Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1531815

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 20 maja 2014 r.
III SA/Kr 1329/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.).

Sędziowie WSA: Hanna Knysiak-Molczyk Janusz Bociąga.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 września 2013 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej

I.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji,

II.

orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 września 2013 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia (...) 2013 r. Nr (...) ustalającą skarżącemu P. S. opłatę za pobyt dzieci K. S. i K. S. w rodzinnej pieczy zastępczej za okres:

od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w łącznej wysokości 3.960,00 zł, płatne w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna od dnia 1 lipca 2013 r., nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2013 r., w wysokości 1.320,00 zł za każdy miesiąc, płatne do dnia 30-go każdego miesiąca począwszy od miesiąca lipca 2013 r.

Jako podstawa prawna decyzji wskazane zostały przepisy: art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.), art. 193 ust. 1 i art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135), § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 671), § 4 uchwały nr (...) Rady Powiatu z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej (Dziennik Urzędowy Województwa (...) z 2012 r., poz. 1568) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 dalej k.p.a.).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego (...) Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia (...) 2008 r., sygn. akt (...) małoletni K. S. został umieszczony w rodzinie zastępczej spokrewnionej - u Z. S. i J. S., następnie postanowieniem Sądu Rejonowego (...) Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia (...) 2010 r., sygn. akt (...), w tej samej rodzinie zastępczej została umieszczona małoletnia K. S.

Decyzjami z dnia (...) 2012 r. nr (...) i (...) Starosta K. przyznał Z. S. i J. S. świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania K. S. i K. S. w wysokości 660, 00 zł miesięcznie na każde dziecko.

Pismem z dnia 25 marca 2013 r. Wójt Gminy L. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłat za pobyt dzieci: K. S. i K. S. w rodzinnej pieczy zastępczej. Jednocześnie organ ten decyzją administracyjną odstąpił od ustalenia opłaty wobec matki dzieci (stwierdzenie organu - brak decyzji takiej w aktach).

W dniu 25 czerwca 2013 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Wyjaśnił, że jego sytuacja materialna jest trudna. Stałe miesięczne wydatki (alimenty, opłaty za gaz, telefon, telewizję, koszty dojazdów do pracy, leki) wynoszą kwotę 1.350,00 zł. Z pozostałej części kupuje m.in. żywność i odzież. Zaznaczył, iż obarczenie go dodatkowymi opłatami uniemożliwi egzystencję.

Wójt Gminy L. wydał w dniu (...) 2013 r. Nr (...) decyzję ustalającą skarżącemu P. S. opłatę za pobyt dzieci K. S. i K. S. w rodzinnej pieczy zastępczej za okres:

od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 czerwca 2013 r. w łącznej wysokości 3.960,00 zł, płatne w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, od dnia 1 lipca 2013 r., nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2013 r., w wysokości 1.320,00 zł za każdy miesiąc, płatne do dnia 30-go każdego miesiąca począwszy od miesiąca lipca 2013 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ zauważył, iż za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą opłaty solidarnie, niemniej decyzją administracyjną organ I instancji odstąpił od ustalenia opłaty w stosunku do matki dzieci. W ocenie organu, P. S. nie spełnia warunków do odstąpienia od ustalenia opłat za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej. Jak ustalił, prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe. Pracuje zawodowo. W miesiącu maju 2013 r. osiągnął wynagrodzenie w wysokości 2.177,00 zł. Ponadto jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 1, 5104 ha przeliczeniowego, co daje mu miesięczny dochód w wysokości 377,60 zł. Ze swoich dochodów P. S. przekazuje alimenty na córkę - K. S. w wysokości 500, 00 zł miesięcznie, a także kwotę 100, 00 zł alimentów na dzieci - K. S. i K. S. przebywające w rodzinie zastępczej. Dochód P. S., pomniejszony o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób, wynosi zatem według ustaleń organu 1.954,60 zł i przekracza 250% kryterium dochodowego pozwalającego na odstąpienie od naliczania opłat za pobyt w rodzinie zastępczej.

Odwołując się od ww. decyzji, P. S. zakwestionował sposób obliczenia jego miesięcznego dochodu. Zaakcentował, że otrzymuje pensję zasadniczą w kwocie 1.600,00 zł, a resztę stanowi premia uznaniowa. Podniósł, że naliczenie opłaty w oparciu o dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku nie daje możliwości obiektywnego przedstawienia jego sytuacji materialnej. Dodał, że gospodarstwo rolne w rzeczywistości użytkują jego rodzice, to znaczy rodzina zastępcza dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało po rozpoznaniu odwołania opisaną na wstępie decyzję, wyjaśniając na wstępie kwestie prawne, dotyczące zasad ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej przez jego rodziców wprowadzone art. 193 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 135), który stanowi materialnoprawną podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie. W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka wysokość tych opłat jest równa wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 ustawy (art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej). W świetle art. 194 ust. 1 ww. ustawy, opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym. Rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 2 ww. ustawy). Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3 ww. ustawy). Rada Powiatu uchwałą nr (...) z dnia 28 marca 2012 r. określiła szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej lub instytucjonalnej pieczy zastępczej (Dziennik Urzędowy Województwa (...) z 2012 r., poz. 1568).

Odnosząc tę regulację prawną do sprawy organ wskazał, że P. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W miesiącu maju 2013 r. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 2.177,00 zł (netto). Ponadto jest właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 1,5104 ha przeliczeniowego. Roczny dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego, obliczony przy uwzględnieniu obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 września 2012 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 671), wynosi 4.097,72 zł (1,5104 x 2.713). Wyjaśnił organ, że kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, ustalone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 182 z późn. zm.; dalej "u.p.s.") w związku z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), wynosi 542, 00 zł. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 u.p.s.).

Organ odwoławczy ocenił stanowisko organu I instancji w zakresie sposobu ustalenia wysokości dochodów skarżącego jako właściwe. Wskazał, że zacytowany powyżej przepis wyraźnie wskazuje, iż organ zobligowany jest do obliczenia dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a nie z dłuższego przedziału czasowego. Prawidłowo zostały zsumowane wszystkie uzyskiwane przez P. S. składniki wynagrodzenia, takie jak premie uznaniowe, czy też wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Organ odwoławczy podkreślił, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania i wskazał, że dochód skarżącego został pomniejszony o kwotę miesięcznych alimentów świadczonych na rzecz dzieci (500, 00 zł na rzecz K. S., 50 zł na rzecz K. S. i 50 zł na rzecz K. S.).

Następnie wyjaśnił, że decyzja o odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet przy spełnieniu przez rodzica (rodziców) przesłanek uprawniających do ubiegania się o uzyskanie zmniejszenia odpłatności lub jej zniesienia, nie powstaje po stronie organu obowiązek uwzględnienia zgłoszonego w tym przedmiocie żądania. Odniósł się do § 4 uchwały nr (...) Rady Powiatu z dnia 28 marca 2012 r., i wskazał, że odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej następuje na wniosek lub z urzędu na czas określony w decyzji, nie dłużej jednak niż na okres 12 miesięcy (ust. 1). Odstąpienie może nastąpić, gdy dochód osób lub dochód na osobę w rodzinie, osób zobowiązanych do ponoszenia opłat nie przekracza 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej (ust. 2). Przepis § 4 ust. 3 ww. uchwały statuuje, że poza okolicznością, o której mowa w ust. 2 można odstąpić całkowicie od obowiązku ponoszenia opłaty przez osoby zobowiązane, u których w rodzinie występuje jedna z następujących okoliczności:

1)

długotrwała choroba udokumentowana zaświadczeniem lekarskim, przebywanie w rodzinie co najmniej jednej osoby przewlekle chorej, a wydatki ponoszone na leczenie, powodują znaczny wzrost kosztów utrzymania,

1)

orzeczona niepełnosprawność osoby zobowiązanej, jeżeli osoba zobowiązana ponosi opłatę za pobyt innych członków rodziny w placówce opiekuńczo-wychowawczej, domu pomocy społecznej, ośrodku wsparcia, rodzinie zastępczej, placówce leczniczo-rehabilitacyjnej lub innej placówce, pobyt osoby zobowiązanej w domu pomocy społecznej lub innych placówkach pomocy społecznej, pobyt osoby zobowiązanej w areszcie śledczym lub zakładzie karnym, jeżeli nie podejmuje ona pracy na terenie zakładu oraz nie posiada dochodu,

2)

samotne wychowywanie dziecka przez osobę zobowiązaną,

3)

korzystanie ze świadczeń pieniężnych pomocy społecznej,

4)

bezdomność osoby zobowiązanej,

10)

straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub zdarzeń losowych,

11)

choroba psychiczna osoby zobowiązanej,

12)

osoba zobowiązana uiszcza dobrowolnie lub na podstawie orzeczenia sądu alimenty na rzecz dziecka lub osoby pełnoletniej przebywającej w rodzinie zastępczej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej,

10)

wystąpią inne ważne przyczyny uzasadniające odstąpienie.

Organ wskazał, że w realiach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki wymienione w § 4 ust. 3 pkt 1-11 ww. uchwały. Dochód P. S. przekracza 250% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej. Organ ocenił ponadto, że przekazywanie przez skarżącego na dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej kwoty 100,00 zł miesięcznie tytułem alimentów nie może zwalniać go z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, ani też nie występują w sprawie inne ważne przyczyny przemawiające za odstąpieniem od naliczenia przedmiotowej opłaty.

Organ odniósł się do przedłożonych przez skarżącego miesięcznych kosztów utrzymania (1.350,00 zł), częściowo udokumentowanych fakturami, zaznaczając, że są znaczne, jednakże nie uzasadniają zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów pobytu dzieci w rodzinie zastępczej.Nadto organ podkreślił, że rodzic nie może domagać się przeniesienia z niego całości ciężaru utrzymania własnych dzieci na jednostkę samorządu terytorialnego, albowiem ustanowiony obowiązek ponoszenia kosztów pobytu dziecka w rodzinie zastępczej jest pochodną wynikającego z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 788) obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci.

Na koniec organ zaznaczył, że rozstrzygnięcie niniejsze nie stoi na przeszkodzie, aby skarżący złożył wniosek o umorzenie w całości lub w części albo o odroczenie terminu płatności, albo o rozłożenie na raty ustalonej opłaty za pobyt dzieci w rodzinnej pieczy zastępczej.

W skardze na ww decyzje wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. zarzucił organowi rozpatrzenie jego sprawy bez uwzględnienia szczególnych indywidualnych okoliczności. Zakwestionował sposób ustalenia jego dochodu, podnosząc okoliczność, że pismem z dnia 25 marca 2013 r. poinformowano go o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłat za pobyt dzieci w rodzinie zastępczej. W tej samej korespondencji przesłano mu wezwanie o dostarczenie dokumentów potwierdzających sytuację materialną i zdrowotną z terminem 14 dni, a jednocześnie zaznaczono, że niedostarczenie tych dokumentów poskutkuje nałożeniem na niego opłaty w pełnej wysokości. Następnie decyzją z dnia (...) 2013 r. nałożono na niego opłatę za pobyt dzieci za okres rozpoczynający się już w dniu 1 kwietnia 2013 r., ustalając dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o odstąpienie od ustalenia opłaty. Skarżący podniósł w szczególności wątpliwości dotyczące tego, na jakiej podstawie ustalano dochód z miesiąca maja 2013 r. a nie z miesiąca marca 2013 r. i na jakiej podstawie datę wszczęcia postępowania w sprawie ustalania opłaty powiązano z jego wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty. Zaznaczył, że ma to istotne znaczenie, gdyż jego zarobki kształtują się różnie w zależności od pory roku. Podniósł, ze działanie organu nastąpiło ze szkodą dla niego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, wyrażone w motywach zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

|Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

|Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.),|

|sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta |

|sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. |

|Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje |

|przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich |

|postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134|

| § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze |

|zm. dalej p.p.s.a.). |

|Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana została w oparciu o art. 193 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i 6, natomiast |

|poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 194 ustawy z dnia 9 |

|czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 135), zwanej dalej "ustawą o wspieraniu |

|rodziny". Zgodnie z art. 193 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą |

|solidarnie miesięczną opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81. Jak z |

|powyższego wynika wysokość tej opłaty nie jest ustalana w sposób dowolny przez organ, lecz w konkretnym przypadku wyliczana w oparciu o|

|wskazane powyżej przepisy. |

|Choć na rodzicach dziecka przebywającego w rodzinie zastępczej ciąży obowiązek ponoszenia z tego tytułu opłat, do wysokości miesięcznej|

|pomocy pieniężnej na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w tej rodzinie, to wskazany obowiązek nie musi być |

|egzekwowany od obojga rodziców, zwłaszcza w sytuacji, gdy jedno z rodziców pozostaje bez pracy i nie posiada żadnych dochodów, lub |

|posiada dochody bardzo niewielkie. W przypadkach określonych w uchwale Nr (...) Rady Powiatu z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie |

|określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na |

|raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj.(....). z 2012 r. poz. 1568) organom |

|administracji przysługuje uprawnienie, a nie obowiązek podjęcia oczekiwanej przez skarżącego decyzji. Z tego zaś wynika, że skutek w |

|postaci wydania decyzji o zwolnieniu, nawet jeśli zostaną spełnione określone przepisami przesłanki uprawniające do takiego zwolnienia,|

|zależy od uznania organu. Jak każda decyzja uznaniowa, również taka decyzja winna być szczególnie wnikliwie uzasadniona. |

|Należy na wstępie zauważyć, że postepowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się, zgodnie z zawiadomieniem o jego|

|wszczęciu z dnia 25 marca 2012 r. w sprawie w sprawie o ustalenie opłat za pobyt dzieci K. i K. S. w pieczy rodziny zastępczej. |

|Natomiast wniosek o odstąpienie od ustalenia tej opłaty złożony został w dacie 25 czerwca 2012 r. i powinien zostać rozpatrzony jako |

|wniosek o umorzenie.Natomiast organy ustalając opłatę, objęły jednym postępowaniem, także wniosek skarżącego o umorzenie. |

|Po drugie, organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu odpłatności z datą wsteczną, podczas gdy decyzja ta ma charakter konstytutywny i|

|jako taka może działać jedynie od momentu jej wydania. |

|Podniesiony w skardze zarzut w tym zakresie sąd uznał za zasadny. |

|Przypomnieć należy, że decyzja deklaratoryjna nie tworzy prawa, ale potwierdza istniejący stan prawny. Decyzja konstytutywna tworzy |

|prawo lub nakłada na stronę obowiązek, a jej "skutek prawny powstaje zatem z chwilą doręczenia lub ogłoszenia tego aktu, a więc ex |

|nunc" (G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010). Skutek prawny decyzji |

|konstytutywnej następuje zatem z chwilą jej wejścia do obrotu prawnego. |

|W doktrynie i judykaturze dominuje pogląd, że kwestia, jaki skutek ex tunc, czyex nunc ma określone orzeczenie, związana jest nie z |

|samym podziałem orzeczeń na konstytutywne oraz deklaratoryjne, ale zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu |

|faktycznego konkretnej sprawy (M. Kamiński, Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a|

|zagadnienie ich skuteczności temporalnej, PPP nr 5 z 2008 r. str.47 i nast. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. |

|III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222). Każdy akt stosowania prawa odnosi się do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki|

|prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Należy więc uznać, iż akt konstytutywny, kreujący określone |

|prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków |

|prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną (wyroki NSA z |

|dnia 28 października 2009 r. sygn. II GSK 153/09 i A. Mączyński, Skuteczność orzeczeń w postępowaniu cywilnym, Kraków 1974, s.151). Nie|

|można jednak wykluczyć, że decyzje konstytutywne mogą mieć skutek wsteczny. Dotyczyć to może przede wszystkim sytuacji, w których |

|zastosowanie takiego skutku odbędzie się z korzyścią dla zainteresowanego (wyrok NSA I OSK 168/08,I OSK 655/11). Sytuacja taka jednak |

|nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie, w której na skarżącego nałożono obowiązek ponoszenia opłaty w określonej wysokości z mocą |

|wsteczną. Organ I instancji wydając decyję (...) 2013 r. ustalił kwotę odpłatności obowiązującą skarżącego od 1 kwietnia 2013 r. |

|W ocenie sądu, taka sytuacja nie jest prawidłowa, dlaczego bowiem opieszałość organów ma narażać rodzica na konieczność regulowania |

|zaległości, które już na dzień wydania decyzji wynosiły 3 960 złotych. Jakkolwiek obowiązek ponoszenia opłat solidarnie przez rodziców|

|wynika wprost z ustawy, realizacja tego obowiązku poprzez wydanie decyzji ustalającej dla każdego rodzica wysokość opłatności, a także |

|decyzji w przedmiocie ewentualnego odstąpienia przez organ od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, winna odbywać się |

|z poszanowaniem zasad obowiązujących w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Dodać należy, że|

|żaden z przepisów ustawy o wspieraniu rodziny nie wskazuje, iż organ może wydać decyzję o ustaleniu wysokości opłaty z mocą wsteczną. |

|Na koniec należy dodać, że w aktach brak jest decyzji wydanej w stosunku do matki dzieci, dlatego też nie wiadomo czy zaistniały |

|podstawy, do obciążenia tylko jednego z rodziców. |

|Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy winien uwzględnić przedstawioną powyżej ocenę sądu. |

|W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami |

|administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 152. |

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.