Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2158908

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
z dnia 5 października 2016 r.
III SA/Gl 243/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Jużków.

Sędziowie WSA: Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Barbara Orzepowska-Kyć.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżonym postanowieniem z (...) r. nr (...) Dyrektor Izby Celnej w K., po rozpatrzeniu zażalenia J. K. - prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Firma Handlowo - Usługowa "A" - na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr (...) z (...) r., którym nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nr (...) z (...) r określającej kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2013 r. w wysokości (...) zł - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr (...) z dnia (...) r. określił kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2013 r. w wysokości (...) zł i tego samego dnia postanowieniem nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 239b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. - dalej jako O.p.). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ podatkowy I instancji wskazał, że wobec Strony toczy się postępowanie egzekucyjne, a poczynione ustalenia, dotyczące posiadanych przez J. K. zaległości płatniczych oraz składników majątkowych wykazały, iż kontrolowany posiada zaległości z tytułu podatku dochodowego w wysokości (...) zł i podatku od towarów i usług (...) zł; w opłacaniu składek ZUS - na ubezpieczenie społeczne (...) zł, zdrowotne (...) zł, FPiFGŚP (...) zł; z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (...) zł i z tytułu zaległości w podatku od środków transportu ma tytuł wykonawczy. Poza tym Podatnik dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, gdyż odnotowano:

- darowiznę niezabudowanej nieruchomości położonej w J. przy ulicy (...) objętej kw (...) tj. działki nr (...) o pow. (...) m2 z (...) r. (darczyńca),

- darowiznę nieruchomości zabudowanej drewnianym budynkiem mieszkalnym o pow. ok. (...) m2 położonej w B. przy ul. (...) objętej KW (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 z dnia (...) r. (darczyńca),

- darowiznę (...) nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. ok. (...) m2 położonej w J. przy ul. (...) objętej KW (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 z (...) r. (darczyńca),

- darowiznę (...) nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. ok. (...) m2 budynkiem gospodarczym o pow. ok. (...) m2 położonej w J. przy ulicy (...) objętej KW (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 z dnia (...) r. (darczyńca).

Nadto zbywanie składników majątkowych (środków transportu) potwierdziło Starostwo Powiatowe w B. tj. z zarejestrowanych (...) pojazdów, zgłoszono zbycie przez J. K. (...) pojazdów.

Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzucono organowi:

- obrazę art. 239b § 1 O.p. polegającej na przyjęciu, że okres do upływu terminu przedawnienia jest krótszy niż 3 miesiące podczas gdy zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie przedawnia się z upływem 5 lat;

- obrazę art. 239b § 2 O.p. polegającej na braku uprawdopodobnienia przez organ podatkowy, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane przez J. K., szczególnie że firma dalej działa ma aktywa i nie wyprzedaje składników przedsiębiorstwa;

- obrazę art. 37j ust. 1 pkt 4 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym polegającej na rozszerzeniu na J. K. odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe firmy "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P. Zgodnie z przepisami organ może próbować obciążać nabywcę towarów podlegających obowiązkowi odprowadzania podatku akcyzowego tylko w sytuacji kiedy nie jest znany, bądź nie można ustalić zbywcy, a w decyzji organ wskazał, że podatnik nabywał paliwo tylko od wymienionej spółki i zużywał na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej;

- obrazę art. 187 § 1 O.p. polegającej na pominięciu dowodów świadczących o działaniu w dobrej wierze J. K., a w szczególności pominięciu dowodu w postaci przedstawionych atestów paliwa dołączonych do każdej faktury zakupu.

W uzasadnieniu wskazano, że organ podatkowy nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, pozwalających przyjąć, że J. K. nie wykonał ciążącego na nim zobowiązania podatkowego. Podatnik nie wyprzedawał majątku firmy, a jedynie odświeżał flotę samochodów przez sprzedaż tych, którym kończyła się umowa leasingu. Dalej prowadzi działalność, spłaca systematycznie swoje zobowiązania oraz ma szereg wierzytelności. Jedyne problemy są związane z faktem, że cześć jego kontrahentów nie płaci w terminie. Przeprowadzona kontrola organu w 2011 r., przy tych samych dowodach nie stwierdziła żadnych uchybień.

Organ II instancji nie uwzględnił zażalenia i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne podzielając ustalenia co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec nieregulowania przez Stronę należności publicznoprawnych oraz zbywania przez nią majątku.

Dyrektor zauważył, że z załączonego do akt bilansu na dzień (...) r. wynika, że Strona posiada aktywa trwałe w wysokości (...) zł, ale w 2013 r. poniosła stratę (netto) (...) zł, posiada zobowiązania w sumie (...) zł. Mimo stwierdzenia, że aktywa obrotowe to (...) zł ale organ powołał się na twierdzenia pełnomocnika Strony, że problemy podatnika związane są z nieterminowymi płatnościami przez kontrahentów.

Zdaniem organu w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały oraz uzasadniły zaistnienie przesłanek z art. 239b § 1 pkt 1 i art. 239b § 2 O.p. warunkujących nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

W skardze strona wniosła o uchylenie "decyzji" i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; przyznanie pomocy prawnej. Organowi zarzucono:

1.

obrazę art. 13 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 2 pkt 4 i art. 8 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym przez przyjęcie, że na J. K. ciąży odpowiedzialność za niezapłacony podatek akcyzowy w sytuacji kiedy działał z dochowaniem szczególnej ostrożności, a na mocy art. 306c Ordynacji podatkowej nie mógł uzyskać bardziej szczegółowych informacji od organu podatkowego;

2.

obrazę art. 77 § 1 k.p.a. przez niewystarczające rozpatrzenie materiału dowodowego w szczególności pominięcie dowodów potwierdzających, że firma "B" i "C" w obrocie z J. K. posługiwały się potwierdzeniami uiszczenia podatku VAT, w szczególności nie odniesienie się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do powoływanych przez skarżącego faktów. Szczególnie w odniesieniu do tezy zawartej w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., który w swojej tezie orzekł: "Przepisy szóstej dyrektywy Rady 73/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku zmienionej dyrektywą Rady 2002/38/WE z dnia 7 maja 2002 r. należy interpretować w ten sposób że sprzeciwiają się one przepisom krajowym, takim jak w postępowaniu głównym, które odmawiają podatnikowi prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej należnego łub zapłaconego od dostarczonych mu towarów z uwagi na to, iż faktura została wystawiona przez podmiot, który w świetle kryteriów przewidzianych przez te przepisy należy uważać za podmiot nieistniejący i nie ma możliwości ustalenia tożsamości rzeczywistego dostawcy towarów; chyba że zostanie wykazane, w świetle obiektywnych przesłanek i bez wymagania od podatnika, aby dokonał ustaleń, do których nie jest on zobowiązany, że ów podatnik wiedział łub powinien był wiedzieć, iż rzeczona dostawa wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od wartości dodanej, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego;

3.

obrazę art. 37j ust. 1 pkt 4 ustawy o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym polegającej na rozszerzeniu na J. K. odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe firmy "B" Sp. z o.o. z siedzibą w P. Zgodnie z przepisami organ może próbować obciążać nabywcę towarów podlegających obowiązkowi odprowadzania podatku akcyzowego tylko w sytuacji kiedy nie jest znany, bądź nie można ustalić zbywcy. W uzasadnienia decyzji z dnia (...) roku organ zaznacza, że J. K. nabywał paliwo tylko od wyżej wymienionej spółki i zużywał na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. WSA w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 20 października 2011 r. (sygn. akt III SA/Po 64/11) stwierdził: "Przepis ten nie może stanowić narzędzia do domagania się zapłaty akcyzy od posiadacza łub nabywcy wyrobów akcyzowych; w każdym przypadku, gdy dostawca nie uiścił należnej akcyzy. Sąd stoi na stanowisku, że celem tej regulacji jest bowiem dopuszczalność pociągnięcia posiadacza wyrobów akcyzowych do quasi solidarnej odpowiedzialności w sytuacji, gdy nie jest możliwe ustalenie dostawcy wyrobów akcyzowych, gdy nabywca nie jest w stanie wskazać pochodzenia wyrobów oraz podmiotu, od którego wyroby te nabył, co może być przesłanką przypuszczenia, że w stosunku do nabytego wyrobu nie zostały dopełnione obowiązki wynikające z ustawy o podatku akcyzowym";

4.

obrazę art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegający na pominięciu dowodów świadczących o działaniu w dobrej wierze pana J. K., a szczególności pominięciu dowodu w postaci przedstawianych atestów paliwa dołączanych do każdej faktury zakupu;

5.

naruszenie art. 7, 8, 12, 70, 75, 80, 84, 89 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi uznając zarzuty za niezasadne.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności nadania przez organ podatkowy rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nr (...) z (...) r określającej kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc marzec 2013 r. w wysokości (...) zł.

Zgodnie z art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:

1)

organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub

2)

strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub

3)

strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub

4)

okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.

Na podstawie § 2 tego artykułu, przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.

Zatem decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy zaistnieje jedna z wyżej wymienionych ustawowo przesłanek lub kilka z nich. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w § 2 oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego nie jest dowodowe wykazanie, że podatnik nie zapłaci podatku wynikającego z nieostatecznej decyzji, ale wskazanie na okoliczności, fakty już istniejące, na podstawie których można obiektywnie i racjonalnie wnioskować, że podatek ten nie zostanie zapłacony (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 4 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 153/14). Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może też być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że dane zobowiązanie wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1035/11).

Wprawdzie, nadając rygor natychmiastowej wykonalności organ nie może stwierdzić, że strona nie wykona dobrowolnie decyzji, to nie oznacza to jednak, iż nie może uznać za prawdopodobne ich niewykonanie. Natomiast okoliczność zbywania przez podatnika majątku uzasadnia obawę, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane, w szczególności wtedy, gdy dochodzi do uszczuplenia jego majątku, co utrudni lub uniemożliwi ewentualną egzekucję (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r., I FSK 538/14).

Natomiast z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że prawidłowo wykazano, że zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie w podatku akcyzowym nie zostanie wykonane. Jak wyżej wskazano o spełnieniu tej przesłanki mogą świadczyć różne okoliczności.

Organy dokonały analizy stanu majątku skarżącego z której wynika, że na ocenę realności wykonania zobowiązania podatkowego mają wpływ między innymi wykazane w postępowaniu okoliczności związane ze zbywaniem przez Stronę majątku. Jak wynika bowiem z akt Strona dokonywała wyzbywania się majątku w formie darowizn. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w B. w piśmie nr (...) z (...) r. wskazał bowiem na fakt darowizn: niezabudowanej nieruchomości położonej w J. przy ulicy (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 w dniu (...) r.; nieruchomości zabudowanej drewnianym budynkiem mieszkalnym o pow. ok. (...) m2 położonej w B. przy ul. (...), objętej KW (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 z dnia (...) r.; (...) nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. ok. (...) m2 położonej w J. przy ul. (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 z dnia (...) r.; (...) nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. ok. (...) m2, budynkiem gospodarczym o pow. ok. (...) m2, położonej w J. przy ulicy (...) tj. działki (...) o pow. (...) m2 z dnia (...) r.

Także na zbywanie składników majątkowych środków transportu w ilości (...) pojazdów wskazało Starostwo Powiatowe w B. Podało bowiem, iż z zarejestrowanych na dzień (...) r. na J. K. (...) pojazdów, zgłoszono zbycie (...) pojazdów. Te okoliczności słusznie organy uznały za uzasadnienie istnienia obawy, że zobowiązanie w podatku akcyzowym wraz z odsetkami za zwłokę za sporny okres rozliczeniowy nie zostanie wykonane.

Trafnie także organy wskazały, że skarżący nie dokonywał zapłaty bezspornych zobowiązań publicznych. Z dowodów zawartych w aktach wynika bowiem, iż skarżący posiada zaległości w: (...) Urzędzie Skarbowym w B. z tytułu podatku dochodowego PIT-4 w wysokości (...) zł + odsetki za zwłokę, podatku od towarów i usług VAT-7 w wysokości (...) zł + odsetki, Urzędzie Gminy J. z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2014 r. oraz z tytułu podatku od środków transportowych za 2014 r. - w kwocie w kwocie (...) zł, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w kwocie (...) zł zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz FP i FGŚP wraz z odsetkami za zwłokę.

Ponadto w związku z dużą ilością spraw skarżącego rozpoznawanych przez tut. Sąd - skład orzekający z urzędu posiada wiedzę, że zestawiając zadłużenie wobec organów podatkowych z tytułu podatku akcyzowego (...) zł, opłaty paliwowej (...) zł, podatku dochodowego, podatku VAT, odsetek za zwłokę, zadłużenia wobec ZUS, Urzędu gminy nieuregulowany podatek od środków transportowych - zasadnie organy uznały, że całokształt okoliczności uprawdopodabnia nie wywiązania się przez podatnika z wykonania zobowiązania podatkowego. Taka sytuacja może powstać gdyż podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań, prowadzone jest postępowanie egzekucyjne wobec innych należności pieniężnych ale też zbywa majątek - a to wszystko mogłoby pozbawić wierzyciela publicznego jakim jest organ podatkowy, zaspokojenia należnych od podatnika zobowiązań podatkowych.

W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty nieprawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego aktach sprawy; pominięcie dowodów, iż strona działała w dobrej wierze, potwierdzających, iż "B" i "C" w obrocie z nią posługiwały się potwierdzeniami zapłaty podatku VAT; rozszerzenie odpowiedzialności skarżącego na zobowiązania firmy "B" bowiem jedynie w postępowaniu w przedmiocie określenia wymiaru zobowiązań podatkowych badaniu i ocenie podlegają zarzuty kierowane w tym zakresie, w tym dot. nieprawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na pominięciu dowodów istotnych dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego. W konsekwencji zarzuty podnoszone przeciw ustaleniom w zakresie prawidłowości określonego wymiaru podatku akcyzowego pozostają bez znaczenia prawnego dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia.

Organ nie naruszył także art. 187 § 1 O.p. albowiem zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył calu materiał dowodowy, dopuszczając jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia spawy.

Nie zostały naruszone także wskazywane w skardze przepisy prawa procesowego z k.p.a. bowiem regulacje te nie mają zastosowania do spraw podatkowych.

Z tych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.