III SA/Gl 1140/18 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2633577

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2019 r. III SA/Gl 1140/18

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz.

Sędziowie WSA: Krzysztof Kandut, Iwona Wiesner (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. S. (S.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. na podstawie art. 163 § 2 w związku z art. 162 § 1, § 2, § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800, dalej: O.p.) po rozpatrzeniu wniosku K.S. (strona, skarżący) z (...) r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. z (...) r. znak: (...), którą organ ten orzekł o odpowiedzialności strony jako członka zarządu będącego zarazem osobą trzecią w stosunku do A Sp. z o.o. w K., solidarnie ze Spółką, za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za luty-maj 2013 r. w łącznej wysokości (...) zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wynoszącymi na dzień wydania decyzji (...) zł oraz kosztami egzekucyjnymi wynoszącymi na dzień wydania decyzji (...) zł, razem w kwocie (...) zł.

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z (...) r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w K. orzekł o odpowiedzialności Strony, jako członka zarządu będącego zarazem osobą trzecią w stosunku do Spółki solidarnie, za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za luty-maj 2013 r. w łącznej wysokości (...) zł.

W decyzji organ pierwszej instancji pouczył Stronę o przysługującym prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie z art. 223 O.p., wskazując że organem, do którego wnosi się odwołanie jest Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K., oraz że odwołanie wnosi się za pośrednictwem Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Decyzja powyższa (...) r. została, za pośrednictwem Poczty Polskiej, wysłana na adres: ul. (...), (...) K. Z powodu niemożności doręczenia tej przesyłki, (...) r. przesyłkę pozostawiono, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Placówce Pocztowej, (...). Zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 7 dni, w dniu (...) r. przesyłkę awizowano powtórnie, a (...) r. przesyłkę zwrócono nadawcy z powodu jej nie podjęcia.

Pismem z (...) r. pełnomocnik Strony wniósł do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K., za pośrednictwem Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z (...) r. wraz z odwołaniem.

W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że organ podatkowy nie doręczył stronie postępowania korespondencji stanowiącej decyzję z (...) r., gdyż miejscem zamieszkania Strony od 10 lat jest M., ul. (...), gdzie znajduje się jego centrum życiowe, przebywa tam z zamiarem stałego pobytu (art. 25 k.c.). W K. Strona nie mieszka od wielu lat, a lokal nie jest w jej posiadaniu od wielu lat, nie ma żadnego tytułu prawnego do tego lokalu. Organ podatkowy nie doręczył stronie postępowania decyzji z (...) r. kierując ją na adres inny niż miejsce zamieszkania strony postępowania. Bez znaczenia przy ocenie miejsca zamieszkania jest weryfikacja danych adresowych w ewidencji ludności w zakresie adresu zameldowania i brak podstaw do przyjęcia doręczenia zastępczego (postanowienie SN z 18 marca 2009 r., sygn. akt IV CNP 87108). Nadto wniosek strony postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z (...) roku uzasadniony jest faktem, że dopiero (...) roku Strona powzięła wiadomość o wydanej decyzji na skutek doręczenia upomnienia z (...) r. w związku z uprzejmością aktualnego posiadacza lokalu w K., a następnie uzyskania (...) r. dostępu do akt sprawy i zapoznania się z ich treścią. Dopiero w wyniku niezwłocznie podjętych czynności sprawdzających w zakresie ustalenia czego dotyczy upomnienie z (...) r. Strona dowiedziała się o fakcie prowadzenia postępowania przez organ podatkowy i wydania decyzji z (...) r. Strona mieszka w M., ul. (...).

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wniesiono o:

1. Dopuszczenie dowodu z zeznań świadka G.B. na okoliczność doręczenia przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. korespondencji stanowiącej decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. z (...) roku na nieaktualny adres zamieszkania Strony; faktycznej niemożności odebrania korespondencji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. zawierającej decyzję z (...) r.; braku winy Strony w nieodebraniu korespondencji oraz niewniesienia odwołania w ustawowym terminie: na okoliczność terminu pozyskania informacji o decyzji, na okoliczność aktualnego miejsca zamieszkania Strony postępowania i adresu zamieszkania; zachowania należytej staranności przez Stronę w dochowaniu terminu oraz wezwanie świadka na adres zamieszkania w M., ul. (...).

2. Dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność faktycznej niemożności odebrania przez Stronę korespondencji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. stanowiącej decyzję z (...) r., doręczenia przedmiotowej korespondencji na nieaktualny adres zamieszkania strony postępowania; braku winy strony postępowania w nieodebraniu korespondencji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. z (...) r. oraz niewniesienia przez niego odwołania w ustawowym terminie; na okoliczność aktualnego miejsca zamieszkania strony postępowania i adresu zamieszkania: zachowania należytej staranności przez Stronę postępowania w dochowaniu terminu; powzięcia przez stronę (...) r. wiadomości o wydanej decyzji na skutek doręczenia upomnienia z (...) r. w związku z uprzejmością aktualnego posiadacza lokalu w K., ul. (...) i zawiadomienia o doręczeniu na ten adres korespondencji zawierającej upomnienie z (...) r., a następnie uzyskania (...) r. dostępu do akt sprawy i zapoznania się z ich treścią; złożenia terminowego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. z (...) r.

Pismem z (...) r. Strona wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci informacji o dochodach z organu rentowego za rok 2017 PIT-11A, faktury VAT nr (...) z (...) r., noty odsetkowej nr (...) z (...) r., faktury VAT numer (...) z (...) r., kopert korespondencji adresowanych przez B i C Sp. z o.o., oświadczenia G.B., na okoliczność aktualnego miejsca zamieszkania Strony i adresu zamieszkania, na okoliczność wykazania centrum życiowego Strony w M. ul. (...), na okoliczność kierowania korespondencji przez instytucje publiczne na adres zamieszkania Strony w M.

W uzasadnieniu podniesiono, że korespondencja np. z B, za wodę, energię elektryczną kierowana jest na adres w M., właściwym urzędem skarbowym jest M. W piśmie z (...) r. Strona wskazała, że powyższych okoliczności nie zmienia fakt, że Strona składa deklaracje podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w (...) Urzędzie Skarbowym w K., mając na względzie miejsce zamieszkania w K.

Pismem z (...) r. Strona wniosła dopuszczenie dowodu z dokumentów w postaci faktury VAT nr (...) z (...) r. wraz z kopertą korespondencji adresowanej przez D Sp. z o.o., noty odsetkowej nr (...) z (...) r., dowodu wpłaty z (...) r., kopert korespondencji adresowanej do Strony przez Urząd Miasta w M., Sąd Rejonowy K. oraz E w (...) roku oraz przez F w (...) roku, faktury VAT numer (...) z (...) roku, na okoliczność aktualnego miejsca zamieszkania Strony i adresu zamieszkania, na okoliczność wykazania centrum życiowego Strony w M., na okoliczność kierowania korespondencji przez instytucje publiczne na adres zamieszkania Strony w M., na okoliczność wykazania, że miejscem zamieszkania Strony postępowania jest M. W uzasadnieniu powołano się na art. 148 O.p. oraz na wyrok Sądu Najwyższego z 18 marca 2009 r., sygn. akt IV CNP 87108, a ponadto wynikający z art. 136 § 1 k.p.c. obowiązek zawiadomienia o zmianie miejsca zamieszkania nie rozciąga się na czas przed doręczeniem odwołania (wyrok WSA w Warszawie z 23 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3162/15, wyrok NSA z 18 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2291/13), a doręczenie nie jest skuteczne, gdy korespondencja ta została skierowana na adres strony znany organowi podatkowemu z ewidencji podatników, ale faktycznie nieaktualny również wtedy gdy adresat uchybił obowiązkowi aktualizacji danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym w rozumieniu ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (wyrok NSA z 8 września 2016 r. I FSK 348/15).

W wyniku rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy stwierdził, że stanowisko Strony nie zasługiwało na uwzględnienie.

Instytucja przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została uregulowana w Ordynacji podatkowej, w Dziale IV.Postępowanie podatkowe w Rozdziale 7 "Przywrócenie terminu", w art. 162-164. Zgodnie z art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z dopełnieniem czynności, dla której był określony termin. Stosownie do art. 162 § 4 O.p. instytucję "przywrócenia terminu" stosuje się do terminów procesowych.

Z powyższych przepisów wynika, że organ podatkowy ma obowiązek przywrócić termin procesowy, w tym termin do wniesienia odwołania, gdy zostaną spełnione łącznie ustawowe przesłanki, tj. gdy akt administracyjny został doręczony według zasad z Rozdziału 5 Działu IV Ordynacji podatkowej - "Doręczenia", zainteresowany uchybił terminowi i złożył wniosek o jego przywrócenie, jednocześnie dopełnił czynności, dla której termin został określony, wniosek został wniesiony w nieprzywracalnym terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Przywrócenie terminu nie jest przedmiotem swobodnego uznania administracyjnego. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Uchybienie terminu może być poczytane jako zawinione przez stronę, jeżeli godziła się ona na wydarzenie, mogąc mu zapobiec. Zgodnie z dominującą linią orzecznictwa, chodzi o każdy rodzaj winy, a więc zarówno winy umyślnej (celowej) jak i winy nieumyślnej w postaci niedbalstwa i lekkomyślności. W wypadku, gdy wnoszącemu prośbę można przypisać chociażby winę nieumyślną, a nawet lekkie niedbalstwo, przywrócenie terminu jest niedopuszczalne (wyroki: WSA w Lublinie z 4 października 2016 r., sygn. akt III SA/Lu 380/16, WSA w Bydgoszczy z 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 106/13, WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12, WSA w Warszawie z 17 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1697/10, WSA w Łodzi z 23 października 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 573/14; wszystkie powołane: orzeczeniansa.gov.pl).

W świetle art. 162 § 1 O.p. brak winy w uchybieniu terminu musi zostać uprawdopodobniony przez wnioskodawcę, który ma uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda, na którą się powołuje, była od niego nie zależna i uniemożliwiła mu działanie nawet przy dołożeniu największego wysiłku możliwego w danych okolicznościach (wyrok NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 604/12). Zarówno argumenty przedstawione przez stronę postępowania podatkowego, jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być przekonujące na tyle, by mogły stworzyć przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez nią okoliczności. Nie można zatem oczekiwać, że organ podatkowy w oparciu o przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. ma wykazać, że po stronie wnioskodawcy doszło do zawinienia bądź jego braku (wyrok NSA z 23 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2125/09).

W okolicznościach niniejszej sprawy bezsprzeczne jest, że Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a wraz z nim dopełniła czynności, dla której termin ten został przez ustawę określony, tj. złożyła odwołanie, spełniając przywołane wyżej przesłanki.

Badając te przesłanki organ stwierdził, że konieczność ustalenia czy nastąpiło doręczenie aktu administracyjnego wynika także z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., gdzie określono, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Doręczanie pism w postępowaniu podatkowym osobom fizycznym odbywa się zgodnie z art. 148, art. 149 i art. 150 O.p. Podstawowym sposobem doręczania pism w postępowaniu podatkowym jest doręczenie właściwe, tzn. doręczenie korespondencji bezpośrednio adresatowi w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Pisma osobie fizycznej mogą być także doręczane w siedzibie organu, w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata albo w każdym innym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 ustawy). W razie niemożności takiego doręczenia zastosowanie znajduje doręczenie zastępcze, tj. doręczenie za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 149 O.p.). Przepisy Ordynacji podatkowej regulują również tzw. fikcję prawną doręczenia, polegającą na przechowywaniu przez 14 dni pisma skierowanego do podatnika w placówce pocztowej, w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego lub też pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta), w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (art. 150 § 1 pkt 1 i pkt 2 O.p.). Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 2 i § 3 O.p.). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.). Wskazać także należy, że zgodnie z art. 146 § 1 O.p., w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie adresu, pod którym dokonuje się doręczeń, lub adresu elektronicznego. Zgodnie z § 2 w razie nie dopełnienia obowiązku przewidzianego w § 1, w przypadku doręczania pisma za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 150 § 1 pkt 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Wskazane powyżej regulacje porządkują sposób doręczania korespondencji w postępowaniu podatkowym, uniemożliwiają zabiegi stron unikania odbioru pism, jak i też stanowią gwarancję dla stron postępowania doręczania im korespondencji tylko w przewidziany przepisami sposób (wyrok WSA w Bydgoszczy z 24 stycznia 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 920/17).

Z materiału dowodowego wynika, że w toku prowadzonego z urzędu przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za luty-maj 2013 r., wszelką korespondencję (tj. postanowienie o wszczęciu postępowania z (...) r., postanowienie wydane w trybie art. 140 § 1 O.p. z (...) r.; postanowienie wydane w trybie art. 140 § 1 O.p. z (...) r.; postanowienie wydane w trybie art. 180 § 10.p. z (...) r.; postanowienie wydane w trybie art. 200 § 1 O.p. z (...) r.; postanowienie wydane w trybie art. 140 § 1 O.p. z (...) r.; decyzję z (...) r.) kierowano na adres zamieszkania Strony w K., ul. (...), tj. adres wynikający z ewidencji organów podatkowych, tzn. z systemów zawierających informacje odnośnie adresów zamieszkania podatników (tj. systemu SSP i systemu SERCE; k.144).

Korespondencja była doręczana prawidłowo w trybie art. 150 O.p., tzn. przesyłki były dwukrotnie awizowane, przechowywane przez okres 14 dni u operatora pocztowego, a do Strony było kierowane ponowne zawiadomienie o pozostawieniu pisma u operatora pocztowego wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Na żadnym z potwierdzeń odbioru doręczający nie odnotował, że Strona jest nieznana pod adresem lub wyprowadziła się.

Ustawa z 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 869 z późn. zm.) przewiduje, że podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Zgodnie z art. 9 ust. 1d ustawy, w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Brak złożenia aktualizacji nie pociąga za sobą skutków w postaci sankcji, jednakże podatnik nie informując o zmianach adresu zamieszkania naraża się między innymi na to, że w razie konieczności przeprowadzenia wobec niego jakiegokolwiek postępowania organ podatkowy skieruje korespondencję na ostatni znany adres (wyrok WSA w Krakowie z 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1143/17).

Z akt sprawy wynika, że w zeznaniu podatkowym PIT-37 za (...) rok, przesłanym do organu pierwszej instancji (...) r., Strona wskazała adres zamieszkania w K., ul. (...), a miejsce to nadal wskazywano po wszczęciu postępowania podatkowego w niniejszej sprawie tj. (...) r. Nadto ustalono, że Strona nie zgłosiła zmiany adresu zamieszkania, w ostatnim złożonym zeznaniu PIT-37 za 2016 r. podała adres w K., złożyła zeznania podatkowe za lata 1998-2016 w (...) Urzędzie Skarbowym w K.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. poinformował, że Strona nie figuruje w ewidencji podatników i płatników Urzędu Skarbowego w M. Adres zamieszkania Strony w K. wynikał również z jej pism z (...) i (...) r., pisma Sądu Rejonowego K. Wydział (...) Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z (...) r.

Do dnia złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem Strona nie zaktualizowała swojego adresu zamieszkania, co nastąpiło dopiero (...) r. (wydruki z systemu SERCE), a zatem nie wywiązywała się z obowiązku aktualizacyjnego z art. 9 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, pomimo, że zaistniał on już 10 lat temu. Strona jest dysponentem wiedzy o adresie miejsca swojego zamieszkania i dlatego to na niej ciąży obowiązek wskazania adresu zamieszkania i aktualizacji danych identyfikacyjnych (wyrok NSA z 22 lutego 2018 r. sygn. akt n FSK 383/16).

W przypadku, gdy podatnik nie zaktualizował danych osobowych uwzględnianych w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP, to wysłanie pism na adres wynikający z tego zgłoszenia, nawet jeśli podatnik faktycznie zamieszkiwał w innym miejscu, nie narusza ustawowej procedury wysyłania pism (wyrok WSA w Poznaniu z 31 stycznia 2017 r. sygn. akt III SA/Po 765/16). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3866/14, stwierdził, że trudno oczekiwać, że organ podatkowy każdorazowo przed wszczęciem postępowania będzie prowadził szeroko zakrojone czynności w celu ustalenia adresu strony. Taki obowiązek powstałby dopiero wówczas, gdyby w toku postępowania organ powziął wątpliwości co do prawidłowości podanego przez stronę adresu (np. korespondencja wróciłaby z adnotacją, że adresat wyprowadził się). Tymczasem, korespondencja przekazywana na adres wynikający z urzędowych ewidencji nie wracała z adnotacjami, które mogłyby nasunąć wątpliwości co do jego prawidłowości (wyrok NSA z 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt: II FSK 585/15).

W sprawie zakończonej wydaniem decyzji z (...) r. przesyłki były dwukrotnie awizowane i nie wracały z informacją, że adresat wyprowadził się, organ nie miał więc informacji o tym, że adres zamieszkania strony jest adresem nieaktualnym. Zatem w przedstawionym stanie faktycznym Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w K. był właściwy do prowadzenia w (...) r. postępowania i wydania rozstrzygnięcia w tej sprawie, skoro z dokumentów źródłowych (zeznań podatkowych, pism Strony, pisma Sądu Rejonowego K.) oraz z systemów organu pierwszej instancji zawierających informacje odnośnie adresów zamieszkania podatników (tj. systemu SSP i system SERCE) wynikało bezsprzecznie, że jedynym adresem zamieszkania zgłoszonym przez Stronę w organach podatkowych był adres w K., ul. (...).

Decyzja organu pierwszej instancji została wysłana na adres zamieszkania Strony za pośrednictwem Poczty Polskiej, a z powodu niemożności doręczenia w przesyłkę zawierającą decyzję, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym K., zawiadomienie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 7 dni, w dniu (...) r. przesyłkę awizowano powtórnie, a w związku z niepodjęciem jej w terminie, w dniu (...) r. zwrócono ją do nadawcy, tj. do Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K.

W ocenie organu nie ma podstaw do kwestionowania skutecznego doręczenie decyzji w trybie art. 150 O.p. w dniu (...) r. Od daty tej należy zatem liczyć czternastodniowy termin, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., tj. termin, w którym Strona winna była złożyć odwołanie. Termin ten upłynął z dniem (...) r., a odwołanie nie zostało złożone w terminie. W myśl art. 12 § 6 pkt 2 O.p., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W niniejszej sprawie odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej (...) r., a zainteresowany uchybił terminowi procesowemu do wniesienia odwołania.

Dokonując oceny czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi organ wskazał, że wniosek ten uzasadniony był faktem, że dopiero (...) roku Strona powzięła wiadomość o wydanej decyzji na skutek doręczenia upomnienia z (...) r. w związku z uprzejmością aktualnego posiadacza lokalu w K., ul. (...), a następnie uzyskania (...) roku dostępu do akt sprawy i zapoznania się z ich treścią, w tym z decyzją z (...) roku.

Organ stwierdził, że powyższe upomnienia zostały przesłane na adres w K., ul. (...) i odebrane osobiście przez Stronę (...) r. Przyjmując. że najpóźniej w dniu odbioru upomnień Strona weszła w posiadanie informacji, że uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, siedmiodniowy termin wskazany w art. 162 O.p. liczyć należało od tej daty (wyrok NSA z 24 marca 1999 r. sygn. akt I SA/Gd 1664/98, LEX nr 38681, wyrok WSA w Poznaniu z 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1267/15). Organ stwierdził, że spełniono przesłankę złożenia wniosku w siedmiodniowym terminie.

Ostatnia z ustawowych przesłanek odnosi się do kwestii czy uchybienie terminu było zawinione przez Stronę. Organ stwierdził, że Strona, działając przez pełnomocnika, nie uprawdopodobniła braku winy, a uchybienie terminowi nastąpiło z winy Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K., który nie doręczył Stronie decyzji z (...) r., albowiem skierował ją pod nie aktualny adres zamieszkania. W ocenie organu decyzja, która jest przedmiotem odwołania, została doręczona skutecznie na właściwy adres, tym samym należy uznać za nieuzasadnione stanowisko Strony, na której spoczywał obowiązek aktualizacji danych dotyczących miejsca zamieszkania. Zaniedbanie, co do obowiązku powiadomienia przez Stronę organów podatkowych o zmianie adresu zamieszkania obciąża Stronę, tym bardziej, że korespondencja była kierowana na adres wskazany przez w zeznaniu rocznym za (...) rok. Faktu tego nie zmienia przywołana przez pełnomocnika okoliczność kierowania przez: B Oddział w R., C Sp. z o.o., D Sp. z o.o. w M. oraz inne instytucje korespondencji na adres w M., ul. (...), albowiem adres ten nie został zgłoszony w organach podatkowych.

Nadto ustalono, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w K., ul. (...) posiada osoba o tym samym nazwisku co Strona, a Spółdzielnia nie ma informacji o obecnym miejscu zamieszkania tej osoby oraz o innych osobach zamieszkałych pod tym adresem. Strona winna mieć świadomość, że w sytuacji, gdy zgłosiła do organów podatkowych wyłącznie jeden adres, w., to powinna dochować należytej staranności, aby odbierać kierowane tam przesyłki. W konsekwencji zaniechanie dokonania przez podatnika zgłoszenia aktualizującego w przypadku zmiany adresu zamieszkania, prowadzi do skutku w postaci kierowania korespondencji przez organ podatkowy pod niewłaściwy adres; mogące stąd wynikać ewentualne negatywne skutki obciążają jednak podatnika, a nie organ podatkowy (wyrok WSA w Krakowie z 6 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1143/17).

Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II FSK 3523/15, w którym wskazał, że "na mocy przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2012 r. poz. 1314, z późn. zm.; dalej: u.z.e.i.p.p.), podatnicy zobowiązani są do składania do właściwego urzędu skarbowego zgłoszeń identyfikacyjnych, a w przypadku zaistnienia zmian danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym - zgłoszeń aktualizacyjnych. Wśród danych deklarowanych w zgłoszeniach jest również informacja o miejscu zamieszkania oraz zameldowania (art. 5 ust. 2). Zatem obowiązkiem podatnika jest aktualizowanie danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym, co rodzi wobec niego określone konsekwencje i organy podatkowe. w przeciwieństwie do organów ścigania, nie mają obowiązku poszukiwania podatnika. Są one uprawnione do posługiwania się danymi ewidencyjnymi znajdującymi się w ich dyspozycji. Taka konstrukcja systemu podatkowego powoduje, że to podatnik narażony jest na negatywne skutki unikania kontaktu z organami podatkowymi, np. nieodbierania korespondencji. Organy podatkowe mają nie tylko prawo, ale ustawowy obowiązek działać w oparciu o dane. zgłoszone przez podatników, a wynikające z prowadzonych rejestrów (CRP KEP), w przeciwnym razie nastąpiłby paraliż w działalności tych organów".

Organ pierwszej instancji adres zamieszkania Strony ustalił na podstawie systemów zawierających informacje odnośnie adresów zamieszkania podatników (tj. systemu SSP i systemu SERCE) oraz dokumentacji źródłowej będącej w posiadaniu organu, a w zeznaniu rocznym PIT-37 za (...) rok (złożonym w dniu (...) r.) w rubryce B.2. "Adres siedziby/ Adres zamieszkania" Strona wpisała: (...) K. ul. (...).

Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy Ordynacji podatkowej oraz ustalone okoliczności faktyczne, organ stwierdził, że skoro Strona nie wypełniła łącznie wszystkich obligatoryjnych przesłanek koniecznych dla przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, to brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Pismem z (...) r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:

1. naruszenie postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a) art. 162 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w K. z (...) r. podczas gdy z prawidłowej subsumcji stanu faktycznego wynika, że zaistniały obiektywne przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji ponieważ skarżący wykazał, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy;

b) art. 7w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu i niepełny materiał dowodowy oraz bezzasadnym nieuwzględnieniu wniosków dowodowych skarżącego zgłoszonych w pismach z (...) r., (...) r., (...) r., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie spełnił łącznie wszystkich przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, w szczególności skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a także zaoferowany przez skarżącego w toku postępowania, prowadzi do odmiennych wniosków;

c) art. 107 § 3 w zw. z art. 77 w zw. z art. 75 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na arbitralnie przyjętych przez organ założeniach, które nie maja żadnego odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz bezzasadnym nieuwzględnieniu postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z (...) r. wniosków dowodowych skarżącego zgłoszonych w pismach skarżącego z (...) r., (...) r., (...) r.

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia skutkujący przyjęciem, że nie spełnił łącznie wszystkich obligatoryjnych przesłanek koniecznych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a w szczególności nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a także zaoferowany przez skarżącego w toku postępowania prowadzi do odmiennych wniosków.

W uzasadnieniu skargi skarżący szeroko odniósł się do zarzutów naruszenia zasad postępowania oraz do zdefiniowanego w art. 162 O.p uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Podtrzymano w całości zarzuty w zakresie braku prawidłowego doręczenia decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W świetle treści wskazanego przepisu oraz przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny korzystając z dyspozycji art. 119 pkt 3 p.p.s.a. mógł rozpoznać niniejszą sprawę w trybie uproszczonym i z urzędu skierował sprawę do rozpoznania w tym trybie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, którym na podstawie na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 § 1, 2 i 4 O.p. odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powołanego postanowienia. W niniejszej sprawie strona nie kwestionuje, że wniesienie odwołania nastąpiło z uchybieniem terminu do jego złożenia, kwestionuje jednakże okoliczności doręczenia decyzji.

Oceniając zaskarżone postanowienie wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z punktu widzenia legalności, należało uznać, że nie narusza ono prawa.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z (...) r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności Strony jako osoby trzeciej za zobowiązania Spółki, solidarnie z nią, w podatku od towarów i usług za luty-maj 2013 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, a decyzja ta zawierała stosowne pouczenia o trybie i terminie wniesienia odwołania. Przesyłka została skierowana na adres Strony w K., ul. (...), a z powodu niemożności jej odręczenia (...) r., przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata, pozostawiając odpowiednie zawiadomienie w adresowej skrzynce pocztowej. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie 7 dni (...) r. awizowano ja powtórnie, a wobec nieodebrania jej (...) r. zwrócono ją nadawcy. We wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania strona stwierdziła, że od 10 lat mieszka w M., gdzie jest jej centrum życiowe, tam też kierowana jest korespondencja z B Oddział w R., C Sp. z o.o., D Sp. z o.o. w M. oraz z innych instytucji. Skarżący wskazał, że (...) r. dzięki uprzejmości aktualnego posiadacza lokalu w K. powziął wiadomość o wydaniu decyzji w skutek doręczenia upomnienia z (...) r. Dostęp do akt sprawy uzyskał (...) r., zapoznał się z decyzją z (...) r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem.

Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdził w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Użycie przez ustawodawcę wyrażenia "stwierdza" oznacza, że w każdym przypadku wniesienia odwołania po ustawowym terminie organ odwoławczy obowiązany jest wydać postanowienie, o którym mowa w powołanym przepisie. Ustawa nie nakazuje organowi badać innych jeszcze okoliczności uchybienia terminowi (wyroki NSA z 10 października 2009 r., I FSK 854/08, z 8 lipca 2010 r., II FSK 372/10 z 29 sierpnia 2017 r., II FSK 1995/15, z 20 lutego 2018 r., II FSK 575/16, z 2 marca 2018 r., II FSK 3193/15, z 29 maja 2018 r., II FSK 3193/15, wszystkie powołane na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, S. Presnarowicz w: R. Dowgier, L. Etel, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2017 r., s. 1380, B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 1126).

Nie podzielono stanowiska strony skarżącej, że wydanie zaskarżonego postanowienia wymagało uprzedniego zbadania przez organ czy nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania oraz by postanowienie w tym przedmiocie stało się ostateczne. Kwestię przyczyn uchybienia terminowi organ odwoławczy obowiązany jest badać wyłącznie w postępowaniu wszczętym na wniosek strony i dotyczącym przywrócenia terminu. Dopiero w tym postępowaniu organ ma badać, czy strona wnosząca o przywrócenie terminu uprawdopodobniła, że do uchybienia terminowi doszło bez jej winy. W orzecznictwie (por. powołane wyżej wyroki, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2011 r., II FSK 1785/09, z 13 stycznia 2011 r., I FSK 214/10) podkreśla się, że chronologicznie wniosek o przywrócenie terminu musi być złożony już po uchybieniu temu terminowi. W tym drugim postępowaniu badaniu podlega to, czy istotnie nie zachowano terminu do dokonania czynności, czy w ustawowym terminie od ustania przyczyny uchybienia terminowi złożono wniosek o jego przywrócenie, czy pochodzi on od osoby uprawnionej i czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Nie ma zatem prawnych przeszkód, aby stwierdzić uchybienie terminowi przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu, nawet jeżeli wniosek ten zostanie złożony jednocześnie z odwołaniem. Przeciwnie, względy logiki i ekonomii wskazują na to, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi powinno być wydane przed lub jednocześnie z rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu (wyroki NSA z 29 sierpnia 2017 r., I FSK 2288/15, z 28 czerwca 2018 r., II FSK 5/18), z czym mamy do czynienie w rozpoznawanej sprawie. Ewentualne późniejsze przywrócenie terminu powoduje natomiast, że strona będzie mogła dokonać skutecznie czynności procesowej (w tym przypadku wniesienia odwołania). kwestia uprzedniego stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania warunkuje konieczność następczego badania zaistnienia przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym zakresie stanowisko Skarżącego nie zasługiwało na akceptację.

W ocenie Sądu za bezpodstawne również należy uznać zarzuty dotyczące kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 223 § 1 i § 2 pkt 1 O.p odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Na podstawie art. 162 § 1 i § 2 pkt 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Art. 162 § 1 i 2 O.p. ustanawia cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie:

- po pierwsze, uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia,

- po drugie, konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu,

- po trzecie, przywrócenie terminu jest uzależnione od uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy,

- po czwarte, dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wniesienie odwołania.

W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że w przedmiotowej sprawie uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie nastąpiło bez winy strony z powodu niedochowania należytej staranności, a to w zakresie ujawnienia adresu zamieszkania.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminowi powinna być oceniana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, nawet przy dochowaniu przez stronę wymaganej staranności. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności będzie dopuszczalne dopiero w przypadku uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (w rozumieniu zamierzonego działania sprzecznego z regułami postępowania), ale także lżejszej jej postaci, t.j. niedbalstwa rozumianego jako niedołożenie należytej staranności do załatwienia własnych spraw. Nawet lekkie niedbalstwo przy dokonywaniu czynności w toku postępowania wyklucza przywrócenie terminu. O braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, t.j., że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku i jeśli przeszkoda ta powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej (wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 648/12).

Powtórzyć należy, że z akt sprawy wynika, że decyzję z (...) r. doręczono w trybie art. 150 O.p. (...) r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał (...) r. W złożonym (...) r. piśmie Strona wniosła o przywrócenie terminu z powodu nie doręczenia przesyłki zawierającej decyzje na właściwy adres, a o wydaniu decyzji podjęła wiadomość dopiero (...) (...) r.

Zauważyć należało, że ciężar wykazania, że zaistniała taka przeszkoda faktyczna, która wykluczała możność terminowego dokonania czynności procesowej spoczywała na stronie, przy czym wystarczającym środkiem jest tutaj uprawdopodobnienie. Wprawdzie uprawdopodobnienie jest środkiem zwolnionym od ścisłych formalności, ale jego zadaniem jest przekonanie organu orzekającego o prawdziwości granicznej niemalże z pewnością, co do formułowanych we wniosku o przywrócenie terminu twierdzeń. Strona powinna zatem uwiarygodnić swoją staranność stosowną argumentacją oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminowi nie ogranicza się do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania w M., nie w K. było wiarygodne, ale musiało również uwzględniać to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi. W niniejszej sprawie Strona nie wykazała, że przyczyna uchybienia terminowi była przeszkodą nie do przezwyciężenia przy zachowaniu należytej staranności. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminowi, osoba zainteresowana musi wskazywać na takie okoliczności, które spowodowały uchybienie terminowi dotyczące okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, t.j. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby mimo zaistnienia danej przeszkody dokonać czynności w stosownym terminie. Istnienie przeszkody do dokonania czynności w postępowaniu nie oznacza, że automatycznie uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności prowadzi do wniosku, że zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku.

Strona we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że od wielu lat nie mieszka w K. lecz w M., tam też otrzymuje korespondencję od wielu instytucji o charakterze urzędowym (np. B) jak komercyjnym (np. C), nadto nie posiada tytułu prawnego do lokalu w K., a o korespondencji nadsyłanej na ten adres dowiedziała się dzięki uprzejmości aktualnego użytkownika tego lokalu. W odpowiedzi na te argumenty organ stwierdził, że posłużył się jedynym dostępnym mu adresem Strony wynikającym z systemów SSP i SERCE, który nadto Strona wskazywała w deklaracjach podatkowych, w tym za (...) rok złożonej (...) r. W tym miejscu podkreślić należy, że korespondencja kierowana na adres Strony w K. powracała do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie", co dodatkowo potwierdzało skuteczność doręczenia. Na marginesie warto wspomnieć, że chociażby Regulamin świadczenia usług powszechnych Poczty Polskiej w § 29 wskazuje na możliwość żądania dosyłania przesyłek pod adres wskazany w tym żądaniu przez adresata, co sprzyja skutecznemu ich doręczaniu. Organ odwołał się również do ustaleń, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w K., ul. (...) posiada osoba o tym samym nazwisku co Strona, a Spółdzielnia nie ma informacji o obecnym miejscu zamieszkania tej osoby oraz o innych osobach zamieszkałych pod tym adresem. Do powyższych argumentów Skarżący nie odniósł się, a stan ten ma szczególne znaczenie dla oceny uprawdopodobnienia, że przeszkody do odbioru przesyłki w terminie nie można było przezwyciężyć. Wobec powyższego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania należało ocenić jako nieskuteczny.

W ocenie Sądu za bezpodstawne należy również uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Organ zasadnie wskazał, że odpowiednikiem powołanych przepisów są przepisy Ordynacji podatkowej, a to art. 120, art. 122, art. 180, art. 187, art. 191, art. 210 § 4. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie zawiera w uzasadnieniu faktycznym i prawnym wskazanie konkretnych dowodów, na których organ oparł się wydając rozstrzygniecie oraz odniesienie się do stanowiska Strony. Odnośnie zarzutu pominięcia oferowanych przez Stronę dowodów w postaci np. korespondencji, faktur, kopert korespondencji kierowanej na adres Skarżącego w M. na okoliczność wykazania centrum interesów życiowych i aktualnego miejsca zamieszkania, należało zaakceptować stanowisko organu. Organ przeprowadził bowiem wystarczająco rozległe postępowanie dla zgromadzenia materiału pozwalającego na weryfikacje stanowiska Skarżącego, nie negując jednocześnie twierdzeń Strony, co do adresu, na który kierowana była do niego korespondencja. Te okoliczności nie były jednak zasadniczą przesłanka rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu organ podatkowy w niniejszej sprawie rozpatrując wniosek strony o przywrócenie terminu prawidłowo ocenił, czy strona dopuściła się uchybienia terminowi bez swojej winy i wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i ocenił winę według obiektywnych mierników staranności. W ocenie Sądu zasadnie organ uznał, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające przychylenie się do wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 § 1 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.