Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2684001

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 28 maja 2019 r.
III SA/Kr 315/19
Zakres odesłania do przepisów dotychczasowych w art. 285 ust. 1 ustawy.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak.

Sędziowie WSA: Bożenna Blitek, Maria Zawadzka (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2019 r., sprawy ze skargi S. M. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 21 stycznia 2019 r. nr (...) w przedmiocie przyznania stypendium doktoranckiego

I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji,

II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego S. M. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 21 stycznia 2019 r. nr (...) Rektor Uniwersytetu po rozpoznaniu wniosku S. M. (dalej skarżący) o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia (...) 2018 r. przyznającą skarżącemu stypendium doktoranckie w roku akademickim 2018/2019 w kwocie 1470 zł miesięcznie.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnymi i faktycznym:

W dniu 19 listopada 2018 r. Rektor przyznał skarżącemu stypendium doktoranckie w roku akademickim 2018/219 w kwocie 1470 zł miesięcznie. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że skarżący uzyskał w wyniku oceny jej wniosku przez doktorancką komisje stypendialną 41,5 pkt, natomiast liczba punktów uprawniająca do przyznania stypendium doktoranckiego w roku akademickim 2018/2019 wynosiła 18,5 pkt. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący domagał się przyznania mu stypendium doktoranckiego w kwocie 1.923 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w art. 285 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018.1669; dalej: ustawa wprowadzająca). Zdaniem skarżącego, otrzymując stypendium doktoranckie, powinien on pobierać je w wysokości obliczonej jako 60% minimalnego wynagrodzenia asystenta. Na poparcie swoich twierdzeń skarżący powołał art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2018.1668; dalej jako nowa ustawa) oraz wskazał, że " (...) minimalne wynagrodzenie profesora określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej wydane na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W § 1 stwierdza ono: »Wysokość minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej wynosi 6410,00 zł«. Co oznacza, że minimalne wynagrodzenie asystenta wynosi 50% tej kwoty, czyli 3205 zł. Zgodnie zatem z art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej kwota stypendium doktoranckiego wynosi 60% z 3205 zł, czyli 1923 zł".

Ponadto skarżący wskazał, że wysokość kwoty obecnie przyznanego stypendium w kwocie 1470 zł, opiera się na nieobowiązującym już rozporządzeniu z dnia 2 grudnia 2016 r. Uchylono również starą ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. wraz z zawartym w niej przepisem upoważniającym Ministra do wydania rozporządzenia. W konsekwencji, skoro uchylono podstawę do wydania rozporządzenia, to rozporządzenie straciło swoją moc prawną i jest ono już nieobowiązujące i nie powinno być stosowane. Truizmem natomiast jest to, że stosuje się prawo obowiązujące.

W końcowej części złożonego wniosku skarżący wniósł o " (...) zmianę zaskarżonej decyzji w ten sposób, żeby za podstawę wyliczenia wysokości przedmiotowego świadczenia uznać przepisy nowego rozporządzenie z 2018 r. wydane na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Rozpatrując ponowne wniosek skarżącego Rektor nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Rektor powołał art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej oraz wskazał, że wprowadzając ten przepis ustawodawca utrzymał możliwość otrzymywania stypendium doktoranckiego dla doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020. Podkreślił, że gdyby nie wprowadzono tego przepisu stypendia doktoranckie nie mogłyby być wypłacane, ponieważ art. 200 ustawy starej ustawy stanowiący podstawę przyznawania stypendium doktoranckiego z dniem 1 października 2018 r. został uchylony. W konsekwencji skoro ustawodawca przewidział w przepisach przejściowych możliwość wypłacania stypendium doktoranckiego na podstawie przepisu już nieobowiązującego, to mógł również przewidzieć możliwość wypłacania stypendium doktoranckiego w wysokości ustalanej na podstawie przepisów uprzednio obowiązującego rozporządzenia, na co wprost wskazuje przepis przejściowy. Ustalenie wysokości stawki stypendium doktoranckiego na podstawie nowego rozporządzenia stanowiłoby wydanie decyzji z rażącym naruszeniem przepisów, ponieważ odesłanie dotyczące wysokości ustalania stypendium doktoranckiego odnosi się do art. 151 starej ustawy, a nie do art. 137 nowej ustawy. W innym wypadku, podążając za argumentacją skarżącego należałoby przyjąć, że skoro art. 200 starej ustawy nie obowiązuje, to nie ma możliwości wypłacania tego stypendium, gdyż przepisy dotyczące przyznawania stypendium doktoranckiego w szkołach doktorskich wejdą w życie dopiero od 1 października 2019 r.

Na mocy szczegółowego przepisu rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz. U. 2016.2063; dalej jako: stare rozporządzeniem z 2016 r.) znajduje zastosowanie do obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego. Nawet jeśli przychylić się do argumentacji skarżącego i stwierdzić, że stare rozporządzenie nie obowiązuje, to należałoby zdaniem Rektora uznać, że przepisy nie określają minimalnej stawki wynagrodzenia zasadniczego asystenta. Przepisy nowego rozporządzenia z 2018 r., nie przewidują bowiem takiej kategorii jak "wynagrodzenie zasadnicze asystenta". Nie sposób więc stosować w tej kwestii normy, do której przepis nie odsyła. Ustawodawca celowo odsyła do konkretnego przepisu starego rozporządzenia, ponieważ w innym wypadku, w świetle obecnie obowiązujących przepisów, nie ma kwoty bazowej stanowiącej podstawę do obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego.

W art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej znalazło się bezpośrednie odniesienie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 starej ustawy, czyli starego rozporządzenia. Zdaniem Rektora, wyraźną intencją prawodawcy było więc w tym zakresie obliczanie minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego w odniesieniu do wynagrodzenia zasadniczego asystenta określonego w tabeli A w załączniku nr 1 do rozporządzenia z 2016 r. Odnosząc się do treści załącznika do wynagrodzenia starego rozporządzenia Rektor wskazał, że 60% z 2450 zł, czyli minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, wynosi 1470 zł. Zatem stypendium doktoranckie zostało przyznane skarżącemu we właściwej wysokości.

Dodatkowo Rektor wskazał, że taka wykładnia znalazła odzwierciedlenie w stanowisku wyrażonym przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Chociaż początkowo w projekcie ustawy Przepisy ustawy wprowadzającej ustawodawca odniósł się w przepisie dotyczącym podstawy wyliczenia stawki stypendium doktoranckiego do art. 137 ust. 1 nowej ustawy, to ostatecznie w art. 285 ustawy wprowadzającej znalazło się odesłanie do przepisów wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 starej ustawy. Z uzasadnienia projektu ustawy wprowadzającej (http://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=2447) wynika, że "w przypadku doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 wsparcie finansowe w postaci stypendiów doktoranckich, zwiększeń stypendium doktoranckiego i świadczeń pomocy materialnej będzie oparte na dotychczasowych zasadach. Wyjątkiem będzie wyłączenie możliwość ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych doktorantów i zastąpienie jej przez prawo do ubiegania się o stypendium ministra dla wybitnych młodych naukowców".

Powyższe znajduje potwierdzenie także w informacji zawartej na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, pod adresem internetowym http://konstytucjadlanauki.gov.pl/ksztalcenie-doktorantow-najczesciej-zadawane-pytania. Zgodnie z przedstawioną tam informacją na temat stypendiów doktoranckich dotyczącą doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, "wysokość stypendium doktoranckiego wynosi nie mniej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 1 października 2018 r., tj. nie mniej niż 1470 zł. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor"

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący, wskazał, że zaskarża decyzję Rektora w części dotyczącej wysokości stypendium, gdyż w jej ocenie stypendium winno wynosić kwotę 1.923 zł miesięcznie, a nie 1.470 zł. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:

1) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, polegające na tym, że norma ww. przepisu nakazuje zastosowanie art. 151 starej ustawy i wydanych na tej podstawie przepisów starego rozporządzenia wykonawczego z 2016 r., do określenia wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, na podstawie którego określona została z kolei minimalna wysokość stypendium doktoranckiego udzielanego osobom, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, co daje kwotę stypendium doktoranckiego w wysokości 1.470 zł miesięcznie, podczas gdy art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej powinien być rozumiany jedynie jako odsyłający do art. 151 starej ustawy i starego rozporządzenia wykonawczego w zakresie zdefiniowania instytucji minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, a nie co do określenia samej wysokości wynagrodzenia asystenta, decydującego o wysokości stypendium doktoranckiego;

2) niewłaściwe zastosowanie art. 151 starej ustawy i wydanego na jego podstawie rozporządzenia wykonawczego z 2016 r., polegające na zastosowaniu tych przepisów w celu określenia wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, decydującej o wysokości stypendium doktoranckiego, co daje kwotę stypendium doktoranckiego w wysokości 1470 zł miesięcznie mimo, że nie mogły one znaleźć zastosowania w takim zakresie, w zw. z art. 70 ust. 4 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z których wynika prawo osób otrzymujących stypendium doktoranckie, które rozpoczęły studia przed rokiem akademickim 2019/2020 do równego traktowania w stosunku do doktorantów, którzy rozpoczną naukę w roku akademickim 2019/2020 lub później oraz w stosunku do innych osób otrzymujących świadczenia od uczelni wyższej do równego traktowania, a wykładnia i sposób zastosowania art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej, art. 151 starej ustawy i wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego z 2016 r., prowadzi do naruszenia tego prawa, co zgodnie z wymogiem wykładni prokonstytucyjnej każe przyjętą przez organ interpretację odrzucić,

3) błędną wykładnię i odmowę zastosowania art. 137 nowej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. 2018.1838, zwanego dalej nowym rozporządzeniem wykonawczym z 2018 r.), polegające na tym, że normy ww. przepisów nie mogą być zastosowane dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności jest wykorzystywane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego udzielanego po 1 października 2018 r., podczas gdy ww. normy należało zastosować, co skutkowałoby określeniem kwoty stypendium doktoranckiego w roku 2018/2019 na co najmniej 1.923 zł miesięcznie. Niezastosowanie ww. norm skutkuje także naruszeniem konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP) w stosunku do doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 oraz tych doktorantów, którzy rozpoczną naukę w roku akademickim 2019/2020 lub później, podkreślając tym samym, że przyjęcie interpretacji nakazującej zastosowanie art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w zw. z art. 137 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i § 1 rozporządzenia wykonawczego z 2018 r. z jednoczesnym odrzuceniem interpretacji nakazującej zastosowanie art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej w zw. z art. 151 ust. 1 starej i odpowiednimi przepisami rozporządzenia wykonawczego z 2016 r. czyniłoby w ocenie skarżącego zadość wymogowi prokonstytucyjnej wykładni norm prawnych.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2018.2107) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302), zwanej dalej "p.p.s.a.".

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według wyżej wskazanych kryteriów stwierdził, że przy jej wydawaniu Rektor Uniwersytetu naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie podkreślić należy, że podobne sprawy były już rozpoznawane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w- Krakowie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko zaprezentowane w wyroku tut. Sądu z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 58/17 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z tego samego dnia sygn. akt III SA/Kr 57/19 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 222/19 (wyroki publ. na: www.orzeczenia, nsa.gov.pl).

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja organu uczelni -Rektora Uniwersytetu - przyznająca skarżącemu stypendium doktoranckie w wysokości 1.470 zł miesięcznie. Kwestią sporną między stronami jest sposób ustalenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego przyznanego skarżącemu na rok akademicki 2018/2019, która jego zdaniem powinna być ustalona w wysokości 1.923 zł, ponieważ kwota ta stanowi 60% wynagrodzenia asystenta obliczonego według zasad przewidzianych przepisem art. 137 ust. 1 nowej ustawy, w zw. z wydanym na podstawie ust. 2 tego przepisu nowym rozporządzeniem z 2018 r., określającym tę kwotę w wysokości 6.410 zł.

Podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był art. 285 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej, stanowiący że uczestnicy studiów stacjonarnych doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, (...).

Ustawą uchylaną w art. 169 pkt 3, jest ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r., której art. 200 ust. 1 przewidywał, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Natomiast przepisy wydane na podstawi art. 151 ust. 1 tej ustawy, to stare rozporządzenie wykonawcze z 2016 r.

Na wstępie wskazać należy, że wykładnia językowa art. 285 ustawy wprowadzającej, z uwzględnieniem całości tekstu tej ustawy, a także przy przyjęciu założenia racjonalności ustawodawcy, musi prowadzić do wniosku, że odesłanie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania przepisów dotychczasowych. W wielu innych przepisach ustawy wprowadzającej (np. art. 176. art. 178-179, art. 184) postanowiono, że stosuje się przepisy dotychczasowe, a w przepisie stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji przyjęto inne rozwiązanie, toteż nie można przyjmować, jak chce tego organ, że również w tym wypadku ustawodawca nakazał wprost stosowanie przepisów dotychczasowych.

Przy dokonywaniu wykładni językowej art. 285 ustawy wprowadzającej należy mieć zatem na uwadze, że ustawodawca nie nakazał, jak w przypadku wielu innych przepisów tej samej ustawy, stosowania przepisów dotychczasowych, tj. art. 200 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej oraz przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej odwołano się do wprawdzie m.in. do dotychczasowego art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej stanowiącego, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, ale jednocześnie nie nakazano go stosować, lecz postanowiono w tym przepisie (a nie przez odesłanie), że doktoranci (uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020) mogą otrzymywać stypendium doktoranckie (o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3). Co do wysokości stypendium natomiast, w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej nie nakazano, ani nawet nie odwołano się do art. 200 ust. 2 ustawy uchylanej, stanowiącego, że minimalne stypendium nie może być niższe niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich.

W art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej postanowiono, że doktoranci mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Jak wynika z powyższego, przepis art. 285 ust. 1 i 2 ustawy wprowadzającej nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych, ale sam jest podstawą prawną do przyznawania ww. stypendium. Treści tego przepisu nie wolno zatem odczytywać, w sposób jaki uczynił to organ. Nie jest on bowiem prostym odesłaniem do przepisów dotychczasowych. To, że przepis ten odwołuje się do stypendium, o "którym mowa" w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czy do wynagrodzenia zasadniczego asystenta, "o którym mowa" w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, nie jest równoznaczne z tym, że przepisy te nadal pozostają w mocy i należy je stosować. Przeczy bowiem temu przepis art. 169 pkt 3 i art. 349 ustawy wprowadzającej oraz przepisy nowego rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. 2018.1838).

W ocenie Sądu, podstawę prawną do przyznania w roku akademickim 2018/2019 stypendium doktoranckiego "na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym" (ale nie dotychczasowej wysokości) stanowi art. 273 ust. 1 ustawy wprowadzającej, zgodnie z którym w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa wart. 173 i art. 199 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, przyznaje się na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym.

Aby dokonać wykładni językowej art. 285 ustawy wprowadzającej należało zatem porównać treść dotychczasowych i nowych przepisów regulujących ww. kwestie, a następnie zastanowić się, jaki jest cel dokonanej reorganizacji szkolnictwa wyższego, co pozwoliłoby odczytać ten przepis także w perspektywie systemowej. Z kolei wszystkie te metody wykładni winny być zgodne z normami najwyższego aktu prawnego - Konstytucji RP. Wymogom tym organ nie sprostał.

Zdaniem Sądu, zarzuty skargi co do nieprawidłowej wykładni ww. przepisu są więc zasadne i winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej.

Dokonując wykładni językowej art. 285 ustawy wprowadzającej, wskazać należy, że niewątpliwie dotychczasowi doktoranci mogą otrzymać stypendium doktoranckie, którego wysokość co do zasady nie może być niższa niż 60% wynagrodzenia asystenta i to wynagrodzenia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. Jednoznacznie zatem ustawodawca nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych (uchylonych tą samą ustawą) przez zwrot użyty w innych przepisach tej samej ustawy "stosuje się przepisy dotychczasowe". Również z art. 273 ust. 1 ustawy wprowadzającej w którym postanowiono, że w roku akademickim 2018/2019 pomoc materialną, zakwaterowanie i wyżywienie, o których mowa w art. 173 i art. 199 ustawy uchylanej (w tym stypendium doktoranckie) przyznaje się na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym, nie oznacza, że ww. doktoranci aż do czasu ukończenia studiów mogą otrzymywać stypendium jedynie w dotychczasowej wysokości, czy też wysokości, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, tj. w wysokości 1.470 zł.

W ocenie Sądu, ustawodawca ustanowił natomiast regułę wiążącą wysokość stypendium doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem 2019/2020 z wynagrodzeniem zasadniczym asystenta, o "którym" mowa (nie - "o której", gdyby chodziło o wysokość) w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej.

Zaznaczyć należy, że ustawodawca musiał w ustawie wprowadzającej zdefiniować pojęcie minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, gdyż w nowej ustawie pojęcie to nie jest wykorzystywane, natomiast ustawa ta punktem odniesienia dla wyznaczania kwot wynagrodzenia uczyniła "wynagrodzenie profesora", które zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy nowej należy rozumieć jako "wynagrodzenie zasadnicze dla profesora w uczelni publicznej" określone w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 tej ustawy, którym jest nowe rozporządzenie z 2018 r. Skoro więc w nowej ustawie zmieniono podstawę obliczania różnych wynagrodzeń, z wynagrodzenia asystenta na wynagrodzenie profesora, to konsekwentnie konieczne było wyjaśnienie, co ustawodawca rozumie przez użyte w art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej sformułowanie "sumie równej 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta" i jedynie w tym zakresie ustawodawca odsyła do przepisów uchylonego starego rozporządzenia z 2016 r. Podzielić w związku z tym należy tę argumentację skarżącego, która podnosi, że chodzi tu tylko o minimalną stawkę miesięczną bez dodatków funkcyjnych, wynagrodzenia za pracę ponadwymiarową ani czynności dodatkowe, jaką uzyskuje osoba zatrudniona na stanowisku asystenta. To w obowiązujących przepisach "nowej" regulacji - ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz w obwiązujących w chwili wydawania decyzji przepisach rozporządzenia wykonawczego - należy "poszukać" ile wynosi ta stawka.

Konsekwentnie, zdaniem Sądu; nie można przyjąć, że aż do ukończenia studiów, minimalna wysokość stypendium doktorantów, który rozpoczęli studia przed rokiem 2019/2020 będzie wynosić 1.470 zł, tj. wysokość ustaloną na podstawie derogowanego już przepisu rozporządzenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia zasadniczego uzyskiwanego aktualnie przez asystenta. Takie rozumienie tego przepisu, szczególnie w przypadku wzrostu wynagrodzenia asystenta jest nie tylko niezgodne z jego wykładnią językową (przecież wysokość przedmiotowego stypendium doktoranckiego nie może być niższa niż 60% wynagrodzenia zasadniczego asystenta), ale także z pozostałymi metodami wykładni.

Przechodząc na grunt wykładni systemowej, wskazać należy, że nie pozwala ona na stwierdzenie, iż również w zakresie wysokości stypendium stosować należy dawne przepisy wykonawcze (stare rozporządzenie), wydane na podstawie upoważnienia ustawowego ustawy uchylanej - art. 151 ust. 1 starej ustawy.

Po pierwsze, według Zasad techniki prawodawczej ustawodawca powinien określić, czy i w jakim zakresie utrzymuje się w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych przepisów upoważniających (§ 30).

W art. 349 ustawy wprowadzającej, ustawodawca wskazał, które spośród wymienionych w jednostce redakcyjnej tekstu prawnego przepisy wykonawcze, wydane na podstawie wskazanych przepisów zachowują swoją moc obowiązującą i do kiedy. Nie wymieniono w nim art. 151 ust. 1 starej ustawy, na podstawie którego zostało wydane rozporządzenie z 2016 r.

Z § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. 2018.1838; tj. nowego rozporządzenia) wynika, że po pierwsze, rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., po drugie z przypisów zamieszczonych z kolei pod tekstem tego rozporządzenia wynika, że było ono poprzedzone rozporządzeniem z 2016 r. (stare rozporządzenie), które traci moc z dniem 1 października 2018 r. na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy wprowadzającej.

Już z powyższego wynika, że przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 151 ust. 1 starej ustawy z dniem 1 października 2018 r. utraciły swoją moc obowiązującą, która nie została "przedłużona" postanowieniami art. 349 ustawy wprowadzającej. Żadnych innych postanowień (zachowania do określonego czasu mocy obowiązującej przepisów wykonawczych wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie uchylanej) nie zawiera także nowa ustawa. Art. 470 stanowi jedynie, że: "Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669)."

Na przyjęcie wykładni proponowanej przez organ, nie pozwala również wynik wykładni celowościowej. Jaki bowiem byłby cel ustawodawcy, aby jak wskazuje skarżący" zamrozić" stypendia dotychczasowych doktorantów na kilka lat. Dlaczego w całej społeczności akademickiej, łącznie ze studentami, wynagrodzenia i stypendia miałyby podlegać zmianom z jednym wyjątkiem - właśnie dotyczącym stypendiów ww. doktorantów.

Podkreślić należy, że na gruncie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, wszystkie kwoty stypendiów i wynagrodzeń, są zawsze zrelatywizowane do aktualnego wynagrodzenia profesora, co implikuje równomierne zmiany tych świadczeń, w zależności od aktualnych nakładów na szkolnictwo wyższe i w efekcie, równe traktowanie wszystkich zainteresowanych grup, na co trafnie zwrócił uwagę skarżący. Również więc w tej perspektywie, pozostawienie aktualnych doktorantów poza wyżej opisanym systemem, będące konsekwencją wykładni przyjętej przez organ, byłoby niedopuszczalne.

Wreszcie w świetle art. 70 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP takie nierówne traktowanie uczestników studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem 2019/2020 w zakresie zasad obliczania przysługującego im stypendium doktoranckiego (w porównaniu np. ze stypendiami studentów, którzy rozpoczęli studia także przed rokiem 2019/2020 przysługującymi im od 1 października 2019 r. - art. 92 ust. 3 nowej ustawy) nie da się pogodzić z poczuciem sprawiedliwości społecznej, czy zasadą równości wobec prawa.

Dlatego prawidłową wykładnią art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej jest ta, zgodnie z którą w przypadku podwyższenia minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta (wg zawartych w rozporządzeniu z 2016 r. elementów składających się na to wynagrodzenie, do którego odsyła przepis) podwyższeniu ulegnie również minimalna wysokość stypendium tej grupy doktorantów. Przepis ten, przez odesłanie do przepisów wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 ustawy uchylanej, nie określa zatem sztywnej (stałej) wysokości wynagrodzenia asystenta, na podstawie której następnie określona ma zostać minimalna wysokość stypendium doktoranckiego, do czasu ukończenia studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020. Nie oznacza, że "minimalne wynagrodzenie zasadnicze asystenta" jest równe kwocie ujętej w przepisach wykonawczych do art. 151 ust. 1 starej ustawy o szkolnictwie wyższym z 2005 r. czyli nieobowiązującym rozporządzeniu z 2016 r., gdzie to minimalne wynagrodzenie asystenta zostało określone w wysokości 2.450 zł, a 60% tej kwoty to 1.470 zł.

Biorąc pod uwagę, że z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 r. oraz rozporządzenie wykonawcze do niej, a zaskarżona decyzja została wydana 21 stycznia 2019 r., to organ wydający decyzję powinien zastosować, dokonując wykładni art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej jako podstawę obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego wynagrodzenie zasadnicze asystenta obowiązujące w dniu wydania decyzji, tj. 21 stycznia 2019 r.

Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.