Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2043455

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 17 maja 2016 r.
III SA/Kr 1475/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. D. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi D. W. na działanie Urzędu Wojewódzkiego w przedmiocie zarejestrowania jako osoby poszukującej pracy postanawia: oddalić wniosek.

Uzasadnienie faktyczne

Ustanowiony dla skarżącego adwokat (k. 22) wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w osobie mecenasa K. D. (k. 40) w piśmie datowanym na dzień 15 marca 2016 r. (wpływ 08.03.2016) r. zatytułowanym "OPINIA O BRAKU PODSTAW DO WNIESIENIA ZAŻALENIA" wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na swoją rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu za sporządzenie takiej opinii, uzasadniając dopuszczalność jej sporządzenia treścią art. 177 § 4 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:

Stosownie do treści art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

Zasady te od dnia 1 stycznia 2016 r. precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801). Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi konkretyzuje je umieszczony w rozdziale 4 przepis § 21.

Wśród czynności wymienionych w § 21 omawianego rozporządzenia nie ma czynności polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia. Przyznanie wynagrodzenie prawodawca przewidział jedynie za czynności podjęte w postępowaniu zażaleniowym (vide: § 21 ust. 2 pkt 2 lit. d).

Biorąc pod uwagę, że omawiane rozporządzenie zastąpiło identyczne rozwiązanie z uchylonego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 461) przyjąć należy, że jest to celowy zabieg prawodawcy o charakterze uściślającym. Przypomnieć bowiem należy, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważało zdecydowanie stanowisko, iż katalog czynności adwoakta/radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym, za które przysługuje wynagrodzenie ma charakter zamknięty. (vide: wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r. I OSK 112/10 LEX nr 741505; postanowienie NSA w z dnia 16 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 93/04, LEX 132243, z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt II OSK 854/09, z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1900/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisku temu wtóruje zresztą bieżąca praktyka orzecznicza uznając, że nie ma wystarczających podstaw normatywnych do przyznawania wynagrodzenia za sporządzane przez pełnomocników z urzędu opinie o braku podstaw do wniesienia zażalenia (por. przykł. postan. z 12.4.2016 sygn. II SA/Bk 795/15; postan. z 7.9.2015 sygn. II SA/Bk 663/12; postan. z 27.4.2016 sygn. II SA/Łd 93/16; postan. z 28.10.2015 i 24.09.2015 sygn. IV SA/Wa 2549/14; postan. z 27.4.2016 sygn. I SA/Gd 827/15; postan. z 27.4.2016 sygn. III SA/Łd 92/16).

Odnosząc się natomiast do podnoszonego przez adwokata argumentu jakoby dopuszczalność sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia zażalenia wynikała z treści art. 177 § 4 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zwrócenia uwagi wymaga, to co zdaje się umykać rzeczonemu z pola widzenia.

Mianowicie, że beneficjentem prawa pomocy nie są osoby dobrze sytuowane, wykonujące zaszczytne i prestiżowe zawodowy zaufania publicznego, lecz osoby ubogie którym ci pierwsi zostali przydani do pomocy. Innymi słowy redystrybucja grosza publicznego poprzez instytucję prawa pomocy nie polega na bezrefleksyjnym opłacaniu wyznaczonego adwokata lecz ocenie czy podjęte przez niego w konkretnych warunkach czynności zmierzały istotnie do poprawy sytuacji prawnej strony. Oczywiście, adwokat nie jest i nie powinien być ślepym wykonawcą udzielanych przez stronę zleceń. Z faktu jednak, że jako jej doradca prawny posiada możność samodzielnego uznania zasadności tego, czy istnieją przesłanki do złożenia takiego lub innego środka zaskarżenia nie wynika, że adwokat może samowładnie, niezależnie od strony dla której został ustanowiony przedsiębrać czynności, które pozostają w oczywistej sprzeczności z wcześniej podjętymi przez stronę działaniami i domagać się za to jeszcze od Skarbu Państwa wynagrodzenia (sic!). Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy.

Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że przedmiotowa "OPINIA O BRAKU PODSTAW DO WNIESIENIA ZAŻALENIA" została sporządzona przez wyznaczonego adwokata już po złożeniu przez skarżącego zażalenia (k. 30). Równocześnie z treści tego pisma nie wynika, by treść takiego stanowiska adwokata i tej opinii była ze stroną konsultowana. W takiej zaś sytuacji trudno wywodzić, iż wyznaczony adwokat faktycznie udzielił stronie pomocy prawnej, za którą obecnie domaga się wynagrodzenia ze środków budżetowych Skarbu Państwa.

Nadmienić również trzeba, że jeśli adwokat po dokonaniu fachowej oceny nie chciał popierać zażalenia strony i reprezentować swojego klienta bo uważał, że wniesione przez stronę zażalenie jest prawnie i faktycznie bezzasadne to adwokat powinien bez zbędnej zwłoki (vide: § 57 "Zbioru zasad etyki") zgodnie z przepisem art. 28 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze poinformować o tym zainteresowanego a także zwrócić się do organu, który go wyznaczył do tej roli o zwolnienie z funkcji. Tak więc i z tego punktu widzenia nie było żadnej potrzeby sporządzania przez adwokata jakiejkolwiek opinii.

Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.