Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1788308

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 4 sierpnia 2015 r.
III SA/Kr 316/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.).

Sędziowie WSA: Barbara Pasternak Janusz Kasprzycki.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Starosta decyzją z dnia (...) 2014 r., znak (...), wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i ust. 2 pkt 1 lit. c w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600) oraz art. 104 k.p.a. skierował na badania lekarskie T. D., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii ABC, na podstawie informacji przesłanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu wskazano, że zastępca Głównego Lekarza Orzecznika ZUS poinformował organ o twierdzeniu u T. D. okoliczności, mogących stanowić istotną przeszkodę do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu publicznym. T. D. na wezwanie organu wyjaśnił, że czuje się dobrze, jest na emeryturze, cały czas posiada prawo jazdy i nie ma zastrzeżeń, które byłyby przeszkodą do prowadzenia pojazdów. Stwierdził, że podda się badaniom lekarskim, bo prawo jazdy jest dla niego niezbędne. Organ administracji uznał pismo ZUS za wiarygodną przesłankę do skierowania na badania lekarskie, wobec czego wszczął postępowanie administracyjne. Starosta wskazał też, że w jeśli w wymaganym terminie strona nie przedstawi orzeczenia o istnieniu albo braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, wydana zostanie decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy.

T. D. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł w terminie odwołanie. Domagał się uchylenia decyzji Starosty i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Skarżący podniósł, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie określono, czy jest ono wszczynane z urzędu, czy też na wniosek, nie podano też daty wszczęcia postępowania. Jego zdaniem, jeżeli wszczęcie nastąpiło na wniosek ZUS, to Zakład powinien być uznany za stronę postępowania. T. D. zaznaczył też, że wniósł o cofnięcie mu prawa jazdy kategorii C, wobec czego kierowanie go na kosztowne badania jest niecelowe.

Decyzją z dnia 31 grudnia 2014 r., znak (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 99 ust. 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Kolegium wskazało, że zgodnie z przepisami ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu na badania lekarskie na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy, w przypadku wystąpienia uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia. W przypadku, gdy otrzyma zawiadomienie od lekarza orzecznika ZUS o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia kierowcy, mogącym być istotną przeszkodą w prowadzeniu pojazdów, starosta jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu na badania. Sama informacja jest zatem podstawą do wydania decyzji, kwestia zdolności do prowadzenia pojazdów stanowi dopiero przedmiot badania lekarzy specjalistów. Decyzja o skierowaniu na badania nie przesądza też istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów.

Zdaniem Kolegium, oświadczenie o cofnięciu posiadanego uprawnienia w zakresie kategorii C nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia. Przepisy nie przewidują bowiem wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia na wniosek strony. Organ odwoławczy wskazał też, że podstawą wszczęcia postępowania była informacja ZUS, zatem wszczęto i prowadzono je z urzędu, a Zakład nie był jego stroną. Kolegium zaznaczyło też, że koszty badania lekarskiego nie są bardzo wysokie - wynoszą one 200 zł.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł w terminie T. D. Domagał się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Skarżący podniósł, że zgadza się na badania lekarskie w zakresie kategorii A i B, ale rezygnuje z uprawnień w zakresie kategorii C. Zakwestionował zapisanie w decyzji kategorii prawa jazdy ABC, wskazując, że istnieją osobne kategorie - A, B i C. Podał również, że wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwota 200 zł odnosi się wyłącznie do badań w zakresie jednej kategorii. Przy emeryturze, jaką otrzymuje skarżący, poniesienie takiej opłaty nie jest możliwe.

T. D. podniósł też, że Starosta w odpowiedzi na wniosek o cofnięcie uprawnień nie poinformował go o braku takiej możliwości. Zarzucił nadto, że w piśmie o zakończeniu postępowania nie poinformowano go, w jakim terminie może zgłaszać swoje żądania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w związku z jego wydaniem do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił w niniejszej sprawie przepis art. 99 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r. poz. 600 z późn. zm.). Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Zgodnie z przepisem art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega między innymi osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami), wydanego przez starostę w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli u kierowcy istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Stosownie do art. 99 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania z urzędu na podstawie informacji i ustaleń stanu faktycznego uzyskanych w ramach wykonywania zadań własnych - art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. a, lub na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy - art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami.

Z powyższych regulacji prawnych jednoznacznie wynika administracyjnoprawny nakaz poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy. Przy czym istotne jest, że okoliczności ustalone przez organ muszą z dużym prawdopodobieństwem wskazywać, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu. Przeciwwskazania te powinny zostać zweryfikowane podczas badania lekarskiego.

Jednocześnie należy zauważyć, że istotą postępowania administracyjnego w zakresie skierowania kierowcy na badanie lekarskie nie jest sama weryfikacja jego stanu zdrowia. To wyłącznie wystąpienie przesłanki, związanej z zaistnieniem uzasadnionego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy obliguje organ administracji do wydania decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami.

Organy administracji publicznej oceniły w swoich decyzjach, czy zaistniały w sprawie uzasadnione zastrzeżenia co do co do stanu zdrowia skarżącego - osoby, posiadającej prawo jazdy. Swoje ustalenia oparł na zawiadomieniu organu, właściwego do orzekania o niezdolności do pracy - lekarza orzecznika ZUS. Samo pismo lekarza orzecznika z dnia 20 sierpnia 2014 r. (k. 4 akt administracyjnych) nie zawierało co prawda konkretnych informacji, na jakiej podstawie organ ten dopatrzył się zastrzeżeń odnośnie stanu zdrowia skarżącego. Jednak w aktach znajduje się również pismo informacyjne z dnia 17 lutego 2014 r. (k. 2 akt administracyjnych). Wynika z niego, że T. D. może być chory na epilepsję, a w okresie poprzedzającym sporządzenie tego pisma doznał ataku w czasie prowadzenia samochodu. W ocenie Sądu takie informacje są wystarczające, aby uznać za niezbędne skierowanie skarżącego na badania lekarskie. Decyzja o skierowaniu na takie badania ma na celu ochronę zdrowia i życia uczestników ruchu drogowego przed następstwami złego stanu zdrowia kierującego pojazdem. Stąd też informacje o możliwej chorobie (epilepsji) skarżącego uznać trzeba za wystarczające dla orzeczenia o obowiązku przeprowadzenia badań. Jak już podkreślono wyżej, samo skierowanie na tego rodzaju badania nie przesądza w żadnym wypadku, że weryfikacja stanu zdrowia strony będzie negatywna, a w konsekwencji dojdzie do pozbawienia jej uprawień do kierowania pojazdami.

Podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Określenie posiadanych przez skarżącego uprawnień za pomocą łącznego zapisu symbolu "ABC" zamiast odrębnego oznaczenia każdej z tych kategorii nie stanowi uchybienia. Nie budzi wątpliwości, że T. D. posiada uprawnienia w kategoriach, oznaczonych każdym z tych symboli literowych. Nadto w przepisach ustawy o kierujących pojazdami brak osobnej, odrębnej kategorii "ABC". Jest zatem jasne, że orzeczenie o skierowaniu na badania odnośnie "uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii ABC" oznacza obowiązek przeprowadzenia badań, dotyczących kategorii A, kategorii B oraz kategorii C. Tak właśnie rozumie treść rozstrzygnięcia sam skarżący, skoro oblicza koszty badań odrębnie dla każdej z tych kategorii.

Przepisy ustawy o kierujących pojazdami nie przewidują możliwości odebrania uprawnień na wniosek osoby, która takie uprawnienia posiada. Wniosek skarżącego o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii C nie mógł zatem mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

T. D. podnosił również kwestię kosztów przeprowadzenia badań lekarskich. Zauważyć należy, że w myśl § 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. poz. 949), jeżeli osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami albo kierowca podlega jednocześnie badaniom lekarskim dla więcej niż jednej kategorii prawa jazdy, przeprowadza się jedno badanie lekarskie obejmujące swoim zakresem wszystkie wymagania związane z tymi kategoriami. Opłata za badanie wynosi 200 zł (§ 13 rozporządzenia). Z przepisów tych wynika zatem, że badanie dotyczące trzech kategorii (A, B i C) podlegają jednej opłacie w kwocie 200 zł. Nadto w sytuacji, gdy konieczność skierowania na badania związana jest z ochroną życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, koszt przeprowadzenia takich badań nie może być argumentem, uzasadniającym zwolnienie kierowcy od obowiązku ich przeprowadzenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę T. D. na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.