III SA/Kr 692/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555587

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2018 r. III SA/Kr 692/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.).

Sędziowie WSA: Renata Czeluśniak Hanna Knysiak-Sudyka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2018 r. sprawy ze skargi S. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 maja 2018 r. nr (...) w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z 9 maja 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z (...) 2018 r. o zatrzymaniu skarżącemu S. Ś. prawa jazdy kategorii A,B,T, której to decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Komendy Miejskiej Policji wystąpił 3lipca 2017 r. do organu I instancji z wnioskiem o skierowanie skarżącego na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że skarżący 21 maja 2017 r. kierując pojazdem marki (...) nie zachował bezpiecznej odległości od pojazdu poprzedzającego w wyniku czego uderzył w tył pojazdu marki (...). W ocenie Komendanta, przyczyną powyższego zdarzenia mógł być mógł zły stan zdrowia skarżącego. Ustalono bowiem, że skarżący jest osobą starszą, mającą problemy z poruszaniem się i koordynacją ruchową. Po zdarzeniu nie był w stanie wskazać jednoznacznie jego przyczyny, miał problemy z logicznym wysławianiem się jak i z odbieraniem rzeczywistości.

Decyzją z dnia (...) 2017 r. Starosta orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu ustalenia istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii A,B,T. Przyczyną skierowania na badanie było uzyskanie informacji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy. Skarżący wniósł odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie skarga na decyzję Kolegium została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 25/18.

W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji (o zatrzymaniu prawa jazdy) z 16 marca 2018 r., organ I instancji powołał się na art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.) i podał, że skarżący nie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku wynikającego ze skierowania lekarskiego z 11 października 2017 r. i nie przedłożył w wyznaczonym terminie orzeczenia z przeprowadzonego badania. Organ zaznaczył, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej.

W odwołaniu skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie: art. 61 § 4 w związku z art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) - poprzez brak zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy; art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego oraz poddania go wszechstronnej ocenie; art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku istnienia podstawy faktycznej i prawnej.

W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Kolegium podkreśliło, m.in., że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany, zatem w sytuacji gdy kierujący pojazdem został skierowany na badania i w oznaczonym okresie takich badań nie wykonał oraz nie przedłożył staroście stosownego orzeczenia lekarskiego, to w takim wypadku starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Kolegium podało, że decyzja o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie stała się ostateczna z dniem doręczenia skarżącemu decyzji Kolegium z (...) 2017 r. W decyzji pouczono skarżącego o konieczności zgłoszenia się na badania w terminie miesiąca od otrzymania decyzji oraz o konieczności przedłożenia orzeczenia lekarskiego organowi kierującemu w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu.

Odnosząc się do zarzutu prowadzenia postępowania przed rozpatrzeniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Kolegium wskazało, że decyzja z (...) 2017 r. stała się ostateczną w administracyjnym toku instancji z chwilą jej doręczenia skarżącemu, tj. 17 listopada 2017 r. Jako decyzja ostateczna była ona wykonalna bowiem jej wykonanie nie zostało wstrzymane ani przez Kolegium, ani przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Tym samym Kolegium za nieuzasadniony uznało zarzut pominięcia faktu wniesienia przez skarżącego skargi na decyzję o skierowaniu na badania lekarskie.

Za bezzasadny ponadto Kolegium uznało zarzut dotyczący pozbawienia skarżącego czynnego udziału w postępowaniu polegający na doręczeniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania pełnomocnikowi, a nie skarżącemu. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy było konsekwencją postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy była decyzją związaną, uzależnioną od realizacji decyzji kierującej na badania lekarskie. Natomiast w postępowaniu dotyczącym skierowania na badania lekarskie skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnictwo dotyczyło sprawy "uprawnień do kierowania pojazdów prowadzonej pod sygnaturą (...)". W ocenie Kolegium sprawa dotycząca zatrzymania prawa jazdy była prowadzona przez organ I instancji zarówno pod taką samą sygnaturą ((...)), jak i stanowiła sprawę dotyczącą uprawnień do kierowania pojazdami. Tym samym pełnomocnictwo zachowało swoją aktualność w niniejszym postępowaniu czego skutkiem było kierowanie pism do pełnomocnika.

Z kolei nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było w sprawie konieczne w sytuacji gdy posiadacz prawa jazdy i potencjalny uczestnik ruchu drogowego nie posiadał wymaganych prawem badań lekarskich, które uprawniałyby go do kierowania pojazdami publicznymi. Zagrożenie wynikające z tego tytułu dla uczestników ruchu było realne i a nie tylko prawdopodobne. Skoro do wydania uprawnień do kierowania pojazdami konieczne było posiadanie orzeczenia lekarskiego, to brak takiego orzeczenia winien skutkować natychmiastowym zatrzymaniem prawa jazdy.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie: art. 61 § 4 w związku z art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez brak zawiadomienia go o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy; art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności pomimo braku istnienia podstawy faktycznej i prawnej.

W uzasadnieniu skarżący podał, że art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiera zamknięty katalog podmiotów, którym winno być doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, tymczasem w rozpoznawanej sprawie cała korespondencja była kierowana do pełnomocnika ustanowionego dla skarżącego w toku postępowania w przedmiocie skierowania skarżącego na badania lekarskie, które stanowiło odrębne postępowanie. Zdaniem skarżącego pełnomocnik działał w ww. postępowaniu na podstawie pełnomocnictwa szczególnego i w jego zakresie nie mieściło się reprezentowanie go w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Dalej skarżący podniósł, że organ I instancji nie wykazał występowania przesłanek uzasadniających nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Zdaniem skarżącego w rozpoznawaj sprawie można było mówić jedynie o potencjalnym a nie o realnym zagrożeniu, bowiem "sam fakt nie poddania się badaniu lekarskiemu, celem ustalenia istnienia bądź braku istnienia przeciwskazań do prowadzenia pojazdów, nie świadczy o występowaniu poważnego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego".

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie była zasadna.

Na wstępie Sąd zaznacza, że w aktach sprawy (k. 4 akt administracyjnych) znajduje się pełnomocnictwo udzielone 7 sierpnia 2017 r. adwokatowi B. F. przez skarżącego do działania " (...) przed Starostą Powiatowym w sprawie uprawnień do prowadzenia pojazdów prowadzonej pod sygn. akt (...) oraz w związanych ze sprawą postępowaniach przed właściwymi organami (...)". Pełnomocnictwo to zostało przyjęte i przeniesione m.in. na adwokata W. F., który faktycznie działał w imieniu skarżącego w toku postępowania dotyczącego skierowania na badania lekarskie.

Rozstrzygana sprawa (zatrzymanie prawa jazdy) oznaczona została identyczną sygnaturą akt i niewątpliwie dotyczyła "uprawnień do prowadzenia pojazdów". W ocenie Sądu, nawet gdyby przyjąć, że pełnomocnictwo zostało złożone do akt sprawy dotyczącej skierowania na badania lekarskie to będące konsekwencją tego postępowania - postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, było co najmniej "związane ze sprawą" w rozumieniu powołanego wyżej pełnomocnictwa. Co więcej profesjonalny pełnomocnik - adwokat W. F. - w piśmie z 5 marca 2018 r. - skierowanym do Starosty po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, nie negował podstaw swojego działania w sprawie, a wręcz wskazywał, że działa jako pełnomocnik substytucyjny adwokata B. F. (k. 20 akt administracyjnych). Dopiero po otrzymaniu decyzji organu I instancji (21 marca 2018 r.) pełnomocnik skarżącego zastrzegał, że pełnomocnictwo z 7 sierpnia 2017 r. stanowiło umocowanie do działania " (...) w przedmiocie skierowania (...) na badania lekarskie (...)".

W ocenie Sądu twierdzenia pełnomocnika sprzeczne były z treścią udzielonego 7 sierpnia 2017 r. pełnomocnictwa. Sąd uznał więc w tym zakresie zarzuty skargi za bezzasadne. Skoro z treści udzielonego pełnomocnictwa wynikało, że skarżący upoważniał pełnomocników profesjonalnych do działania w sprawie uprawnień do prowadzenia pojazdów, to organ I instancji nie naruszył art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie został również naruszony art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro skarżący uchylał się od poddania się badaniom, to dalsze prowadzenie pojazdów mechanicznych stwarzało zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego - samego skarżącego, jak i innych uczestników ruchu.

Sąd uznał więc za niezasadne również zarzuty dotyczące naruszenia art. 8, 9 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy w sposób prawidłowy prowadziły postępowanie, zapewniając skarżącemu czynny udział. Nota bene skarżący reprezentowany był przez pełnomocników tej samej kancelarii - i działający w jego imieniu (od daty wniesienia odwołania) - adwokat M. S. również przeniósł pełnomocnictwo na tego samego pełnomocnika substytucyjnego - adwokata W. F. (k. 26 akt administracyjnych).

Skarżący nie poddał się badaniom lekarskim; ostateczną decyzję w tym zakresie wydało Kolegium 14 listopada 2017 r., a wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., III SA/Kr 25/18. Prawidłowo więc organy, po wydaniu ostatecznej decyzji w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, orzekły o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie bowiem z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2.

W orzecznictwie sądów administracyjnych w sposób jednolity wyrażany jest pogląd, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy wydana na podstawie przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a powołanej ustawy nie ma charakteru fakultatywnego, lecz obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 kwietnia 2018 r., II SA/Ke 45/18 i powołane tam orzecznictwo).

Z tych też powodów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.