Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 756905

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 6 października 2010 r.
III SA/Kr 201/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Dąbek.

Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.), NSA Krystyna Kutzner.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania przed organem I instancji

I.

uchyla zaskarżoną decyzję

II.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej W. P. kwotę 200,00 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną przez W. P. decyzją z dnia 30 grudnia 2009 r. znak (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia (...) 2009 r. znak (...) orzekającą o nadaniu z urzędu numeru porządkowego 5b dla istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr 164/1 w A i umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji.

Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 105 § 1 i 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

Na działce oznaczonej w ewidencji gruntów pod nr 164 w A znajdował się budynek mieszkalny oznaczony numerem porządkowym A 5. W roku 1970 zostało wydane pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego w ramach wymiany substancji (...). Budynek został zrealizowany w zachodniej części działki nr 164 a stary budynek oznaczony A nr 5 nie został wyburzony. W czasie realizacji ustawy z dnia 4 listopada 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych, w roku 1978, działka o nr 164 została podzielona na działki nr: 164/1, 164/2 i 164/3. Po podziale budynek oznaczony nr 5 znajdował się na działce nr 164/2 a budynek zrealizowany na podstawie ww. pozwolenia na budowę znajdował się na działce nr 164/1 i 164/3.

Na podstawie AWZ nr (...) z dnia 21.11.1978 właścicielem działki nr 164/1 stała się W. P. Na mocy postanowienia Sądu z 29 września 1986 r. sygn. akt (...) własność nieruchomości oznaczonej nr 164/2 (ze starym budynkiem o nr 5) nabył J. B. W roku 1987 J. B. uzyskał decyzję znak (...) z dnia 21 kwietnia 1987 r. o pozwoleniu na wymianę substancji na działce nr 164/2 w A. J. B. po wybudowaniu nowego budynku na działce nr 164/2 wystąpił w dniu 3 lipca 2006 r. o przeniesienie numeru porządkowego A nr 5 na nowy budynek. Numer został przeniesiony zgodnie z wnioskiem, o czym zawiadomiono pismem znak (...). Z kolei T. B., po uzyskaniu własności działki o nr 164/3 i połowy budynku mieszkalnego zrealizowanego na podstawie pozwolenia z 16 marca 1970 r. wystąpiła w roku 1988 o nadanie numeru porządkowego dla budynku będącego jej własnością.

Na podstawie zawiadomienia z dnia 25 stycznia 1988 r. budynkowi znajdującemu się na działce nr 164/3 nadano numer porządkowy A 5a. Wobec budynku znajdującego się na działce 164/1 właścicielka W. P. nie występowała o nadanie lub przeniesienie numeru.

Działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Kierownik Wydziału Geodezji i Urbanistyki zawiadomił W. P. pismem z dnia 28 marca 2008 r. o nadaniu z urzędu na podstawie art. 47a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjno i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2432) numeru porządkowego dla budynku mieszkalnego na działce nr 164/1 A Nr 5b.

Pismem z dnia 22 września 2008 r. W. P. zwróciła się do Burmistrza Miasta i Gminy o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie nadania numeru 5b dla nieruchomości stanowiącej jej własność znajdującej się na działce nr 164/1 w A, podnosząc, że od 30 lat posługuje się nr 5 dla tej nieruchomości a zmiana, o której została zawiadomiona jest w jej ocenie nieuzasadniona.

Pismem z dnia 8 października 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy zawiadomił strony (W. P. i jej brata J. B.) o wszczęciu postępowania w sprawie nadania numerów administracyjnych dla budynków znajdujących się na działkach o nr 164/1 i 164/2 w A.

Wydana w sprawie pierwsza decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w dniu (...) 2009 r. znak (...) o nadaniu z urzędu dla istniejącego budynku mieszkalnego położonego na działce nr 164/1 w A numeru 5b została w toku postępowania odwoławczego uchylona w całości a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) 2009 r. znak (...) ze względu na niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie tj. do J. B.

Wydana w następstwie decyzja pierwszej instancji przez Burmistrza Miasta i Gminy w dniu (...) 2009 r. znak (...) na podstawie art. 47a pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości nadała ponownie z urzędu numer porządkowy 5b dla nieruchomości na działce 164/1 w A.

Uzasadniając decyzję organ wyjaśnił, że nadanie numeru dla nieruchomości W. P. nastąpiło w ramach ciążącego na gminie obowiązku prowadzenia i aktualizacji ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości, zwłaszcza, że z ustalonego przez organ stanu faktycznego wynika, że numeracja na działkach 164/1. 164/2 i 164/3 nie jest wyjaśniona. W. P. jest zameldowana na pobyt stały pod adresem A 5 od 3 listopada 1950 r. Oznacza to, że skarżąca jest zameldowana w starym budynku, obecnie wyburzonym ponieważ w 1950 r. znajdował się tylko ten jeden budynek mieszkalny. Znajdował się na parceli oznaczonej na mapie katastralnej 1. kat.pb.5, która weszła w skład działki ewidencyjnej nr 164/2, na której znajduje się obecnie nieruchomość J. B. Z wypisu ewidencji gruntów z roku 1993 tylko przy działce nr 164/2 jest zapis A 5. Z dokumentów typu plan sytuacyjny instalacji gazowej, warunki techniczne dostawy gazu, protokół sprawdzenia instalacji gazowej, zaświadczenie kominiarskie z roku 1989 dotyczących nowych budynków na działkach 164/1 i 164/3 używane jest oznaczenie A 5. Skarżąca nie przedłożyła pomimo zobowiązania jej przez organ zawiadomienia o odbiorze budynku położonego na działce o nr 164/1, który w ocenie organu pomógłby ustalić kwestię nadania numeru porządkowego.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. P. podniosła, że zasadnie posługuje się dla zamieszkiwanej przez siebie nieruchomości nr 5 co wynika z tej okoliczności, że dom, w którym wraz z rodzicami zamieszkała w roku 1975 był wybudowany w ramach wymiany substancji na działce nr 164, na której pozostał przez kilka lat stary budynek. W wyniku podziału działki 164 otrzymała jej część 164/1 wraz z połową ww. domu. Druga połowa domu przypadła jej siostrze T. B. i obie aż do roku 1988 posługiwały się dla swych nieruchomości nr 5. Dopiero w dniu 25 stycznia 1988 r. T. B. uzyskała nr A 5a. W ocenie skarżącej jej pozostał nr 5. Pod tym numerem figuruje w ewidencji ludności i pod tym numerem prowadzi działalność gospodarczą. Pod nr 5 kierowane są do niej nakazy płatnicze i korespondencja urzędowa. Zarzuciła organowi, że nadanie numeru 5b, które stanowić ma w jej ocenie jedynie czynność materialno - techniczną, nastąpiło przy zupełnym oderwaniu tej czynności od rzeczywistego stanu faktycznego sprawy oraz stanu prawnego. Zauważyła, że organ popełnił błąd w postaci wydania dwukrotnego pozwolenia na wymianę substancji tego samego budynku, w konsekwencji czego jej brat J. B. otrzymał w roku 2006 błędnie oznaczenie nowego budynku numerem A 5.

W uzasadnieniu opisanej na wstępie decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że decyzja pierwszej instancji została wydana bez podstawy prawnej, w błędnym ujęciu, że w kwestii nadania numerów porządkowych wydaje się decyzję administracyjną, gdy tymczasem w ocenie organu odwoławczego nadanie nieruchomości numeru porządkowego jest czynnością materialno - techniczną. Wymóg wydania decyzji nie wynika z powołanych w decyzji aktów prawnych, co więcej, z treści rozporządzenia w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości jednoznacznie wynika, że nadawanie numerów porządkowych jest czynnością techniczną. Z przepisu § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia wynika bowiem, że o fakcie nadania numeru porządkowego nieruchomości jedynie zawiadamia się osobę zainteresowaną tzn. właściciela nieruchomości lub osobę będącą samoistnym posiadaczem nieruchomości, co oznacza w ocenie organu, że nie wydaje się decyzji administracyjnej. W podobny sposób dokonuje się zmian w zakresie numeracji porządkowej nieruchomości.

Brak podstawy prawnej do wydania decyzji powoduje, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i jako takie podlega umorzeniu.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stała się przedmiotem skargi W. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której wniosła o przywrócenie znajdującemu się na działce nr 164/1 budynkowi numeru 5, ponownie przytaczając stan faktyczny sprawy związany z podziałem działki 164 w miejscowości A. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że w wyniku decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji sprawa nadania numeru porządkowego jej nieruchomości pozostaje nadal nierozstrzygnięta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, że brak jest normy, która umożliwiałaby załatwianie spraw dotyczących nadawanie numerów porządkowych nieruchomościom w drodze decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestie dotyczące numeracji porządkowej nieruchomości w miejscowościach regulują przepisy art. 47a i art. 47b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz. U. Nr 243, poz. 2432). Sposób ustalania numerów porządkowych oraz oznaczania nimi nieruchomości został określony szczegółowo w przepisach § 2 do § 8 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia zasadą jest, że każda nieruchomość powinna mieć jeden numer porządkowy i tym samym numerem porządkowym oznacza się również budynki położone na nieruchomości, nawet jeżeli stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności. Od tej zasady rozporządzenie przewiduje wyjątki.

Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości stanowi, że w przypadku gdy oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje z urzędu, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się pisemnie właściciela (współwłaścicieli) ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), a w przypadku braku takiego właściciela - inną osobę lub osoby ujawnione w tej ewidencji. Z kolei ust. 2 § 9 rozporządzenia stanowi, że jeżeli oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje na wniosek właściciela lub osoby faktycznie władającej nieruchomością, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się pisemnie wnioskodawcę.

Nadanie numeru porządkowego na podstawie powyżej wskazanych paragrafów rozporządzenia następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Czynności materialno - techniczne stanowią jedną z prawnych form działania administracji, obok decyzji, postanowień, ugód czy porozumień administracyjnych, mających wyraźną podstawę prawną wynikającą z aktu normatywnego i wywołują określone skutki prawne Niemniej jednak nie stosuje się do nich zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co oznacza, że w administracyjnym toku czynności nie można takiej czynności zaskarżyć. Podlegają natomiast zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Inaczej rzecz należy ująć w sytuacji gdy strona (właściciel nieruchomości) nie zgadza się z nadanym jego nieruchomości numerem porządkowym i wnosi o zmianę tego numeru. Stan tego rodzaju zachodzi w niniejszej sprawie. W. P. wniosła pismem z dnia 22 września 2008 r. o wydanie decyzji w sprawie nadania numeru porządkowego dla budynku stanowiącego jej własność na działce 164/1 w A po fakcie zawiadomienia jej o nadaniu z urzędu numeru 5 b. Nie zgodziła się z treścią zawiadomienia a poprzez wskazane pismo wniosła o zmianę numeru w kierunku przywrócenia numeru 5, którego dotychczas używała dla oznaczenia nieruchomości.

W powyższej sytuacji chodzi nie o stwierdzenie pewnych faktów ale o rozstrzygnięcie w pewnym sensie sytuacji prawnej danego podmiotu. Oznaczenie nieruchomości wiąże się bowiem z kwestiami typu zameldowanie czy z kwestią siedziby przedsiębiorcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób nieuzasadniony przyjęło, że rozstrzygnięcie wydane na skutek rozpoznania wniosku skarżącej o zmianę numeru porządkowego nieruchomości powinno przybrać również formę czynności materialno-technicznej Nie odróżniło tym samym odmienności przedmiotu rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Kwestia sporu właściciela nieruchomości z organem w sytuacji gdy właściciel nie zgadza się na numer porządkowy nadany jego nieruchomości i wnosi o zmianę numeru powinna zostać rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej na podstawie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona powinna mieć możliwość dochodzenia swoich racji i ochrony prawnej, którą gwarantuje jej Konstytucja RP.

W tym znaczeniu organ pierwszej instancji słusznie wypowiedział się w formie decyzji, otwierając skarżącej drogę do jej zaskarżenia. Brak było natomiast podstaw do uznania, że w sprawie występuje bezprzedmiotowość postępowania w kwestii nadania numeru porządkowego nieruchomości skarżącej, gdyż nie ma podstawy prawnej do wydania decyzji w tej sprawie a to z tej racji, że jak wyżej podniesiono, przedmiotem rozpoznania organu pierwszej instancji nie było tylko i wyłącznie nadanie numeru a kwestia rozstrzygnięcia tego czy numer ten został nadany zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym, a tym samym orzeczenie o kwestii mającej znaczenie prawne dla skarżącej. W ten sposób organ odwoławczy naruszył przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co uzasadnia uchylenie wydanej przez niego decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni podane wyżej wskazówki co do rodzaju rozstrzygnięcia w kwestii zmiany numeru porządkowego nieruchomości i wyda stosowną do ustalonego stanu faktycznego decyzję.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.