Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3081161

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 4 listopada 2020 r.
III SA/Kr 752/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna.

Sędziowie WSA: Janusz Bociąga (spr.), Maria Zawadzka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2020 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji

Uzasadnienie faktyczne

Wójta Gminy decyzją z dnia (...) 2020 r. na podstawie art. 1, art. 2, art. 17, art. 20, art. 23 ust. 1-4, ust. 4a, ust. 5 a-5c, art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz art. 104, 130 § 4, art. 162 ust. 2 k.p.a. odmówił I. B. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem J. K.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 31 marca 2020 r. GOPS wystąpił do KRUS o udzielenie informacji w zakresie treści składanych oświadczeń przez I. B. dla celów objęcia jej ubezpieczeniem społecznym rolników tzn. czy oświadczyła w KRUS, że prowadzi bądź pracuje w gospodarstwie rolnym. KRUS odpowiedział, że I. B. dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego rolników w związku z odmową prawa do świadczenia opiekuńczego.

Ponadto wskazano, że niepełnosprawność J. K. istnieje od 1990 r. (ustalony stopień datuje się od 10 sierpnia 2010 r.), czyli od 47 roku życia. Wobec nie spełnienia wymogu zawartego w art. 17 ust. 1b odmówiono prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Co prawda, w wyroku z dnia 21 października 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ww. zapis jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji, lecz ostatnia nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2019 r. nie zmieniła przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wobec powyższego organ przy rozpatrywaniu wniosku o świadczenie pielęgnacyjne oparł się na przesłankach zawartych w art. 17 ust. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych (0z. U. 2018.2220).

I. B. w odwołaniu od powyższej decyzji podniosła, że stan zdrowia ojca pogarsza się. Zarówno ojciec, jak i matka posiadają pierwszą grupę inwalidzką, a ona jest jedyną osobą, która może się nimi zaopiekować. W związku z tym nie może podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nie pracuje również w gospodarstwie rolnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 20 maja 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że wnioskiem z dnia 15 listopada 2019 r. I. B. zwróciła się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem J. K. (ur. (...) 1943 r), legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przyznanym na stałe ze stwierdzeniem, że niepełnosprawność w jego przypadku powstała w 1990 r., tj. w wieku 47 lat, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od sierpnia 2010 r. Przyczyną niepełnosprawności ojca wnioskodawczyni jest upośledzenie narządu ruchu. Małżonka osoby wymagającej opieki B. K. posiada orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS z dnia 3 lipca 2012 r. stwierdzające w jej przypadku niezdolność do samodzielnej egzystencji na trwałe. Na druku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne odwołująca się złożyła także oświadczenie, że jest rolnikiem i od dnia 1 maja 2015 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. I. B. do października 2019 r. pobierała specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaniem opieki nad matką B. K., jednak ze względu na znaczne pogorszenie zdrowia ojca ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad nim.

Z rodzinnego wywiadu środowiskowego wynika, że J. K. mieszka wraz z żoną, natomiast w domu obok zamieszkuje wnioskodawczyni wraz z mężem i dziećmi. Ojciec wnioskodawczyni pozostaje w stałym wielospecjalistycznym leczeniu z powodu m.in. miażdżycy, cukrzycy, ropnia płuca oraz schorzeń prostaty. Ma również problemy z poruszaniem się, cierpi na niedosłuch i oczekuje na zabieg związany z zaćmą. Pracownik socjalny odnotował w wywiadzie, że wnioskodawczyni wykonuje większość czynności obsługowych takich jak: przygotowywanie posiłków, robienie prania, sprzątanie, robienie zakupów, dowożenie do lekarzy, wykupywanie lekarstw oraz pomoc przy ich przyjmowaniu.

Prowadząc postępowanie po wydaniu przez Kolegium pierwszej decyzji kasatoryjnej organ I instancji uzyskał również zaświadczenie wystawione w dniu 10 lutego 2020 r. przez KRUS Placówkę Terenową, z treści którego wynika, że I. B. podlegała w ostatnim okresie ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: - od 15 lutego 2016 r. do 31 października 2019 r. na jako ubezpieczona pobierająca specjalny zasiłek opiekuńczy, i od 1 listopada 2019 r. do nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając poprzednią decyzję organu I instancji podniosło, iż w sprawie do wyjaśnienia pozostaje kwestia, czy skarżąca faktycznie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym, ponieważ pomimo przedstawienia umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego zawartej w dniu 26 lutego 2018 r. na okres do 26 lutego 2028 r. wnioskodawczyni począwszy od 1 listopada 2019 r. podlega z mocy ustawy ubezpieczeniu rolniczemu jako rolnik, co może wskazywać, iż nie zaprzestała takiej pracy. W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji otrzymał od KRUS Placówka Terenowa informację z dnia 6 kwietnia 2020 r. wyjaśniającą, że I. B. w dniu 20 listopada 2019 r. dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego rolników oświadczając, że w związku z odmową prawa do świadczenia opiekuńczego od 1 listopada 2019 r. rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej.

W tym stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze doszło do przekonania, że zaskarżona decyzja organu I instancji ostatecznie odpowiada prawu.

Organ podkreślił, że pomimo spełnienia warunku wynikającego z treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych brak jest, zdaniem tut. Kolegium podstaw do przyznania ww. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ podleganie przez Wnioskodawczynię ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy oznacza, że faktycznie ww. nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Jednym z podstawowych warunków objęcia rolnika ubezpieczeniem społecznym jest bowiem prowadzenie działalności rolniczej.

W ocenie Kolegium przepis art. 6 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników zawiera słowniczek legalny dla ustawy i wskazuje, że przez pojęcie "rolnik" rozumie się pełnoletnią osobę zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym. Zatem niezbędną przesłanką do uznania podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników, jest właśnie faktyczne prowadzenie działalności rolniczej. Niewątpliwie nie jest bowiem wystarczające samo posiadanie gospodarstwa rolnego, choćby nawet powyżej 1 ha przeliczeniowego, bądź zamieszkiwanie z osobą, która takie gospodarstwo nabyła, czy też bycie jej małżonkiem. Co do samej działalności rolniczej (a odnoszącej się bezpośrednio do sytuacji rolnika), art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowi, iż powinna być ona prowadzona osobiście i na własny rachunek.

Reasumując, skoro skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu jako rolnik, to tym samym w ocenie SKO, brak jest podstaw do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ podlegając wymienionemu ubezpieczeniu potwierdza się fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego bądź domowego związanego z gospodarstwem rolnym.

Kolegium podniosło, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie dochodu i ubezpieczenia społecznego osobie, która sama nie może sobie tego zapewnić (zaprzestając wykonywania pracy lub jej nie podejmując), gdyż musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim stopniu, który uniemożliwia jej zadbanie o własne potrzeby. Z normy art. 17 ust. 1 ustawy wynika zatem, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej albo z pracy w gospodarstwie rolnym, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności.

W przypadku zaś pracy w gospodarstwie rolnym SKO wyjaśniło, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, iż prawo do przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje rolnikom, którzy w celu zapewnienia stałej opieki osobie niepełnosprawnej - rezygnują z prowadzenia gospodarstwa rolnego i nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników.

Kolegium podkreśliło, że złożenie zatem przez rolnika, jego małżonka lub domownika, ubiegającego się o przyznanie zasiłku dla opiekuna, specjalnego zasiłku opiekuńczego albo świadczenia pielęgnacyjnego oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego lub wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym wskazuje na niespełnianie przez te osoby warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. W ocenie Kolegium złożenie przez stronę oświadczenia, o którym mowa w art. 17b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma potwierdzać fakt zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym a nie stanowić wyłączne kryterium przesądzające o tym, czy do takiego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w nim w istocie doszło, czy też nie. Innymi słowy złożone przez stronę oświadczenie powinno potwierdzać faktyczne zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w tym gospodarstwie przez stronę, czyli wystąpienie określonego stanu faktycznego, a nie samo w sobie decydować o wystąpieniu takiego stanu. Złożenie takiego oświadczenia musi zatem zostać poprzedzone określonymi działaniami, które w istocie świadczą o tym, że do takiego zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym faktycznie doszło. Co więcej, okoliczność ta musi być weryfikowalna na podstawie obiektywnych kryteriów.

Skoro wnioskodawczyni jako rolnik jest nadal ubezpieczona w KRUS, dla którego to statusu warunkiem niezbędnym jest praca w gospodarstwie rolnym, to w ocenie Kolegium należy odmówić wiarygodności złożonym przez Wnioskodawczynię oświadczeniom dotyczącym zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym. W przeciwnym wypadku zaszłaby bowiem sytuacja, w której strona przed organem pomocy społecznej powołuje się na okoliczność zaprzestania pracy w gospodarstwie rolnym, a przed rolniczym organem rentowym powołuje się na fakt zupełnie przeciwny, tj. kontynuowania pracy w gospodarstwie rolnym, albowiem objęcie ubezpieczeniem rolniczym nie jest uzależnione od bycia właścicielem gospodarstwa rolnego, lecz od pracy w gospodarstwie rolnym. Co zresztą ma miejsce w niniejszej sprawie, gdyż KRUS Placówka Terenowa w piśmie z dnia 6 kwietnia 2020 r. poinformował, że I. B. w dniu 20 listopada 2019 r. dokonała zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego rolników składając oświadczenia, że w związku z odmową prawa do świadczenia opiekuńczego od 1 listopada 2019 r. rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej.

I. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzuciła, że nie zgadza się ze stwierdzeniem jakoby nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odnośnie świadczeń pielęgnacyjnych dla starających się o nie rolników spełnia podane wymagania. Na potwierdzenie zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego i jakiejkolwiek pracy w nim złożyła wymagane oświadczenie, zgodnie z prawdą. Natomiast ubezpieczeniu społecznemu rolników podlega nie z wyboru, a z mocy ustawy jako żona rolnika. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie wydanych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje Sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji i stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia (...) 2020 r., odmawiającą skarżącej I. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawnym ojcem J. K.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.

- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z kolei w myśl art. 17 ust. 5 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (uchylony);

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

W przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym.

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 1 i 2 u.ś.r.)

W przedmiotowej sprawie wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem złożyła jego córka, a więc osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Skarżąca na druku wniosku złożyła oświadczenie, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym, jednakże nie wskazując daty zaprzestania. W dniu 15 listopada 2019 r. oświadczyła ona, że jest rolnikiem i od dnia 1 maja 2015 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem zaliczającym go do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na stałe i nie ulega wątpliwości, że z uwagi na swój stan zdrowia wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.

Podstawę odmowy przyznania świadczenia zdaniem organu I instancji stanowiło niespełnienie przesłanek z art. 17 ust. 1b u.ś.r. z uwagi na fakt, że niepełnosprawność J. K. istnieje od 1990 r. (ustalono stopień datuje się od 10 sierpnia 2010 r.), czyli od 47 roku życia. Natomiast wg SKO przeszkodą przyznania wnioskowanego świadczenia jest to, że podlega ona ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, co oznacza, że faktycznie ww. nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, wskazano, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Tym samym w tej części Kolegium prawidłowo nie podzieliło stanowiska organu I instancji, uznając, że rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez wnioskodawcę w takim stanie prawnym organy mają obowiązek zbadać, czy skarżący spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska, że przeszkodą przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt podlegania przez nią ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS, co według organu jest jednoznaczne z tym, że skarżąca nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym.

Przede wszystkim podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały pozytywne przesłanki ustawowe przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie zakwestionowały przytoczonych przez skarżącą we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego okoliczności dotyczących sprawowania przez nią stałej opieki nad niepełnosprawnym ojcem czy też zakresu tej opieki. Ponadto, co istotne, skarżąca zrezygnowała z pracy na gospodarstwie rolnym, co potwierdziła składając, zgodnie z wymogami art. 17b ust. 1 u.ś.r., oświadczenie o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Przy czym w dniu 15 listopada 2019 r. oświadczyła ona, że jest rolnikiem i od dnia 1 maja 2015 r. zaprzestała prowadzenia gospodarstwa rolnego. Z przedłożonej przez skarżącą umowy dzierżawy z dnia 26 lutego 2018 r. wynika z kolei, że w posiadane gospodarstwo zostało wydzierżawione na okres 10 lat, to jest do dnia 26 lutego 2028 r.

Oświadczenia tego nie unieważnia fakt podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS, ponieważ nie oznacza ono samo przez się, że skarżąca nie zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 905/14 samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie określonej działalności rolniczej. Wniosek taki wynika wprost z legalnej definicji "rolnika" w art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, która posiadanie lub własność gospodarstwa sytuuje, jako jeden z elementów pojęcia rolnika, jak i na przykład z domniemania zawartego w art. 38 pkt 1, sprowadzającego się do stwierdzenia, że właściciel gruntów prowadzi działalność rolniczą. Wskazać również należy, że zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie sprzeciwia się ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Nie można zatem odmówić wiarygodności oświadczeniu o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym jedynie na podstawie faktu ubezpieczenia w KRUS. Nadto, zgodnie z art. 6 ust. 2b ustawy z dnia 2b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2020.266): "Wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie opłaca składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie ustawy lub na podstawie odrębnych przepisów lub jest ubezpieczona na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2017.2336 oraz 2018. 650 i 858).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 60/20 wskazał, że art. 17b u.ś.r. został dodany ustawą z 4 kwietnia 2014 r. z dniem 15 maja 2014 r., czyniąc tym samym nieaktualnym uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12. W aktualnym stanie prawnym możliwe jest więc uzyskanie przez rolnika świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Treść obowiązujących przepisów wyraźnie wyklucza wszelkie rozważania na temat ubezpieczenia rolników jako nie mające doniosłości prawnej dla przyznania rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego.

Prowadząc ponowne postępowanie organ ustali stan faktyczny sprawy niezbędny do oceny zaistnienia wszystkich przesłanek wymaganych przez ustawodawcę do nabycia uprawnienia przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, biorąc pod uwagę powyżej przedstawione stanowisko Sądu. Oczywiście organ uwzględni fakt iż skarżąca została postawiona w sytuacji przymusowej podjęcia pracy w rolnictwie z uwagi na stanowisko organów w sprawie. W związku z powyższym organ powinien odebrać nowe oświadczenie od skarżącej, czy zaprzestała ona pracy w gospodarstwie rolnym.

Wobec błędnej wykładni art. 17b u.ś.r. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. a orzekł jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.