Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1789686

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 21 lipca 2015 r.
III SA/Gl 47/14

UZASADNIENIE

Sentencja

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie podatku akcyzowego w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z (...) r. skarżąca Spółka domagała się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu. W jego motywach podała (vide: druk urzędowego formularza PPPr), że poza kapitałem rzędu 70.000,00 zł, nie posiada żadnego majątku (samochody zostały zajęte), a do rachunku bankowego skierowana została egzekucja komornicza. Jego saldo jest zerowe. Wprawdzie Spółka posiada kredyt nieodnawialny na kwotę 226.040,83 zł, niemniej jednak z powyższego tytułu na dzień (...) r. posiadała zadłużenie w łącznej kwocie 189.412,59 zł. Ponadto za ostatnie dwa lata poniosła stratę rzędu 1.743.712,01 zł (2013 r.) i 30.720,23 zł (2014 r.).

Jako uzupełnienie podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożono niewypełnione (puste) zeznanie podatkowe CIT-8 za 2014 r. podpisane przez Biuro Usług Finansowo - Księgowych D. C. w S., wraz z bilansem oraz rachunkiem zysków i strat, gdzie zaksięgowane aktywa trwałe z kwoty 30.720,23 zł zmniejszyły się do zera (stan na dzień (...) r.) oraz aktywa obrotowe, będące wielkością stałą wynoszącą 42.611,55 zł. Dodatkowo wykazano niezmienny kapitał Spółki rzędu 70.000,00 zł. Według deklaracji VAT składanych od lutego 2015 r. do maja 2015 r. Spółka nie rozlicza podatku należnego, tylko przenosi nadwyżki z poprzedniej deklaracji rzędu 42.152,00 zł, podczas gdy jej raporty kasowe nie wykazują żadnych przychodów i rozchodów. Z uwagi na wydane zarządzenia o zabezpieczeniu jej majątek został zajęty (vide: spisane w tym przedmiocie protokoły).

Uzasadnienie prawne

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.

Stosownie do art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 tej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - gdy ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.

Analogiczne rozwiązanie przewidziane zostało w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującego tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Powyższe może bowiem zostać przyznane dopiero wtedy, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a.).

Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że postanowieniem z 27 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyznał skarżącej Spółce prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Na to postanowienie nie wniesiono sprzeciwu. Przyznane prawo pomocy nie zostało też cofnięte przez Sąd, co oznacza, że skarżąca Spółka korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W tych okolicznościach złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Ponieważ takim zwolnieniem objęta jest skarżąca Spółka, dlatego też kolejny wniosek - złożony w tym zakresie - nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu, zaś postępowanie nim zainicjowane - jako bezprzedmiotowe - należało umorzyć, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w zw. z art. 258 § 1, § 2 i § 3 ustawy p.p.s.a.

W odniesieniu natomiast do złożonego wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu wskazać należy, że ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sytuacja finansowa skarżącej Spółki przedstawiona w treści urzędowego formularza oraz w piśmie z (...) r. budzi bowiem wątpliwości. Dotyczy to nie tylko składanego wniosku o upadłość, którego nie nadesłano, ale również wydanych w tym przedmiocie rozstrzygnięć, podczas gdy w wezwaniu z (...) r. wyraźnie wskazano, że te należy do sprawy nadesłać. Za niezrozumiałe uznać również należało działanie Spółki, która choć twierdzi, że nie prowadzi działalności gospodarczej to nie podejmuje stosownych kroków zmierzających do zakończenia jej działalności, tylko nadal funkcjonuje na rynku. Co więcej składa zeznania podatkowe i deklaracje VAT, a nadto sporządza bilans firmy, przy pomocy Biura Usług Finansowo - Księgowych. Wprawdzie twierdzi, że Biuro to nie otrzymuje od Spółki wynagrodzenia, jednak na poparcie powyższego nie przedłożyła żadnych dokumentów źródłowych w tym zakresie. Podobnie należało odnieść się do prowadzonego wobec Spółki postępowania egzekucyjnego, gdyż protokoły zajęcia i odbioru ruchomości nie zostały do wniosku dołączone. Wprawdzie nadesłano je w terminie późniejszym, niemniej jednak dokumenty źródłowe wskazujące na sprzedaż zajętego samochodu marki (...) nie zostały nadesłane. Natomiast te, które dotyczyły samochodu marki (...) budziły wątpliwości, albowiem samochód ten ujęty został zarówno w protokole zajęcia i odbioru ruchomości z (...) r. i (...) r. jak i w protokole o stanie majątkowym z (...) r., gdzie zamieszczono informację o złożonym (...) r. wykazie wierzytelności, który nie został do akt nadesłany. Podobnie jak wykaz, do którego odsyła protokół o stanie majątkowym z (...) r. A ponieważ przedłożono jedynie pochodzące z 2013 r. zarządzenia zabezpieczenia, umowę o kredyt nieodnawialny na finansowanie bieżącej działalności z (...) r. wraz z wezwaniem do zapłaty z (...) r., natomiast aktualnych dokumentów źródłowych w tym zakresie nie nadesłano, np. postanowienia o umorzeniu jako bezskutecznego postępowania egzekucyjnego. Nie można było stwierdzić, czy postępowanie to nadal jest prowadzone i do jakich składników majątku zostało skierowane.

Wątpliwości rozpoznającego wniosek dotyczyły również zaksięgowanych w 2014 r. w innych kosztach operacyjnych kwot 30.720,23 zł, których źródło pochodzenia nie zostało podane. Podobnie jak środków, z których opłacono pełnomocnika w sprawie o sygn. III SA/Gl 344/14 i III SA/Gl 1544/13, albowiem środki pieniężne w kasie i na rachunku bankowym Spółki są wielkością stałą i wynoszą 255,22 zł (vide: bilans na dzień (...) r.).

Nie przedłożono też na poparcie zawartych w piśmie z dnia (...) r. informacji odnośnie lokalu stanowiącego siedzibę Spółki (vide: dział I rubryka 2 KRS), czyli umowy wypowiedzenia najmu, a nadto posiadanych do uregulowania z powyższego tytułu zaległości.

A ponieważ podmiotem zwracającym się o udzielenie preferencji w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika jest Spółka prawa handlowego - Spółka kapitałowa, a kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten w związku z trudnościami finansowymi może skorzystać z dopłat wspólników za istotne uznać również należało informacje odnośnie skorzystania przez wspólników z takiej możliwości. Ponieważ przedłożony do akt materiał dowodowy powyższych nie zawierał brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku w podanym zakresie. Tym bardziej, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji potwierdzającej jej aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży bowiem na wnioskodawcy, gdyż uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem złożonego wniosku nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nie się powołujący, że te istnieją. Tym bardziej, że osoba prawna oraz inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 191/11, LEX nr 794951). Dlatego też, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.