Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
z dnia 2 sierpnia 2006 r.
III SA/Łd 154/06

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.).

Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska, WSA Małgorzata Łuczyńska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie zwrotu wniosku o wydanie zaświadczenia o prowadzonej działalności gospodarczej uchyla zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie faktyczne

Postanowieniem nr (...) z dnia (..) Prezydent Miasta P., na podstawie art. 261 § 2 k.p.a., postanowił zwrócić wniosek M. M. o wydanie zaświadczenia o prowadzeniu działalności gospodarczej przez E. M. z uwagi na nieuiszczenie opłaty administracyjnej.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 2 września 2005 r. M. M. złożył do Referatu Spraw Obywatelskich wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy zaświadczeniem o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej a zaświadczeniem wydanym przez urząd skarbowy. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 253 poz. 2532 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie sposobu pobierania, zapłaty i zwrotu opłaty skarbowej oraz sposobu prowadzenia rejestrów tej opłaty (Dz. U., nr 110 poz. 1176 z późn. zm.) pismem z dnia 7 września 2005 r. M. M. został wezwany do uiszczenia opłaty skarbowej w terminie 14 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia 13 września 2005 r. M. M. poinformował, że zaświadczenie winno mu zostać wydane, zaś wezwanie do uiszczenia zapłaty jest nieprawidłowe. Z uwagi na to, iż opłata nie została zapłacona w wymaganym terminie organ administracji orzekł jak w sentencji postanowienia.

Na wymienione postanowienie zażalenie złożył M. M. podnosząc, iż żądanie uiszczenia opłaty jest bezpodstawne i zaświadczenie winno mu zostać wydane. W konkluzji odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie organu administracji do wydania zaświadczenia.

Postanowieniem nr (....) z dnia (....) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, iż zgodnie z treścią art. 261 § 1 k.p.a. jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może krótszy niż siedem dni a dłuższy niż czternaście dni. W myśl zaś art. 261 § 2 k.p.a. jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.

Problematyka opłat została szczegółowo uregulowana w ustawie z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 253 poz. 2532 z późn. zm.) W myśl art. 1 ust. 1 tej ustawy opłacie skarbowej podlegają między innymi podania (załączniki, wnioski, odwołania, zażalenia) i załączniki do podań oraz zaświadczenia wydane na wniosek zainteresowanego. W artykule 2 tej ustawy zawarto zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty. Katalog tych zwolnień jest zamknięty i nie przewidziano innych zwolnień o charakterze fakultatywnym. Obowiązek uiszczenia opłaty od podań powstaje z chwilą wniesienia podania a jeżeli ma być wydany dokument to z chwilą wydania tego dokumentu. Według załącznika do ustawy opłata od podania wynosi 5 zł zaś od zaświadczenia 11 zł.

W rozpoznawanej sprawie M. M. wnosił o wydanie zaświadczenia dotyczącego wyjaśnienia rozbieżności co do stanu faktyczno-prawnego pomiędzy dokumentem z dnia 21 marca 2005 r. podpisanym przez kierownika Referatu Finansowego a zaświadczeniem wydanym przez Urząd Skarbowy w P. z dnia 27 marca 2002 r. Odwołujący został wezwany do uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 5 zł od podania i 11 zł za wydanie zaświadczenia w terminie 14 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało doręczone w dniu 12 września 2005 r. M. M. nie uiścił opłaty w wymaganym terminie. W związku z czym organ administracji I instancji słusznie zwrócił podanie. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Na wymienione postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył M. M. podnosząc, iż organ odwoławczy wydał swoje postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. podczas gdy prawidłową podstawą prawną winien być art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący podniósł nadto, iż zaświadczenie, o którego wydanie wnosił, winno zostać przesłane przez Referat Spraw Obywatelski do Referatu Finansowego zaś skarżący winien zostać powiadomiony o jego treści. Zaświadczenie to jest potrzebne do prowadzonego postępowania podatkowego. Zaskarżone postanowienie jest dla niego krzywdzące.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga M. M. jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych(Dz. U. Nr 153 poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania, a mianowicie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 261 § 2 k.p.a. oraz przepisy ustawy z dnia 9 września 2000 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 253 poz. 2532 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 261 § 1 k.p.a. jeżeli strona nie wpłaciła należności tytułem opłat i kosztów postępowania, które zgodnie z przepisami powinny być uiszczone z góry, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie wyznaczy jej termin do wniesienia tych należności. Termin ten nie może być krótszy niż siedem dni i dłuższy niż czternaście dni. W myśl art. 261 § 2 k.p.a. jeżeli w wyznaczonym terminie należności nie zostaną uiszczone, podanie podlega zwrotowi lub czynność uzależniona od opłaty zostanie zaniechana.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 1a.) i c.) ustawy z dnia 9 września 2000 r. opłacie skarbowej podlegają w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej podania (żądania, wnioski, odwołania, zażalenia) i załączniki do podań oraz zaświadczenia wydane na wniosek zainteresowanego. W myśl zaś części I pkt 1 i części III pkt 11 załącznika do ustawy z 9 września 2000 r. opłata skarbowa od podania wynosi 5 zł zaś od zaświadczenia 11 zł.

Jak wynika z zebranego materiału dowodowego M. M. w dniu 2 września 2005 r. złożył wniosek o wydanie, w trybie art. 218 § 1 k.p.a., zaświadczenia wyjaśniającego rozbieżności co do stanu faktyczno - prawnego pomiędzy dokumentem z dnia 21 marca 2005 r. wydanym przez Referat Finansowy Urzędu Miasta P. a zaświadczeniem z dnia 27 marca 2002 r. wydanym przez Urząd Skarbowy w P. Skarżący złożył zatem podanie o wydanie zaświadczenia. Zobowiązany był więc do uiszczenia opłaty skarbowej w łącznej kwocie 16 zł. Organy administracji słusznie wezwały go do uiszczenia tej opłaty w zakreślonym terminie.

Skarżący nie zapłacił opłaty w wymaganym terminie. Organy administracji zwracając podanie nie rozważyły jednak możliwości załatwienia wniosku mimo nieuiszczenia należności. Kwestię tę reguluje przepis art. 261 § 4 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ powinien jednak załatwić podanie mimo nieuiszczenia należności jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony. Z wymienionego przepisu wynika, iż mimo nieuiszczenia opłaty organ administracji winien załatwić podanie o ile przemawiają za tym bądź względy społeczne bądź wzgląd na ważny interes strony. W każdym zatem przypadku nieuiszczenia należności organ administracji winien rozważyć czy mimo to podanie winno być załatwione z uwagi na wystąpienie jednej z dwóch przesłanek określonych w art. 261 § 4 pkt 1 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organy administracji nie ustosunkowały się do przesłanek wymienionych w tym przepisie. W uzasadnieniach postanowień organów obu instancji brak jest rozważań w tej kwestii. Oznacza to, iż organy administracji nie badały czy mimo nieuiszczenia opłaty przez skarżącego podanie winno zostać załatwione z uwagi na względy społeczne lub ważny interes strony. Skoro organy administracji nie odniosły się do tej kwestii to świadczy, iż nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny. Nie zebrały również i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c.) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien rozważyć przesłanki określone w art. 261 § 4 pkt 1 k.p.a. Winien zatem ustalić czy za załatwieniem podania skarżącego, mimo nieuiszczenia opłaty, nie przemawiają względy społeczne bądź wzgląd na ważny interes M. M. Dopiero po dokonaniu ustaleń w tym zakresie, organ administracji winien dokonać wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.