Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1785623

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 8 września 2015 r.
III SA/Kr 460/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lutego 2015 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.

Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i babcią.

Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że mieszkanie o powierzchni 20 m2 i nieruchomość rolną o powierzchni 85 arów. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.

Miesięczne dochody gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2925 zł, wyjaśniając że składa się na to 1100 zł emerytury matki, 225 zł dochodu z gospodarstwa i 1600 zł emerytury babci.

Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie posiada własnych dochodów ani majątku. Pozostaje na utrzymaniu matki. Nie może podjąć pracy ponieważ sprawuje opiekę całodobową nad babcią. Nie posiada ruchomości, które mógłby sprzedać na pokrycie kosztów postępowania.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków - rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje jednak bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia adwoakta. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 in fine p.p.s.a.). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne". Owa "dokładność" stopniowana jest z kolei przeświadczeniem czy to sądu czy to referendarza, że strona okoliczności te wykazała to znaczy przedstawiła je w sposób przekonywujący.

W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 p.p.s.a. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego aktualnej sytuacji i możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Skarżący nie ma własnego majątku ani dochodów. Pozostaje na utrzymaniu matki. Okoliczność, że do osób pozostający z nim we wspólnym gospodarstwie domowym należy wykazane mieszkanie i nieruchomość rolna nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem co do zasady posiadają one pewną wartość sprzedażną względnie podkładową to jednak trudno byłoby oczekiwać od nich takich rozporządzeń celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru albowiem godziłoby to w podstawy egzystencji tej rodziny. Z zasad doświadczenie życiowego wynika zarazem, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji trzyosobowe gospodarstwo domowe skarżącego wystarczają na opędzenie bieżących potrzeb i nie za bardzo istnieje możliwość czynienia tu jakiś oszczędności.

Mając to wszystko na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika, bo choć obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i matki opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu takiej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa.

Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.