Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2158913

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 10 października 2016 r.
III SA/Gl 253/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków.

Sędziowie WSA: Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Barbara Orzepowska-Kyć.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zakazu wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) r., znak: (...) Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w K. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia (...) r., znak: (...), zakazującą T. Z. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na okres (...) miesięcy.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - zwana dalej k.p.a.) oraz z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2015 r. poz. 196 z późn. zm. - dalej Pgg)

Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wyjaśnił, iż zakaz wykonywania czynności kierownika działu górniczego i osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na okres, na który orzeczono wynika z tego, iż Strona jako osoba wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej, nadsztygar górniczy - kierownik oddziału górniczego wydobywczego (...) w "A" S.A. KWK "B" Ruch "C" w M., organizował i prowadził pracę w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego, co polegało na tym, że w dniu (...) r. na zmianie popołudniowej rozpoczynającej się od godziny (...):

1.

dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie (...) w pokładzie (...) warstwa III przystropowa niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego ściany (...), co polegało na tym, że:

a)

w chodniku XIa wschodnim brak było zawału skał stropowych, na odcinku 3,0 m za linią zawału ściany, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową;

b)

w chodniku XIa wschodnim za linią zawału ściany (...) wykonano zawarcie z płótna, za którym, na długości około 12,0 m do linii zawału chodnika, odcinek wyrobiska był niezlikwidowany i nieprzewietrzany, co doprowadziło do utworzenia zbiornika metanu w tej przestrzeni;

c)

w chodniku XIa wschodnim, w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami na zmianie wydobywczej, zatrudnionych było od 5 do 11 pracowników, zamiast maksymalnie 4 pracowników;

d)

w ścianie (...), pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr (...) do (...), tj. na odcinku około 9,0 m od strony chodnika XIa wschodniego, zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr (...) i (...), zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem XIa wschodnim - co stanowiło rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych (Dz. U. Nr 139, poz. 1169, z późn. zm. - dalej jako rozporządzenie bhp) w związku z pkt 1.18,19, pkt II. 1, 4 tiret 1, 2, 3, pkt III. 4, 5 zakresu czynności z dnia (...) r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 10.2 "Projektu technicznego ściany (...) w pokładzie (...) w partii D wschód na poziomie (...) m", zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego w dniu (...) r. (dalej zwanego projektem technicznym), oraz pkt 2 "Technologii szczegółowej prowadzenia robót związanych z eksploatacją ściany (...) w pokładzie (...) w partii D wschód na poziomie (...) m" (zwanej dalej technologią), i pkt 4.3 Instrukcji nr (...) z dnia (...) r. pt. "Rabowanie obudowy chodnikowej w chodniku XIa wschodnim w pokł. (...) Dw na poz. (...) m" (zwanej dalej instrukcją);

2.

nie podjął działań mających na celu spowodowanie rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej w związku z zaistniałym w dniu (...) r. pożarem endogenicznym w zrobach pokładu (...) w rejonie ściany (...) - co stanowiło naruszenie: art. 119 ust. 3 Pgg, w związku z rażącym naruszeniem § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 1.12,13,15 pkt II. 1, 4 tiret 5, pkt III. 5 zakresu czynności z dnia 1 sierpnia 2014 r. oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp;

3.

w chodniku XIa wschodnim tolerował rozlewisko wody o głębokości do około 0,8 m, co nie zapewniało funkcjonalności wyrobiska oraz uniemożliwiało bezpieczne przejście i szybką ewakuację pracowników z rejonu ściany - co stanowi rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt I. 5, pkt II. 1, pkt III. 5 zakresu czynności z dnia (...) r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp oraz § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się w szczególności: na przesłuchania świadków, które zostały przeprowadzone w ramach prowadzonego przez ten organ postępowania w sprawie ustalenia stanu faktycznego i przyczyn zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego ((...) wypadków śmiertelnych, (...) ciężkich, (...) lekkich), zaistniałych w dniu (...) r. ok. godz. (...) w "A" S.A. KWK "B" Ruch "C" w M.; na dokumenty, w oparciu o które prowadzone były roboty eksploatacyjne w ścianie (...) w pokładzie (...) na poziomie (...) m; na przesłuchania świadków podczas przeprowadzonej rozprawy administracyjnej i przesłuchanie strony postępowania.

Pismem datowanym z dnia (...) r. T. Z. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił:

1)

naruszenie art. 77 ust. 1 Pgg poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż Strona swoje czynności wykonywała z rażącym niedbalstwem, z naruszeniem ustawy lub rażącym naruszeniem wydanych na jej podstawie przepisów;

2)

rażące naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwą interpretację przepisu 77 ust. 1 Pgg;

3)

rażące naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozostającej w oczywistej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, w tym także z dowodami wskazanymi w uzasadnieniu decyzji;

4)

rażące naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu przyczyn, z powodu których dał wiarę jedynie niektórym dowodom a innym dowodom odmówił wiarygodności.

W uzasadnieniu strona wskazała, że aby wydać decyzję w oparciu o art. 77 ust. 1 Pgg organ musi wykazać, że adresat decyzji wykonywał swoje czynności z rażącym niedbalstwem, z naruszeniem ustawy lub rażącym naruszeniem wydanych na jej podstawie przepisów. Natomiast w sprawie organ wskazał, że doszło do rażącego naruszenia trzech przepisów rozporządzenia bhp oraz naruszenia jednego przepisu ustawy w związku z rażącym naruszeniem przepisu rozporządzenia, ale w decyzji nie zarzucono rażącego niedbalstwa. Zatem w pierwszej kolejności należy wyjaśnić czy doszło do naruszenia tych przepisów, a w dalszej kolejności, czy naruszenie to było rażące. Nadto podniesiono zarzut pozbawienia możliwości ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego w kontekście zarzucanego naruszania przepisów.

Decyzją z dnia (...) r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego działając jako organ drugiej instancji, utrzymał w mocy swoją decyzję z (...) r. zakazującą T. Z. wykonywania czynności osoby wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny na okres (...) miesięcy, bowiem po dokonaniu ponownej oceny całości zebranego w sprawie materiału dowodowego i uznał, że wniosek Strony nie zasługiwał na uwzględnienie.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano w odniesieniu do zarzutu opisanego w pkt 1 dotyczącego dopuszczenia przez Stronę, w dniu (...) r. na zmianie rozpoczynającej się o godzinie (...), do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie (...) w pokładzie (...) warstwa III przystropowa niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego ściany (...) wskazując, że w chodniku XIa wschodnim brak było zawału skał stropowych, na odcinku 3,0 m za linią zawału ściany, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową; w chodniku XIa wschodnim za linią zawału ściany (...) wykonano zawarcie z płótna, za którym, na długości około 12,0 m do linii zawału chodnika, odcinek wyrobiska był niezlikwidowany i nieprzewietrzany, co doprowadziło do utworzenia zbiornika metanu w tej przestrzeni; w chodniku XIa wschodnim, w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami na zmianie wydobywczej, zatrudnionych było od 5 do 11 pracowników, zamiast maksymalnie 4 pracowników; w ścianie (...) pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr (...) do (...), tj. na odcinku około 9,0 m od strony chodnika XIa wschodniego, zainstalowany był perforowany wąż przeciwpożarowy, zasilany sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr (...) i (...), zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem XIa wschodnim.

W tym zakresie organ wskazał, że (...) r. kierownik ruchu zakładu górniczego "A" S.A. KWK "B" Ruch "C" w M. zatwierdził projekt techniczny ściany (...) w pokładzie (...) w partii D wschód na poziomie (...) m", a (...) r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K. pozwolił na oddanie do ruchu ściany (...), w warstwie przystropowej pokładu (...) w partii D na poziomie (...) m, prowadzonej w warunkach specjalnych, tj. w 111 stopniu zagrożenia tąpaniami, IV kategorii zagrożenia metanowego oraz poniżej poziomu udostępnienia, na zasadach ujętych w projekcie technicznym. Natomiast przestrzeganie postanowień projektu technicznego nakazuje § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w myśl którego roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą; zgodnie z pkt 10.2 projektu technicznego rabunek wyrobisk przyścianowych prowadzony będzie zgodnie z instrukcjami rabunku; część integralną projektu technicznego stanowi technologia, do której załącznikiem jest instrukcja - zgodnie z jej pkt 4.3 c w przypadku braku samoistnego zawału po wyrabowaniu obudowy chodnikowej dalszy rabunek należy przerwać, a zawał skał stropowych wymusić przy użyciu robót strzałowych zgodnie z opracowaną metryką strzałową.

Organ wyjaśnił, że T. Z. był w dniu (...) r., tj. w dniu, w którym doszło do zdarzenia, zatrudniony w "A" S.A. KWK "B" Ruch "C" w M., na zmianie popołudniowej, rozpoczynającej się o godz. (...), na stanowisku nadsztygara górniczego - kierownika oddziału pod ziemią (Oddział Górniczy Wydobywczy (...)); jako osoba wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej, nadsztygar górniczy - kierownik oddziału pod ziemią był zapoznany z treścią projektu technicznego, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Zatem strona znała zarówno ustalenia projektu technicznego, jak również dokumentów stanowiących jego integralną cześć, tj. technologii i instrukcji, i była odpowiedzialna za stosowanie ustaleń zawartych w tych dokumentach. W zakresie swoich uprawnień, zgodnie z zakresem czynności podpisanym w dniu (...) r., Strona miała w szczególności prawo dokonać zatrzymania robót prowadzonych z naruszeniem obowiązujących przepisów i zagrażających bezpieczeństwu mienia, zdrowia i życia ludzi, a także podejmować w razie potrzeby doraźne decyzje w zakresie likwidacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia i życia ludzkiego lub bezpieczeństwa ruchu. Do przestrzegania zakresu czynności każda osoba dozoru ruchu i kierownictwa ruchu zakładu górniczego jest obowiązana na mocy § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, który stanowi, że "osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności".

Organ zaznaczył, że swoją obecność jako nadsztygara górniczego - kierownika oddziału pod ziemią w ścianie (...) w warstwie III przystropowej pokładu (...) w partii D, na poziomie (...) m, w dniu (...) r., na zmianie rozpoczynającej się o godzinie (...), strona potwierdziła w swoich zeznaniach oraz świadkowie. Natomiast z zeznań zawartych w protokołach przesłuchań wynikało w sposób bezsprzeczny i jednoznaczny, że roboty eksploatacyjne w ścianie (...) w pokładzie (...) warstwa III przystropowa były, w dniu (...) r. na zmianie rozpoczynającej się o godz. (...), prowadzone niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego ściany (...) (m.in. wyjaśnienia S. N. i J.P. - górnicy rabunkarze, P.P. - metaniarza; Z.W. - nadsztygar górniczy, kierownika zmiany w dniu (...) r. od godz. (...) - który zeznał: "Po wyrabowaniu 4 odrzwi obudowy na odcinku 3,0 m zawał w chodniku nie nastąpił. Na linii rabunku obudowy, na wysokości końca ostatniej sekcji, wykonano zawarcie z płótna wentylacyjnego koloru czarnego, zostawiając przy ociosie północnym tzw. "upust" o szerokości około I,5m. Moim zdaniem brak zawału w chodniku Xla wsch za zawarciem z płótna był sytuacją nieprawidłową. Uruchomienie ściany, pomimo braku zawału na odcinku 3,Om było niezgodne z obowiązującą instrukcją). Zdaniem Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego oznaczało to, że T. Z. dopuścił do prowadzenia robót eksploatacyjnych niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego, a w szczególności pkt 4.3 instrukcji, stanowiącej jego integralną część. Podobnie tolerowanie wykonania zawarcia z płótna, za którym, na długości około 12,0 m do linii zawału chodnika, odcinek wyrobiska był niezlikwidowany i nieprzewietrzany - organ przywołał zeznania m.in. M. L., J. C., Z. W.

Nadto Prezes WUG stwierdził, że T. Z. był osobą dozoru wyznaczoną do kontrolowania rejonu ściany (...) w dniu (...) r. na zmianie rozpoczynającej się od godz. (...) i odpowiedzialny za ruch załogi. Natomiast zeznania świadków (S. K. i R. P.) jednoznacznie potwierdziły większą niż dopuszczalna przez projekt techniczny liczbę pracowników przebywających w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami, wskazując, że w tej strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku XIa wsch. ilość przebywających tam pracowników przekraczała 4, tj. maksymalną ustaloną w cyt. wyżej pkt 5.7.6 projektu technicznego.

Odnośnie zarzutu dot. zainstalowanego, perforowanego węża przeciwpożarowego, zasilanego sprężonym powietrzem, co powodowało zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr (...) i (...), zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem XIa wsch. organ oparł się na zeznaniach świadków - np. J. O., Z. W., J. G., J. S., P. P., D. G., D. D., który zeznał: "Na napędzie pomocniczym znajdował się wąż przeciwpożarowy zasilany sprężonym powietrzem. W wężu były otwory i wypływające powietrze mogło zaniżać wskazania czujników. Wąż zabudowany był około 0,3 m od czujników i około 0,2 m od stropnic sekcji. Sięgał on do 5 sekcji od chodnika XIa wsch". Poza tym zeznanie świadka R. P. potwierdziło, że T. Z. widział przedmiotowy wąż. W tym zakresie organ nie dał wiary wyjaśnieniom strony złożonym w dniu (...) r., w których stwierdziła, że "w tym rejonie byłem około 2 godziny. Tego węża nie widziałem, a z całą pewnością nie było tłoczone nim powietrze, gdyby było, to bym to słyszał i musiał bym tego węża zauważyć. Gdybym tego węża widział, z całą pewnością kazałbym go zdemontować", z uwagi na ich sprzeczność z zeznaniami pozostałych świadków, których zeznania były jasne, spójne i wzajemnie się uzupełniały.

W konsekwencji organ zaakcentował, że zainstalowanie perforowanego węża przeciwpożarowego, zasilanego sprężonym powietrzem w ścianie (...) pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr (...) do nr (...), tj. na odcinku ok. 9,0 m od strony chodnika XIa wsch., było niezgodne z ustaleniami Załącznika nr 4.2 stanowiącego integralną część projektu technicznego, a dopuszczenie do prowadzenia robót eksploatacyjnych, pomimo świadomości zainstalowania tego perforowanego węża przeciwpożarowego, co wpływało na zaniżanie wskazań czujników metanometrii automatycznej nr (...) i (...), zabudowanych w ścianie przy skrzyżowaniu z chodnikiem XIa wsch., przez co nie rozpoznawano faktycznego poziomu zagrożenia metanowego - świadczy jednoznacznie o niewykonywaniu przez T. Z. jego obowiązków, jako nadsztygara górniczego - kierownika oddziału górniczego, w sposób zgodny z posiadanym zakresem obowiązków.

Zdaniem Prezesa WUG analiza zebranego materiału dowodowego wskazywała bezsprzecznie, że T. Z., jako osoba wyższego dozoru ruchu w specjalności górniczej, dopuścił w dniu (...) r., na swej zmianie do prowadzenia robót eksploatacyjnych w ścianie (...) w pokładzie (...) warstwa 111 przystropowa niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego, z którego ustaleniami był zapoznany, przez co w sposób rażący naruszył § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp. Podkreślił organ, że ściana (...) była ścianą bardzo trudną i niebezpieczną, albowiem ściana ta była prowadzona w warunkach specjalnych, tj. w III stopniu zagrożenia tąpaniami, IV kategorii zagrożenia metanowego oraz poniżej poziomu udostępnienia. Organizując i prowadząc prace w takiej ścianie, osoba wyższego dozoru ruchu, nie może (bez naruszenia w sposób rażący prawa) pozwolić sobie na odstępstwa od ustaleń projektu technicznego. Swoim zachowaniem zaś T. Z. dopuścił do realnego zagrożenia dla pracowników zatrudnionych w tym wyrobisku przez co jego zachowanie stanowiło rażące naruszenie § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt 1.18, 19, pkt II. 1, 4 tiret 1, 2, 3, pkt III. 4, 5 zakresu czynności z dnia 1 sierpnia 2014 r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku pkt 10.2 projektu technicznego oraz pkt 2 technologii i pkt 4.3 instrukcji.

Odnośnie zarzutu niepodjęcia działań mających na celu spowodowanie rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej, pomimo zaistnienia w dniu (...) r. pożaru endogenicznego w zrobach pokładu (...) w rejonie ściany (...), organ stwierdził, że występowanie pożaru endogenicznego w dniach (...) i (...) r. w zrobach pokładu (...) w rejonie ściany (...) zostało ustalone zostało na podstawie cytowanych w decyzji zeznań świadków oraz potwierdziła to również ekspertyza: "Analiza sposobu przewietrzania, zagrożenia pożarowego, metanowego i zabezpieczeń gazometrycznych w rejonie ściany (...) w pokładzie (...) III w-wa na poziomie (...) m w "A" S.A. KWK "B" w M." opracowana przez Akademię Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie, Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, Katedra Górnictwa Podziemnego, w której zapisano: "Mając na uwadze wskazania stężenia tlenku węgla na czujnikach (...),(...) i (...) należy stwierdzić, że w nocy z (...) ma (...) r. zgodnie z obowiązującymi przepisami wystąpił pożar endogeniczny w zrobach ściany (...) i należało przystąpić do tamowania rejonu ściany (...) a nie prowadzić działań zmierzających do jego gaszenia przez podawanie wody, pyłów i zawiesin pyłów."

W tym zakresie Prezes WUG nie dał wiary wyjaśnieniom strony złożonym w dniu (...) r., w których stwierdziła, że w dniu (...) r. nie było jej wiadomo o zaistnieniu już w dniu (...) r. pożaru endogenicznego w zrobach pokładu (...) w rejonie ściany (...) pokł. (...) Dw poz. (...) m. Organ II instancji uznał, że wyjaśnienia strony są niewiarygodne i sprzeczne z ustalonym na podstawie zeznań świadków stanem faktycznym, jak również ekspertyzą. Wskazał, że dokonując pomiaru tlenku węgla w rejonie, gdzie występowały różne zagrożenia, w tym zagrożenie pożarowe Strona nie dochowała należytej staranności przy wykonaniu tego pomiaru. Miała bowiem możliwość weryfikacji tego pomiaru przy użyciu urządzeń pomiarowych, które posiadali obecni na tej samej zmianie ratownicy i osoby dozoru działu wentylacji, a tego nie dokonała. Podkreślono, że obowiązek rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej spoczywał na osobach kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, które kontrolowały rejon ściany (...), a do tych osób należał T. Z., a brak rozpoczęcia akcji przeciwpożarowej przez osoby kierownictwa i dozoru ruchu zakładu górniczego, w tym Strony, doprowadził do zapalenia się metanu i wypadku zbiorowego.

Odnośnie występowania w dniu (...) r., na zmianie Strony, w chodniku XIa wsch. rozlewiska wody o głębokości do około 0,8 m, oparto się na zeznaniach świadków - R. W., A. H., M. M., W. P., który zeznał: "W odległości około 170 m przed ścianą występowało rozlewisko wody uniemożliwiające przejście w gumowcach. Przez to miejsce przechodziliśmy po rurociągu trzymając się szyn kolejki podwieszane". T. Z. w swoim zeznaniu potwierdził fakt istnienia rozlewiska wody. Zdaniem organu powyższe oznaczało, że istnienie rozlewiska wodnego w chodniku XIa wsch. nie miało charakteru krótkotrwałego i mogło wpływać na bezpieczeństwo pracowników. T. Z. zignorował to zagrożenie i uznał, że nie jest to wystarczający powód do wstrzymania eksploatacji pomimo tego, że obowiązujące przepisy przewidują, iż każde wyrobisko utrzymuje się w bezpiecznym i funkcjonalnym stanie, a istnienie tego rozlewiska wpływało bezsprzecznie na funkcjonalność wyrobiska. Tolerowanie istnienia rozlewiska wodnego i niepodjęcie działań polegających na wstrzymaniu robót eksploatacyjnych w ścianie (...) przez Stronę stanowiło rażące naruszenie § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp. Nadto podkreślono, że przedmiotowe rozlewisko wodne w chodniku Xla wsch., o głębokości do około 0,8 m, nie tylko nie zapewniało funkcjonalności wyrobiska, ale miało bardzo istotny wpływ na poruszanie się pracowników, co wynika wprost z ich zeznań, jak również uniemożliwiało szybką ewakuację pracowników z rejonu ściany (...) po zapaleniu metanu w dniu (...) r. Zatem Prezes WUG nie dał wiary wyjaśnieniom strony i uznał, że zachowanie Strony stanowiło rażące naruszenie: § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp, w związku z pkt I. 5, pkt II. 1, pkt III. 5 zakresu czynności z dnia 1 sierpnia 2014 r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp oraz § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp.

Konkludując Prezes WUG wskazał, że, działając w trybie art. 127 § 3 k.p.a., kierując się zasadą prawdy obiektywnej, dopuścił dowody, które nie były wnioskowane przez stronę, ale miały na celu przyczynienie się do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego. Szczegółowo uzasadnił, dlaczego dał wiarę poszczególnym dowodom, jak również wskazał przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. A zatem, zdaniem Prezesa WUG, zarzut strony podniesiony we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczący naruszenia art. 7, 8 i 9 k.p.a., jest nietrafny, albowiem decyzja została wydana w oparciu o materiał dowodowy spójny i wzajemnie się uzupełniający. Organ uwzględnił również wyjaśnienia strony złożone w dniu (...) r., jednakże nie dał im wiary ze względu na moc dowodową pozostałych zeznań świadków.

Nadto organ uznał, że tolerowanie przez T. Z. opisanych nieprawidłowości w rejonie ściany (...), w której występowały zagrożenia naturalne: tąpaniami (III stopień) oraz metanowe (IV kategoria), nosiło znamiona rażącego naruszenia prawa; z racji swojego doświadczenia zawodowego miał pełną świadomość zagrożeń wynikających z naruszenia wymienionych wyżej przepisów, co stanowiło realne zagrożenie dla zatrudnionych pracowników. Zatem organ stwierdził, że Strona swoim zachowaniem w sposób rażący naruszyła przepisy rozporządzenia bhp, a podjęcie przez nią stosownych działań i właściwy nadzór nad prowadzonymi w ścianie (...) robotami mogłoby zapobiec przyczynom, albo co najmniej zminimalizować skutki zdarzenia, które miało miejsce w dniu (...) r.

Prezes WUG przy wymiarze sankcji za stwierdzone nieprawidłowości uwzględnił również informacje zawarte w piśmie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., z którego wynikało, że T. Z. był, w okresie ostatnich trzech lat dwukrotnie ukarany za naruszenie przepisów odnoszących się do ruchu zakładu górniczego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. w postaci kary ostrzeżenia, zastosowanej na podstawie art. 41 Kodeksu wykroczeń.

Strona na powyższą decyzję ostateczną wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę żądając jej uwzględnienia i uchylenia decyzji obu instancji w całości oraz umorzenia postępowania; zasądzenia kosztów postępowania; wstrzymania wykonania w całości zaskarżonej decyzji gdyby organ nie uwzględnił tego wniosku. Zarzuciła naruszenie przepisów:

1.

postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwą interpretację przepisu art. 77 ust. 1 Pgg, polegającą na jego zastosowaniu przy zarzucie naruszenia art. 119 ust. 3 Pgg, podczas gdy zastosowanie powinien mieć art. 185 ust. 1 i 2 Pgg; art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że strona miała świadomość i tolerowała brak zawału skał stropowych, zainstalowanie perforowanego węża przeciwpożarowego zasilanego sprężonym powietrzem oraz istnienie pożaru endogenicznego w zrobach, podczas gdy zarówno wyjaśnienia strony, jak i zeznania świadków wskazują, iż strona nie mogła być świadoma nieprawidłowości; art. 7, 8 i 9 k.p.a. poprzez wydanie decyzji pozostającej w oczywistej sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym, w tym także dowodami wskazanymi w uzasadnieniu decyzji; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu przyczyn, z powodu których dał wiarę jedynie niektórym dowodom a innym dowodom odmówił wiarygodności;

2.

prawa materialnego, tj. naruszenie art. 77 ust. 1 Pgg poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż strona swoje czynności dokonywała z rażącym niedbalstwem, z naruszeniem ustawy lub rażącym naruszeniem wydanych na jej podstawie przepisów.

W odpowiedzi na skargę Prezes WUG wniósł o jej oddalenie i stwierdził, iż materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony. Podkreślił, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji w pełni wyjaśniła, którym dowodom dano wiarę, a którym wiarygodności odmówiono.

Na rozprawie 5 października 2016 r. strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie. Sąd ustalił termin publikacji wyroku na 10 października 2016 r.; tego dnia otworzył zamkniętą rozprawę na nowo i dopuścił z urzędu jako dowód orzeczenie powypadkowe dołączone przez Prezesa WUG do sprawy o sygn. akt. III SA/GL 252/16. Pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał dotychczasowe zarzuty.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom orzekającym w przedmiotowej sprawie skutecznie zarzucić, iż przy rozpatrywaniu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Przepis art. 77 ust. 1 Pgg stanowi, iż w stosunku do osoby, która czynności określone w rozdziałach 1 i 2 wykonuje z rażącym niedbalstwem, z naruszeniem ustawy lub rażącym naruszeniem wydanych na jej podstawie przepisów, można orzec, w drodze decyzji, zakaz ich wykonywania, na okres do 2 lat. Przepis ten reguluje zatem konsekwencje rażącego naruszenia przez pracownika zakładu górniczego dyscypliny i porządku pracy, a zwłaszcza obowiązków określonych tą ustawą i wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi.

W przedmiotowej sprawie organ dozoru górniczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego jego analizy i oceny, jednoznacznie wskazał, że Strona jako osoba wyższego dozoru ruchu specjalności górniczej, nadsztygar górniczy - kierownik oddziału górniczego wydobywczego (...) w "A" S.A. KWK "B" Ruch "C" w M., organizowała i prowadziła pracę w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego w zakresie szczegółowo opisanym w zaskarżonych decyzjach obu instancji co stanowiło naruszenie konkretnie powoływanych przez organ norm prawnych.

Zgodnie z tymi regulacjami - tj. rozporządzeniem bhp: § 9. 1. Osoba kierownictwa i dozoru ruchu powinna przestrzegać ustalonego dla niej i zatwierdzonego przez kierownika ruchu zakładu górniczego zakresu czynności, określającego jej obowiązki, uprawnienia i zakres odpowiedzialności;

§ 10. Osoby kierownictwa i dozoru ruchu oraz inne osoby kierujące zespołami pracowników powinny:

1)

organizować i prowadzić pracę, w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego i środowiska;

§ 40. 1. Roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą;

§ 44. 1. Każde wyrobisko kontroluje odpowiedni oddział ruchu zakładu górniczego oraz utrzymuje się w bezpiecznym i funkcjonalnym stanie.

Zgodnie natomiast z art. 119 ust. 1 i 3 Pgg kto spostrzeże zagrożenie dla ludzi, zakładu górniczego lub jego ruchu, uszkodzenie albo nieprawidłowe działanie urządzeń tego zakładu, jest obowiązany niezwłocznie ostrzec osoby zagrożone, podjąć środki dostępne w celu usunięcia niebezpieczeństwa oraz zawiadomić o niebezpieczeństwie najbliższą osobę kierownictwa lub dozoru ruchu. W przypadku powstania stanu zagrożenia życia lub zdrowia osób przebywających w zakładzie górniczym, niezwłocznie wstrzymuje się prowadzenie ruchu w strefie zagrożenia, wycofuje się ludzi w bezpieczne miejsce i podejmuje się niezbędne działania, w tym środki dostępne w celu usunięcia stanu zagrożenia. (ust. 3.).

Należy podnieść, iż art. 77 Pgg ma charakter fakultatywny a decyzje wydawane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne odnosi się do ostatniego etapu stosowania prawa, jakim jest ustalenie konsekwencji prawnych udowodnionych faktów sprawy na podstawie stosowanego przepisu prawa materialnego. Decyzja taka posiada tzw. luz decyzyjny w postaci szeregu konsekwencji prawnych możliwych do wyboru, przy czym wybranie jednej z tych konsekwencji wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wybór zaś danego rozstrzygnięcia winien być poprzedzony wszechstronnym rozważeniem interesu strony i słusznego interesu społecznego.

Odnosząc się najpierw do zarzutów skargi opartych na naruszeniu zdaniem skarżącego art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 i art. 80 k.p.a. należy stwierdzić, że są one chybione, gdyż rozpatrując wniosek Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Wyższego Urzędu Górniczego oparł się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, uzyskanym w związku z badaniem przyczyn i okoliczności zapalenia metanu oraz wypadku zbiorowego zaistniałego w dniu (...) r. w A" S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "B" Ruch C w M. Podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i dokonał wszechstronnej oceny mających znaczenie w przedmiotowej sprawie okoliczności. Zajęte stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób jasny i logiczny, kierując się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 107 k.p.a.).

Oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie, który analizował organ - w tym szczególności m.in. "Projekt techniczny ściany (...) w pokładzie (...) partia D wschód, na poziomie (...) m", zatwierdzony (...) r. przez kierownika ruchu zakładu górniczego, Technologię prowadzenia ściany (...) wraz z jej załącznikami - Instrukcją nr (...) rabowania obudowy chodnikowej w chodniku XIa a wschodnim w pokł. (...), na poz. (...) m, Załącznikiem nr 4.2 dot. "Ustaleń Kierownika Działu Wentylacji w zakresie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych w rejonie skrzyżowania ściany (...) z chodnikiem XIa wsch. w pokładzie (...) Dw" z dnia (...) r., znak: (...), przesłuchania świadków, zakres czynności Strony - Sąd uznał wbrew twierdzeniom skarżącego, iż jest pełny, nie wymagał uzupełnienia i potwierdzał stanowisko organu zajęte w spornej decyzji.

W ocenie Sądu na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ zasadnie uznał, iż Strona pełniąca obowiązki nadsztygara górniczego kierownik oddziału górniczego wydobywczego (...) w "A" S.A. KWK "B" naruszyła powoływane regulacje prawne m.in. § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 1.18,19, pkt II. 1, 4 tiret 1, 2, 3, pkt III. 4, 5 zakresu czynności z dnia (...) r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp, § 40 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 10.2 Projektu technicznego oraz pkt 2 Technologii i pkt 4.3 Instrukcji; § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt 1.12,13,15 pkt II. 1, 4 tiret 5, pkt III. 5 zakresu czynności z dnia (...) r. oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp; § 9 ust. 1 rozporządzenia bhp w związku z pkt I. 5, pkt II. 1, pkt III. 5 zakresu czynności z dnia (...) r., § 10 pkt 1 rozporządzenia bhp oraz § 44 ust. 1 rozporządzenia bhp.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu skargowego niezasadnego, zdaniem strony, ustalenia braku zawału skał stropowych na odcinku 3 m, gdzie wyrabowano obudowę chodnikową to Sąd uznaje za udowodnione prowadzenie robót eksploatacyjnych w ścianie (...) niezgodnie z ustaleniami projektu technicznego. O braku zawału w dniu (...) r. skał stropowych po wyrabowaniu obudowy chodnikowej świadczą zeznania: J.S. zatrudnionego w dniu (...) r. (zmiana od godziny (...)), Z.W. czy D. D. (vide protokół przesłuchania z dnia (...) r.) Ten ostatni na pytanie, gdzie w dniu (...) r. na początku zmiany rannej znajdowała się linia rabunku chodnika XIA wsch. w jakiej odległości za ostatnią sekcją była D. D. odpowiedź była następująca:" taka linia rabunku obudowy chodnika XIa wsch. za ostatnią sekcją znajdowała się w odległości około 1,5 m do 2,0. Za wyrabowanymi odrzwiami obudowy, od strony ociosu północnego nie było zawału skał stropowych na odcinku około 1,0 m." Tymczasem jak wynika z pkt 10.2 projektu technicznego ściany (...) i technologii prowadzenia ściany (...) "rabunek wyrobisk przyścianowych prowadzony będzie zgodnie z instrukcjami rabunku". Zgodnie z instrukcją rabowania chodnika XII wsch. i chodnika XIa wsch. "w przypadku braku samoistnego zawału po wyrabowaniu obudowy chodnikowej dalszy rabunek należy przerwać, a zawał skal stropowych wymusić przy użyciu robót strzałowych". Jak wynika z zeznań świadków takowy zawał skał stropowych po wyrabowaniu obudowy chodnikowej w chodniku XIa wschodnim za linią zawału ściany (...) nie miał miejsca.

Również za bez znaczenia dla legalności spornej decyzji należy uznać zarzut braku zawinienia po stronie T. Z. w zakresie wykonania zawarcia z płótna w chodniku Xla wschodnim za linią zawału ściany (...), za którym na długości 9 m do linii zawału odcinek wyrobiska był niezlikwidowany i nieprzewietrzany co skutkowało utworzeniem w tej przestrzeni zbiornikiem metanu, a jak twierdzi skarżący o tym zawarciu nie wiedział. Jak wynika z dowodów zebranych w sprawie sporne zawarcie z płótna było już wykonane w dniu (...) r. i już wtedy było wykonane niezgodnie projektem technicznym ściany (...). Zgodnie z ustaleniami zawartymi w pkt 5.1 projektu technicznego ściany (...) płótnem wentylacyjnym należało opiąć zawał wyrobiska po stronie południowej, a nie wykonać zawarcie na linii zawału ściany (...) co skutkowało powstaniem zbiornika metanu na długości 9,0 m chodnika. Tak wiec podczas kontroli rejonu ściany (...) w dniu (...) r. na swojej zmianie Strona znając ustalenia projektu technicznego ściany (...) i widząc niezgodność wykonania zawarcia z płótna z tym projektem nie powinna pozostawać w bezczynności w związku z zaistniałym faktem; sprawdzić stan za płótnem gdyż pozostawiona była szczelina o szerokości około 0,2 m na wysokość około 1,5 m od spągu (zeznania M. L. - ratownika górniczego).

Podobnie za niezasadny należy uznać zarzut błędnego ustalenia organów co do przekroczenia dopuszczalnej ilości osób zatrudnionych w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami. Zgodnie z projektem technicznym ściany (...) w strefie szczególnego zagrożenia tąpaniami w chodniku Xla wschodnim na zamianie wydobywczej mogło przebywać maksymalnie czterech pracowników. Tymczasem w dniu (...) r. na zamianie wydobywczej pracowało więcej niż 4 pracowników co wynika chociażby z zeznań powoływanych świadków. Fakt ewentualnego samowolnego przemieszczania się pracowników w ten rejon bez powiadomienia dyspozytora nie zwalnia Strony z obowiązku nadzoru w tym zakresie.

Także za niemające znaczenia dla oceny legalności spornej decyzji należy uznać zarzuty związane z kwestionowaniem ustaleń organów w zakresie stwierdzenia występowania w chodniku XIa wschodnim, na odcinku ok. 9,0 m pod stropnicami obudowy zmechanizowanej od nr (...) do nr (...) zainstalowanego perforowanego węża przeciwpożarowego, zasilanego sprężonym powietrzem, gdyż jak skarżący stwierdził w skardze podczas kontroli w dniu (...) r. nie widział tego węża, a zatem błędne jest stwierdzenie organów że "tolerował" tego rodzaju instalację. Przede wszystkim Sąd nie daje wiary, iż skarżący węża tego nie widział. Fakt jego istnienia i funkcjonowania na ścianie (...) pod stropnicami obudowy zmechanizowanej potwierdzają świadkowie: J. O., P.P., Z W., T. K., gdzie ci ostatni wprost mówią o tym, iż był on zamontowany od (...) r. W tej sytuacji, gdy wąż ten od tego czasu był zamontowany w ścianie (...) to Strona kontrolując obszar tej ściany musiał mieć wiedzę o jego istnieniu w tej strefie. Ponadto nawiązując do twierdzeń strony co do braku jasności celu, dla którego montaż węża na ścianie (...) miał miejsce, wg strony prawdopodobnym jest to, iż mógł on być w celu rozrzedzania poziom metanu to także są one bez znaczenia dla oceny legalności decyzji. Z treści Załącznika nr 4.2 dot. "Ustaleń Kierownika Działu Wentylacji w zakresie zabudowy pomocniczych urządzeń wentylacyjnych w rejonie skrzyżowania ściany (...) z chodnikiem XIa wsch. w pokładzie (...) Dw" nie wynika by w skład układu pomocniczych urządzeń wentylacyjnych wchodził wąż perforowany. Skoro samo zatem jego zainstalowanie było niezgodne z projektem technicznym to także jego istnienie na ścianie (...) nie powinno być tolerowane przez skarżącego, który znał ustalenia projektu. Jego obowiązkiem było w takiej sytuacji podjąć działania w celu demontażu węża.

Bez wpływu na legalność spornej decyzji pozostaje także zarzut opadającej systematycznie wody w istniejącym rozlewisku i nie podejmowanie w związku z tym żadnych działań. Jak stanowi § 40 ust. 1 rozporządzenia roboty górnicze prowadzi się na podstawie dokumentacji, do której zalicza się m.in. projekt techniczny eksploatacji ściany (...) w pokładzie (...) określającej w sposób szczegółowy sytuację geologiczną i górniczą. W projekcie technicznym eksploatacji ściany (...) w pokładzie (...) zapisano, iż "dla zapewnienia odbioru wody pochodzącej z dopływu naturalnego i odsączającej się z mieszaniny popiołowo wodnej w ilości około 0,5 m3/min, w najniższym miejscu, tj. w rejonie skrzyżowania frontu ściany z chodnikiem XII wsch., utrzymywane będzie stanowisko pompowe o wydajności co najmniej 1,5 m3/min oraz rurociąg odwadniający." Skoro projekt techniczny zakładał istnienie stanowiska pompowego w rejonie skrzyżowania frontu ściany z chodnikiem XII wsch. to prowadzenie robót górniczych ściany (...) pomimo istnienia rozlewiska uniemożliwiającego szybką i prawidłową ewakuację pracowników było dokonywane niezgodnie z ustalonymi w tym zakresie nakazami. Jak stanowi art. 119 ust. 1 pgg w przypadku powstania stanu zagrożenia życia lub zdrowia osób przebywających w zakładzie górniczym, a taka sytuacja niewątpliwie w sprawie nastąpiła z uwagi na rozlewisko niezwłocznie wstrzymuje się prowadzenie ruchu w strefie zagrożenia, wycofuje się ludzi w bezpieczne miejsce i podejmuje się niezbędne działania, w tym środki dostępne w celu usunięcia zagrożenia. Takich czynności o wycofaniu ludzi w bezpieczne miejsce skarżący nie podjął. Podkreślić w tym miejscu należ, iż jak wynika z zeznań świadków jak np. A. H., J. C. rozlewisko było w takim rozmiarze i głębokości, iż niemożliwym było przejście przezeń w obuwiu (gumowcach) i wymagało ich zdjęcia. Ta już chociażby okoliczność wskazuje na brak potencjalnej możliwości bezpiecznego przejścia przez wyrobisko i bezpiecznej i szybkiej ewakuacji z rejonu ściany pracowników. Bezsprzecznym bowiem jest fakt, że istnienie tego rozlewiska wody nie tylko nie zapewniało funkcjonalności wyrobiska, ale jednocześnie stanowiło zagrożenie, gdyż uniemożliwiało bezpieczne przejście i szybką ewakuację pracowników z rejonu ściany, co zresztą potwierdzają zeznania świadków. W efekcie - jak wynika z orzeczenia powypadkowego, które Sąd dopuścił w sprawie z urzędu jako dowód - doprowadziło to do utonięcia jednej z ofiar wypadku zbiorowego.

Sąd nie podziela także trafności zarzutów przeciwko braku działań mających na celu rozpoczęcie akcji przeciwpożarowej co wynika zdaniem skarżącego chociażby z braku wiedzy o zaistniałym pożarze endogenicznym w rejonie ściany (...). Przede wszystkim podnieść trzeba, iż o tym fakcie skarżący miał wiedzę co wynika chociażby z zeznań wskazywanych świadków. Potwierdzali ono jednoznacznie, że w dniu (...) r. wystąpił pożar endogeniczny w zasobach pokładu (...) w rejonie ściany (...), objawiający się utrzymywaniem w opływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyższej 0,0026%. Skoro zgodnie z § 370 rozporządzenia w sprawie bhp przez pożar podziemny rozumie się m.in. utrzymywanie się w przepływowym prądzie powietrza stężenia tlenku węgla powyżej 0,0026%, co w sprawie niewątpliwie miało miejsce i o czym Skarżący miał wiedzę, tym samym zdaniem Sądu miał on obowiązek postąpić zgodnie z normą art. 119 ust. 1 i ust. 3 Pgg.

W konsekwencji zatem należało uznać, że zasadnie organ stwierdził, że Strona organizowała i prowadziła prace w sposób niezapewniający bezpieczeństwa pracowników i zakładu górniczego. Jako osoba dozoru ruchu i to wyższego, sam powinien był podjąć działania, o których mowa w art. 119 ust. 1 Pgg celem organizowania i prowadzenia pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników i zakładu górniczego. W niniejszej sprawie wystarczające zatem było wykazanie naruszenia dyscypliny i porządku pracy, w tym podstawowych obowiązków pracowniczych, w stopniu znacznym. Orzeczony skarżącemu wymiar kary wynikał w ocenie Sądu ze stwierdzonych powyżej uchybień w prawidłowym organizowaniu robót górniczych i nadzorze nad ich wykonywaniem, z postanowień zakresu czynności skarżącego, projektu technicznego ściany (...). Odpowiedzialność za prawidłową organizację i prowadzenie robót eksploatacyjnych spoczywa na personelu nadzoru górniczego. Osoby te są zobligowane do rzetelnego przestrzegania postanowień zawartych w specjalnie ustanowionych aktach, umowach, zakresach czynności i postanowieniach dot. funkcjonowania zakładu. Naruszenie tych postanowień pociąga za sobą określone konsekwencje dyscyplinarne w ramach stosownych regulacji prawnych. Jako bowiem osoba piastująca jedno z wyższych stanowisk był odpowiedzialny za właściwe organizowanie i prowadzenie pracy w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracowników, zakładu górniczego. W ocenie Sadu także wymiar kary uwzględniał podstawowe zasady wynikające z obowiązującego prawa, chociażby taką, która wynika z art. 111 Kodeksu pracy by przy wymierzaniu kary za naruszenie dyscypliny i porządku pracy uwzględniać rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych, stopień winy pracownika i jego dotychczasowy stosunek do pracy.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył zarówno prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.