Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1534875

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 7 października 2014 r.
III SA/Kr 837/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dąbek.

Sędziowie WSA: Bożenna Blitek Maria Zawadzka (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi małoletniego J. S. działającego przez przedstawiciela ustawowego K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 marca 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 19 marca 2014 r. nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku K. S. działającej w imieniu małoletniego J. S. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia (...) 2013 r. nr (...), którą rozłożono na raty spłatę kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 900,00 zł oraz należnych odsetek, działając na podstawie art. 58 oraz art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: k.p.a.) odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Decyzją z dnia (...) 2013 r. Marszałek Województwa orzekł o rozłożeniu na raty spłaty kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 900,00 zł oraz należnych odsetek od. ww. nienależnie pobranego świadczenia ustalonych decyzją nr (...) z dnia (...) 2013 r.

Wyżej wskazaną decyzję skarżąca odebrała w dniu 2 grudnia 2013 r. Natomiast odwołanie od powyższej decyzji strona złożyła dopiero w dniu 20 grudnia 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia (...) 2014 r. nr (...) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W dniu 5 marca 2014 r. (data stempla pocztowego), K. S. działając w imieniu małoletniego J. S. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenie odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia (...) 2013 r. nr (...). W uzasadnieniu wskazała, iż nie była świadoma upływu 14-dniowego terminu do złożenia odwołania ze względu na "natłok codziennych obowiązków i pracę od rana do wieczora". Ponadto wskazała, iż o uchybieniu terminu dowiedziała się z treści ww. decyzji SKO stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po zapoznaniu się z aktami sprawy, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ powołał treść art. 58 § 1 k.p.a. oraz wskazał, że istnieją cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by organ administracji przywrócił termin do dokonania danej czynności - uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem czynności, dla której był określony termin.

Przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Generalnie, brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez osobę zainteresowaną lub jego pełnomocnika zalicza się, np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Tak więc "natłok codziennych obowiązków i praca od rana do wieczora" oraz wskazanie przez skarżącą, iż o upływie 14-dniowego terminu dowiedziała się dopiero z decyzji SKO (mimo, iż decyzja organu I instancji zawierała stosowne pouczenie) nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez stronę (np. sporządzenia odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika.

Zatem zdaniem Kolegium wyjaśnienia złożone przez K. S. nie są wystarczające, aby uznać, że uprawdopodobniła Ona okoliczności niezawinionego przez Nią uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie K. S. działająca w imieniu małoletniego J. S. domagała się zmiany zaskarżonego postanowienia i przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia (...) 2013 r. W skardze ponownie podniosła, że nie była świadoma, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, zaś złożenie odwołania zajęło jej tyle dni, gdyż jest osoba pracującą i większość dnia spędza w swoim zakładzie fryzjerskim, a ze względu na natłok codziennych obowiązków nie zapoznała się dokładnie z treścią pouczenia zamieszczonego na końcu decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego orzeczenia z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące przy tym są przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.) tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia 19 marca 2014 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia (...) 2013 r. którą rozłożono na raty spłatę kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 900,00 zł oraz należnych odsetek.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 58 i 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.

Oceniając spełnienie tej przesłanki należy mieć na uwadze, że na stronie postępowania spoczywa obowiązek szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Przywrócenie uchybionego terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1257/11 (publ. http;//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przesłanką konieczną uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest zatem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przy ocenie braku winy organ powinien przyjmować obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy. Brak winy strony zachodzi tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, to znaczy przeszkoda miała charakter przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy - należy wskazać, że w ocenie Sądu K. S., działająca w imieniu małoletniego J. S. nie uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Nie można bowiem uznać, że skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania poprzez oświadczenie o tym, że nie była świadoma upływu 14 dniowego terminu do złożenia odwołania, ze względu na natłok codziennych obowiązków i prace od rana do wieczora w zakładzie fryzjerskim.

O braku winy można mówić tyko w tym przypadku, gdy strona w celu dochowania terminu zmuszona byłaby do podjęcia nadzwyczajnego wysiłku, przykładowo zagrażającego jej zdrowiu lub życiu albo narażającego ją na poważne straty. W przypadku skarżącej z całą pewności nie mamy do czynienia z taką sytuacją. Skarżąca była prawidłowo pouczona o terminie do wniesienia odwołania, a pomimo tego nawet nie szczegółowo nie zapoznała się z dołączonym do decyzji pouczeniem o środkach zaskarżenia. Zatem skarżącej można przypisać co najmniej niedbalstwo.

Wobec powyższego organ prawidłowo przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca nie wskazała na żadną istotną przeszkodę, która rzeczywiście uniemożliwiłaby jej nadanie odwołania w ustawowym terminie, a co za tym idzie, organ prawidłowo odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W konsekwencji, skoro skarżąca nie uprawdopodobniła, że w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a. uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, i oddalił skargę na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.