Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1531804

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie
z dnia 22 maja 2014 r.
III SA/Kr 119/14

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz.

Sędziowie: NSA Krystyna Kutzner (spr.), WSA Dorota Dąbek.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 grudnia 2013 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala.

Uzasadnienie faktyczne

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013.267);

- art. 2, art. 3, art. 8, art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2013.182) - decyzją z dnia 9 grudnia 2013 r. nr (...) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) 2013 r., znak (...) odmawiającą skarżącej J. K. przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie opłat energetycznych, zakup żywności, spłaty kredytów i chwilówek, oraz wykonanie małego remontu mieszkania.

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż skarżąca przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, natomiast analiza okoliczności faktycznych, w ocenie organu prowadzi do wniosku, iż udzielenie po raz kolejny specjalnego zasiłku celowego w trybie art. 41 ustawy o pomocy społecznej jest bezzasadne. W toku prowadzonego postępowania ustalono, iż skarżącej pomaga finansowo siostra B. K., która m.in. opłaca czynsz za mieszkanie i rachunki za gaz, a nadto kupuje skarżącej żywność.

Organ I instancji podniósł, iż decyzją z dnia (...) 2013 r. znak: (...) przyznano skarżącej specjalny zasiłek celowy w wysokości 200,00 zł, który został jej wypłacony w dniu 4 listopada 2013 r., a już w dniu 6 listopada 2013 r. skarżąca po raz kolejny zwróciła się o przyznanie zasiłku celowego. W ocenie organu I instancji skarżąca uczyniła sobie z pomocy społecznej stałe źródło dochodu.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej podniósł, że w wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżącą prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą chorą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności i pozostaje w stałym leczeniu., Dochód skarżącej wynosi 1.154,71 zł i przekracza kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społeczne tj. kwotę 542 zł. W związku z powyższym skarżąca może mieć przyznane świadczenia z pomocy społecznej, ale tylko w formie zasiłków specjalnych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy pomocy społecznej nie są jednak obowiązane do spełniania wszystkich żądań osób oczekujących pomocy, lecz tylko tych, których zaspokojenie jest niezbędne dla umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Finansowanie skarżącej spłaty kredytów i chwilówek nie jest niezbędne dla zapewnienia skarżącej godnych warunków życia. Dotychczas skarżąca została objęta pomocą w formie specjalnych zasiłków celowych w łącznej wysokości 2.020,00 zł. Organ podniósł, że przyznanie pomocy uwarunkowane jest nie tylko potrzebami skarżącej, ale również możliwościami pomocy społecznej.

Przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej jest formą pomocy doraźnej o szczególnym charakterze ukierunkowanej na konieczny cel bytowy. Za taki cel, zdaniem organu, nie można uznać pomocy na dofinansowanie spłaty zaciągniętych kredytów, czy remont mieszkania.

Przyznanie pomocy na podstawie wskazanego przepisu ma charakter świadczenia opartego na "uznaniu administracyjnym" polegającym na tym, że przepisy prawa pozostawiają sposób rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu wydającego decyzję w sprawie.

W ocenie organu odwoławczego, w toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji w sposób zupełny zebrał materiał dowodowy niezbędny do ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych.

Na podstawie tych ustaleń organ dokonał oceny zebranego materiału dowodowego i na jego podstawie wydał zaskarżoną decyzję, która mieści się w granicach uznania administracyjnego.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której skarżącą obszernie przedstawiła swoją trudną sytuację życiową.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami prawa procesowego.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem należy stwierdzić, że w ocenie Sądu ani zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich przyznawania określa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2013.182). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł.

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą pozostającą w stałym leczeniu, jednak dochód jej, obliczony zgodnie z art. 8 ww. ustawy wyniósł 1.154,71 zł, co przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

W związku z przekroczeniem kryterium dochodowego organy administracji publicznej rozpoznając wniosek skarżącej słusznie uznały, że należy rozważyć możliwość przyznania skarżącej pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego, określonego w art. 41 pkt 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przytoczony przepis wymaga dla przyznania specjalnego zasiłku wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Oznacza to, że chodzi w tym przepisie o takie zdarzenia, które mają charakter nadzwyczajny, których nie sposób przewidzieć, ani zapobiec nawet przy dołożeniu najwyższej staranności, a które są najczęściej wynikiem szeregu niefortunnych wypadków. Nie ma wątpliwości co do tego, że zdarzenia te muszą mieć charakter wyjątkowy. Podkreślić należy, że przepis ten znajduje zastosowanie w związku z tą szczególna sytuacją życiową wnioskodawcy, niezależnie od dochodu wnioskodawcy.

Za zgodne z prawem należy uznać stanowisko organów orzekających, że decyzje podejmowane przez organ administracji publicznej na podstawie art. 41 ustawy o pomocy społecznej zależą od uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku przyznania wnioskowanego świadczenia i w wysokości zgodnej z oczekiwaniami. Udzielając pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, przy uwzględnieniu potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy pomocy społecznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie i zebrały materiał dowodowy w stopniu uzasadniającym jej rozstrzygnięcie. Ocena tego materiału uzasadniała odmowę przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Materiał dowodowy nie potwierdził, aby w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskuje stały dochód z tytułu emerytury, otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie socjalne oraz dodatek mieszkaniowy, korzysta z pomocy siostry, która reguluje za skarżącą część rachunków, a nadto skarżąca jest objęta stałą pomocą ze strony organów pomocy społecznej. Sytuacja dochodowa skarżącej jest zatem znana organom, a także jej sytuacja zdrowotna.

Nie jest okolicznością sporną, że w mieszkaniu zajmowanym przez skarżącą brakuje mebli i podłoga wymaga naprawy, jednak zaoferowana przez pracownika pomoc w zakresie używanych mebli została przez skarżącą odrzucona.

W świetle przedstawionych okoliczności znana organom pomocy społecznej sytuacja skarżącej nie jest sytuacja wyjątkową, ani szczególną, uzasadniającą przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Za zdarzenia o charakterze wyjątkowym w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie można uznać konieczności zakupu żywności, środków czystości, odzieży, czy bieżące regulowanie rachunków za czynsz, gaz, energię elektryczną, a tym bardziej spłaty kredytów i chwilówek, czy wykonanie remontu mieszkania. Specjalny zasiłek celowy nie może być podstawowym źródłem utrzymania i służyć zaspokojeniu każdej potrzeby życiowej, zwłaszcza, gdy wnioskodawca, tak jak skarżącą, przekracza kryterium dochodowe.

Rozpoznając niniejszą sprawę nie można nie uwzględnić okoliczności, że organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, których rozdział między potrzebującymi musi uwzględniać potrzeby osób, które nie przekraczają kryterium dochodowego, znajdujące się w trudniejszej sytuacji, niż skarżąca.

Reasumując należy stwierdzić, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający skarżącą do otrzymania świadczenia w formie specjalnego zasiłku celowego. Przeprowadzone w sprawie postępowanie było zgodne z zasadami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wymagany dla rozstrzygnięcia sprawy oraz w należyty sposób uzasadniły zajęte stanowisko.

W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012.270.), orzekł jak w sentencji.

.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.