Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1534881

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 23 października 2014 r.
III SA/Kr 958/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki.

Sędziowie WSA: Bożenna Blitek (spr.), Janusz Bociąga.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 kwietnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) 2012 r. Nr (...) Burmistrz Miasta S. przyznał na wniosek A. B. świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla małoletnich dzieci N. K. w wysokości 350 zł miesięcznie, J. K. w wysokości 350 zł i B. K. w wysokości 250 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. wskazując w decyzji jako dłużnika alimentacyjnego K. K.

Przyznane powyższą decyzją alimenty w kwocie łącznie 11.400 zł zostały uprawnionym wypłacone.

Decyzją z dnia (...) 2013 r. Nr (...) Burmistrz Miasta S. orzekł o obowiązku zwrotu przez K. K. należności w wysokości 11.400 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla dzieci N. K., J. K. i B. K. w okresie od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r., które podlegają zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego do dnia całkowitej spłaty. Organ I instancji wskazał, że wypłaty należności wraz z ustawowymi odsetkami należy dokonać w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji powołał się na treść art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Burmistrza Miasta S. K. K. wskazał, że przebywa obecnie w zakładzie karnym i nie ma możliwości spłaty zadłużenia. Ponadto odwołujący się podniósł, że przekazał wszystkie swoje oszczędności matce dzieci A. B. na poczet przyszłych alimentów, co jednak nie zostało mu przez MOPS uznane za część spłaconego długu wobec funduszu alimentacyjnego.

Decyzją z dnia 3 kwietnia 2014 r. Nr (...), wydaną na podstawie art. 27 ust. 1, ust. 1a, ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia (...) 2013 r. Nr (...) i orzekło w ten sposób, że zobowiązało dłużnika alimentacyjnego K. K. do zwrotu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobom uprawnionym za okres od dnia 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. oraz ustaliło kwotę należności do zwrotu w wysokości 11.400 zł wraz z ustawowymi odsetkami naliczanymi do dnia całkowitej spłaty. Kolegium podało, że z treści przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika ustawowy obowiązek dłużnika alimentacyjnego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z ustawowymi odsetkami (art. 27 ust. 1) oraz obowiązek organu wydania stosownej decyzji o zwrocie świadczeń w sytuacji, gdy zakończy się okres wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub zostanie uchylona decyzja przyznająca świadczenia z funduszu alimentacyjnego (art. 27 ust. 2). Kolegium wskazało, że w niniejszej sprawie decyzją z dnia (...) 2012 r. Nr (...) organ I instancji przyznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla dzieci N. K. i J. K. po 350 zł miesięcznie oraz B. K. po 250 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30.09.20 13 r. Zatem łącznie wypłacona została kwota 11.400 zł. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z tym, że okres wypłaty świadczenia skończył się dnia 30 września 2013 r., dzień po tym dniu organ I instancji nabył kompetencje do wydania decyzji zobowiązującej do zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kolegium dodało, że wydanie zaskarżonej decyzji jest uzależnione wyłącznie od zaistnienia okoliczności wynikających z przywołanych na wstępie przepisów, gdyż decyzja ta nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że w takiej sytuacji organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej. Kolegium wskazało przy tym jednak, że organ I instancji zobowiązał do zwrotu kwoty w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji organu I instancji pomimo tego, że przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie przewidują w ogóle możliwości wyznaczania terminów do spłaty należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium, określenie konkretnej daty może mieć jedynie znaczenie informacyjne, zaś odsetki liczone są do dnia faktycznej spłaty należności. W związku z powyższym Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło jak powyżej.

W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. K. wniósł o jej uchylenie, gdyż nie jest w stanie zwrócić należności ustalonej w zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. skarżący wyjaśnił, że zakład karny opuścił w dniu 2 września 2014 r. i nie ma z czego zwrócić należności. Zdaniem skarżącego, organ nie uczynił nic aby zadośćuczynić sprawiedliwości społecznej. Skarżący podniósł, że uiścił dług alimentacyjny w całości do rąk matki dzieci.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarga K. K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 27 ust. 1-2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.), który stanowi:

"Art. 27. 1. Dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami.

1a. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.

2. Organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego."

Sąd zauważa, że z brzmienia przytoczonego wyżej przepisu wynika obowiązek zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Mają więc rację organy obu instancji stwierdzając, że decyzja z art. 27 ust. 1-2 omawianej ustawy - w przedmiocie zwrotu świadczeń - nie ma charakteru uznaniowego. Organ administracyjny ma bowiem obowiązek wydania decyzji nakazującej zwrot przez dłużnika alimentacyjnego świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym. Zajęte przez organy obu instancji i podzielone przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko znajduje poparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1070/11 (opubl. LEX nr 1069573) stwierdził w pkt 1.: "Decyzja mająca oparcie w przepisie art. 27 ust. 2 u.p.o.u.a. nie ma charakteru uznaniowego, a w prowadzonym postępowaniu organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego i czy świadczenia te zostały wypłacone. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń."

Skoro wydana przez Burmistrza Miasta S. decyzja z dnia (...) 2012 r. Nr (...) o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla małoletnich dzieci N. K., J. K. i B. K. i świadczenia przyznane tą decyzją w łącznej kwocie 11.400 zł zostały uprawnionym wypłacone, to - zdaniem Sądu - zostały wyczerpane przesłanki art. 27 ust. 1-2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Sąd podnosi, że przedstawione w odwołaniu i skardze okoliczności uniemożliwiające skarżącemu zwrot świadczeń mogą stanowić ewentualnie przesłanki umorzenia należności, nie mniej jednak nie mogą podlegać badaniu w niniejszej sprawie. Stanowisko to znajduje oparcie w przytoczonym już wyżej orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1070/11, który w pkt 2 stwierdził: "Nie jest możliwe orzekanie o umorzeniu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, bez uprzedniego wydania decyzji (ostatecznej) w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń."

Mając powyższe na względzie, Sąd nie dopatrzył się w przeprowadzonym postępowaniu naruszeń prawa - ani prawa materialnego, ani procesowego, a zatem na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga K. K. została oddalona.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.