoro skarżąca od marca 2009 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym mieszkaniu, konieczne było doprowadzenie stanu, w którym zapis ewidencji będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Organy administracji trafnie uznały, że wszystkie przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zostały spełnione, a wydana w sprawie przez organ odwoławczy decyzja jest prawidłowa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.