Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1749712

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 26 czerwca 2015 r.
III SA/Gl 513/15

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia (...) r., nr (.) w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że nie posiada żadnych dochodów, nie jest nigdzie zatrudniona na umowę o pracę, umowę zlecenie, umowę o dzieło, ani też inną formę zatrudnienia.

Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, ani majątku. W utrzymaniu siebie samej i dziecka strony skarżącej pomagają jej rodzice i przyjaciele. Strona zaznaczyła, że sprawa alimentacyjna jest w toku.

Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie ze swoim małoletnim synem M. K.

Wnioskodawca oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej kwotę 3.000 Euro.

Skarżąca oświadczyła, że mieszka w domu swojej matki, która pomaga w opiece nad dzieckiem, które mieszka u swojej babci. Strona złożyła pozew o alimenty na dziecko w kwocie 500 zł miesięcznie - sprawa jest w toku. Cały prywatny majątek wnioskodawcy przeznaczony został na pokrycie zobowiązań "(...)" Sp. z o.o. - po przestępczej działalności na stacjach paliw dzierżawionych przez spółkę.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia (...) r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.

W odpowiedzi na to wezwanie, skarżąca nadesłała do akt sprawy jedynie pismo z dnia (...) r. i jedyny załącznik, w postaci kserokopii pozwu o alimenty (zawierający datę (...) r.).

W piśmie tym wnioskodawca w poszczególnych punktach powtórzyła treść swoich oświadczeń zawartych już na druku urzędowego formularza PPF oraz podjęła polemikę z poszczególnymi elementami wezwania referendarza sądowego z dnia (...) r.

Uzasadnienie prawne

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku K. H., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" (w:) praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s.c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów i to niezależnie od ich źródła, które w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami na konieczne utrzymanie umożliwiają dokonanie oceny, czy stać ją na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązkiem strony jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Sąd nie jest wobec tego zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego, albo gdy nie są one do końca jasne.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca złożyła jedynie wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF i nie udowodniła w żaden sposób, aby znajdowała się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy. Skarżąca w ogóle nie wykazała jaki jest jej aktualny, obecny stan majątkowy.

Do wykazania aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie wystarcza samo jego oświadczenie. Rozpoznając wniosek o prawo pomocy, należy ocenić stan majątkowy wnioskodawcy, a następnie podjąć stosowną decyzję w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy. Dla dokonania rzetelnej oceny stanu majątkowego potrzebne jest jego wykazanie przez wnioskodawcę za pomocą stosownych dokumentów, materiałów źródłowych, czy też zaświadczeń. O dokumenty takie skarżąca była przecież wzywana pismem referendarza sądowego z dnia (...) r. Fakt nieskładania w 2014 r. przez stronę zeznania podatkowego, wskazanie osób zameldowanych w miejscu zamieszkania wnioskodawcy, czy prowadzone w stosunku do strony postępowania egzekucyjne powinny być wykazane za pomocą stosownych dokumentów, czy materiałów źródłowych.

Tymczasem do akt nie wpłynęły żadne dokumenty, ani materiały źródłowe, o dostarczenie których, strona została ww. pismem, oprócz kserokopii złożonego pozwu o alimenty na rzecz małoletniego syna wnioskodawcy. Brak więc było możliwości zweryfikowania oświadczeń złożonych przez skarżącą na druku urzędowego formularza PPF, podczas gdy, jak już wyżej wskazano, brak jest podstaw do dokonywania ustaleń w zakresie aktualnej sytuacji majątkowej wnioskodawcy jedynie na podstawie samych oświadczeń.

Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.