III SA/Kr 1408/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2555716

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2018 r. III SA/Kr 1408/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Bożenna Blitek.

Sędziowie: WSA Halina Jakubiec (spr.), NSA Krystyna Kutzner.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 r., sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję (...) Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 31 sierpnia 2017 r. nr (...) w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 31 sierpnia 2017 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) 2017 r., znak: (...) nakazującą M. Ś. (dalej w skrócie skarżącemu) zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie G ul. N, Z na okres trzech miesięcy, licząc od dnia przeprowadzenia kontroli, tj. d dnia 13 lipca 2017 r. do dnia 13 października 2017 r.

Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano przepis art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.,: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwany dalej k.p.a.) w zw. z art. 27c ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.,: Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) oraz art. 44b i art. 44c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j,: Dz. U. z 2016 r. poz. 224).

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny:

W dniu 13 lipca 2017 r. została przeprowadzona przez pracowników Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przy udziale funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w sklepie "G" w Z przy ul. N kontrola w zakresie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów regulujących zakaz wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej środków zastępczych. Przed podjęciem czynności kontrolujący okazali legitymacje służbowe, poinformowali o zakresie kontroli oraz o prawach i obowiązkach kontrolowanego, a także wręczyli upoważnienie do kontroli nr (...). Odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z racji podjęcia uzasadnionego podejrzenia, że sprzedawane w kontrolowanym sklepie produkty mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Skarżący odmówił podpisania protokołu o nr (...), niemniej potwierdził odbiór protokołu własnoręcznym podpisem.

Wyniki kontroli stanowiły podstawę do wydania przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzji z dnia (...) 2017 r., znak: (...) nakazującej skarżącemu zaprzestania prowadzenia działalności w obiekcie G ul. N, Z na okres trzech miesięcy, licząc od dnia przeprowadzenia kontroli, tj. od dnia 13 lipca 2017 r. do dnia 13 października 2017 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ oparł się na ustaleniach z przeprowadzonej kontroli, wskazujących na to, że w obrocie znajdują się produkty w opakowaniach jednostkowych o nazwach:

- THT w ilości 7 szt. Saszetka srebrna, naklejki koloru czarno-żółto-pomarańczowego z jednej strony, czarno-białego z drugiej strony. Opis w języku angielskim, brak opisu w języku polskim. Producer: (...)". Nie zawiera oznaczenia gramatury,

- ASA w ilości 11 szt. Saszetka srebrna, naklejki: z jednej strony koloru czarno-czerwono-białego z drugiej strony czarno-białego. Producer: (...)". Nie zawiera oznaczenia gramatury. Opis: "Tylko dla osób pełnoletnich. Produkt nie do spożycia przez ludzi. W razie przypadkowego spożycia należy zasięgnąć porady lekarza. Pamiętaj (...)",

- SDA w ilości 55 szt. Produkt opisany w języku angielskim, brak opisu w języku polskim, Saszetka srebrna, naklejki z jednej strony: czarno-fioletowa, z drugiej strony czarno-biała. Producer: (...)". Nie zawiera oznaczenia gramatury,

- MC w ilości 62 szt. Produkt opisany w języku angielskim, brak opisu w języku polskim. Saszetka srebrna, naklejki z jednej strony: czarna z fioletowym, z drugiej strony czarno-biały. Producer: (...)". Nie zawiera oznaczenia gramatury,

- AB w ilości 6 szt. Produkt opisany w języku angielskim, brak opisu w języku polskim. Saszetka srebrna, naklejki z jednej strony: biało-zielona, z drugiej strony biało-zielona. Producer: (...)". Nie zawiera oznaczenia gramatury,

- S w ilości 11 szt. (cena za 1 szt. - brak informacji) Saszetka srebrna, naklejki z jednej strony brązowa, z drugiej strony srebrna. Produkt opisany w języku angielskim, brak opisu w języku polskim. Producer: (...)". Nie zawiera oznaczenia gramatury.

Zgodnie z protokołem poboru prób z dnia 13 lipca 2017 r. nr (...) dokonano zabezpieczenia 152 opakowań postanowieniem o zabezpieczeniu produktu z tego samego dnia o nr (...).

Uzasadnieniem zabezpieczenia były spostrzeżenia kontrolujących, że oferowane w sprzedaży ww. produkty posiadły znamiona środków zastępczych, za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania w szczególności składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu oraz brak opisu w języku polskim.

Organ wskazał, że w kontrolowanym punkcie w roku 2015 r. przeprowadzone zostały trzy kontrole, w 2016 cztery kontrole, a w 2017 była to już czwarta kontrola. W trakcie tych kontroli zabezpieczano produkty, które po przeprowadzonych badaniach chemiczno-toksykologicznych w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej okazały się być środkami zastępczymi. W związku z powyższym w stosunku do osób prowadzących działalność w punkcie przy ul. N w Z w latach 2015 i 2016 toczą się postępowania administracyjne.

Organ opisał następnie wygląd kontrolowanego pomieszczenia, wskazując, że w jego skład wchodzą: przedsionek, pokój, w którym usytuowane jest łóżko do spania, pomieszczenie gospodarcze, toaleta, łazienka i kuchnia.

Przed wejściem do obiektu funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji zatrzymali trzy osoby. Dwie z nich nie weszły do obiektu, a jedna z nich wychodziła z lokalu z zakupionym towarem. Dwie osoby zostały spisane i sporządzono na tę okoliczność adnotację służbową. Jedna z nich zakupiła dwa opakowania produktu MC za kwotę 60 zł (1 opakowanie 30 zł). Do protokołu dołączono 2 adnotacje służbowe.

W trakcie kontroli ustalono, że osobą wprowadzającą do obrotu środki zastępcze jest skarżący, który oświadczył, że jest jedynie osobą pilnującą i przyjechał do lokalu w dniu poprzedzającym kontrolę. Wyjaśnił przy tym, że znalazł ofertę pracy na portalu OLX lub Gumtree, swoje dane przekazał e-mailowo a odpowiedź uzyskał również e-mailem. Został poinformowany, że jest poszukiwana osoba do sklepu dla dorosłych. Poza tym skarżący odmawiał udzielenia odpowiedzi na temat przekazania kluczy, odbioru dostawy oraz ceny produktów.

Organ zwrócił uwagę, że skarżący kontrolowany był po raz trzeci i w stosunku do jego osoby były wydane decyzje: w dniu (...) 2017 r. (wycofujące z obrotu zabezpieczone produkty oraz nakazujące zamkniecie obiektu na okres 3 miesięcy od dnia kontroli) oraz dwie decyzje w dniu (...) 2017 r. (wycofujące z obrotu zabezpieczone produkty oraz nakazujące zamkniecie obiektu na okres 3 miesięcy od dnia kontroli). Pomimo powyższych decyzji, od których nie odwołał się, nadal prowadzi sprzedaż w kontrolowanym punkcie.

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) 2017 r., znak: (...) wycofał z obrotu oraz zatrzymał poprzez przejęcie i przechowanie zabezpieczone postanowieniem z tego samego dnia produkty, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, tj. na okres nieprzekraczający 18 miesięcy oraz wstrzymał wprowadzanie do obrotu ww. produktów, co do których zachodziło uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie.

Podstawą prawną ww. decyzji był przepis art. 44c ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Po wydaniu decyzji nakazującej skarżącemu zaprzestania prowadzenia działalności, przedstawiciele Inspektoratu Sanitarnego udali się na kontrolę sprawdzającą wykonanie tej decyzji, podczas której stwierdzono zerwanie kartki z napisem "Obiekt zamknięty przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego decyzją nr (...) z dnia (...) 2017 r. "oraz zerwanie plomb. W trakcie kontroli obiekt był zamknięty, w związku z czym nie udało się wejść do środka. Na tę okoliczność sporządzono adnotację służbową, znak: (...) z dnia 14 lipca 2017 r. oraz wystosowano do Komendy Powiatowej Policji zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia z art. 69 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeksu wykroczeń (t.j., Dz. U. z 2015 r. poz. 1094 z późn. zm.).

M. Ś. w odwołaniu od ww. decyzji nakazującej zaprzestania prowadzenia działalności podniósł zarzuty:

1. Naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu:

a)

art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. polegające na:

- dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że skarżący udostępniał osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne;

- zaniechaniu przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby), które faktycznie miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne;

- zaniechaniu jakiegokolwiek postępowania mającego na celu ustalenie osób (osoby) lub podmiotu, które faktycznie miałyby prowadzić działalność gospodarczą w kontrolowanym punkcie;

- zaniechaniu wyjaśnienia w sposób dostateczny, należyty i nie budzący żadnych wątpliwości, że ujawnione substancje mogą stanowić środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii,

- dowolnym i niepopartym jakimkolwiek dowodem ustaleniem, że produkty zabezpieczone podczas kontroli mogą stanowić środki zastępcze;

- całkowitym braku ustalenia ilości rzekomo wprowadzonych przez skarżącego do obrotu środków zastępczych;

b)

art. 107 § 3, 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie mają żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym w toku postępowania materiale dowodowym;

c)

art. 28 k.p.a. polegające na całkowitym pominięciu jako strony postępowania właściciela zabezpieczonych podczas kontroli substancji oraz skierowaniu nakazu zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej do osoby, która w danym punkcie nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej;

2. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest przepisu art. 44c ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na skierowaniu zakazu określonego we wskazanym przepisie w stosunku do osoby, która faktycznie nie udostępniła osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych, nie jest ich właścicielem i nie prowadzi w kontrolowany punkcie działalności gospodarczej.

Odwołujący wniósł w związku z treścią zarzutów o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu decyzji odwoławczej podniósł, że okoliczności przeprowadzonych przez organ I instancji czynności kontrolnych w sklepie "G" w Z przy ul. N wskazywały na uzasadnione podejrzenie, że sprzedawane w nim produkty są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii lub nową substancją psychoaktywną w rozumieniu art. 4 pkt 11a tej ustawy, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest zabronione. W związku z tym, że zaistniała sytuacja podejrzenia realnego, bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi, należało przeprowadzić szybką interwencję.

Odnosząc się do spornej kwestii przypisania skarżącemu cechy "wprowadzającego do obrotu", organ wskazał, że nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego dotyczącym jego roli w procederze, zwłaszcza w kontekście braku potwierdzenia, iż był zatrudniony przez spółkę wynajmującą w tym czasie kontrolowany lokal lub jakąkolwiek inną oraz brakiem wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

W ocenie organu odwoławczego skarżący był wprowadzającym do obrotu środki zastępcze oraz prowadził w dniu kontroli niezarejestrowaną działalność w sklepie "G" w Z przy ul. N. Wskazano przy tym, że sam brak wpisu do CEDiG nie przesądza o fakcie prowadzenia lub nie prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2014 r. I CSK 364/13). Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Odwołano się w tym względzie do odpowiedzialności zapisanej w ustawie z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń, która w art. 601 § 1 i 2 stanowi, że kto wykonuje działalność gospodarczą bez wymaganego zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej, wpisu do rejestru działalności regulowanej lub bez wymaganej koncesji albo zezwolenia, podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. Tej samej karze podlega, kto nie dopełnia obowiązku zgłaszania do ewidencji działalności gospodarczej zmian danych objętych wpisem.

Uzasadniając podstawy prawne wydania kontrolowanej decyzji, organ wskazał, że stanowi ona obok zabezpieczenia produktu prawną konsekwencję decyzji opartej na przepisie art. 44c ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przepis art. 44c ust. 1 tej ustawy przewiduje obligatoryjne nakazanie zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Uzasadnione podejrzenie, że produkty wymienione w decyzji stwarzają zagrożenie dla życia wynika z ustaleń kontroli wskazujących, że w kontrolowanym sklepie sprzedawane są produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi. Przemawiała za tym forma handlowa tych produktów, w szczególności brak prawidłowego oznakowania składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu. Napisy były tylko i wyłącznie w języku angielskim. Dodatkowo organ podkreślił, że zatrzymane podczas kontroli produkty tj.: Tht, Asa, Sda, Mc, Ab, S były już zabezpieczane przez organy państwowych inspekcji sanitarnych i poddawane badaniom toksykologicznym, w wyniku których w ich składzie stwierdzano obecność środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Produkty, których dotyczy omawiany przepis, nie muszą posiadać faktycznie przymiotu "stwarzające zagrożenie życia lub zdrowia", a tylko w momencie wydawania decyzji wzbudzać podejrzenie (uzasadnione), że taki przymiot (cechę) posiadają.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ podniósł, że definicja wprowadzającego do obrotu (art. 4 ust. 34 w zw. z art. 52a ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) obejmuje każdą postać udostępniania środków zastępczych innej osobie, niezależnie od tego, czy odbiorcą tych środków jest ich konsumentem czy też wyłącznie pośrednikiem w drodze do konsumenta, niezależnie również od tego, czy chodzi o pierwotne udostępnianie produktu innym osobom, czy też o następcze (wtórne) jego udostępnianie. Orzecznictwo sądowe, do którego organ się odwołał wskazuje, że wprowadzanie do obrotu oznacza każde ich udostępnienie odpłatnie lub nieodpłatnie osobom trzecim zarówno niebędącym jak i będącym ich konsumentami tj. nabywającymi je w celu własnego spożycia. Odpowiedzialności administracyjnej podlega obiektywnie każdy, kto wprowadza do obrotu środki zastępcze, zatem każdy podmiot prawa, który nie stosuje się do obowiązków wynikających z art. 44b ww. ustawy.

Wprowadzanie przez skarżącego do obrotu środków zastępczych znalazło potwierdzenie w zebranych dowodach.

Skarżący sprzedawał "dopalacze" i z takim zamiarem przyjechał do Z. Zachowanie skarżącego wypełnia dyspozycję "udostępnienia osobom trzecim, odpłatnie środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych". Skarżący jest osobą odpowiedzialną za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych, zwłaszcza, że nie wskazał podmiotu ani żadnego dokumentu na okoliczność zatrudnienia. Poza wątpliwościami pozostaje okoliczność, że skarżący nie tylko wyłącznie był obecny w kontrolowanym, punkcie sprzedaży, ale osobiście sprzedawał, co oznacza, że osobiście wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek, wobec powzięto w toku postępowania uzasadnione podejrzenie, że zawierała w swoim składzie środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zwane potocznie "dopalaczami". Za lekceważący stosunek do organów państwowych, organ uznał zachowanie skarżącego, który twierdząc, że nie sprzedawał w swoim imieniu ww. środków, nie potrafił wskazać w czyim imieniu dokonywana była ta sprzedaż.

Nie bez znaczenia uznano fakt, że fakt, że wobec skarżącego toczą się aktualnie jeszcze dwa postępowania administracyjne w związku z łamaniem zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ uznał w konsekwencji za niezasadny zarzut dotyczący błędnego określenia strony decyzji, gdyż to właśnie skarżący jest osobą wprowadzającą do obrotu na terytorium RP produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że stanowią środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne.

Kwestionowana decyzja posiada wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc się do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, organ wskazał, że brak nadania rygoru oznaczałby, że skarżący mógłby kontynuować działalność w lokalu, w którym wprowadzano do obrotu środki, co do których istniało uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi, co byłoby niepożądane dla ochrony zdrowia ludzkiego. Zagrożenie dla zdrowia stwarzane przez środki zastępcze jest bowiem zjawiskiem powszechnie znanym, mającym potwierdzenie w szeroko podawanych do publicznej wiadomości przypadkach zatruć po zażyciu produktów stanowiących środki zastępcze.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. decyzję M. Ś. powtórzył zarzuty odwołania, wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji.

W treści skargi M. Ś. skupił się na wadliwym w jego ocenie wniosku organu, że był on osobą wprowadzającą stwierdzone w trakcie kontroli produkty do obrotu a w związku z tym ponosi odpowiedzialność administracyjnoprawną. Uznał, że wniosek organu został poprzedzony niewystarczającymi ustaleniami faktycznymi, w szczególności organ zaniechał ustalenia osoby bądź osób, które faktycznie miałyby nabywać od skarżącego środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne, zastosował całkowicie dowolne, nieuprawnione domniemanie, polegające na przyjęciu, że sam fakt, iż w kontrolowanym lokalu znajdował się skarżący oraz ww. substancje jest wystarczający do przyjęcia, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze lub nowe substancje psychoaktywne a ponadto organ zaniechał ustalenia, czy zabezpieczone produkty mogą stanowić realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że wymienione w decyzji sztuki szkodliwych substancji nie zostały wprowadzone do obrotu, skoro ujawnili je inspektorzy i zabezpieczyli na potrzeby postępowania. Organ, zdaniem skarżącego, błędnie uznał, że dowód z opinii toksykologicznej potwierdza, że zabezpieczone w lokalu substancje stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia. Z opinii tej wynika jedynie, że substancje te mogą stanowić zagrożenie dla życia lub zdrowia, a autorzy opinii nie sprecyzowali, w jakich okolicznościach takie zagrożenie może się zaktualizować i jakie są warunki jego powstania.

Powzięcie przez organ uzasadnionego podejrzenia o szkodliwości substancji musi się mieścić w granicach przepisów regulujących postepowanie dowodowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Materialnoprawne podstawy zaskarżonej decyzji znajdują się w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (t.j., Dz. U. z 2017 r. poz. 783 z późn. zm.), która w przepisie art. 44b statuuje zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych. W art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii środek zastępczy został zdefiniowany jako substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierająca taką substancję, używane zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawy przepisów odrębnych; do środków zastępczych nie stosuje się przepisów o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 4 pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wprowadzeniem do obrotu jest udostępnianie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. W przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, zgodnie z art. 44c ust. 3 tej ustawy, właściwy państwowy inspektor sanitarny:

1)

dokonuje zabezpieczenia produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną;

2)

nakazuje zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tego produktu do obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Przepis art. 44c ust. 1 stanowi z kolei, że w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi uzasadnione podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, wstrzymanie wytwarzania tego produktu lub wycofanie go z obrotu, na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja jest prawną konsekwencją decyzji wydanej na podstawie art. 44c ust. 1.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w stosunku do skarżącego tego rodzaju decyzja zapadła. Jest nią decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) 2017 r., znak: (...) nakazująca skarżącemu wycofanie z obrotu z punktu sprzedaży o nazwie G ul. N, Z produktów o nazwie: THT, AA, SDA, MC, AB i S - na czas niezbędny do przeprowadzenia badań mających na celu ustalenie, czy jest on środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną, nie dłużej niż na 18 miesięcy. Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 31 sierpnia 2017 r. nr (...) utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Decyzja odwoławcza została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który w dniu 4 września 2018 r. wydał wyrok oddalający skargę (sprawa o sygn. akt III SA/Kr 1410/17).

Na podstawie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii organowi administracyjnemu nie pozostawia się wyboru w kwestii decydowania o nakazie zaprzestania prowadzenia działalności na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące w przypadku wydania decyzji o nakazie wstrzymania wytwarzania tego produktu lub wycofania go z obrotu. Z drugiej strony rzecz ujmując, przesłanką wydania decyzji w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności jest uprzednie wydanie decyzji w przedmiocie wstrzymania wytwarzania tego produktu lub wycofania go z obrotu.

W ocenie Sądu zarzuty skargi w niniejszej sprawie dotyczą tak naprawdę okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu z punktu sprzedaży o nazwie "G" w Z przy ul. N wyżej opisanych produktów.

Sąd, rozpoznając sprawę o sygn. akt III SA/Kr 1410/18 odniósł się do tych zarzutów. Stanowisko swe Sąd podtrzymuje w niniejszej sprawie.

W szczególności należy przyjąć, że orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i wywiodły właściwe na ich podstawie wnioski.

Skarżący nie tylko był obecny w kontrolowanym punkcie sprzedaży, ale także oferował, czyli wprowadzał do obrotu odpłatnie, osobom trzecim produkty w postaci saszetek zawierających środki o niewiadomym składzie, pochodzeniu i przeznaczeniu, zwane powszechnie "dopalaczami".

Słusznie przyjęto za gołosłowne twierdzenia skarżącego, że jedynie pilnował lokalu, skoro w sposób wybiórczy przekazał kontrolującym informacje na temat tego, w czyim imieniu działał. Odmówił podania danych osoby, która udostępniła mu klucze do lokalu oraz danych podmiotu, który go zatrudnił. Należy przez to wysnuć dalej idący wniosek, że twierdzenia takie są nie tylko pozbawione zwykłego zdrowego rozsądku, ale wskazują na lekceważący stosunek skarżącego do organów państwowych, w tym organów kontroli. Skarżący nie odpowiadał na stawiane mu w trakcie kontroli pytania twierdząc, że nie wie, kto jest najemcą lokalu oraz kto go zatrudnił. Trafnie przyjęły organy, że skarżący wprowadzał ujawnione produkty do obrotu, gdyż nie było nikogo innego, kto mógłby dokonać ich sprzedaży. Lokal był dostępny dla potencjalnych kupujących w godzinach wskazanych na informacji znajdującej się na drzwiach.

Należy przy tym zaznaczyć, że nie ma żadnego znaczenia okoliczność, czy skarżący prowadził jakąkolwiek działalność gospodarczą. Stroną niniejszego postępowania jest bowiem podmiot wprowadzający do obrotu środki zastępcze, niekoniecznie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzja, jaka została wydana w sprawie niniejszej, może być skierowana do każdej osoby lub podmiotu, który prowadzi w pomieszczeniu jakąkolwiek działalność, w wyniku której udostępnia, a zatem stwarza, nawet niejako "przy okazji", możliwość nabywania w szczególności środków zastępczych przez inne osoby (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 czerwca 2016 r., II SA/Lu 276/16, CBOSA).

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii definiując "wprowadzanie do obrotu" nie ogranicza tego pojęcia wyłącznie do osoby bądź podmiotu, który fizycznie wręcza dany środek innej osobie. Ustawa mówi o udostępnianiu takich środków osobom trzecim, co jest pojęciem szerszym niż dawanie, wręczanie, przekazywanie; "udostępnianie". To "pozostawanie do dyspozycji" nie musi się wiązać z żadną aktywnością, ale może polegać na przyzwoleniu lub biernej postawie.

Przepis art. 44c ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posługuje się ogólnym pojęciem działalności, nie ograniczając jej do działalności gospodarczej.

Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że adresatem takiej decyzji nie musi być wyłącznie przedsiębiorca, ale każdy, kto prowadzi jakąkolwiek działalność w pomieszczeniach, w których środki takie są wytwarzane albo wprowadzane do obrotu, jeżeli działalność ta mogłaby w najmniejszym nawet stopniu ograniczać lub utrudniać usunięcie stanu zagrożenia wywołanego przez "dopalacze" znajdujące się w tym pomieszczeniu.

Z powyższych przyczyn nie jest zasadny zarzut, iż organy nie ustaliły w sposób prawidłowy strony postępowania i adresowały decyzję do osoby, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący trafnie został uznany za osobę wprowadzającą wyżej opisane produkty do obrotu, a skoro tak, jest on stroną niniejszego postępowania.

W okolicznościach niniejszej sprawy powzięte podejrzenie, że w punkcie sprzedaży o nazwie "G" w Z, przy ul. N wprowadza się do obrotu środki zastępcze, było podstawą do wszczęcia czynności państwowej inspekcji sanitarnej - tzw. kontroli interwencyjnej - na podstawie art. 1, art. 4 ust. 1 pkt 9a, art. 25 ust. 1 i art. 37 ust. 22 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1261, z późn. zm.).

Zachodziły zatem w sprawie warunki do zastosowania materialnoprawnej podstawy z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii do wydania decyzji nakazującej wycofanie z obrotu opisanych decyzją produktów na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy.

Jak już była mowa wyżej, powyższa decyzja była przedmiotem oceny Sądu pod kątem legalności w postępowaniu toczącym się pod sygn. III SA/Kr 1410/18.

Wprowadzony art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych, z uwagi na cechy tych substancji i produktów, określone w art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii implicite (domyślnie) zawiera ustalenie, że środki te stwarzają zagrożenie dla zdrowa i życia ludzi. Z tych względów do postępowań w przedmiocie podejrzenia, że takie środki są wytwarzane lub wprowadzane do obrotu, ma zastosowanie przepis art. 10 § 2 k.p.a. zezwalający - z uwagi na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego - na odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań.

Sąd podziela stanowisko organów obu instancji wskazujących, że przesłanką do zastosowania dyspozycji wynikającej z art. 44c ust. 1 tej ustawy jest "uzasadnione podejrzenie" (a nie wyłącznie "pewność"), że produkty wymienione w decyzji stwarzają zagrożenie dla życia.

Sąd stwierdza, że rację mają organy przyjmując, że za takim uzasadnionym podejrzeniem przemawiała forma handlowa tych produktów (opisana w cytowanym na wstępie protokole kontroli), brak prawidłowego oznakowania produktu - brak składu, oznaczenia, gramatury produktu, a także opisy w języku angielskim.

Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w sposób wystarczający wynika okoliczność, która uzasadniała podejrzenie, że w kontrolowanym punkcie wprowadza się do obrotu produkty, które mogą mieć charakter środków zastępczych.

Należy także podkreślić, że kontrola dokonana w dniu 13 lipca 2017 r. była 11 kontrolą w ciągu trzech lat. W trakcie poprzednich kontroli zabezpieczono produkty o nazwach odpowiadających produktom zabezpieczonym w wyniku kontroli w dniu 13 lipca 2017 r. Badania przeprowadzone w Pracowni Toksykologii Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej potwierdziły, że produkty te są środkami zastępczymi lub nowymi substancjami psychoaktywnymi.

Powyższe sprawia, że istnieje wysoce uzasadnione podejrzenie, że produkty wymienione w zaskarżonej decyzji również mają taki charakter i tym samym stwarzają zagrożenie dla życia.

Wobec tego Sąd uznał za bezpodstawne zarzuty skargi naruszenia wskazanych w niej przepisów.

Skoro zatem istniała podstawa do wydania decyzji w oparciu o art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to jest decyzji w przedmiocie wycofania z obrotu z punktu sprzedaży określonych w decyzji produktów, to istniała także podstawa do wydania decyzji w oparciu o art. 44c ust. 3 pkt 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, to jest decyzji w przedmiocie zaprzestania prowadzenia działalności w pomieszczeniach lub obiektach służących wytwarzaniu lub wprowadzeniu tych produktów do obrotu, na czas niezbędny do usunięcia zagrożenia, nie dłuższy niż 3 miesiące.

Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.