Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 21 marca 2006 r.
III SA/Kr 409/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek.

Sędziowie: NSA Wiesław Kisiel, WSA Elżbieta Kremer (sprawozdawca.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w (...) z dnia (...) 2004 r. Nr: (...) w przedmiocie odmowy wydania kserokopii dokumentów I uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w (...) na rzecz skarżącej kwotę (...) ((...)) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie faktyczne

Okręgowy Inspektor Pracy w Krakowie postanowieniem z dnia (...) 2004 r. nr (...) wydanym na podstawie art. 74 § 2 w zw. z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 10 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. O Państwowej Inspekcji Pracy / tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1362 z późn. zm.), po rozpoznaniu zażalenia M. K. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia (...) 2004 r. nr (...) odmawiające wydania M. K. kserokopii protokołów kontroli w Zakładzie (...) s.c. M. G., P. G. siedzibą w (...) ul. (...).

Wydanie powyższego postanowienia poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi:

Wnioskiem z dnia (...) 2004 r. M. K. reprezentowana przez pełnomocnika adw. K. S., zwróciła się do Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowy Inspektorat w (...) o doręczenie kserokopii protokołu pokontrolnego nr (...) z dnia (...) 2003 r. z kontroli w Zakładzie (...) s.c. M. G., P. G. dla potrzeb postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w (...) do sygn. akt (...) wraz z wszystkimi załącznikami.

"Ważny interes strony", o którym mowa w art. 73 § 2 k.p.a. uzasadniający wniosek wynika z faktu, iż wnioskodawczyni jest osobą pokrzywdzoną wskutek popełnienia przestępstwa przez M. G. jako właściciela firmy, polegającego na dopuszczeniu do ruchu pojazdu mechanicznego w stanie bezpośrednio zagrażającym bezpieczeństwu w ruchu lądowym. Bezpośrednim następstwem dopuszczenia do ruchu pojazdu, co do którego zachodzi podejrzenie, że nie powinien być dopuszczony do ruchu, był wypadek w dniu (...) 2002 r., w efekcie którego wnioskodawczyni poniosła poważny uszczerbek na zdrowiu. Postępowanie karne w sprawie prowadzi Prokuratura Rejonowa w (...), dla potrzeb którego został sporządzony przedmiotowy protokół. Pełnomocnik podniósł, że wnioskodawczyni posiada oficjalny status strony, a prawo wglądu w akta postępowania karnego zostało wnioskodawczyni zagwarantowane postanowieniem Prokuratury Okręgowej w (...) z dnia (...) 2004 r.

Postanowieniem z dnia (...) 2004 r. organ I instancji odmówił M. K. wydania żądanych kserokopii protokołu. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że wnioskodawczyni nie jest stroną w postępowaniu administracyjnym inspektora pracy, a czynności kontrolne inspektora pracy, odzwierciedlone w protokole z kontroli i środkach pokontrolnych objęte są tajemnicą służbową. Zgodnie z art. 180 k.p.k., tylko sąd lub prokurator może zwolnić inspektora pracy od zachowania tajemnicy służbowej w toku postępowania karnego. Nadto podniesiono, że z postanowienia Prokuratury Okręgowej wynika, że wnioskodawczyni ma prawo dostępu do akt prokuratury, w której znajduje się żądany protokół z kontroli.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik wnioskodawczyni wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i oraz orzeczenie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu zażalenia zarzucono naruszenie przepisu art. 74 § 2 k.p.a., oraz art. 73 k.p.a. Zgodnie z art. 73 k.p.a. strona uprawniona jest do przeglądania akt sprawy, oraz sporządzania z nich odpisów i notatek. Natomiast art. 74 k.p.a., który wyłącza uprawnienia strony z art. 73 k.p.a., czyni to wyłącznie w sytuacji gdy wniosek dotyczy akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Oznacza to, że w trybie art. 74 k.p.a. mogą ewentualnie zostać wyłączone akta objęte tajemnica służbową, ale tylko te akta, których ujawnienie wobec strony jest niepożądane właśnie ze względu na ważny interes państwowy.

Z uwagi, że przepisy art. 73 i art. 74 k.p.a. wprowadzają zasadę jawności postępowania, zgodnie z ogólnymi regułami dokonywania wykładni przepisów prawa konieczne jest dokonywanie zawężającej wykładni przepisu art. 74 § 2 k.p.a. jako ustanawiającej wyjątek od wprowadzonej zasady.

W zażaleniu podniesiono również, że wnioskodawczyni posiada oficjalny status strony. Zgodnie z przyjętym zapatrywaniem w doktrynie, osoba pokrzywdzona w procesie karnym - jest tym samym osobą legitymującą się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym przez Inspektora pracy - przez sam fakt pokrzywdzenia.

Postanowieniem z dnia (...) 2004 r. organ II instancji, po rozpoznaniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że uprawnienia strony w postępowaniu karnym toczącym się przed organami prokuratury nie skutkują automatycznie przyznaniem uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym. Pojęcie interesu prawnego podmiotu, który w rozumieniu art. 28 k.p.a. żąda praw strony, musi być oparte na wyraźnym przepisie prawa przedmiotowego czyli administracyjnego. Nadto czynności kontrolne inspekcji pracy objęte są tajemnicą służbową, a także tajemnicą wynikającą z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Uwolnić od obowiązku zachowania tych tajemnic może tylko w toku postępowania karnego prokurator lub sąd, zgodnie z art. 180 k.p.a. Tym samym obowiązek zachowania tych tajemnic uniemożliwia spełnienie wnioskowanego żądania.

Skargę na postanowienie organu II instancji złożył pełnomocnik wnioskodawczym, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa, a to art. 73, 74, 28 k.p.a., podtrzymując argumentację zawartą w zażaleniu.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 12697 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd kontrolując czy zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem dokonuje tej kontroli na datę wydania zaskarżonego postanowienia.

Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż podnoszone w skardze.

Mianowicie wniosek o udostępnienie kserokopii protokołu pokontrolnego rozpoznawany był wyłącznie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czyli poprzez ustalenie czy wnioskodawczyni posiada legitymację strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., a w konsekwencji czy na podstawie art. 73 k.p.a. może żądać przeglądania akt, sporządzania z nich odpisów i notatek, chyba że zachodzi sytuacja określona w art. 74 k.p.a.

W tym zakresie zarzuty skargi są niezasadne, a Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, że wnioskodawczyni nie przysługuje legitymacja strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Fakt posiadania interesu prawnego w postępowaniu karnym nie przesądza w sposób automatyczny posiadania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Nieposiadanie legitymacji strony powoduje, że rozważania dotyczące naruszenia art. 73, art. 74 stają się bezprzedmiotowe.

Natomiast w przedmiotowej sprawie organy administracyjne nie rozważyły, możliwości rozpoznania złożonego wniosku na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.).

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Kr 2267/02, " 1.Organy Państwowej Inspekcji Pracy mają charakter organów władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej o wytworzonej przez te organy i znajdującej się w ich posiadaniu dokumentacji przebiegu i efektów kontroli, wystąpień, stanowisk oraz wniosków i opinii podmiotów ją przeprowadzających (art. 4 ust. 3 w zw. Z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit."a", tiret-drugie).

2. Zakres udzielonej informacji może być ograniczony między innymi ze względu na wyłączenie jej jawności z powołaniem się na ochronę danych osobowych oraz prawo do prywatności/art. 22 ust. 1 w zw. Z art. 5 ust. 1 i 2/."

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem organu I instancji.

O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy powołanej wyżej.