Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2557946

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 20 września 2018 r.
III SA/Kr 814/18
Rozumienie pojęcia „szczególnie uzasadnionego przypadku”.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Kutzner.

Sędziowie WSA: Bożenna Blitek (spr.), Ewa Michna.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r., sprawy ze skargi S. P. na zarządzenie Burmistrza Gminy S z dnia 21 maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie odwołania ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej

I.

stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości,

II.

zasądza od Burmistrza Gminy S na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego w kwocie 780 zł (siedemset osiemdziesiąt złotych).

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 21 maja 2018 r. Burmistrz Gminy S wydał zarządzenie nr (...) w sprawie odwołania Pani S. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S. Zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 z późn. zm.) oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875 z późn. zm.). Zgodnie z tym zarządzeniem S. P. została odwołana ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S z dniem 21 maja 2018 r. bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu powyższego zarządzenia Burmistrz Gminy S - organ prowadzący szkołę - stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, który uzasadnia odwołanie S. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia, albowiem wpłynęły do niego kolejno:

1)

pismo rodziców Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S z dnia 6 lutego 2018 r. o odwołanie S. P. ze stanowiska dyrektora;

2)

pismo pełnomocnika części Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S z dnia 19 lutego 2018 r. o nieprawidłowościach w pracy S. P.

3)

pismo rodziców uczniów Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S z dnia 19 lutego 2018 r. o odwołanie S. P. ze stanowiska dyrektora;

4)

pismo rodziców uczniów Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S z dnia 19 lutego 2018 r. dotyczące zarządzania szkołą przez S. P. W związku z powyższym Burmistrz Gminy S złożył w dniu 20 lutego 2018 r. do Kuratorium Oświaty "Wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego". W dniu 23 lutego 2018 r. organ prowadzący otrzymał od Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego znak: (...) w związku z zarzutami skierowanymi przeciwko S. P. Dyrektorowi Szkoły Podstawowej nr (...) w S. Burmistrz Gminy S stwierdził, że z uwagi na powagę i wiarygodność zarzutów decyzją z dnia (...) 2018 r. wydaną w toku prowadzonego przez niego postępowania znak: (...) S. P. została zawieszona w wykonywaniu obowiązków dyrektora i nauczyciela w Szkole Podstawowej nr (...) w S, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komisję Dyscyplinarną dla Nauczycieli przy Wojewodzie postanowieniem z dnia (...) 2018 r. znak: (...) i kolejno postanowieniem znak: (...) z dnia 26 kwietnia 2018 r. Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej. Następnie Burmistrz Gminy S podał, że na podstawie art. 72 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 z późn. zm.) Uchwałą nr (...) z dnia 6 marca 2018 r. Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej nr (...) w S wystąpiła z wnioskiem o odwołanie S. P. ze stanowiska dyrektora szkoły, w którym postawiła m.in. następujące zarzuty: 1) pozostawianie dzieci bez opieki w trakcie zajęć edukacyjnych, poprzez rozpoczynanie lekcji z opóźnieniem i kończenie przed wyznaczonym czasem, co powodowało brak zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa; 2) podważanie autorytetu nauczycieli wobec innych pracowników i rodziców; 3) niewłaściwe organizowanie pracy, w tym doraźnych zastępstw, co wpływało na niezapewnienie uczniom odpowiedniej opieki; 4) poświadczanie nieprawdy poprzez potwierdzanie w dziennikach lekcyjnych odbytych zastępstw doraźnych, faktycznie realizowanych przez innych nauczycieli;

5)

pozostawianie uczniów pod opieką osób nieposiadających kwalifikacji pedagogicznych;

6)

wywieranie presji na nauczycielach i naruszanie przez Dyrektora zasad współżycia społecznego, co powodowało, że nauczyciele przebywali na długotrwałych zwolnieniach lekarskich wydanych przez lekarzy psychiatrów oraz na urlopach dla poratowania zdrowia. W ślad za wnioskiem Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr (...) w S, Zarządzeniem Nr (...) Burmistrza Gminy S z dnia (...) 2018 r. powołał Komisję celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego stosownie do treści art. 72 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe. W toku przeprowadzonego postępowania Komisja zebrała wyjaśnienia i dokumenty dotyczące zarzutów zawartych w Załączniku Nr 1 do Uchwały nr (...) Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S z dnia (...) 2018 r. Protokół z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego został przekazany do Kuratorium Oświaty. Organ prowadzący szkołę wskazał, że podczas prowadzonego postępowania wyjaśnienia złożyło osiem osób - nauczycieli i pracowników obsługi Szkoły Podstawowej nr (...) w S. W trakcie wyjaśnień pracownicy wskazywali m.in. na następujące przypadki: 1) potwierdzanie przez Dyrektor w dzienniku lekcyjnym prowadzenia zajęć lekcyjnych w czasie gdy przebywała poza szkołą na szkoleniu, a w kolejnym przypadku na uroczystości gminnej; 2) potwierdzanie w dzienniku lekcyjnym przeprowadzenia zajęć z uczniami podczas, gdy zajęcia te prowadził inny nauczyciel; 3) przeprowadzanie godzin doraźnych zastępstw w dwóch klasach jednocześnie; łącząc klasy realizowane były dwa różne tematy lekcji; 4) potwierdzone przez pracowników rozpoczynanie przez Dyrektor lekcji z opóźnieniem i kończenie przed wyznaczonym czasem, co powodowało brak zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa; 5) potwierdzone przez pracowników pozostawianie przez Dyrektor uczniów bez opieki osoby posiadającej kwalifikacje pedagogiczne, a jedynie pod opieką sprzątającej w czasie, gdy Dyrektor przebywała np. na korytarzu lub na obiedzie w stołówce; 6) wywoływanie przez Dyrektor bardzo złej i nerwowej atmosfery w pracy; obrażanie i podważanie kompetencji pracowników w obecności osób trzecich, podnoszenie na nich głosu, trzaskanie drzwiami;

7)

potwierdzony przez jedną z nauczycielek przypadek straszenia jej przez Dyrektor zwolnieniem dyscyplinarnym oraz zastosowania wobec niej przemocy fizycznej m.in. w postaci kilkukrotnego uderzenia ręką oraz pchnięcia segregatorem w brzuch w sekretariacie w obecności sekretarki;

8)

potwierdzone przez jedną z nauczycielek przypadki nierównego traktowania rodziców i uczniów, a nawet wymuszania na nauczycielu obniżania ocen uczniów (z zachowania lub z innych przedmiotów), co w konsekwencji wykluczało ucznia z otrzymania nagrody.

Burmistrz Gminy S stwierdził, że wyżej wymienione zarzuty zawarte w powołanej uchwale Rady Pedagogicznej potwierdziła dokumentacja szkolna oraz wyjaśnienia pracowników. Organ przyznał, że na przestrzeni ostatnich lat istotnie kilku nauczycieli Szkoły przebywało na urlopie dla poratowania zdrowia oraz korzystało ze zwolnień lekarskich wydanych przez lekarzy psychiatrów. Burmistrz Gminy S podniósł że w Kuratorium Oświaty Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli prowadzi postępowanie wyjaśniające znak: (...), w tym między innymi w zakresie zarzutów skierowanych pod adresem Dyrektor dotyczących niezapewniania dzieciom należytego bezpieczeństwa, poprzez zachowania naruszające godność dzieci i stwarzanie poczucia zagrożenia, w tym: straszenie wyrzuceniem ze szkoły, obraźliwe epitety kierowane do uczniów, krzyk i poniżanie uczniów klasy IVa wobec uczniów klas gimnazjalnych i stosowanie niewłaściwych metod dydaktycznych i wychowawczych, między innymi niepodejmowania skutecznych działań mających na celu wyeliminowanie niepożądanych zachowań uczniów. Postawione zarzuty, zdaniem organu prowadzącego szkołę, znajdują potwierdzenie w materiałach zgromadzonych w protokole z prac Komisji sporządzonym w dniu 27 marca 2018 r. i wskazują, iż w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek do odwołania S. P. ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego, bez wypowiedzenia. Sposób wykonywania przez S. P. obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S powoduje bowiem, w ocenie organu, że nie jest możliwe dalsze zajmowanie tego stanowiska przez S. P. i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania przez nią funkcji dyrektora szkoły z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Burmistrz Gminy S wskazał, że Kurator Oświaty uwzględniając treść załączonego protokołu z ustaleń Komisji oraz wyjaśnień nauczycieli i pracowników szkoły pismem znak: (...) z dnia 5 kwietnia 2018 r. pozytywnie zaopiniował zamiar odwołania S. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) oraz ocenił, iż w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", gdyż okoliczności ujawnione w toku postępowania wskazują w szczególności na tak istotne naruszenia jak m.in. naruszenie zasad bezpieczeństwa i opieki nad uczniami na terenie szkoły, nieprawidłowości związane z zapewnieniem odpowiedniej opieki uczniom, naruszenia dotyczące organizacji zastępstw w czasie, które mogą prowadzić do destabilizacji pracy placówki oświatowej oraz mogą zagrażać interesowi publicznemu, co przemawia za koniecznością niezwłocznego przerwania wykonywania czynności przez dyrektora. Zdaniem organu prowadzącego szkołę, w niniejszej sprawie same tylko ujawnione liczne zaniedbania w organizacji szkoły w tym organizacji zastępstw nie tylko powodują destabilizację w realizacji funkcji szkoły, ale stwarzają realne zagrożenie dla bezpieczeństwa uczniów oraz możliwości zapewnienia im należytej opieki na terenie szkoły. Ponadto potwierdzone w toku postępowania zarzuty wskazują, iż dalsze wykonywanie funkcji przez S. P. godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych z uwagi na ujawnienie licznych naruszeń obowiązków i uprawnień, określonych prawem, przez nauczyciela - dyrektora szkoły zarówno względem uczniów jak też pracowników szkoły. Burmistrz Gminy S podniósł, że pismem z dnia 7 maja 2018 r. zaprosił S. P. na spotkanie w dniu 14 maja 2018 r. dotyczące toczącego się postępowania, jednak S. P. w piśmie z dnia 9 maja 2018 r. podała, iż nie może wziąć udziału w tym spotkaniu z uwagi na konieczność stawienia się w tym samym dniu celem zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami postępowania toczącego się przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym dla Nauczycieli przy Wojewodzie znak: (...), o czym została poinformowana pismem z dnia 30 kwietnia 2018 r. Organ stwierdził, że ponieważ z treści korespondencji kierowanej do S. P. przez Rzecznika, jak też z treści korespondencji kierowanej przez stronę do Burmistrza wynikało, iż S. P. ustanowiła w sprawie pełnomocnika w osobie S. P., to w kolejnym piśmie znak: (...) z dnia 14 maja 2018 r. Burmistrz poinformował S. P. o zakończeniu postępowania wyjaśniającego dotyczącego wniosku Rady Pedagogicznej o odwołanie ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) w S oraz o możliwości zapoznania się w dniu 16 maja 2018 r. z wszystkimi dokumentami zgromadzonymi w niniejszej sprawie, z czego strona nie skorzystała. Organ zaznaczył, że pismem z dnia 14 maja 2018 r. S. P. poinformowała, iż od dnia 14 maja 2018 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i wnosi o wyznaczenie innego terminu do zapoznania się z aktami, jednak w związku z adnotacją w treści zwolnienia przekazanego organowi do wglądu, iż chora "może chodzić" oraz w związku z tym, że S. P. ustanowiła w sprawie pełnomocnika organ uznał, iż strona została pouczona o prawie zajęcia stanowiska wobec całości dowodów zawartych w aktach i miała możliwość podjęcia stosownych czynności. Mając na uwadze podjęcie bezzwłocznych działań w niniejszej sprawie - organ nie uwzględnił pisma o wyznaczenie innego terminu do zapoznania się z materiałami zgromadzonymi w sprawie. Burmistrz Gminy S wskazał, że postanowieniem nr (...) z dnia 17 maja 2018 r. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie w wyniku rozpatrzenia wniosku Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie nr (...) z dnia 15 maja 2018 r. postanowiła wszcząć postępowanie dyscyplinarne w stosunku do S. P. i skierować sprawę na rozprawę. Uwzględniając powyższe Burmistrz Gminy S stwierdził, że dalsze pełnienie przez S. P. funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S zagraża interesowi publicznemu, powodując destabilizację pod względem dydaktycznym i wychowawczym, tym samym uniemożliwiając jej należyte funkcjonowanie. Biorąc pod uwagę odpowiedzialność organu prowadzącego za zapewnienie odpowiednich warunków w szkole, w szczególności dbałość o zapewnienie bezpieczeństwa uczniów oraz pracowników, a także wymóg prowadzenia przez Dyrektora szkoły działań w granicach obowiązującego prawa organ prowadzący uznał, że konieczne jest natychmiastowe odwołanie S. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Pismem z dnia 29 czerwca 2018 r. S. P. wniosła skargę na powyższe zarządzenie Burmistrza Gminy S domagając się stwierdzenia jego nieważności. Zdaniem skarżącej, zarządzenie to narusza jej interes prawny i uprawnienia, albowiem dotyczy w całości jej stosunku zatrudnienia na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) w S, pozbawia ją tego stanowiska i wszystkich związanych z tym uprawnień z naruszeniem prawa, a ponadto wielokrotnie narusza jej dobra osobiste, a w szczególności dobre imię, zawodowy wizerunek i cześć, nieodzowne w wykonywanym przez nią zawodzie nauczyciela. Zaskarżonemu aktowi skarżąca zarzuciła bezzasadność, albowiem - jej zdaniem - nie zachodził żaden wymagany przez art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe "szczególnie uzasadniony przypadek" dla natychmiastowego odwołania jej, ani nawet żaden takowy nie został konkretnie wskazany. Ponadto zarzuciła, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane w sposób sprzeczny z prawem, tj. bez wymaganego od aktów administracyjnych ustalenia stanu faktycznego, czyli dostatecznego zweryfikowania prawdziwości stawianych jej zarzutów, w szczególności poprzez zaniechanie wysłuchania jakichkolwiek jej wyjaśnień. Skarżąca stwierdziła, że zarzut ten dotyczy również opinii Kuratora Oświaty poprzedzającej owo zarządzenie, co do której również nie jest możliwe, aby było ono poprzedzone jakąkolwiek dostatecznie miarodajną oceną wiarygodności stawianych jej zarzutów, a która dodatkowo stoi w całkowitej sprzeczności ze wszelkimi dotychczasowymi ustaleniami, dokonywanymi permanentnie i pieczołowicie przez Kuratora jako ustawowego organu nadzoru pedagogicznego. Skarżąca zarzuciła również, że została pozbawiona jakiejkolwiek możliwości uczestniczenia w czynnościach ustalania stanu faktycznego, prowadzonych bez jej wiedzy, a przez to pozbawiono jej jakiejkolwiek możliwości obrony i odpierania zarzutów. Skarżąca stwierdziła także, że doszło do rażącego i wielokrotnego naruszenia jej dóbr osobistych, bez posiadania ku temu podstaw i bez żadnej racjonalnej w tym względzie potrzeby. Zdaniem skarżącej, zaskarżone zarządzenie nie mogło opierać się na jakimkolwiek ustaleniu stanu faktycznego, albowiem komisja, powołana w tym celu przez Burmistrza Gminy S w dniu 15 marca 2018 r. nie tylko dokonywała swe czynności w skrytości i bez zainteresowania jakimikolwiek jej wyjaśnieniami, ale w dodatku zakończyła je protokołem już 27 marca 2018 r., po kilku zaledwie dniach działania. Dopiero w maju 2018 r. skarżąca została powiadomiona o możliwości zapoznania się z jej dorobkiem, a i to w dniu i godzinie, w której fizycznie nie mogła z tej możliwości skorzystać. W ocenie skarżącej, również Kurator Oświaty wykazał całkowite niezainteresowanie rzeczywistym stanem faktycznym, wydając swą opinię już w początku kwietnia 2018 r. (wystąpienie Burmistrza o opinię - 28 marca 2018 r., opinia Kuratora - 5 kwietnia 2018 r.), a zatem nawet nie zechciawszy poczekać na wstępne ustalenia swego własnego Rzecznika, prowadzącego postępowanie wyjaśniające, dokonane prawie miesiąc później w dniu 30 kwietnia 2018 r. Skarżąca podniosła, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający wszczęcie trybu zwolnienia z art. 66 ustawy - Prawo oświatowe, musi mieć charakter absolutnie nadzwyczajny, polegać na konkretnych, bezspornie zaistniałych faktach i realnie zagrażać samemu prawidłowemu funkcjonowaniu szkoły. Nawet bowiem w przypadku poważnych uchybień czy to procesowi dydaktycznemu, czy to zarządzaniu szkołą, czy prawom ucznia właściwy jest tryb określony w art. 55 i art. 56 Prawa oświatowego, co wynika z samego brzmienia tych przepisów. Tryb ten porzucono, pomimo iż treść uzasadnienia zarządzenia nie wskazuje ani jednego konkretnego przypadku przeciwstawiającego się jego zastosowaniu. Brak ten zastąpiono natomiast mnogością zarzutów nawet nie skonkretyzowanych w odniesieniu do realnych faktów i bez podania choćby umiejscowienia w czasie podstaw poszczególnych zarzutów, przez co obecnie skarżąca nawet nie może ich zidentyfikować. Skarżąca stwierdziła, że podstawą odwołania pracownika (a już zwłaszcza w trybie szczególnym, jak określony w art. 66 Prawa oświatowego) muszą być jakoweś zdarzenia świeżej daty, o konsekwencjach wciąż jeszcze trwających, którym owo nagłe odwołanie musi służyć dla zapobieżenia zagrożeniu procesu dydaktycznego. Zdaniem skarżącej, nic takiego nawet nie wskazano, a uzasadnienie zaskarżonego zarządzenia wskazuje na sumę przygodnych indywidualnych pretensji nieżyczliwych jej osób, pochodzących z nieokreślonego obszaru czasowego. Skarżąca podniosła, że stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S piastuje od 1 września 2009 r. Aż do wpłynięcia w lutym 2018 r. do Urzędu Miejskiego anonimu napisanego jakoby przez grupę rodziców uczniów kl. IVa nie było nigdy wobec jej pracy jakichkolwiek uwag zarówno ze strony organu prowadzącego ani też organu nadzoru pedagogicznego. Skarżąca wskazała, że w okresie piastowania stanowiska Dyrektora Szkoły otrzymała od organu prowadzącego - Burmistrza Gminy S - łącznie 17 nagród pieniężnych wraz z dyplomami uznania i listami pochwalnymi. Ponadto skarżąca posiada również Medal Komisji Edukacji Narodowej (2000 r.); "za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej i wychowawczej"- 3 Nagrody Ministra Edukacji Narodowej (1998 r., 1999 r., 2000 r.), 4 Nagrody Kuratora Oświaty (1988 r., 1989 r., 1990 r., 2000 r.) oraz liczne nagrody burmistrzów M i dyrektorów szkół (...), w których pracowała jako nauczyciel i wychowawca oraz wicedyrektor. Skarżąca stwierdziła, że jej wzorowa praca i wzorcowe zarządzanie szkołą nie była przez organ kwestionowana, a jedynie umniejszono jej znaczenie. Skarżąca wskazała, że Burmistrz Gminy S przemilczał fakt, że objęcie przez nią funkcji dyrektorskiej w 2009 r. nastąpiło nie z jej inicjatywy, lecz wyłącznie na usilną prośbę Burmistrza, spowodowaną katastrofalnym stanem szkolnej dyscypliny w (...) gimnazjum, który skarżąca miała za zadanie poprawić. Skarżąca uważa zatem, że owe fakty powinny były zostać wzięte pod uwagę przy weryfikowaniu wysuwanych obecnie przez część nauczycieli i rodziców zarzutów, które w znakomitej większości mają charakter osobistych odczuć, nie zaś wskazania konkretnych faktów. Zdaniem skarżącej, ani fakt wszczęcia przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym przy Wojewodzie postępowania wyjaśniającego, ani zawieszenie jej w związku z tym w pełnieniu obowiązków nie mogło mieć merytorycznego znaczenia dla decyzji o odwołaniu jej, gdyż żadna z nich nie opiera się na stwierdzonym stanie faktycznym. Ten bowiem dopiero będzie ustalany w postępowaniu przed Komisją Dyscyplinarną i dopiero tam będzie mogła aktywnie wspierać swoją wersję oraz weryfikować zarzuty, które może obalić. Skarżąca stwierdziła zatem, że jedynym źródłem twierdzeń organu są ustalenia powołanej przez Burmistrza komisji, złożonej z pracowników Urzędu Miejskiego oraz pracownika Zespołu Ekonomiki Oświaty. Odnosząc się do kwestii wyznaczenia jej przez organ konkretnego dnia (14 maja 2018 r.) na spotkanie, skarżąca podała, że nie mogła z owego zaproszenia skorzystać, gdyż była wezwana na tę samą porę przez Rzecznika Dyscyplinarnego. Z kolei na dzień 16 maja 2018 r. wyznaczono jej termin zapoznania się z ustaleniami organu, gdy od dwóch dni przebywała na zwolnieniu lekarskim. Natomiast prośba skarżącej o wyznaczenie innego terminu została zignorowana. Odnosząc się do twierdzeń organu, że miała pełnomocnika w osobie adw. S. P., skarżąca wskazała, że jest on jej pełnomocnikiem wyłącznie w postępowaniu dyscyplinarnym wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Komisji Dyscyplinarnej. Natomiast wobec Burmistrza skarżąca występowała osobiście. Skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia organ upublicznił szereg okoliczności całkowicie w tym celu zbędnych lub też dopiero czekających na swą weryfikację, a które stawiają ją jako człowieka i jako pedagoga w bardzo złym świetle. W działaniu Burmistrza skarżąca upatruje działań politycznych związanych z nadchodzącymi wyborami samorządowymi i chęcią zdobycia jej kosztem głosów wyborców. Za niewiarygodne skarżąca uznała aby przy rzeczywistym istnieniu tak licznych i wielkich zaniedbań z jej strony sytuacja w szkole nie owocowała jakowymiś konkretnymi negatywnymi zdarzeniami, których brak. Skarżąca wskazała, że jej praca została oceniona przez organ prowadzący oraz nadzór pedagogiczny w dniu 9 grudnia 2016 r. na ocenę wyróżniającą. Opinię do tej oceny tworzył zespół nauczycieli przegłosowany przez Radę Pedagogiczną. Opinię także napisali rodzice. Skarżąca podkreśliła, że w okresie pełnienia przez nią funkcji dyrektora została wprowadzona dyscyplina oraz zapewnione bezpieczeństwo uczniom i wszystkim pracownikom. Wspólnie z zespołem nauczycielskim sukcesywnie eliminowano przyczyny katastrofalnego stanu dyscypliny poprzez ostateczną zmianę postaw społecznie niepożądanych np.: picia alkoholu, palenia papierosów, wybuchów petard, "ustawek", rozbojów, przemocy fizycznej, wulgaryzmów, wrzucania kwiatów do toalet, skakania z trybun na płytę boiska, wagarów, łamania zasad statutu i regulaminów szkolnych. Praca nad kształtowaniem właściwych postaw uczniów zaowocowała uzyskaniem certyfikatów bezpieczeństwa. Skarżąca podniosła, że uczniowie, nauczyciele, dyrekcja osiągnęli w czasie jej kierowania szkołą bardzo liczne, znaczące sukcesy wynikające z planowego, konsultacyjnego, partnerskiego, zespołowego kierowania szkołą, pozyskiwania przyjaciół szkoły, sponsorów, rodziców. Integrowanie szkoły ze środowiskiem, wzorowa współpraca z nadzorem pedagogicznym i organem prowadzącym oraz radą rodziców zaowocowały możliwością wyposażenia szkoły w 16 tablic interaktywnych, zakupem stołów pingpongowych, bilardu, szachów ziemnych, ściennych. Zorganizowanie Izby Tradycji, wybudowanie fontanny, ułożenie godła gminy będącego symbolem jedności trzech miejscowości, z których pochodzą uczniowie, to tylko nieliczne ze zmaterializowanych pomysłów skarżącej. Skarżąca stwierdziła, że sukcesy odnosiła nie tylko jako dyrektor, ale także jako nauczyciel, m.in. dwukrotnie jej uczniowie zdawali egzamin gimnazjalny i za każdym razem średnia ich wyników była najwyższa w szkole (spośród 5 klas) i wyższa od średniej szkoły, gminy, powiatu i województwa.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy S podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 19 września 2018 r. pełnomocnik skarżącej podniósł, że zarządzenie o odwołaniu ze skutkiem natychmiastowym dyrektora szkoły wymaga uprzedniego stwierdzenia (a zatem rzetelnego ustalenia), że ma miejsce jakowaś absolutnie wyjątkowa okoliczność, zagrażająca bezpiecznemu funkcjonowaniu szkoły (art. 66 ustawy Prawo oświatowe). Tymczasem okoliczności tej nawet nie wskazano. Gdyby bowiem nawet przyjąć za prawdę (czemu jednak skarżąca zaprzecza), że na przestrzeni kilku minionych lat zdarzyły się jej jakoweś niewłaściwe zachowania, to ani nie mają one waloru bezpośredniego zagrożenia dla obecnego funkcjonowania szkoły, ani też nie pojawiły się żadne symptomy owego zagrożenia. Natomiast organ ani jednym słowem nie zaprzeczył faktowi, iż w okresie wykonywania funkcji dyrektora przez skarżącą miała miejsce stała poprawa funkcjonowania szkoły pod każdym względem. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, kierowane przeciwko niej zarzuty nie spełniają koniecznego warunku konkretności, nie powinny być one bowiem przejawem subiektywnych odczuć, a konkretnie umiejscowionych w miejscu i czasie faktów. Odnosząc się do zarzutu "wywierania presji na nauczycielach i naruszanie przez Dyrektora zasad współżycia społecznego, co spowodowało, że nauczyciele przebywali na długotrwałych zwolnieniach lekarskich wydanych przez lekarzy psychiatrów oraz urlopów dla poratowania zdrowia", pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wobec braku określenia przejawów i kierunku owej presji oraz bez wykazywania jakiegokolwiek wykazywania związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy owymi zwolnieniami i urlopami a zachowaniem skarżącej, w ogóle nie powinien być badany. Z kolei np. zarzut nierzetelności dokumentacji szkolnej (zastępstw) ma w istocie charakter kryminalny, z czym jednak nic nie uczyniono. I również nie wiadomo, w jaki sposób owa niegdysiejsza nierzetelność dokumentacyjna (jeśli w ogóle zaistniała) miała by, zdaniem pełnomocnika skarżącej, stwarzać zagrożenie dla bieżącego funkcjonowania szkoły.

Na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. skarżąca oświadczyła, że nie kontaktowała się z grupą rodziców przedstawiającą zarzuty, ani rodzice nie zgłaszali zarzutów wobec jej osoby. Podkreśliła, że wszyscy rodzice podpisani pod zarzutami są to rodzice dzieci z tej samej klasy - klasy IVa. Zdaniem skarżącej, źródłem konfliktu jest inicjatywa nauczycieli, którzy nie uzyskali zgody na przedłużenie urlopu dla poratowania zdrowia i po pół roku musieli wrócić do pracy. Pełnomocnik skarżącej stwierdził natomiast, że skarżąca po zawieszeniu nie kierowała szkołą, nie miała żadnego wpływu na bezpieczeństwo dzieci, a Burmistrz powinien wstrzymać się z ewentualnym odwołaniem jej ze stanowiska do czasu zakończenia tego postępowania, albowiem podstawą zarządzenia o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły powinny być fakty, a nie podejrzenia w tym zakresie.

Pełnomocnik organu podkreślił na rozprawie w dniu 20 września 2018 r., że wydanie zaskarżonego zarządzenia poprzedziło zawieszenie skarżącej, wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego, przyjęcie tego wniosku, wszczęcie postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez Kuratorium Oświaty i oddalenie zażalenia na to postanowienie podtrzymane przez Ministra Edukacji Narodowej. Na pytanie Sądu, czy zarzuty w zakresie ochrony i bezpieczeństwa dzieci w czasie zajęć lekcyjnych dotyczyły tylko jednej klasy, czy też innych klas pełnomocnik organu odpowiedział, że w tym momencie nie posiada takiej wiedzy, a okoliczność powinna ta wynikać z akt administracyjnych sprawy. Pełnomocnik organu podał, że istotnym powodem wydania zaskarżonego zarządzenia było stanowisko Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 17 maja 2018 r. o skierowaniu sprawy do postępowania dyscyplinarnego. Takie zdarzenie prawne nie wymuszało wprawdzie wydania zaskarżonego zarządzenia, ale uzasadniało podejrzenie co do słuszności zarzutów. Burmistrz nie był prawnie związany tym postępowaniem dyscyplinarnym, jednak z uwagi na bezpieczeństwo dzieci w szkole zarządzenie zostało wydane w trakcie trwania roku szkolnego.

Sąd stwierdza z urzędu, że;

I.

z akt sprawy wynika, iż pisma z zarzutami, które stały się podstawą odwołania skarżącej w szczególnym trybie w ciągu roku szkolnego, na które powołuje się Burmistrz S w uzasadnieniu kontrolowanego zarządzenia to pisma:

1)

z dnia 6 lutego 2018 r. nazwane jako pismo rodziców uczniów Szkoły - podpisane przez 8 osób - figurują na nim nazwiska: M. G., K. K., K. K., B. M., R. G., J. Ł., E. S. i A. K.;

2)

z dnia 19 lutego 2018 r. nazwane i potraktowane jako "pismo pełnomocnika części Rady Pedagogicznej Szkoły", zostało podpisane przez 1 osobę i figuruje na nim nazwisko P. K., jednak brak w aktach oświadczeń osób, które miałyby takiego pełnomocnictwa tej osobie udzielić,

3)

z dnia 19 lutego 2018 r. sporządzone przez M. G., nazwane jako pismo rodziców uczniów Szkoły - podpisane przez 15 osób - figurują na nim nazwiska tych samych 7 osób, co w piśmie z pkt 1 z dnia 6 lutego 2018 r.: M. G., K. K., B. M., R. G., J. Ł., E. S. i A. K., a nadto po raz drugi nazwisko K. K., nowe 6 nazwisk: A. P., I. B., M. B., D. S., S. C., M. S. i 1 nieczytelne.

4)

z dnia 19 lutego 2018 r. sporządzone przez M. i K. B., nazwane jako pismo rodziców uczniów Szkoły - podpisane przez 2 osoby - figuruje na nim nazwisko tej samej osoby z pisma z pkt 3 z tego samego dnia 19 lutego 2018 r.: M. B. i nowe K. B.

II. W dniu 20 lutego 2018 r., na drugi dzień po wpływie 3 pism z pkt 2-4, Burmistrz S złożył w Kuratorium Oświaty wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego wobec skarżącej na podstawie wyżej wymienionych pism.

III. W dniu 21 lutego 2018 r. Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie - D. S. - zawiadomiła o wszczęciu postępowania wyjaśniającego dotyczącego zarzutów opisanych wymienionymi wyżej pismami skarżącą, Burmistrza S, Kuratora Oświaty i Rzecznika Praw Dziecka bez uzasadnienia.

IV. W dniu (...) 2018 r. Burmistrz S wydał decyzję o zawieszeniu skarżącej w pełnieniu obowiązków Dyrektora Szkoły od dnia 26 lutego 2018 r. na uzasadnienie podając, że otrzymał od Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w stosunku do skarżącej, dotyczącego zarzutów opisanych wymienionymi wyżej pismami i doręczył skarżącej w tym samym dniu.

V. W dniu (...) 2018 r. uchwałą nr (...) Rada Pedagogiczna Szkoły Podstawowej nr (...) w S wystąpiła z wnioskiem o odwołanie skarżącej ze stanowiska Dyrektora tej Szkoły. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżąca 1. wywierała presję na nauczycielach i naruszanie zasady współżycia społecznego, co powodowało, że nauczyciele przebywali na zwolnieniach lekarskich wydanych przez lekarzy psychiatrów oraz na urlopach dla poratowania zdrowia; 2. nieprawidłowo realizowała zastępstwa za nieobecnych nauczycieli; 3. zbierała od uczniów pieniądze na wyjazdy, których nie zwracała, pomimo tego, że przewóz organizowany był za darmo, 4. rozpoczynała lekcje z opóźnieniem i kończyła przed wyznaczonym czasem; 5. wydawała pracownikom polecenia niezgodne z przepisami; 6. Organizowała w szkole "godziny karciane" (zajęcia pozalekcyjne) pomimo zniesienia obowiązku realizacji tych godzin.

VI. W dniu (...) 2018 r. Zarządzeniem nr (...) Burmistrz Gminy S powołał Komisję do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w Szkole Podstawowej nr (...) w S. Zarządzenie nie zawiera uzasadnienia i w Zarządzeniu nie podano czego postępowanie ma dotyczyć.

Sąd stwierdza z urzędu, że w aktach sprawy znajduje się "Protokół" powołanej Zarządzeniem nr (...) Komisji z przeprowadzonego w dniach 20-26 marca 2018 r. postępowania wyjaśniającego wraz z załącznikami, które stanowią wyjaśnienia pracowników szkoły oraz kserokopie niektórych kart dzienników klasowych, w większości kart z dzienników klasy IVa, z okładek których wynika, że M. G. (podpisana pod pismem z dnia 6 lutego 2018 r. i sporządzająca i podpisana pod pismem z dnia 19 lutego 2018 r.) oraz A. P. (podpisana pod pismem z dnia 19 lutego 2018 r.) to osoby wchodzące w skład Rady klasowej rodziców klasy IVa.

VII. W dniu 9 kwietnia 2018 r. do Burmistrza S wpłynęło pismo Kuratora Oświaty wyrażające pozytywną opinię co do odwołania skarżącej ze stanowiska Dyrektora Szkoły w trybie art. 66 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe. W uzasadnieniu stanowiska Kurator Oświaty stwierdził, że z przedstawionych dokumentów Komisji powołanej przez Burmistrza S Zarządzeniem nr (...) wynika zaistnienie zdarzeń dotyczących naruszenia zasad bezpieczeństwa i opieki nad uczniami na terenie szkoły i nieprawidłowej "organizacji zastępstw w czasie, kiedy jako dyrektor nie prowadziła swoich zajęć".

VIII. W dniu (...) 2018 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Ministrze Edukacji Narodowej utrzymała w mocy decyzję Burmistrza S z dnia (...) 2018 r. o zawieszeniu skarżącej w pełnieniu obowiązków Dyrektora Szkoły. W uzasadnieniu przytoczono zarzuty postawione skarżącej przez Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie - 1. pozostawianie dzieci z klasy IVa bez opieki w trakcie zajęć edukacyjnych z języka polskiego, poprzez rozpoczynanie lekcji z opóźnieniem i kończenie przed wyznaczonym czasem, 2. zachowania naruszające godność dzieci klasy IVa poprzez straszeniem ich wyrzuceniem ze szkoły i kierowaniem do nich obraźliwych epitetów, 3. podważanie autorytetu pracowników szkoły wobec uczniów i rodziców; 4. brak skutecznych działań mających na celu wyeliminowanie niepożądanych zachowań uczniów, 5. niewłaściwe organizowanie pracy, w tym doraźnych zastępstw, 6. poświadczanie nieprawdy poprzez potwierdzanie w dziennikach lekcyjnych odbytych zastępstw doraźnych, faktycznie realizowanych przez innych nauczycieli, 7. pozostawianie uczniów pod opieką osób nieposiadających kwalifikacji pedagogicznych i podano, że w stosunku do skarżącej "zarzut jej postawiony dotyczy m.in. naruszenia praw i dóbr dziecka".

IX. W dniu (...) 2018 r. Komisja Dyscyplinarna dla Nauczycieli przy Wojewodzie wydała postanowienie o wszczęciu wobec skarżącej postępowania dyscyplinarnego w związku z przedstawieniem jej zarzutów - jak w pkt VIII.

Sąd stwierdza z urzędu, że z akt sprawy wynika, że skarżąca była wielokrotnie nagradzana i w ostatnim okresie otrzymała:

1. W dniu 18 grudnia 2016 r. nagrodę pieniężną w kwocie 1.000 zł. Burmistrza S - za szczególne zaangażowanie w pracę i sumienne wykonywanie obowiązków;

2. W dniu 12 października 2017 r. nagrodę Burmistrza S na rok 2017 z okazji Święta Edukacji Narodowej - w uznaniu za wkład w dzieło kształcenia młodego pokolenia, za zasługi dla rozwoju oświaty w Gminie S;

3. W dniu 18 grudnia 2017 r. nagrodę pieniężną w kwocie 1.000 zł. Burmistrza S - za szczególne zaangażowanie w pracę i sumienne wykonywanie obowiązków;

Z akt wynika także, że

1.

w prowadzonej przez skarżącą Szkole była w 2015 r. przeprowadzona przez wizytatorów ewaluacja zewnętrzna, z której Nadzór Pedagogiczny Systemu Ewaluacji Oświaty Kuratorium Oświaty sporządził 24-ro stronicowy "Raport z ewaluacji problemowej" podpisany przez Kuratora Oświaty wskazujący na pozytywne działania Szkoły kierowanej przez skarżącą;

2. Rada Pedagogiczna Szkoły prowadzonej przez skarżącą wydała w dniu 27 października 2016 r. szczegółowa opinię o pracy skarżącej jako Dyrektora Gimnazjum, wskazującą na wszechstronność podejmowanych działań i rzetelność skarżącej oraz wysokie wymagania zarówno w stosunku do siebie jak i do uczniów, podkreślającą wysokie kwalifikacje skarżącej, wysokie efekty nauczania, w tym "powtarzalny wysoki wynik uczniów z egzaminu z języka polskiego", a także ujawniającą sukcesy uczniów w różnych dziedzinach na szczeblu powiatowym, wojewódzkim i ogólnopolskim.

3. W dniu 9 grudnia 2016 r. Burmistrz S jako organ prowadzący Szkołę sporządził obszerną Kartę Oceny Pracy skarżącej jako Dyrektora Gimnazjum w S wydając skarżącej w oparciu o art. 6a ust. 4 ustawy - Karta Nauczyciela "Ocenę wyróżniającą"

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga jest w pełni uzasadniona.

Przedmiotem skargi jest zarządzenie Burmistrza Gminy S z dnia 21 maja 2018 r. o odwołaniu skarżącej ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) imienia (...) w S. Podstawę prawną tego zarządzenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 59 z późn. zm.), a w szczególności art. 66 ust. 1 pkt 2, który stanowi:

"Art. 66. 1. Organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

2)

w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia."

Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe wynika więc

- po pierwsze: możliwość (a nie obowiązek) odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w trakcie roku szkolnego bez wypowiedzenia,

- a po drugie: o ile w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Sąd zwraca uwagę na to, że ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe przewiduje różne tryby odwołania dyrektora szkoły, w tym różne tryby odwołania dyrektora bez wypowiedzenia. I tak "w razie stwierdzenia istotnych uchybień w działalności szkoły" (art. 55), "jeśli dyrektor szkoły nie usunie w wyznaczonym terminie uchybień" (art. 56) dyrektor może zostać odwołany przez organ prowadzący szkołę bez wypowiedzenia z końcem roku szkolnego.

Użyte w przytoczonym wyżej art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe sformułowanie "przypadki szczególnie uzasadnione" oznacza, że

- po pierwsze: pojęcie "istotne uchybienia w działalności szkoły" nie jest równoznaczne z pojęciem "przypadku szczególnie uzasadnionego" wskazującego na obowiązek organu prowadzącego szkołę odwołania dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego,

- a po drugie: nie każde, nawet "istotne" uchybienie w pracy dyrektora szkoły czy naruszenie prawa przez niego można uznać za "przypadek szczególnie uzasadniony" prowadzący do odwołania dyrektora w czasie roku szkolnego.

Sąd podkreśla, że szczególny tryb obsadzania stanowisk dyrektorów szkół świadczy o woli ustawodawcy zapewnienia cech trwałości stosunkowi pracy na stanowisku dyrektora szkoły. Wszelkie więc ingerencje w tego rodzaju stosunek muszą być traktowane jako odstępstwo od powyższej zasady i sprowadzać się do sytuacji, które nie należą do działań codziennych, rutynowych, gdy dalsze pozostawienie wybranej w konkursie osoby na stanowisku dyrektora groziłoby wywołaniem negatywnych i szkodliwych skutków. W orzecznictwie przyjmuje się, że przepis art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty stanowiący tę samą normę prawną) stanowi absolutny wyjątek od zasady stabilności stosunku zatrudnienia na stanowisku dyrektora szkoły, a zatem jego wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 września 2010 r., sygn. I OSK 933/10 opubl. LEX nr 602589, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. II SA/Ol 168/18 opubl. LEX nr 2494218).

Sąd orzekający podziela w pełni przedstawione wyżej stanowisko orzecznictwa sądowo administracyjnego i podkreśla, że negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie organizacji pracy szkoły lub wykonania bieżących zadań nauczyciela - dyrektora szkoły, czy konflikt z organem prowadzącym szkołę lub ze współpracownikami, nie mieszczą się w pojęciu "szczególnie uzasadnionych przypadków" i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe (tak też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2005 r., sygn. I OSK 91/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. I OSK 2018/10). W orzecznictwie podkreśla, że przesłanki typu negatywna ocena działalności dyrektora szkoły przez organ prowadzący w zakresie gospodarki finansowej szkoły, konflikt z gronem pedagogicznym, "wotum nieufności", czy wniosek o odwołanie dyrektora uchwalone przez radę pedagogiczną nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków i nie uzasadniają odwołania dyrektora szkoły w tym absolutnie wyjątkowym trybie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 1997 r., sygn. akt II SA/Wr 472/96, opubl. Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych z 1997 r. Nr 2, poz. 53; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2001 r., sygn. akt II SA 1657/2001; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1971/11). Podkreśla się również, że "szczególne przypadki" to nie takie, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego placówkę oświatową są szczególne, tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 3346/15). Powyższe orzeczenia w większości zostały wydane na kanwie nieobowiązującego już art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198 z późn. zm.), jednak z uwagi na to, że przepis ten miał identyczne brzmienie jak obecnie obowiązujący art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe (stanowi więc tę samą normę prawną), orzeczenia te pozostają aktualne także w sprawach, w których zastosowanie ma art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe.

Sąd orzekający zauważa, że ustawodawca upoważniając organ właściwy do odwołania dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego nie podał wprost żadnych kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku", jednakże skoro do zwrotu "uzasadniony przypadek" dodał przysłówek "szczególnie", to nie może ulegać wątpliwości, że położył nacisk właśnie na to określenie, świadomie zawężając zastosowanie przedmiotowej regulacji do sytuacji zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych i nagłych. Należy przyjąć, że taki "szczególnie uzasadniony przypadek" to z całą pewnością uwiarygodniony czyn o charakterze kryminalnym, przestępczym (kradzież, oszustwo, pobicie podopiecznego), który organ prowadzący szkołę ma pełne prawo ocenić, jako utratę przez dyrektora zdolności wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych, to zaniedbania w nadzorze nad pracownikami skutkujące molestowaniem seksualnym podopiecznych itp., a więc jednoznaczne zachowanie wskazujące, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla funkcjonowania szkoły.

Zdaniem Sądu, nie jest wykluczone przyjęcie za "szczególnie uzasadniony przypadek" zachowań takich jak "brak zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa" czy "poświadczanie nieprawdy", nie mniej "brak zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa" to nie chwilowe wyjście nauczyciela z klasy, które z różnych ludzkich i organizacyjnych względów także może nastąpić, ale realne narażenie dzieci na niebezpieczeństwo utraty zdrowia czy życia jak np. w czasie wycieczki zezwolenie na kąpiel w miejscu niedozwolonym czy wyjście w góry mimo ostrzeżeń i niepewnej pogody. Także "poświadczenie nieprawdy", choć z reguły niepożądane, musi nieść ładunek negatywny społecznie i nie może być jedynie formalnością i dotyczyć spraw nieistotnych, bez znaczenia. W obu przypadkach więc - "braku zapewnienia dzieciom bezpieczeństwa" czy "poświadczania nieprawdy" organ zarzucający skarżącej takie zachowanie powinien szczególnie wnikliwie przedstawić konkretne sytuacje wskazujące istotnie na ich szkodliwość społeczną.

Zdaniem Sądu, ocena Burmistrza S przedstawionego materiału mającego wskazywać na "szczególnie uzasadniony przypadek" budzi poważne wątpliwości Sądu także z tego względu, że

- po pierwsze: przez prawie 9 lat pracy skarżącej na stanowisku Dyrektora Szkoły (Gimnazjum czy Szkoły Podstawowej, co związane jest z reorganizacjami szkolnictwa), a zwłaszcza w ostatnim okresie, także w ciągu roku szkolnego 2017/2018, w którym została nagle odwołana ze stanowiska, skarżąca była wyjątkowo oceniana, doceniana, wyróżniana i nagradzana;

- po drugie: do nagłego, bez jakiegokolwiek uprzedzenia zawieszenia wykonywania obowiązków dyrektora przez skarżącą doszło w wyniku kilkudniowego nagłego działania kilku tych samych, w sumie kilkunastu osób - jak wskazała to skarżąca - rodziców dzieci tylko z jednej klasy - klasy IVa, których zarzuty miały charakter plotki i ogólnikowych pomówień;

- po trzecie; z pisma z dnia 19 lutego 2018 r. P. K., który bez przedłożenia upoważnienia nazwał siebie przedstawicielem "części Rady Pedagogicznej" wynikało, że skarżąca zbierała od uczniów opłaty na wyjazdy - m.in. targi edukacyjne i pieniędzy nie zwróciła pomimo tego, że przewóz został zorganizowany za darmo, co - zdaniem Sądu - sugerowało dokonanie przez skarżącą czynu przestępczego - kradzieży przez przywłaszczenie. Dokładnie taki sam zarzut znalazł się w załączniku do uchwały nr 7 z dnia 6 marca 2018 r. Rady Pedagogicznej Szkoły Podstawowej nr (...) wnioskującej o odwołanie skarżącej z funkcji Dyrektora Szkoły. Jednakże z wyjaśnień A. B.- sekretarza Szkoły, która przedstawiła wyjątkowo wiele zarzutów co do postępowania skarżącej - wynika, że po zebraniu pieniędzy na wyjazd uczniów na targi edukacyjne "obecny wicedyrektor po zebraniu pieniędzy przekazał je do sekretariatu" i ona (Pani A. B. - jak zapisano w protokole) "schowała je do szafy pancernej" i "pieniądze nadal znajdują się w szafie, a w dokumentacji szkoły jest lista osób, które wyjeżdżały na targi i od których zebrano pieniądze", co z kolei - zdaniem Sądu - nie tylko wyklucza działania przestępcze skarżącej w tym zakresie, ale wskazuje na zaskakującą "łatwość" kreowania niesprawdzonych i nieprawdziwych zarzutów pod adresem skarżącej przez nauczycieli podejmujących uchwałę o odwołaniu swego dyrektora.

W ocenie Sądu, argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia Burmistrza Gminy S nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniał "przypadek szczególnie uzasadniony", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe. W szczególności powodem odwołania dyrektora bez wypowiedzenia w czasie roku szkolnego nie mogą być pisma tych samych osób - rodziców uczniów wyrażających niezadowolenie z pracy skarżącej, pismo czy nawet uchwała rady pedagogicznej szkoły wskazujące na nieprawidłowości w pracy skarżącej, czy nawet wszczęte przeciwko skarżącej postępowanie dyscyplinarne (oparte na tych samych pismach tych samych osób).

Jest niewątpliwym, że w lutym 2018 r. doszło do konfliktu dyrektora z rodzicami przede wszystkim jednej klasy - klasy IVa i z nauczycielami, jednakże sam konflikt pomiędzy dyrektorem a nauczycielami czy rodzicami, nie może uzasadniać odwołania dyrektora szkoły w trakcie roku szkolnego, zgodnie z przytoczonym powyżej rozumieniem ustawowej przesłanki "przypadków szczególnie uzasadnionych", o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe.

W niniejszej sprawie, z racji braku wskazania na jednoznacznie naganne - o charakterze kryminalnym, przestępczym - zachowanie skarżącej jako dyrektora, dla przyjęcia przesłanki "przypadków szczególnie uzasadnionych", o której mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, mającej wynikać z sumy nagannych zachowań skarżącej, niewątpliwą tzw. "przeciwwagę" stanowi dotychczasowa ocena działalności skarżącej, która stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr (...) w S piastuje od 1 września 2009 r. i tym okresie jej praca była oceniana wyjatkowo pozytywnie zarówno przez Burmistrza Gminy S, który w dniu 9 grudnia 2016 r. wystawił skarżącej ocenę wyróżniającą za jej pracę (k. 63-68 akt adm.); Radę Pedagogiczną Gimnazjum im. (...) w S (opinia k. 59-62 akt adm.) oraz Kuratora Oświaty (raport z ewaluacji problemowej k. 35-58 akt adm.). Ponadto Burmistrz Gminy S przyznał skarżącej w dniu 12 października 2017 r. Nagrodę na rok 2017 z okazji Święta Edukacji Narodowej (k. 34 akt adm.), nagrody pieniężne w uznaniu za szczególne zaangażowanie w pracę i sumienne wykonywanie obowiązków w dniu 19 grudnia 2016 r. (k. 33 akt adm.) oraz w dniu 18 grudnia 2017 r. (k. 32 akt adm.), a więc zaledwie 3 miesiące przed nagłym zawieszeniem w wykonywaniu czynności i 5 miesięcy przed odwołaniem jej z funkcji dyrektora szkoły w trybie o charakterze dyscyplinarnym. Burmistrz Gminy S nie odniósł się do powyższych okoliczności i nie wyjaśnił, w jaki sposób zachowanie skarżącej (której pracę sam oceniał pozytywnie) uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie szkoły. Zdaniem Sądu Burmistrz nie tylko nie podał dostatecznych powodów uzasadniających konkluzję, że dalsze sprawowanie przez skarżącą funkcji dyrektora szkoły jest nie do przyjęcia, ale praktycznie nie wskazał żadnych konkretnych powodów, które wskazują na taką konkluzję.

Sąd stwierdza nadto, że skarżąca nie miała w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza S zagwarantowanych praw i możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia, gdyż wówczas w postępowaniu tym nie miała ustanowionego pełnomocnika, a okoliczność że w wydanym zwolnieniu lekarskim miała zaznaczone "chory może chodzić" nie wskazuje samo przez się o zdolność skarżącej do składania wyjaśnień i brania udziału w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżone zarządzenie, stanowiły "szczególnie uzasadnione przypadki" wymagane ustawą - Prawo oświatowe, a zatem na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność tego zarządzenia - jak w pkt I wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - jak w pkt II wyroku. Na koszty te składał się wpis od skargi (300 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.).

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.