III SA/Kr 426/19, Brak poparcia wśród wymaganej ilości mieszkańców inicjatywy przeprowadzenia referendum. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2687960

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 czerwca 2019 r. III SA/Kr 426/19 Brak poparcia wśród wymaganej ilości mieszkańców inicjatywy przeprowadzenia referendum.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec.

Sędziowie WSA: Ewa Michna (spr.), Janusz Kasprzycki.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi B. K. na uchwałę Rady Miejskiej w W z dnia 12 marca 2019 r. nr (...) w sprawie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego skargę oddala

Uzasadnienie faktyczne

Skarżący - B. K. - w dniu 25 marca 2019 r. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w W z 12 marca 2019 r. w sprawie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego. Celem referendum, o które wnioskowali mieszkańcy, miała być odpowiedź na pytanie: "Czy jest Pan/Pani za podziałem jednej jednostki samorządu terytorialnego - gminy Miasto i Gmina W, na dwie jednostki samorządu terytorialnego: Gminy W, obejmującej swoim zasięgiem obszar wiejski (granice administracyjne wszystkich połączonych sołectw) oraz Miasta W obejmującej swoim zasięgiem obszar miejski (granice administracyjne wszystkich połączonych osiedli)?"

Zaskarżona uchwała wskazywała, że odrzucenie wniosku mieszkańców nastąpiło z powodu niespełnienia wymogów ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 400 z późn. zm.). Z uzasadnienia projektu uchwały wynikało, że skarżący był pełnomocnikiem inicjatorów wnioskujących o przeprowadzenie referendum.

Uchwałą z 26 lutego 2016 r. Rada Miejska w W powołała Komisję do sprawdzenia zgodności wniosku mieszkańców z przepisami prawa. Do udziału w pracach Komisji - w charakterze obserwatora - zaproszony został również skarżący. Komisja stwierdziła, że zgodnie z rejestrem wyborców na 31 grudnia 2018 r. - liczba mieszkańców uprawnionych w W do głosowania, wynosiła 44 980 osób. Zatem do wniosku należało dołączyć co najmniej 4 498 podpisów, co stanowiłoby 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy wymaganych przez art. 4 pkt 1 ustawy o referendum lokalnym. Wniosek o referendum wpłynął 14 grudnia 2018 r., zatem 60- dniowy termin do zebrania wymaganej liczby podpisów upłynął 12 lutego 2019 r. Inicjatorzy referendum przedstawili 11 lutego 2019 r. jedynie 54 podpisy, przy czym wymagane ustawą dane zawierało jedynie 53 podpisy (w jednym przypadku brakowało numeru PESEL). Ponadto w przypadku 7 osób, stwierdzono, że nie były to osoby figurujące w rejestrze wyborców w W. Skoro więc nie zostały spełnione wymagania ww. art. 4 pkt 1 ustawy o referendum lokalnym, zasadne było odrzucenie wniosku zgodnie z art. 16 ust. 4-6 powołanej ustawy.

Skarżący podkreślił, że odrzucenie wniosku o referendum nie było konieczne, ponieważ art. 4c ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 506) nie zakazywał wprost uchwalenia przez radę gminy referendum na wniosek mieszkańców bez podpisów 10% uprawnionych obywateli. Nie można więc było wykluczyć, że ustawodawca dał możliwość (nie zakaz) uchwalenia referendum organowi stanowiącemu zamiast konsultacji społecznych. Na podstawie więc art. 41a ustawy o samorządzie gminnym, taka uchwała mogłaby być zgłoszona na wniosek 300 uprawnionych obywateli. Takim przykładem uchwały było referendum gminne zainicjowane przez 15 radnych w Gminie K i nie było ono procedowane zgodnie z art. 12-16 ustawy o referendum lokalnym. Skarżący podkreślił, że tylko w przypadku referendum w przedmiocie odwołania organu stanowiącego - referendum zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o referendum lokalnym mogło i powinno było być przeprowadzone na wniosek co najmniej 10% mieszkańców. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, wymóg 10% podpisów mieszkańców należało interpretować jako "wymuszający" podjęcie uchwały w przedmiocie przeprowadzenia referendum, ale nie nakazujący odrzucenie takiego wniosku. W konsekwencji zbudowania fałszywej narracji, radni większością 19 z 23 obecnych na sesji, odrzucili wniosek.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w W wniosła o jej oddalenie podkreślając, że w tak ważnych kwestiach jak zmiana granic, ustawodawca nie zrezygnował z wymogu 10% podpisów mieszkańców uprawnionych do głosowania. Rada Miejska podkreśliła, że inicjator referendum uzyskał "śladowe" poparcie swojego wniosku, a zatem zasadnie jego wniosek został odrzucony.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wniosek został złożony 14 grudnia 2018 r. w imieniu grupy obywateli, a więc stosować należało art. 4 pkt 1 ustawy o referendum lokalnym tj. uzyskać poparcie co najmniej10% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy. Nie jest bowiem tak, że wszczęta procedura w trybie art. 12-14 ustawy o referendum lokalnym jako inicjatywa obywateli - w sytuacji gdy inicjatorzy nie zdobędą dostatecznego poparcia (tj. co najmniej 10% uprawnionych do głosowania mieszkańców gminy) - powinna się zakończyć w trybie inicjatywy organu stanowiącego danej jednostki samorządu gminnego.

Poza sporem pozostawało nieuzbieranie wymaganej ilości podpisów popierających inicjatywę przeprowadzenia referendum. Do wniosku należało bowiem dołączyć 4 498 podpisów zebranych wśród mieszkańców uprawnionych do głosowania - w terminie od 14 grudnia 2018 r. do 12 lutego 2019 r. Skarżący, co sam przyznał, nie zebrał wymaganej ilości podpisów.

Wbrew zarzutom skargi radni nie zostali wprowadzeni w błąd. Skoro bowiem inicjatywa przeprowadzenia referendum nie uzyskała poparcia wśród wymaganej ilości mieszkańców - to prawidłowym było zakończenie postępowania w przedmiocie wniosku o referendum i podjęcie uchwały o odrzuceniu wniosku mieszkańców zgodnie z art. 18 ustawy o referendum lokalnym. Przepis ten stanowi, że organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego podejmuje uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum lub uchwałę o odrzuceniu wniosku mieszkańców nie później niż w ciągu 30 dni od dnia przekazania wniosku organowi określonemu w art. 12 ust. 1.

Z tych to powodów Sąd skargę oddalił zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.