Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1755572

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 26 maja 2015 r.
III SA/Kr 167/15

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: WSA Wojciech Jakimowicz.

Sędziowie WSA: Bożenna Blitek (spr.), Janusz Bociąga.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. K., A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 grudnia 2014 r. nr (...) w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

I.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12 (k. 2-8 akt adm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2012 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (tekst jedn.: decyzję Wójta Gminy Z z dnia (...) 2011 r. nr (...) ((...)) o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego wszczętego "na wniosek A. i M. C., w sprawie przebiegu granicy działki: nr (...) położonej w obrębie W, gmina Z - własność na podstawie KW (...) - A. C. c. J. i A. i M. C. s. B. i M. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, która zmieniła konfigurację bez zmiany powierzchni i oznaczenia, w stosunku do nieruchomości stanowiącej działkę: nr (...) położoną w obrębie W, gmina Z - własność na podstawie KW (...) - A. K. s. K. i L. i I. k.c. F. i M., na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, która zmieniła konfiguracje bez zmiany powierzchni i oznaczenia - k. 53-54 akt adm.). Zdaniem Sądu, zawartą przez strony - A. i M. C. oraz I. i A. K. - "w dniu 1 września 2011 r. ugodę organy bezpodstawnie uznały za ugodę, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy p.g.ik. Nie dotyczyła ona bowiem istniejącej - zgodnie z treścią postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego oraz zgromadzonych w sprawie dowodów - granicy między nieruchomościami stanowiącymi działki ew. nr (...) i (...). Z żadnego z dokumentów w sprawie zgromadzonych (mapa ewidencyjna, odpisy z ksiąg wieczystych, sporządzony operat) nie wynika, aby nieruchomość I. i A. K. stanowiąca działkę ew. nr (...) graniczyła z nieruchomością stanowiącą działkę ew. nr (...) A. i M. C. na odcinku objętym ugodą". Sąd uznał zatem, że "zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 31 ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, art. 105 § 1 k.p.a., a nadto art. 107 § 1 k.p.a.". Sąd stwierdził, że w sytuacji stwierdzonych przez Sąd uchybień "organy winny zatem przede wszystkim wyjaśnić rzeczywistą treść wniosku złożonego przez A. i M. C. w dniu 13 lipca 2011 r., tj. ustalić, czy zamiarem wnioskujących było rzeczywiście i w istocie rozgraniczenie nieruchomości".

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) 2014 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z z dnia (...) 2013 r. nr (...) o umorzeniu - w trybie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowania rozgraniczeniowego, dotyczącego ustalenia granic pomiędzy działką nr (...) położoną w W, stanowiącej własność A. i M. C., a działką nr (...), będącą własnością A. i I. K. (k. 89 -91 akt adm.). Jak wynika z powyższej decyzji SKO z dnia (...) 2014 r. nr (...), Wójt Gminy Z - zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12 - pismem z dnia 9 października 2013 r. wystąpił do wnioskodawców postępowania A. i M. C. o wyjaśnienie rzeczywistej treści ich wniosku z dnia 13 lipca 2011 r. W pisemnej odpowiedzi z dnia 26 listopada 2013 r. A. i M. C. podali, iż przedmiotem ich wniosku nie było rozgraniczenie, ale okazanie przebiegu granicy między działką nr (...) a działką (...) na odcinku biegnącym od drogi powiatowej (stanowiącej działkę nr (...)) i takie stanowisko nadal podtrzymują. Z decyzji SKO z dnia (...) 2014 r. nr (...) wynika, że I. i A. K. - właściciele działki nr (...), w kwestii dotyczącej prowadzenia przedmiotowego rozgraniczenia, w piśmie z dnia 11 listopada 2013 r. podali, że nowe postępowanie rozgraniczeniowe jest nieuzasadnione, albowiem A. i M. C. nie zależy na ustaleniu przebiegu granic pomiędzy ich działkami. W zawiązku z powyższym, Wójt Gminy Z decyzją z dnia (...) 2013 r. nr (...) umorzył - w trybie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowanie jako bezprzedmiotowe. Z decyzji SKO z dnia (...) 2014 r. nr (...) wynika także, że odwołanie od decyzji Wójta Gminy Z z dnia (...) 2013 r. nr (...) złożyli A. i M. C. podnosząc, że organ I instancji nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12 i w wyniku tego odwołania SKO wydało decyzję z dnia (...) 2014 r. nr (...) utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Z powyższej decyzji SKO z dnia (...) 2014 r. nr (...) wynika także, że decyzja ta została skierowana m.in. do I. K. i A. K. - jako stron postępowania.

Sąd stwierdza z urzędu, że powyższa decyzja SKO z dnia (...) 2014 r. nr (...) nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, w szczególności nie jest przedmiotem skargi I. K. i A. K. w kontrolowanej sprawie, a z akt administracyjnych niniejszej sprawy (ze str. 3 decyzji Starosty z dnia (...)2014 r. nr (...)) wynika, że decyzja SKO z dnia (...) 2014 r. nr (...) nie została zaskarżona przez żadną ze stron do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

II.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 grudnia 2014 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia (...) 2014 r. nr (...) odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr (...) i (...) obręb W Gmina Z, wynikających z postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr (...) z dnia (...) 2014 r.

Decyzja powyższa została poprzedzona następującymi okolicznościami:

Pismem z dnia 6 marca 2014 r. (k. 69 akt adm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zawiadomił I. i A. K., że uznał za zasadną ich skargę z dnia 10 stycznia 2014 r. na działanie Starosty w zakresie rozpatrzenia ich pism z dnia 22 kwietnia 2013 r. i 10 czerwca 2013 r. W piśmie tym - przekazanym do wiadomości Staroście (k. 69-70 akt adm.) - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że żądanie I. i A. K. zawarte w ich pismach z dnia 22 kwietnia 2013 r. (data wpływu do Starostwa - 29 kwietnia 2013 - k. 9 akt adm.) i 10 czerwca 2013 r. (data wpływu do Starostwa - 12 czerwca 2013 - k. 21 akt adm.)"o naniesienie zmian zgodnie z wyrokiem" Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12 "winno zostać zakwalifikowane jako wniosek o aktualizację operatu ewidencyjnego i być rozpatrzone w oparciu o stosowne przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454).".

Pismem z dnia 14 marca 2014 r. Starosta zawiadomił I. K. i A. K. o toczącym się postępowaniu z ich wniosku z dnia 22 kwietnia 2013 r. i z dnia 10 czerwca 2013 r. dotyczącego "naniesienia zmian zgodnie z wyrokiem WSA z dnia 16 stycznia 2013 r." w operacie ewidencji gruntów i budynków obręb W, wymagającym m.in. przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Decyzją z dnia (...) 2014 r. nr (...) Starosta odmówił aktualizacji danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków w zakresie działek nr (...) i (...) obręb W Gmina Z, wynikającej z postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr (...) z dnia (...) 2014 r. Zdaniem organu I instancji, najistotniejsze znaczenie w niniejszym postępowaniu ma fakt obowiązywania aktu ugody mającej moc ugody sądowej spisanej w dniu 1 września 2011 r. między I. i A. K. a A. i M. C. przed geodetą uprawnionym T. C. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2012 r. sygn. akt (...) Sąd Rejonowy oddalił powództwo I. i A. K. o ustalenie nieważności tej ugody, a wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt (...) Sąd Okręgowy, Wydział II Cywilny Odwoławczy oddalił apelację I. i A. K. Tym samym powyższa ugoda nie została unieważniona. Organ I instancji stwierdził, że stan w operacie ewidencji gruntów został ujawniony na podstawie wniosku strony oraz przedłożonej dokumentacji z rozgraniczenia, tj. operatu rozgraniczenia (...) sporządzonego przez geodetę uprawnionego T. C. przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dnia 4 listopada 2011 r., w którym zawarty został przed geodetą akt ugody mający moc ugody sądowej. Organ I instancji wskazał, że ramy administracyjne postępowania rozgraniczeniowego zostały zakreślone ostateczną decyzją Wójta Gminy Z z dnia (...) 2011 r. orzekającą o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego na skutek zawarcia ugody między właścicielami działek (...) i (...). Decyzja ta została uchylona i w jej miejsce Wójt Gminy Z wydał decyzję o umorzeniu postępowania znak: (...) z dnia (...) 2013 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem organu I instancji, w tej sytuacji należy uznać, że administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe nie ma zakreślonych ram prawnych. Jednocześnie w trakcie rozgraniczenia został zawarty akt ugody, mający moc ugody sądowej, który nie został anulowany. W tej sytuacji organ I instancji dokonał analizy prawnej instytucji rozgraniczenia i ugody zawartej w jego trakcie, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ I instancji wyjaśnił, że ugoda w postępowaniu rozgraniczeniowym, o której mowa w wymienionym wyżej art. 31 ust. 4, z zasady kończy postępowanie rozgraniczeniowe z uwagi na zawartą przez strony umowę. Organ stwierdził, że przeprowadzona w niniejszej sprawie sądowoadministracyjna kontrola badała legalność zaskarżonych decyzji to znaczy czy były podstawy do ich wydania. Zdaniem organu I instancji, sąd nie mógł w ramach badania zgodności z prawem tych decyzji dokonywać kontroli zawartej ugody. Sąd administracyjny nie jest bowiem władny do oceny, czy ugody zawarte przed geodetą wywołały skutki prawne czy też nie. Organ I instancji stwierdził, że ugoda ma postać umowy, do której stosuje się, poza przepisami art. 917 i art. 918 Kodeksu cywilnego, również pozostałe przepisy prawa cywilnego dotyczące zawieranych ugód - w tym wad oświadczenia woli. Nie jest to natomiast ugoda administracyjna w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 114-122 k.p.a.) i nie wymaga zatwierdzenia przez organ administracji. A zatem, skoro nie podlega ona kontroli administracyjnej, ani w chwili wydania decyzji o umorzeniu postępowania, ani również w momencie jej zaskarżania, to jest nadal obowiązująca. W opinii organu I instancji, decyzja o umorzeniu postępowania oznacza jedynie bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, jednak ugoda pozostaje w mocy wywierając skutki rzeczy uzgodnionych. W sytuacji więc, gdy ugoda zawarta przed geodetą byłaby wadliwa to uchylenie się od skutków prawnych takiej ugody jest możliwe tylko w postępowaniu przed sądem powszechnym. Tylko bowiem sąd powszechny może się wypowiedzieć, czy ugoda jest skutecznie zawarta, czy nie. W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy w wyroku z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt (...) - wydanym w obowiązującym wówczas stanie prawnym - nie zakwestionował ważności zawartej ugody z dnia 1 września 2011 r. W związku z powyższym organ I instancji postanowił nie dokonywać zmiany stanu ujawnionego w operacie ewidencji gruntów w zakresie działek nr (...) i (...) obręb W pomimo tego, że ramy administracyjne prowadzonej procedury postępowania administracyjnego rozgraniczeniowego nie istnieją. Zdaniem organu, za przyjęciem takiego rozstrzygnięcia przemawia fakt, że najistotniejszą częścią rozgraniczenia i operatu pomiarowego (...) jest ugoda zawarta pomiędzy stronami w dniu 1 września 2011 r., posiadająca moc ugody sądowej, która jest obowiązująca, gdyż nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie podlega również kontroli administracyjnej.

W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty I. K. i A. K. wnieśli o jej uchylenie. Odwołujący się zarzucili organowi I instancji, że ten nie wziął po uwagą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12. Odwołujący się wskazali, że WSA w Krakowie badając sprawę rozgraniczeniową widział ugodę, która została podpisana na gruncie, a mimo to stwierdził, że prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe nie może w takim zakresie mieć miejsca. Odwołujący się zwrócili uwagę na fakt, że ugoda jest jednym z elementów postępowania rozgraniczeniowego i nie może ona istnieć w oderwaniu od tego postępowania. Ich zdaniem, skutkuje to tym, że w sytuacji gdy decyzje zostały uchylone, a następnie A. i M. C. cofnęli swój wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, to ugoda ta traci rację bytu i - jako nierozerwalnie związana z postępowaniem rozgraniczeniowym - nie może stanowić samodzielnej podstawy nanoszenia lub odmowy aktualizacji danych będących w ewidencji gruntów. Odwołujący się dodali, że naniesione zmiany w ewidencji gruntów na ich nieruchomości miały miejsce na skutek przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, które następnie zostało umorzone. Zdaniem odwołujących się, powinno to spowodować przywrócenie stanu w ewidencji gruntów sprzed postępowania rozgraniczeniowego. Odwołujący się podkreślili, że z przytoczonych przez Starostę przepisów jasno wynika, że nie zachodzi żaden ze wskazanych tam przypadków, gdyż postępowania rozgraniczeniowego nie ma, a decyzja umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe nie została wydana na skutek zawartej ugody, ale na skutek wycofania wniosku, po wcześniejszym uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji umarzającej na skutek zawartej ugody.

Decyzją z dnia 17 grudnia 2014 r. nr (...), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia (...) 2014 r. nr (...). Zdaniem organu II instancji, Starosta wprowadzając w ramach czynności materialno-technicznej zmianę danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym 4 listopada 2011 r. pod numerem (...) oraz niewzruszonego przez Sąd Rejonowy (sygn. akt (...)) i Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt (...)), aktu ugody spisanego na gruncie w obecności właścicieli działek nr (...) i (...) położonych w W, gmina Z przed geodetą uprawnionym T. C. w dniu 1 września 2011 r., doprowadził do zgodności część kartograficzną z częścią opisową operatu ewidencyjnego. Tym samym organ I instancji zlikwidował błąd na mapie ewidencyjnej, który tkwił od momentu uwłaszczenia przedmiotowych działek. Organ odwoławczy stwierdził, że stan prawny działek (...) i (...) ustanowiony na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.), zweryfikowany wyrokami Sądu Rejonowego (sygn. akt (...)) i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt (...)) w pełnym zakresie został uwzględniony w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu W, gmina Z. Organ II instancji wskazał, że z wydruku komputerowego z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych według stanu na dzień 10 listopada 2014 r. księgi wieczystej (...) wynika, że w dziale I ujawniona jest działka nr (...) o pow. 0,3116 ha położona w W, gmina Z, w dziale II tej księgi prawo własności do tej nieruchomości ujawnione jest na rzecz A. i I. K. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Natomiast z wydruku komputerowego z Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych według stanu na dzień 10 listopada 2014 r. księgi wieczystej (...) wynika, że w dziale I ujawniona jest między innymi działka nr (...) o pow. 2,4030 ha położona w W, gmina Z, w dziale II tej księgi prawo własności do tej nieruchomości ujawnione jest na rzecz A. i M. C. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej. Aktualnie w rejestrze gruntów dla obrębu W, gmina Z w jednostce rejestrowej nr (...) wykazana jest działka ewidencyjna nr (...) o pow. 0,3116 ha objęta księgą wieczystą (...), w jednostce rejestrowej nr 16 wykazana jest działka ewidencyjna nr (...) o pow. 2,4030 ha objęta księgą wieczystą (...). Zdaniem organu II instancji, dla działek objętych wnioskiem stan prawny ujawniony w księgach wieczystych jest zgodny z zarejestrowanym stanem prawnym dla tych działek w rejestrze gruntów dla obrębu W, gmina Z. Odnosząc się do postawionych w odwołaniu zarzutów organ II instancji stwierdził, że są bezzasadne i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Przede wszystkim stan prawny do działek nr (...) i (...) został ustanowiony aktami własności ziemi wydanymi przez Naczelnika Gminy Z z dnia 5 lipca 1978 r. Nr (...) (działka nr (...) o pow. 2,4030 ha) i z dnia 5 lipca 1978 r. Nr (...) (działka nr (...) o pow. 0,3206 ha) i zweryfikowany wyrokami Sądu Rejonowego (sygn. akt (...)) i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt (...)) na okoliczność prowadzonego ustalenia nieważności ugody zawartej pomiędzy I. i A. K. a A. i M. C. w dniu 1 września 2011 r. w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym nr (...). Sąd Okręgowy jednoznacznie uznał od daty 4 listopada 1971 r. istnienie granicy prawnej dla działki nr (...) wraz z drogą (2 ary) pochodzącej z działki nr (...), a którego to przebiegu na tym odcinku wówczas w czasie uwłaszczenia nie wykazano na mapie ewidencyjnej. Dopiero w operacie technicznym rozgraniczenia nieruchomości (...) odtworzono granicę prawną i przedstawiono ją na mapie ewidencyjnej kolorem czerwonym (a która to granica powinna być wniesiona na mapę ewidencyjną już w 1978 r. w dacie wydania aktów własności ziemi z dnia 5 lipca 1978 r. Nr (...) i Nr (...)). Organ II instancji wskazał, że w protokole granicznym sporządzonym 1 września 2011 r. w terenie na gruncie w obecności zainteresowanych stron - w punkcie 9 ppkt 2 geodeta uprawniony zapisał, że A. i M. C. oświadczyli, że umową zawartą 15 czerwca 1970 r. wykupili 2 ary drogi przejazdu wzdłuż dz. (...), (...) i że zmiany te zostały uwzględnione w powtórnie wydanych AWZ. Zdaniem organu odwoławczego, twierdzenie przez odwołujących się, że rozgraniczenia nie ma, gdyż "decyzja umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe nie została wydana na skutek zawartej ugody ale na skutek wycofania wniosku, po wcześniejszym uchyleniu decyzji umarzającej na skutek zawartej ugody przez Wojewódzki Sąd Administracyjny" oraz że "ugoda jest jednym z elementów postępowania rozgraniczeniowego, że ona jest jego częścią i że nie może ona istnieć w oderwaniu od tego postępowania" przeczy orzecznictwu Sądu Najwyższego, gdyż skutki materialnoprawne następują z chwilą podpisania aktu ugody mającej rangę ugody sądowej. Ponadto organ II instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 392/12 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) 2012 r. nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Nr (...) Wójta Gminy Z z dnia (...) 2011 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego. Organ stwierdził, że decyzje o umorzeniu postępowania nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty, a jedynie kończą bieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, są decyzjami "porządkującymi" postępowanie. Decyzje te nie rozstrzygają istoty przebiegu granic, lecz jedynie wymienione proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Ponadto Sąd Administracyjny dokonując kontroli obu decyzji pod względem zgodności z prawem, nie znalazł w przekazanych aktach sprawy dokumentów świadczących o istnieniu granicy prawnej między działką nr (...) i (...), a także nie miał żadnej informacji, że mapa ewidencyjna jest obarczona błędem od roku 1978 i nie odzwierciedla stanu prawnego tych działek ustanowionego aktami własności ziemi wydanymi przez Wójta Gminy Z z dnia 5 lipca 1978 r. Nr (...) (działka nr (...) o pow. 2,4030 ha) i Nr (...) (działka nr (...) opow. 0,3206 ha). W związku z powyższym organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty, co do odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków objętych wnioskiem. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ I instancji. W sprawie zgromadzono niezbędny materiał dowodowy oraz zapewniono czynny udział stronie na każdym etapie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego organ odwoławczy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty uznał za prawidłowe, wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego I. K. i A. K. wnieśli o jej uchylenie wraz z decyzją Wójta Gminy Z z dnia (...) 2011 r. nr (...). Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:

1.

prawa materialnego, tj.:

- art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

- art. 31 ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, poprzez jego niewłaściwą interpretację,

- § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

- § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

2.

przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez naruszenie zasady obiektywizmu,

- art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie w sposób dostateczny wszystkich okoliczności mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, pominięcie okoliczności niewyrażenia zgody na zawarcie ugody przez jedną ze stron, tego, że postępowanie rozgraniczeniowe nie dotyczyło wyznaczenia drogi pomiędzy działkami (...), (...), (...), (...), a jedynie pomiędzy działkami (...) a (...) i (...),

- art. 80 k.p.a., polegająca na wybiórczej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego,

- art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób wybiórczy.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w przedmiotowej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości w zakresie oceny tego, czy protokół graniczny został podpisany przez strony bez zastrzeżeń. Adnotacja znajdująca się na ostatniej stronie protokołu wskazuje bowiem, że A. K. kwestionuje granicę ustaloną pomiędzy punktami 30 i 31. Skarżący podkreślili, że istnieje niezgodność pomiędzy przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego (granica pomiędzy działkami nr (...) stanowiącą własność A. C. i M. C. a działką nr (...) stanowiącą własność skarżących) a faktycznie wyznaczoną granicą wskazaną na szkicu graficznym i opisaną w dokumencie. Zdaniem skarżących, z analizy szkicu i opisu dokumentu jednoznacznie wynika, że granica nie została wyznaczona pomiędzy działką (...) a (...), lecz że doszło do rozgraniczenia działki (...) wobec działek (...), (...), a także (...). Niezrozumiałe dla skarżących jest to, dlaczego ustalono granicę działki (...) wobec (...), która to bezpośrednio z tą nieruchomością nie sąsiaduje. Skarżący stwierdzili, że organy w żadnej mierze nie dokonały w tym zakresie analizy, skupiając się jedynie na rozważaniach dotyczących charakteru prawnego ugody zawartej przed geodetą, a także możliwości uchylenia się od skutków prawnych ugody. W ocenie skarżących, istota zagadnienia została całkowicie pominięta przez organy i nie została uzasadniona w zaskarżonych rozstrzygnięciach. Skarżący wskazali, że wyrok Sądu Rejonowego i utrzymujący go w mocy wyrok Sądu Okręgowego dotyczyły sprawdzenia czy w sytuacji, gdy skarżący składali oświadczenia woli podpisując ugodę nie zachodziła przesłanka opisana w art. 82 lub 84 k.c. Zdaniem skarżących, sądy badały te przesłanki zupełnie w oderwaniu od postępowania rozgraniczeniowego i meritum postępowania administracyjnego. W opinii skarżących, w sytuacji, gdy jednym z elementów zakończenia postępowania i jego umorzenia jest podpisanie ugody, to w takiej sytuacji, gdy postanowienie umarzające postępowanie ze względu na zawarcie ugody zostało uchylone, to nie można mówić o samoistnym bycie ugody. Skarżący wskazali, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Z, widział ugodę, która została podpisana na gruncie, a jednak stwierdził, że prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe nie może w takim zakresie mieć miejsca. Zdaniem skarżących, skutkuje to tym, że w sytuacji, gdy decyzje zostały uchylone, a następnie A. C. i M. C. cofnęli swój wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, to ugoda ta traci rację bytu i jako nierozerwalnie związana z postępowaniem rozgraniczeniowym, nie może stanowić samodzielnej podstawy nanoszenia lub odmowy aktualizacji danych będących w ewidencji gruntów. Skarżący dodali, że naniesione zmiany w ewidencji gruntów na ich nieruchomości miały miejsce na skutek przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, które następnie zostało umorzone. Niezrozumiałe dla skarżących jest również odwoływanie się przez organ do umów nieformalnych, spisanych bez przewidzianej formy prawnej i z tego też powodu nieważnych. Zdaniem skarżących, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego popiera w ten sposób działania sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa cywilnego, tj. art. 158 k.c. Dotycz to również bliżej nieokreślonego postępowania uwłaszczeniowego, które w zakresie dotyczącym nieruchomości będącej własnością skarżących oraz A. i M. C. zakończyło się wydaniem tzw. AWZ i są to decyzje już ostateczne i niewzruszalne. Fakt ten również umknął uwadze Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Nadto skarżący zwrócili uwagę na treść § 36 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stwierdzając, że nie zachodzi sytuacja w przytoczonych przepisach, aby mogły być uwidocznione zmiany w ewidencji gruntów, jakie zostały naniesione po umorzonym postępowaniu rozgraniczeniowym i to nie ze względu na zawartą ugodę, ale na skutek wycofania wniosku, po wcześniejszym uchyleniu decyzji umarzającej na skutek zawartej ugody przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zdaniem skarżących, przytoczone powyżej niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego były skutkiem naruszenia wskazanych na wstępie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu, skarga I. K. i A. K. jest nieuzasadniona.

Na wstępie należy zaznaczyć, że po uprawomocnieniu się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12 uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) 2012 r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, tj. decyzję Wójta Gminy Z z dnia (...) 2011 r. nr 2 ((...)) zostały wydane decyzje uwzględniające wskazówki zawarte w tym wyroku, a mianowicie organ I instancji - Wójt Gminy Z decyzją z dnia (...) 2013 r. nr (...) umorzył - w trybie art. 105 § 1 k.p.a. - postępowanie jako bezprzedmiotowe, a w wyniku odwołania A. i M. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) 2014 r. nr (...) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wobec niezaskarżenia tej ostatniej decyzji stała się ona ostateczna i zakończyła postępowanie, w toku którego był wydany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 392/12.

Przechodząc na grunt kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że rację mają organy obu instancji wskazując, że zobowiązane były do wprowadzenia - w ramach czynności materialno-technicznej - zmiany danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym 4 listopada 2011 r. pod numerem (...) oraz niewzruszonego przez Sąd Rejonowy (sygn. akt (...)) i Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt (...)) aktu ugody spisanego na gruncie w obecności właścicieli działek nr (...) i (...) położonych w W, gmina Z przed geodetą uprawnionym T. C. w dniu 1 września 2011 r., albowiem właśnie te dokumenty stanowiły podstawę zmian w ewidencji. Z tego względu organy słusznie zwróciły uwagę na niezależny od postanowienia umarzającego postepowanie byt prawny ugody spisanej w dniu 1 września 2011 r. przed geodetą uprawnionym T. C. Nie maję więc racji skarżący stwierdzając, że ugoda spisana przed geodetą jest nierozerwalnie związana z postepowaniem rozgraniczeniowym w takim sensie, że razem z uchyleniem postanowienia o umorzeniu postępowania wobec zawarcia ugody ta ugoda traci racje bytu lub traci racje bytu wobec cofnięcia wniosku o rozgraniczenie i z tego powodu umorzenie postępowania. Maja racje także organy administracyjne stwierdzając, że decyzje o umorzeniu postępowania nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty, a jedynie kończą bieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, są decyzjami "porządkującymi" postępowanie. W szczególności decyzje o umorzeniu postępowania nie rozstrzygają istoty przebiegu granic, lecz jedynie konkretne, wymienione w przepisach proceduralne powody uniemożliwiające zakończenie sprawy w postępowaniu administracyjnym, od których zaistnienia ustawodawca uzależnił możliwość umorzenia postępowania. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym zakresie stanowisko organów administracyjnych obu instancji, albowiem znajduje ono oparcie w ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie zarówno sądownictwa administracyjnego jak i sądownictwa powszechnego.

Z powyższego względu Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące tego, że organy administracyjne nie wyjaśniły, czy protokół graniczny został podpisany przez strony bez zastrzeżeń lub czy istnieje niezgodność pomiędzy przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego (granica pomiędzy działką nr (...) własności A. C. i M. C. a działką nr (...) własności skarżących) a faktycznie wyznaczoną granicą - wchodzą w materię przekraczająca ramy niniejszego postępowania. Jednocześnie Sąd zauważa, że skarżący w żaden sposób nie podważają stanowiska organów administracyjnych twierdzących, że dokonane zmiany danych do obowiązującej mapy ewidencyjnej na podstawie operatu technicznego z rozgraniczenia nieruchomości zaewidencjonowanego w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym 4 listopada 2011 r. pod numerem (...) oraz niewzruszonego przez Sąd Rejonowy (sygn. akt (...) i Sąd Okręgowy Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt (...)) aktu ugody spisanego na gruncie w obecności właścicieli działek nr (...) i (...) położonych w W, gmina Z przed geodetą uprawnionym T. C. w dniu 1 września 2011 r. doprowadziły do zgodności część kartograficzną z częścią opisową operatu ewidencyjnego i tym samym został zlikwidowany błąd na mapie ewidencyjnej, który tkwił od chwili uwłaszczenia przedmiotowych działek. Skarżący nie podważyli także tego, że stan prawny działek (...) i (...) ustanowiony na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych - zweryfikowany wyrokami Sądu Rejonowego (sygn. akt (...)) i Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy (sygn. akt (...)) - w pełnym zakresie został uwzględniony w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu W, gmina Z.

Skoro więc, zdaniem Sądu, aktualnie w rejestrze gruntów dla obrębu W, gmina Z w jednostce rejestrowej nr (...) wykazana jest działka ewidencyjna nr (...) o pow. 0,3116 ha objęta księgą wieczystą (...), a w jednostce rejestrowej nr 16 wykazana jest działka ewidencyjna nr (...) o pow. 2,4030 ha objęta księgą wieczystą (...), to dla działek objętych wnioskiem stan prawny ujawniony w księgach wieczystych jest zgodny z zarejestrowanym stanem prawnym dla tych działek w rejestrze gruntów dla obrębu W, gmina Z. Tak więc w powyższym zakresie także rację mają organy administracyjne.

Zdaniem Sądu, skarżący wskazując na naruszenie przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego - art. 24 ust. 2b i art. 31 ust. 4 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287) oraz § 36 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także wskazując na naruszenie przepisów postępowania - art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. art. 80 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. w żaden sposób naruszeń tych nie wykazali. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego stwierdzające, że w niniejszej sprawie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy, co powoduje ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak również uzasadnienie spełnia wymogi art. 107 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd nie dostrzegł naruszenia przez organy ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, ani przepisów postępowania, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem - na podstawie powołanych wyżej przepisów - skargi nie uwzględnił i orzekł w oparciu o art. 151 p.p.s.a. - jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.