Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 27 maja 2004 r.
III SA/Kr 300/04

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Lechowski.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Powiatu Tarnowskiego na uchwałę Rady Gminy Wierzchosławice z dnia 8 grudnia 2003 r. Nr XVIII/109/03 w przedmiocie oceny publicznej wypowiedzi wicestarosty postanawia skargę odrzucić

Uzasadnienie faktyczne

Rada Gminy Wierzchosławice dnia 8 grudnia 2003 r. podjęła uchwałę Nr XVIII/109/03 "w sprawie uznania wypowiedzi publicznej wicestarosty Powiatu Tarnowskiego za zniesławiającą i obrażającą Władze Gminy Wierzchosławice", z powołaniem art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym jako podstawy podjętej uchwały. W postanowieniach uchwały wskazano na zamieszczoną w Gazecie Krakowskiej - Dodatek Gazeta Tarnowska z dnia 3 grudnia 2003 r. wypowiedź Wicestarosty Powiatu Tarnowskiego, którą rada uznała za zniesławiającą i obrażającą Władze Gminy t.j. Wójta Gminy i Radę Gminy. Treścią dyspozycyjną uchwały jest "skierowanie wniosku do Starosty Powiatu Tarnowskiego o wyciągnięcie konsekwencji służbowych i dyscyplinarnych w stosunku do wicewojewody i o wystąpienia do Rady Powiatu Tarnowskiego z wnioskiem o odwołanie wicewojewody z funkcji", a także "zażądanie od starosty Powiatu Tarnowskiego publicznych przeprosin za wypowiedź wicestarosty w ramach pełnionego stanowiska".

Starosta Powiatu Tarnowskiego w imieniu Powiatu Tarnowskiego wniósł dnia 9 marca 2004 r. (data nadania) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą uchwałę. Z powołaniem na przepisy art. 101 ust. 1 i art. 101a ust. 1 z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. w samorządzie powiatowym Starosta Tarnowski wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojewoda Małopolski nie skorzystał ze środków nadzoru nad działalnością gminną, a wniesienie skargi zostało poprzedzone wezwaniem z dnia 22 stycznia 2004 r. skierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy o uchylenie podjętej uchwały, jako nie znajdującej podstaw prawnych, rażąco naruszającej art. 7 ust. 1, 18 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz ingerującej w sposób istotny w wewnętrzne sprawy Powiatu, przez nakazywanie Radzie Powiatu podejmowania czynności personalnych.

W odpowiedzi na skargę Gmina Wierzchosławice wniosła o jej odrzucenie, a z ostrożności o jej oddalenie. Przesłanek do odrzucenia skargi, Gmina Wierzchosławice upatruje, w tym, że zaskarżona uchwała nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej, a także, że zachodzi przewidziana art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, niedopuszczalność skargi, opartej na przepisach art. 101 i 101a ustawy o samorządzie gminnym, gdyż nie wykazano naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia lub uprawnień osób trzecich, powołując się na interes publiczny.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga wniesiona została po dniu 1 stycznia 2004 r. Kwestia dopuszczalności skargi podlega ocenie według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 5 i 6 powołanej ustawy sądowa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:. pkt 5 (akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; pkt 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego ich związków inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, a także wg § 3 w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę przez Sądy administracyjne.

Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały jak i w dacie wniesienia skargi i rozpoznania sprawy, stanowi, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Według przepisu ust. 2a, skargę na uchwały lub zarządzenia o których mowa w ust. 1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę.

Przepis art. 101a ust. 1 stanowi natomiast, że przepis art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem lub przez podejmowane czynności prawne lub faktycznie narusza prawa osób trzecich.

Wzajemna relacja tych przepisów, a nadto brzmienie art. 102 ustawy o samorządzie gminnym dowodzą, że - pomijając kwestię legitymacji podmiotu - przedmiotem skargi do sądu administracyjnego opartej na art. 101 i 101a ustawy o samorządzie gminnym może być uchwała podjęta przez organ gminy tylko w sprawie z zakresu administracji publicznej, a skutkiem takiej uchwały jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, albo naruszenie prawa osób trzecich przez podejmowane w sferze administracji publicznej czynności prawne lub faktyczne.

Na to, że przedmiotem opartej na przepisie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skargi, jest nie każda uchwała organu gminy, lecz tylko taka, która dotyczy sprawy "z zakresu administracji publicznej", oraz że płaszczyzna uprawnień organów nadzoru nad działalnością gminy nie zawiera takiego ograniczenia, zwrócił już uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 1995.04.24 II SA/Kr 105/95 (ONSA 1996/2/81). Stanowisko, że kognicji sądów administracyjnych podlegają w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym tylko takie uchwały organów gminy, które wydane są sferze administracji publicznej, a nie noszące charakter np. cywilnoprawny potwierdził także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2003.07.22 III RN 45/03 (OSNP-wkł. 2003/19/6).

Lektura przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a zwłaszcza przepisów art. art. 3-ust. 2, 5a ust. 2, 14 ust. 1,15 ust. 1,18 ust. 2, 19 ust. 5, 28"b", 28"t", 41 ust. 1, prowadzi do konstatacji, że przejawem działalności rady gminy jako kolegialnego organu stanowiącego gminy jest forma uchwały, niezależnie od przedmiotu tego aktu.

Problematyka - przedmiot podejmowanych przez radę gminy uchwał jest zróżnicowany. Zgodnie z art. 41 ust. 1 tej ustawy, akty prawa miejscowego ustanawia rada gminy w formie uchwały. Przepis art. 7 ust. 1 przykładowo wymienia dziedziny, które mają charakter spraw publicznych, w których rozstrzyganie należy do zadań własnych gminy, a przepis art. 18 ust. 2 zawiera katalog spraw należących do wyłącznej właściwości rady gminy. Rozstrzyganie - załatwianie tych spraw publicznych następuje w formie uchwał rady gminy.

Zaskarżona uchwała Nr XVIII/109/03 Rady Gminy Wierzchosławice z dnia 8 grudnia 2003, zawiera ocenę wypowiedzi prasowej Wicestarosty Tarnowskiego z punktu widzenia jej treści jako zniesławiającej i obrażającej "Władze Gminy Wierzchosławice - Wójta Gminy i Radę Gminy", oraz adresowane do Starosty Powiatu Tarnowskiego postulaty o podjęcie w związku z tą wypowiedzią względem Wicestarosty czynności personalnych w tym przez wystąpienie do Rady Powiatu o odwołanie z funkcji, oraz żądanie przeprosin publicznych przez Starostę Powiatu.

Nadanie stanowisku Rady Gminy wyrażającemu ocenę, na płaszczyźnie dóbr osobistych mających przysługiwać organom gminy, wypowiedzi prasowej wicestarosty, formy uchwały zawierającej skierowane do starosty żądanie podjęcia czynności personalnych, w tym złożenie wniosku do Rady Powiatu, oraz żądanie przeproszenia władz gminy, za wypowiedź wicestarosty, nie lokuje takiego aktu jako podjętego w sferze spraw z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 101 i 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. w samorządzie gminnym, mimo powołania jako podstawy art. 18 ust. 1 powyższej ustawy.

Już z tej przyczyny skarga Starosty Tarnowskiego, mimo jej oparcia na przepisach art. 101 i 101a ustawy o samorządzie gminnym, była w świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi niedopuszczalna, gdyż zaskarżona uchwała nie mieści się w kręgu spraw z zakresu administracji publicznej, objętych kognicją sądu administracyjnego na płaszczyźnie zgodności z prawem zaskarżonego aktu (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269).

Mając powyższe na uwadze postanowienie oparto na przepisie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).