III SA/Łd 1020/19 - Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2762745

Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 stycznia 2020 r. III SA/Łd 1020/19

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. K. na Radę Gminy T. w przedmiocie przeprowadzenia wyborów sołtysa oraz rady sołeckiej Sołectwa K. i braku uchwały weryfikującej przeprowadzenie wyborów postanawia: odrzucić skargę.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 21 listopada 2019 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na Radę Gminy T. w związku z przeprowadzonymi w dniu 13 lutego 2019 r. wyborami sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa K. oraz brakiem uchwały weryfikującej przeprowadzone wybory. Uzasadniając skarżący wskazał na liczne uchybienia podczas przeprowadzonych wyborów, co w jego ocenie uzasadnia wniosek o ich unieważnienie bądź też wdrożenie procedury doprowadzającej do ich unieważnienia. Wniósł także o zobowiązanie Wójta Gminy T. do zwołania nowego zebrania wiejskiego Sołectwa K. i przeprowadzenie ponownych wyborów z zachowaniem najlepszych wzorców demokratycznego państwa prawa oraz o włączenie do postępowania akt sprawy prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi III SA/Łd 430/19, w której znajdują się wszystkie niezbędne do rozstrzygnięcia dokumenty. Uzasadniając wskazał, iż postanowieniem z dnia 10 lipca 2019 r., III SA/Łd 430/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił, jako niedopuszczalną, wniesioną przez niego skargę na Wójta Gminy T. za źle i niezgodnie przeprowadzone w dniu 13 lutego 2019 r. wybory sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa K. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie sąd wskazał na konieczne do podjęcia kroki prawne, które mogą doprowadzić do unieważnienia ww. wyborów. Skarżący kierując się zawartymi w uzasadnieniu ww. postanowienia wskazówkami, co do koniecznych do podjęcia środków prawnych mogących doprowadzić do unieważnienia ww. wyborów, wystosował w dniu 18 lipca 2019 r. do Rady Gminy T. stosowne pismo z wezwaniem do podjęcia uchwały w sprawie przeprowadzonych wyborów. Wniosek został rozpatrzony negatywnie. Związku z powyższym skarżący skierował do organu, w dniu 5 września 2019 r., kolejne pismo w którym wskazał na szereg nieprawidłowości, które miały miejsce podczas przeprowadzonych wyborów, potwierdzonych przez sąd w ww. postanowieniu z 10 lipca 2019 r. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 5 listopada 2019 r. został poinformowany, że Rada Gminy T. podczas prowadzonych w dniu 30 września 2019 r. obrad podtrzymała dotychczasowe stanowisko i nie podjęła żadnej uchwały w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe na uwadze skarżący składa niniejszą skargę.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy T. wnosił o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jest niedopuszczalna.

Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r.

- Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.).

Ponadto w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Podkreślenia również wymaga, iż przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi sąd administracyjny jest zobowiązany, w pierwszej kolejności, dokonać oceny jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego, gdyż stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W niniejszej sprawie, przedstawiona argumentacja skargi, jak i podniesione w niej zarzuty wskazują, iż skarga stanowi de facto wniosek o unieważnienie wyborów sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa K. Kwestia ta była już przedmiotem wniesionej przez J. K. skargi, która to skarga została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 lipca 2019 r., III SA/Łd 430/19, z uwagi na jej niedopuszczalność. Przy czym z uwagi na brak tożsamości podmiotowej obu zawisłych przed tutejszym sądem spraw (w sprawie III SA/Łd 430/19 organem, którego dotyczyła skarga był Wójt Gminy T.), jak również z uwagi, iż wydane w dniu 10 lipca 2019 r. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi było orzeczeniem o charakterze procesowym, a tym samym niekorzystającym z powagi rzeczy osądzonej, koniecznym jest ponowne przeprowadzenie oceny dopuszczalności skargi.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm.)- dalej: u.s.g., gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy (art. 5 ust. 2 u.s.g.). Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa statut gminy (art. 5 ust. 3 u.s.g.). W myśl art. 18 ust. 2 pkt 7 u.s.g. do wyłącznej właściwości rady gminy należy między innymi ustalanie zakresu działania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania im składników mienia do korzystania oraz zasad przekazywania środków budżetowych na realizację zadań przez te jednostki. Ponadto stosownie do treści art. 18a ust. 1 u.s.g. rada gminy kontroluje działalność wójta, gminnych jednostek organizacyjnych oraz jednostek pomocniczych gminy; w tym celu powołuje komisję rewizyjną. Rada gminy rozpatruje również skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; powołując w tym celu komisję skarg, wniosków i petycji, co wynika z treści art. 18b ust. 1 u.s.g. Wskazać należy również, że zgodnie z art. 35 ust. 1 u.s.g. organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności zasady i tryb wyborów organów (art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. oraz zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej (art. 35 ust. 3 pkt 5 u.s.g.).

W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotowy wniosek, treść powyżej powołanych przepisów pozwala na stwierdzenie, że kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa pozostaje w kompetencji rady gminy, a uprawnienie to, może wynikać wprost ze statutu danej jednostki pomocniczej uchwalonego przez gminę, bądź też, w przypadku braku stosownych regulacji w statucie jednostki pomocniczej, z ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 u.s.g. Tym samym wszelkie zarzuty dotyczące sposobu i prawidłowości przeprowadzenia wyborów do organów jednostki pomocniczej gminy (w tym sołtysa i rady sołeckiej, o których mowa w art. 36 ust. 1 u.s.g.) winny być kierowane do właściwej rady gminy, jako organu władnego podjąć stosowne kroki, celem weryfikacji przeprowadzonych wyborów, której wynik winien zostać przedstawiony w podjętej przez radę gminy uchwale. Dopiero taka uchwała może stanowić przedmiot skargi do sądu administracyjnego, wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.

W niniejszej sprawie, co bezsporne Rada Gminy w T. nie podjęła żadnej uchwały w przedmiocie ważności wyborów sołtysa i rady sołeckiej Sołectwa K., która mogła by zostać zaskarżona do sądu administracyjnego.

Tym samym stwierdzić należy, że na gruncie niniejszej sprawy J. K. wnioskiem z dnia 21 listopada 2019 r. ponownie zainicjował sprawę, która nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, a co skutkuje koniecznością odrzucenia wniosku na podstawie art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a.l.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.