Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1788233

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 22 kwietnia 2015 r.
III SA/Kr 1814/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Maria Zawadzka.

Sędziowie: WSA Barbara Pasternak, NSA Krystyna Kutzner (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej D. J. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2014 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji,

II.

zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 40,00 zł (słownie: czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 września 2014 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję Burmistrz Miasta z dnia (...) 2014 r. nr (...) odmawiającą przyznania skarżącej K. T. świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P. T.

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy:

skarżąca w dniu 27 czerwca 2014 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P. T. legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 10 lutego 2009 r. Z ww. orzeczenia wynikało m.in., że u P. T. niepełnosprawność istnieje od urodzenia, może on wykonywać pracę w warunkach chronionych, wymaga specjalistycznego szkolenia, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Ponadto, jak wynika z przedmiotowego orzeczenia, syn skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, a także stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Do wniosku skarżąca załączyła "Wynik konsultacji" z dnia 18 kwietnia 2012 r. z rozpoznaniem stwierdzonych u syna chorób.

Nadto w aktach sprawy znajduje się "Opinia z przebiegu stażu zawodowego realizowanego w ramach projektu "Cel: praca", z której wynika, ze P. T. odbył staż od dnia 20 grudnia 2013 r. do dnia 19 czerwca 2014 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej na stanowisku pracownika biurowo-administracyjnego.

Burmistrz Miasta działając na podstawie:

- art. 1; art. 3 pkt 10 i 11; art. 4 ust. 2; art. 5; art. 6 ust. 1; art. 8; art. 17; art. 20 ust. 3; art. 25 ust. 1; art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (2013 r. poz. 1456 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą;

- Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (2013.3);

- Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2013.267);

- art. 104 i 107 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (2013.267) - decyzją z dnia 24 lipca 2014 r. nr (...) odmawiając skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P. T. stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy realizacja celu jakim jest sprawowanie opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności jest możliwa tylko w przypadku niepodjęcia lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna. Ponadto niepodjęcie lub rezygnacja z zatrudnienia musi mieć charakter całkowity z uwagi na konieczność sprawowania opieki, która z założenia ma charakter stały lub długotrwały. W konsekwencji więc, zdaniem organu, przepis ten stosuje się wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres czynności związanych ze sprawowaną opieką, z uwagi m.in. na stan zdrowia osoby niepełnosprawnej, wyklucza jakiekolwiek zatrudnienie.

Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie powinno mieć natomiast zastosowania w sytuacji, w której konieczność sprawowania opieki nie koliduje z aktywnością zawodową opiekuna. Świadczenie pielęgnacyjne nie stanowi rekompensaty za sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a jest jedynie formą wsparcia dla osób, które muszą zrezygnować z zatrudnienia albowiem zakres obowiązków związanych z opieką nad osobą niepełnosprawną jest tak duży, że wyklucza możliwość wykonywania pracy zarobkowej, a tym samym uzyskiwania środków utrzymania.

W ocenie organu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że opieka i pomoc jaką skarżąca świadczy na rzecz syna nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Zawarta w dniu 17 grudnia 2013 r. przez P. T. umowa spowodowała, że sprawowana ciągła opieka nad synem ustała z chwilą podjęcia przez niego zatrudnienia i tym samym konieczność sprawowania opieki nie koliduje z ewentualną aktywnością zawodową skarżącej, gdyż syn jako osoba niepełnosprawna pracował zawodowo w pełnym wymiarze czasu pracy, przebywał poza domem ponad 8 godzin i w czasie pobytu w pracy nie wymagał sprawowania stałej opieki.

Ponadto, w dniu przeprowadzania wywiadu środowiskowego P. T. był nieobecny, gdyż rozpoczął kurs.

Na podstawie informacji uzyskanych od skarżącej stwierdzono, iż jej syn wymaga częściowej pomocy osób drugich jedynie w kąpieli i przygotowaniu posiłków, jednakże inne czynności dnia codziennego takie jak ubieranie się, codzienna toaleta, czy też poruszanie się wykonuje samodzielnie (czasami porusza się przy pomocy kul), co również, zdaniem organu, potwierdza brak konieczności rezygnacji skarżącej z zatrudnienia lub poszukiwania zatrudnienia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że decyzją Burmistrza z dnia (...) 2013 r. przyznano jej bezterminowo świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad synem. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało jej jednak uchylone. Zdaniem skarżącej, po zakończeniu przez syna stażu zawodowego dla uczestników projektu "Cel: PRACA" realizowanego w ramach Priorytetu VII "Promocja integracji społecznej" Działanie 7.4 "Niepełnosprawni na rynku pracy", ponownie złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem. Skarżąca uważa, że po zakończeniu stażu, w związku z nie podjęciem przez syna pracy, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego powinno zostać jej przywrócone.

Odnosząc się do stanowiska organu pierwszej instancji skarżąca oświadczyła, że opieka nad synem zajmuje tyle czasu, iż nie jest w stanie pracować zawodowo. Od urodzenia syna konieczne jest sprawowanie stałej opieki nad nim; na co dzień wymaga on pomocy w procesie jego leczenia, rehabilitacji, edukacji i codziennej egzystencji. Skarżąca przygotowuje synowi posiłki w związku z tym, że nie jest wskazane, aby on używał noża lub innych narzędzi ostrych. W razie konieczności jest mu pomocna przy przyjmowaniu leków dożylnie.

Zgodnie z zaleceniami lekarzy, synowi nie wolno podejmować żadnej ciężkiej pracy.

Wskazując na powyższe okoliczności, w ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja narusza przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 17 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 2 pkt 1, art. 32 ust. 1 przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

Skarżąca podniosła, że sprawuje obecnie taką samą opiekę nad synem, jak wtedy, gdy przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne w 2013 r. Okoliczność, że syn odbył staż zawodowy nie może stanowić przeszkody w przyznaniu wnioskowanego świadczenia, skoro syn nie pracuje, a skarżąca sprawuje nad nim całodobową opiekę. Skarżąca podkreśliła, że żaden przepis prawa dotyczący warunków przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego nie wskazuje na odbycie stażu zawodowego przez osobę niepełnosprawną jako przesłanki negatywnej do przyznania tego świadczenia dla jego matki/opiekuna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji co do interpretacji art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Organ odwoławczy nie kwestionując faktu, że syn skarżącej jest osobą niepełnosprawną, legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji stwierdził, że syn skarżącej, mimo posiadanego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest w stanie samodzielnie prawidłowo egzystować na co dzień, bez pomocy innych osób. W ocenie organu odwoławczego, świadczyć o tym może odbycie przez P. T. półrocznego stażu zawodowego, podczas którego przebywał poza domem ponad 8 godzin dziennie (bez wsparcia ze strony matki) Ponadto, z wywiadu środowiskowego wynikało, że syn skarżącej rozpoczął kursu poza domem. Wprawdzie syn skarżącej wymaga przyjmowania leków i zastrzyków, jednakże leki przyjmuje samodzielnie, natomiast zastrzyki przyjmowane są przez niego 4 razy w miesiącu, co nie wymaga ciągłej gotowości i opieki ze strony skarżącej.

W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż z uwagi na znaczną samodzielność syna skarżącej w wykonywaniu większości podstawowych czynności bytowych, stała opieka skarżącej nad synem nie jest niezbędna. W ocenie organu odwoławczego, rezygnacja skarżącej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie jest związana z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem.

W niniejszej sprawie, zdaniem organu, brak jest spełnienia podstawowej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do organu do ponownego rozpatrzenia.

Odnosząc się do zarzutu organów, że syn skarżącej nie wymaga ciągłej opieki, skoro podejmuje pracę w wymiarze 8 godzin dziennie, skarżąca podniosła, że syn ma prawo do samorealizacji pomimo, iż jest osobą niepełnosprawną. Wskazała, że syn odbył staż czyli przyuczenie zawodowe, którego celem było zgodnie § 1 ust. 1 umowy zawartej w dniu 17 grudnia 2013 r. "nabywanie, praktycznych umiejętności do wykonywania pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązywania stosunku pracy". Dalej zgodnie z ww. umową ust. 5. "Stażyście w całym okresie trwania stażu przysługuje pomoc ze strony Asystenta Osoby Niepełnosprawnej".

Zdaniem skarżącej, staż ten należy traktować jako przygotowanie do jego pracy w przyszłości, o ile stan zdrowia mu na to pozwoli. Syn skarżącej na staż był zawożony i przywożony, a w czasie jego odbywania skarżąca była cały czas w stanie gotowości, gdyby sytuacja tego wymagała. Syn skarżącej mógł też liczyć na pomoc Asystenta Osoby Niepełnosprawnej. Skarżąca podnosi, że syn podpisał umowę, w której strony ustaliły wymiar czasu pracy stażysty na 8 godzin dziennie, jednak nieprawdziwe jest jej zdaniem, stwierdzenie, że syn przebywał poza domem przez 8 godzin dziennie bez wsparcia ze strony matki.

Z kolei odnosząc się do stwierdzenia organu odwoławczego, że syn zastrzyki przyjmuje 4 razy w miesiącu " skarżąca wyjaśniła, że faktycznie w sytuacji, gdy nie ma pogorszenia stanu zdrowia, to zastrzyki są przyjmowane przeciętnie 4 razy w miesiącu - profilaktycznie. Natomiast, w razie wylewów okołostawowych podawane są częściej - według zaleceń lekarza. Syn choruje na Hemofilię w ciężkiej postaci, oznaczającej zupełny brak krzepliwości krwi. W razie upadku bądź, też skaleczenia konieczne są zastrzyki dożylne.

Skarżąca przyznała, że syn porusza się samodzielnie, ale tylko na krótkich odcinkach i gdy stan zdrowia mu na to pozwala, w przypadku wylewu okołostawowego, syn porusza się o kulach; zbyt długie poruszanie się o kulach powoduje nadwyrężenie stawów łokciowych i dalsze komplikacje stanu zdrowia.

Co do samodzielnego ubierania się, skarżąca wyjaśniła, że czyni to zazwyczaj pod jej nadzorem i zgodnie z jej zaleceniami, a w przypadku nasilenia się bólów kręgosłupa, to skarżąca pomaga w ubieraniu, m.in. ubiera mu buty.

Syn skarżącej, jeśli tylko stan zdrowia mu na to pozwala, korzysta z usług opiekuńczych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, jak również z wszelakich kursów (do których nie ma przeciwskazań). To właśnie takie kursy pozwalają mu zaakceptować jego niepełnosprawność. Dzięki różnego rodzaju zajęciom poza domem, syn skarżącej integruje się z rówieśnikami, osiąga poczucie szczęścia, spełnienia swoich zainteresowań, odczuwa radość z egzystencji w świecie.

Skarżąca podniosła, że zakres niesamodzielności i niepełnosprawności nie podlega ocenie przez organ wydający decyzje. Niesamodzielność i niepełnosprawność jest określona w orzeczeniu o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół Do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 10 lutego 2009 r.

Ocena spełniania przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, zdaniem skarżącej, sprowadza się wyłącznie do daty powstania niepełnosprawności, jak również do jej stopnia i to bez względu na obecny wiek syna.

Stała opieka skarżącej nad synem jest konieczna, co potwierdza ww. orzeczenie o stopniu niepełnosprawności syna. Fakt odbycie przez P. T. półrocznego stażu zawodowego, wbrew stanowisku organów, nie może świadczyć o tym, że syn skarżącej jest w stanie samodzielnie i prawidłowo egzystować na co dzień, bez pomocy innych osób. Konieczność stałej opieki nad synem wymagana jest od jego urodzenia i trwa do chwili obecnej, co wykluczało podjęcie pracy zawodowej przez skarżącą, która zmuszona była do rezygnacji z zatrudnienia. W ocenie skarżącej, spełnia ona wszystkie przesłanki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia.

Do skargi zostały załączone dokumenty na okoliczność stanu zdrowia P. T.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryterium słuszności, czy celowości.

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przesłanki jego przyznania, wysokość oraz zasady wypłacania określa art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2013.1456). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił w ust. 1, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1/ matce albo ojcu, 2/ opiekunowi faktycznemu dziecka, 3/ osobie będącej rodzina zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4/ innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami; konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ust. 5 przytoczonego art. 17 ustawodawca wymienił przypadki wyłączenia możliwości uzyskania tego świadczenia.

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

osoba sprawująca opiekę:

a)

ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b)

ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

osoba wymagająca opieki:

a)

pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b)

została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4)

członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa wart. 10, specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5)

na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6)

na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Przytoczony przepis zawiera katalog przypadków przy zaistnieniu których wyłączona jest możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Katalog ten ma charakter zamknięty, co oznacza, że interpretacja tego przepisu nie może być dokonana przy zastosowaniu wykładni rozszerzającej. Dokonując wykładni ww. przepisu oraz pozostałych przepisów ustawy dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego należy mieć na uwadze zasady i wartości konstytucyjne, które legły u podstaw świadczenia pielęgnacyjnego, a do których należą nakazy ochrony i opieki nad rodziną oraz pomocy rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 18 i 71 Konstytucji RP). Świadczenie to ma stanowić formę wsparcia rodziny pozostającej nie tylko w trudnej sytuacji materialnej, ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą, ze względu na swój stan zdrowia, pomocy w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych.

W rozpoznawanej sprawie organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego uznając, że P. T., mimo posiadanego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest w stanie samodzielnie prawidłowo egzystować na co dzień, bez pomocy innych osób. Świadczy o tym odbyty półroczny staż zawodowy oraz uczęszczanie na kurs. Z uwagi na znaczną samodzielność syna w wykonywaniu większości podstawowych czynności bytowych, zdaniem organu, stała opieka skarżącej nad synem nie jest niezbędna. Rezygnacja skarżącej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie jest - zdaniem organu - związana z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym synem.

Sąd nie podziela powyższego stanowiska z następujących powodów:

Przede wszystkim należy podnieść, że jeżeli osoba wymagająca opieki legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie są wymagane dalsze wskazania, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Znaczny stopień niepełnosprawności wymaga - co do zasady - stałej, długotrwałej, codziennej opieki i pomocy innej osoby. Sam fakt przyznania danej osobie znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem w orzeczeniu, że osoba taka wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji nie podlega weryfikacji przez organy pomocy społecznej. Również stwierdzenie w orzeczeniu, że osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji nie podlega ocenie organów pomocy społecznej.

Zauważyć należy, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności jest wydawane w określonym przez przepisy prawa trybie i przez uprawnione przez te przepisy organy. Orzeczenie znajdujące się w aktach rozpatrywanej sprawy zostało wydane przez Powiatowy Zespól DS. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie. To ten organ jest uprawniony do stwierdzenia, czy syn skarżącej wymaga stałej, długotrwałej opieki, pomocy i współdziałania na co dzień z opiekunem. Okolicznością bezsporną jest, że to skarżąca sprawuje opiekę nad synem.

Twierdzenia organów pomocy społecznej orzekających w niniejszej sprawie, że syn skarżącej, mimo posiadanego znacznego stopnia niepełnosprawności " jest w stanie samodzielnie prawidłowo egzystować na co dzień, bez pomocy innych osób" stoi w oczywistej sprzeczności z treścią orzeczenia Powiatowego Zespołu DS. Orzekania o Niepełnosprawności przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie, który orzeczenie to wydał po badaniu P. T. i na podstawie dokumentacji medycznej; ocena ta została dokonana przez lekarzy. Pomijając okoliczność, że organy pomocy społecznej - jak wyżej podniesiono - nie są uprawnione do wypowiadania się co do stanu samodzielności w codziennych czynnościach i zaradności życiowej syna skarżącej, to twierdzenia te nie wynikają z przeprowadzonych badań P. T. i są wynikiem subiektywnej oceny okoliczności dotyczących egzystencji syna skarżącej.

Reasumując należy stwierdzić, że nie można zaakceptować dokonanej przez organy orzekające wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która nie tylko jest rażąco niesłuszna, krzywdząca i niesprawiedliwa, ale również sprzeczna z wykładnią literalną, systemową i celowościową. Sąd interpretując przepisy ustaw zobowiązany jest uwzględnić konstytucyjne zasady ochrony rodziny (art. 18), nakaz zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71) oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji (art. 69) i dokonać interpretacji, która w sposób najpełniejszy umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych, a także celów wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy naruszyły art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną jego interpretację, co wskazuje na naruszenie tego przepisu, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tej przyczyny, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270) orzekł jak w sentencji.

Stosownie do art. 153 ww. ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Organy rozpoznając ponownie sprawę zobowiązane są do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.