III SA/Kr 992/18, Stwierdzenie choroby zawodowej. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2616428

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 stycznia 2019 r. III SA/Kr 992/18 Stwierdzenie choroby zawodowej.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka.

Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak (spr.), Ewa Michna.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r., przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie Grażyny Mosoń-Wąsik, sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 14 listopada 2017 r. nr (...) na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666. z późn. zm.), przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) nie stwierdził u J. D. choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń, wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

Organ po przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego ustalił, że skarżący był zatrudniony na stanowiskach, gdzie z uwagi na brak wyników pomiarów czynników szkodliwych nie można było wykluczyć pracy w ekspozycji lub narażeniu na czynniki drażniące oraz pracy w przekroczonych normatywach higienicznych dla zapylenia. Na podstawie orzeczenia lekarskiego nr (...) Ośrodka Medycyny Pracy oraz orzeczenia nr (...) Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego ustalono brak podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli. W dostarczonym wyniku badania spirometrycznego z dnia 27 marca 2015 r. wskaźnik FEV1 wynosił 87,75%. Zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli nie powodujące trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 60% wartości należnej nie spełnia warunków do uznania go jako choroby związanej z pracą zawodową.

Organ wskazał, iż zebrany materiał dowodowy, a w szczególności orzeczenie lekarskie Nr (...) wydane przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz orzeczenie nr (...) wydane przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, pomimo niewykluczenia w formularzach oceny narażenia zawodowego pracy przy narażeniu na pył sadzy oraz czynniki chemiczne (freon, amoniak), nie dał podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u skarżącego ww. choroby zawodowej.

W odwołaniu od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego J. D. nie zgodził się z rozstrzygnięciem oraz dodał, że ma rentę przyznaną przez komisję lekarską ZUS na chorobę popromienną, którą nabył się pracując w Wyższej Szkole (...) w K przy urządzeniach radioaktywnych i promieniotwórczych.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 7 sierpnia 2018 r. nr (...) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) w związku z art. 5 punkt 4a i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1261 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

Organ zaznaczył, iż ramach postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w kierunku przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli wykonano badanie ogólnolekarskie, badanie spirometryczne, konsultacje alergologiczno-pulmonologiczną, badanie laboratoryjne. Z dostarczonej dokumentacji wynika, że analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów, aby J. D. leczył się z powodu przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli w czasie aktywności zawodowej, bądź do roku od jej zakończenia, a wiązało się to bezpośrednio z brakiem zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ II instancji wskazał, że jednostki orzecznicze zarówno I, jak i II szczebla diagnostycznego rozpoznały u J. D. przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli bez cech trwałego upośledzenia możliwości wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 60% wartości należnej oraz stwierdził, iż zmierzona w badaniach spirometrycznych wartość parametru FEV1 ponad 60% wartości należnej według obowiązującego wykazu chorób zawodowych, nie spełnia kryterium orzeczniczego koniecznego do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych.

J. D. złożył skargę na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego sygn. (...), zarzucając, iż decyzja narusza przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że nie cierpi na przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, wymienione w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, określone w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 (1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

Według skarżącego powyższe uchybienia skutkowały bezpodstawnym utrzymaniem decyzji organu I instancji w mocy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów na rzecz skarżącego od organu według norm przepisanych, oraz o przyznanie mu prawa pomocy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że postępowanie diagnostyczno-orzecznicze prowadziły jednostki orzecznicze I i II szczebla orzeczniczego właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, które w zakresie przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń - pozycja 5 wykazu chorób zawodowych stwierdziły:

- Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu lekarskim nr (...) z dnia 2 czerwca 2017 r. - brak podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60% wartości należnej, wywołanego narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń. W dostarczonym wyniku badania spirometrycznego z dnia 27 marca 2015 r. wskaźnik FEV1 wynosił 87,75%. Zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli nie powodujące trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 60% wartości należnej, nie spełnia warunków do uznania go jako choroby związanej z pracą zawodową. Analiza dostępnej dokumentacji lekarskiej nie dostarczyła dowodów, aby skarżący leczył się z powodu przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli w czasie aktywności zawodowej, bądź do roku od jej zakończenia.

- Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w orzeczeniu z 29 września 2017 r. - brak podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego, tym bardziej, że brak było potwierdzenia narażenia zawodowego pacjenta na zapylenie lub czynniki drażniące oddechowe w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne.

Organ zaznaczył też, że w toku postępowania odwoławczego wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentacji medycznej dotyczącej postępowania o przyznanie renty, wskazanej w odwołaniu w celu jej przedłożenia jednostkom orzeczniczym. Obydwie jednostki orzecznicze wydały opinię uzupełniającą, uznając, że dostarczona dokumentacja nie wniosła nowych informacji dotyczących rozpatrywanego schorzenia zawodowego, w związku z powyższym pozostawała bez wpływu na treść wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.

a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.

b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.

c) p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu prawnego, zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W przedmiotowej sprawie skarżący był badany w dwóch jednostkach orzeczniczych właściwych do rozpoznania chorób zawodowych i po wykonanych tam badaniach nie rozpoznano u niego choroby zawodowej wymienionej w poz. 5. Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził m.in., że stwierdzona u pacjenta wartość natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FBA) wyniosła: w badaniu z 27 marca 2015 r. - 87,75%, natomiast w kolejnych badaniu z dnia 27 września 2016 r. - 93%, podczas gdy zgodnie z obowiązującym wykazem chorób zawodowych przewlekle obturacyjne zapalenie oskrzeli nie powodujące trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej poniżej 60% wartości należnej, nie spełnia warunków do uznania go jako choroby zawodowej związanej z pracą zawodową.

Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego stwierdził natomiast, że w badaniu fizykalnym nie stwierdzono objawów bronchospastycznych, ani napadów duszności, czy cech niewydolności oddechowej, a wykonane badania nie wykazały: zmian naciekowych w miąższu płuc, zaburzeń sprawności wentylacyjnej płuc, restrykcji. W wykonanych w trakcie hospitalizacji kolejnych badaniach spirometrycznych natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa FEV1 stanowiła 104%, 112%, 115% wartości. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli.

Podstawą zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej były ww. orzeczenia lekarskie I i II stopnia oraz opinie uzupełniające tych jednostek wydane po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną zgromadzoną na potrzeby świadczenia rentowego. W ww. orzeczeniach i opiniach jednoznacznie stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

Organy prawidłowo podniosły, że nie mogły orzec o stwierdzeniu choroby zawodowej wbrew orzeczeniom lekarskim oraz znajdującemu się w sprawie materiałowi dowodowemu. Organ administracyjny nie może stwierdzić u strony choroby zawodowej, jeżeli z orzeczeń lekarskich wynika, iż brak jest podstaw do stwierdzenia takiej choroby. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, nie mają prawa również podważać zasadności przeprowadzonych badań lekarskich, które zostały przeprowadzone we właściwych do tego jednostkach orzeczniczych oraz przez uprawnionych do orzekania lekarzy orzeczników. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W nin. sprawie, zdaniem Sądu, brak dowodów, ze względu na które organy mogłyby żądać uzupełnienia wydanych orzeczeń lekarskich, czy wyjaśnienia jakiś wątpliwych kwestii.

W skardze skarżący ograniczył się jedynie do ogólnego zakwestionowania stanowiska organów bez wskazania jakichkolwiek dokumentów podważających wiarygodność opinii lekarskich, czy też nie wskazał okoliczności, które nie zostały wzięte pod uwagę. W aktach sprawy również brak takich dowodów.

Zdaniem Sądu, organy I i II instancji podjęły w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego dokonały jego prawidłowej oceny oraz wydały prawidłowe rozstrzygnięcia, ustosunkowując się do wszystkich zarzutów i twierdzeń skarżącego.

Organy ustaliły stanowiska pracy, jakie zajmował J. D., w okresie od 1 czerwca 1968 r. do 30 września 2003 r. oraz stwierdziły, że z uwagi na brak potwierdzenia rozpoznania u badanego choroby wymienionej w punkcie 5 wykazu chorób zawodowych nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Odmawiając stwierdzenia choroby zawodowej wyjaśniono, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie warunki konieczne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj.:

* choroba musi być ona rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych;

* choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy

* wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W związku z powyższym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie wyżej powołanego art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem wymogów z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonego aktu sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ pozwala zapoznać się z dokonanymi ustaleniami faktycznymi, mającymi zastosowanie przepisami prawa, a także motywami podjętych przez organ rozstrzygnięć.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.