III SA/Gd 898/18, Umorzenie postępowania na skutek stwierdzenia niedopuszczalności rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności. - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2630873

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 lutego 2019 r. III SA/Gd 898/18 Umorzenie postępowania na skutek stwierdzenia niedopuszczalności rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności.

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł.

Sędziowie WSA: Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak (spr.).

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...) z dnia 24 września 2018 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Dnia 12 sierpnia 2016 r. H. G. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w S. (Dział Świadczeń Rodzinnych) wniosek o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę - J. G. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Decyzją z dnia 6 września 2016 r. (nr (...)) Prezydent Miasta odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 października 2016 r. (nr (...)) utrzymało w mocy tę decyzję.

Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 1/17) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 6 września 2016 r.

Następnie, decyzją z dnia 19 maja 2017 r. (nr (...)) Prezydent Miasta "ponownie" odmówił stronie świadczenia w formie zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad J. G. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej zwanej: "k.p.a.") oraz art. 16a ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 20 ust. 3, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm. - dalej w skrócie: "u.ś.r."). W ocenie organu orzekającego wnioskowane świadczenie nie mogło być przyznanie z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Wskazano, że rozstrzygnięcie to zostało wydane w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lutego 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 1/17), którym uchylono poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 6 września 2016 r., i które zostały wydane w przedmiotowej sprawie specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 797/17) oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. Wyrok ten stał się prawomocny.

Pismem z dnia 30 lipca 2018 r. skarżący wezwał Kolegium do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lutego 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 1/17), skarżąc prawidłowość decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)) i domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazywał na wadliwość dokonanych w decyzji, a przysługujących mu, odliczeń od podatku stanowiących podstawę ustalenia kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania wnioskowanego świadczenia, które zostało ustalone mimo dokumentów posiadanych przez organy administracji w postaci zeznań PIT oraz zaświadczenia Urzędu Skarbowego o dochodach. W ocenie skarżącego dochodem opodatkowanym w 2014 r. była jedynie kwota 13.887 zł. Skarżący podobnie, jak w odwołaniu od decyzji Prezydenta z dnia 19 maja 2017 r., ponownie zakwestionował prawidłowość ustalenia dochodu J. G., zarzucając - w nawiązaniu do wyroku o sygn. akt III SA/Gd 1/17 - brak ustalenia, czy w świetle art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma wyłączeń mających zastosowanie przy obliczaniu dochodu strony. W tym zakresie strona za nieracjonalny uznała argument Kolegium, że nie występuje podstawa do dokonywania innych niż wyżej wskazane odliczeń, gdyż czynność ta została już dokonana, a jej efekt znajduje się w zeznaniach PIT. W ocenie strony znajdujące się w aktach zaświadczenia o dochodach są niewłaściwe, a ustawa o świadczeniach rodzinnych mówi o dochodach opodatkowanych, a nie o ogólnym przychodzie. W związku z tym strona wskazywała, że Kolegium powinno wystąpić o zaświadczenie mające dowodzić, jakie dochody podlegały opodatkowaniu w rozumieniu art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zaniechanie poczynienia stosownych ustaleń w jego ocenie świadczy o braku wykonania wyroku o sygn. akt III SA/Gd 1/17.

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że zastosowanie w sprawie winien znaleźć art. 235 k.p.a., w świetle którego skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany, które może być uwzględnione, z zastrzeżeniem art. 16 § 1 zdanie drugie.

Dokonując w świetle art. 235 k.p.a. kwalifikacji pisma skarżącego z dnia 30 lipca 2018 r., wobec żądania uchylenia decyzji, Kolegium przyjęło, że pismo to inicjuje postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej w nim ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r., mając na uwadze zarzucaną wadliwość wydanego rozstrzygnięcia, a przede wszystkim zarzucane istotne naruszenie zastosowanych w sprawie przepisów prawa.

W konsekwencji pismem z dnia 13 sierpnia 2018 r. (nr (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)).

W wyniku rozpoznania ww. pisma (wniosku), zaskarżoną decyzją z dnia 24 września 2018 r. (sygn. akt (...)) Samorządowe Kolegium Odwoławcze - działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 157 § 1 oraz art. 156 § 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a. - umorzyło postępowanie Kolegium w sprawie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)).

W uzasadnieniu Kolegium opisało dokładnie przebieg postępowania w sprawie, w tym wskazało na wyliczenia dochodu rodziny skarżącego oraz dokonało porównania treści zarzutów podnoszonych w toku prowadzonych postępowań administracyjnych oraz w treści aktualnie złożonego wniosku zaklasyfikowanego jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r.

Kolegium zaznaczyło, że wszczęcie postępowania nieważnościowego nastąpiło pomimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 797/17), którym oddalono skargę na decyzję Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)). Wyjaśniło przy tym, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione odmową wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09).

W związku z powyższym - jak stwierdził organ - badaniu poddać należało zarzuty strony przeciw decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)). Przeprowadzona w tym zakresie analiza zarówno ww. decyzji, jak też zarzuty skargowe strony, okazały się tożsame ze sprawą rozstrzygniętą już przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 797/17). Organ podkreślił, że postępowanie nieważnościowe nie stanowi trzeciej instancji, a więc nie służy ponownej weryfikacji wydanej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy skargę od danego rozstrzygnięcia poddano kontroli sądowej. W ramach postępowania nieważnościowego organ, co do zasady nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji.

Na powyższe nie ma wpływu zarzut skarżącego dotyczący braku wykonania wyroku o sygn. akt III SA/Gd 1/17, skoro w świetle kolejnego wyroku o sygn. akt III SA/Gd 797/17, Sąd w tej samej sprawie nie znalazł podstawy do uwzględnienia skargi strony. Wyrok oddalający skargę przeczy twierdzeniom strony, co do braku wykonania orzeczenia wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 1/17, skoro sprawa została ponownie poddana kontroli, z tymi samymi zarzutami, które są w dalszym ciągu podtrzymane przez stronę. W istocie zarzuty strony dotyczące błędnego ustalenia dochodu, w tym braku odpowiedniego poczynienia odliczeń, były przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 797/17. Zarówno skarżąc decyzję nr (...) z dnia 10 lipca 2017 r., jak też domagając się wykonania wyroku o sygn. akt III SA/Gd 1/17, strona kwestionuje te same okoliczności, dowody i przepisy, co rozpatrzone w wyroku oddalającym skargę.

W związku z powyższym uznać należało, że pomimo wszczęcia postępowania mającego za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)) nie jest dopuszczalne prowadzenie tego postępowania, skoro z mocy wyroku o sygn. akt III SA/Gd 797/17 obowiązuje domniemanie zgodności z prawem decyzji o nr (...), a jednocześnie nie sposób mówić, aby przedmiotowa decyzja była wadliwa w zakresie, który miał na uwadze Sąd oddalając skargę H. G. na tę decyzję.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdziło, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie ostatecznie okazało się bezprzedmiotowe, a zatem postępowanie to podlega umorzeniu (stosownie do art. 105 § 1 k.p.a.).

H. G. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 września 2018 r. (nr (...)) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa i brak odniesienia się do stawianych zarzutów.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że elementem spornym w całym postępowaniu jest sposób liczenia dochodów rodziny. Według niego fakty są następujące:

- ustawa o świadczeniach rodzinnych w art. 3 stanowi, że "ilekroć w ustawie jest mowa o: 1) dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne". Cytując również ten przepis w swojej decyzji Kolegium udaje nierozumienie, że art. 27 mówi o dochodach, od których jest pobierany podatek, dochodach pomniejszonych o należne zwolnienia. Tę okoliczność wskazywał również Sąd w wyroku o sygn. akt III SA/Gd 1/17 i tę okoliczność miało obowiązek rozpatrzyć Kolegium, a tego obowiązku nie wykonało;

- zaświadczenia o dochodach, którymi posługuje się Kolegium nie mają żadnej wartości dowodowej, gdyż nie uwzględniają poczynionych i należnych odliczeń. Jak wynika z zeznań podatkowych od dochodu 18.907,24 zł - a tym dochodem operuje Kolegium - płatnik pobrał zaliczkę 1.386 zł. Skąd wobec tego wziął się podatek należny 478 zł? Ta kwota to podatek od kwoty 13.887 zł po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne (poz. 112, 113, 115, 122 - PIT 37). Kolegium winno wystąpić o wydanie właściwego zaświadczenia o dochodach, o co skarżący wielokrotnie wnosił;

- żadna ze stron nie ma prawa posługiwać się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o sygn. akt III SA/Gd 797/17, gdyż żadna ze stron nie wystąpiła o jego uzasadnienie. Ze strony skarżącego była to niewiedza, gdyż nie jest prawnikiem, natomiast ze strony Kolegium musiało to być zupełnie świadome działanie. Fakty są takie, że w tej sprawie został już wydany wyrok i należało wyegzekwować jego wykonanie, a nie żądać wydania kolejnego wyroku. Nie mogą istnieć dwa całkowicie odmienne wyroki wydane na podstawie identycznych dowodów i przesłanek. Który wyrok wobec tego jest właściwy i powinien znajdować się w obiegu prawnym? Czy drugi wyrok unieważnił poprzedni? Skarżący wskazał, że jest świadomy, że popełnił błąd (nie należało skarżyć decyzji Kolegium wydanej po pierwszym wyroku, tylko kategorycznie domagać się wykonania pierwszego wyroku). W ocenie skarżącego Sąd "drugim" wyrokiem oddalił skargę z przyczyn proceduralnych.

Konkludując skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na błędne przyjmowanie wysokości dochodu, a w związku z tym na prawo do uzyskania wnioskowanego zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ zwrócił uwagę, że w istocie skarżący w treści swej skargi podniósł identyczne zarzuty, jakie w we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium. W niniejszej sprawie zatem kluczowe dla oceny dopuszczalności wszczęcia i prowadzenia postępowania nadzwyczajnego wobec decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)) było ustalenie, że decyzja ta była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który prawomocnym wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 797/17) oddalił skargę H. G. na tę decyzję. Wskazano, że zasadą jest, iż sąd administracyjny oddalając skargę bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę, ale niezależnie od tych zarzutów poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności w sprawie dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury, a wyrok oddalający skargę jest rezultatem jej nieuwzględnienia wobec niewystępowania wad prawnych, uzasadniających uchylenie rozstrzygnięcia organu administracji albo stwierdzenia jego nieważności.

W świetle powyższego Kolegium przyjęło, że stanowisko zawarte w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r. jest wiążące stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2004 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś wyrok - mocą którego Sąd prawomocnie oddalił skargę w tożsamej sprawie - zamyka drogę w tej konkretnej sytuacji do ponownego rozpoznawania identycznej sprawy, chyba że wyjdą na jaw okoliczności wskazujące na nieważność decyzji, których Sąd kontrolując decyzję Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)) nie mógł dostrzec.

Po przeanalizowaniu zarzutów wnioskodawcy i stwierdzeniu, że miały one tożsamą treść jak te podniesione w skardze rozstrzygniętej wyrokiem oddalającym skargę z dnia 29 listopada 2017 r., Kolegium uznało, że nie mogły one odnieść spodziewanego skutku, gdyż nie wyszły na jaw okoliczności wskazujące na nieważność decyzji z dnia 10 lipca 2017 r., których Sąd nie mógł dostrzec przy kontroli tej decyzji. W tej sytuacji, pomimo wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie niemożliwym było merytoryczne zakończenie tego postępowania w sytuacji, gdy na mocy wyroku z dnia 29 listopada 2017 r. obowiązuje domniemanie zgodności z prawem decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, iż wszczęcie postępowania w niniejszej sprawie okazało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji postępowanie to podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 157 § 1 i art. 156 § 1 w zw. z art. 158 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. - dalej w skrócie k.p.a.), a więc o przepisy o charakterze kompetencyjnym oraz procesowym, co też znalazło wyraz w podjętym w tej decyzji rozstrzygnięciu, którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze - działając jako organ nadzoru - zakończyło wszczęte na wniosek skarżącego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji tego organu z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)), umarzając prowadzenie tego postępowania. Dokonywana w niniejszej sprawie przez tut. Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji koncentrować się zatem musi wyłącznie na ocenie prawidłowości wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji z dnia 24 września 2018 r. (nr (...)), nie zaś decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)).

Zauważyć bowiem należy, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. (którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 maja 2017 r.; nr (...), orzekającą o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia w formie zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności) został zaskarżona do tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 797/17) oddalił skargę na tę decyzję. Wobec braku wniosku, o którym mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a. nie zostało sporządzone uzasadnienie tego wyroku, a wyrok ten uprawomocnił się. Oznacza to, że zasadniczo na mocy przedmiotowego wyroku, mającego powagę rzeczy osądzonej, obowiązuje - na co słusznie wskazuje Kolegium - domniemanie zgodności z prawem decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r., gdyż tut. Sąd dokonując kontroli tej decyzji i oddalając w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę na nią, nie stwierdził - jak należy przyjąć - naruszenia prawa, o którym mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., które uzasadniałoby wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego czy to poprzez jej: 1/ uchylenie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub też w przypadku naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdzenie nieważności, jeżeliby zachodziły przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3/ stwierdzenie wydania tej decyzji z naruszeniem prawa, jeżeliby zachodziły takie przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W zaistniałej zatem sytuacji, tj. w przypadku gdy skarżący w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji administracyjnych kwestionuje zgodność z prawem ostatecznej decyzji organu administracji publicznej, gdy ta decyzja uprzednio - na skutek jej zaskarżenia - podlegała także kontroli sądu administracyjnego w zakresie jej legalności, dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji zastosowanie znaleźć musi stanowisko zaprezentowane w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09).

Sąd w tym miejscu pragnie podkreślić, że uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają na celu ujednolicenie orzecznictwa sądów administracyjnych. Celowi temu służy ich pośrednia moc wiążąca, która przejawia się tym, że - zgodnie z art. 269 § 1 i § 2 p.p.s.a. - jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W takich przypadkach skład siedmiu sędziów, skład Izby lub pełny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmuje ponowną uchwałę.

Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej wyżej uchwale i nie dostrzega powodu, by zwracać się o ponowne wydanie uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z treścią podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09)"żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a.".

Z uzasadnienia ww. uchwały wynika m.in., że "możność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, której zgodność z prawem została już - z wynikiem pozytywnym - zweryfikowana przez sąd administracyjny, podlega (...) tylko takim ograniczeniom, które z jednej strony wyznacza zakres dokonanej przez sąd administracyjny kontroli, z drugiej zaś - fakt korzystania przez kształtujące je wyroki z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. (...) Fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego" (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 515). (...) W razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu (na przykład fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną), albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji. (...) Wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stwarza - w świetle przedstawionych wywodów - konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania, łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.). (...) Zaniechanie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego wystąpienia ze stosownym wnioskiem w przewidzianym prawem terminie sprawi, że przeprowadzenie badania, o którym mowa, będzie musiało z konieczności ograniczyć się do analizy informacji dostępnych organowi administracji publicznej oraz przedstawionych przez wnoszącego żądanie".

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zawiadomiło skarżącego o wszczęciu na jego żądanie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności swojej decyzji z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)), po czym dokonało zbadania, czy oddalenie skargi na tę decyzję wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r. (sygn. akt III SA/Gd 797/17) nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających żądaniom skarżącego, a zarazem przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w piśmie skarżącego z dnia 30 lipca 2018 r. Ocena ta została dokonana w sposób prawidłowy, gdyż - pomimo tego, że nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie ww. wyroku - stwierdzić należy, iż skarżący kwestionował prawidłowość wydania decyzji Kolegium z dnia 10 lipca 2017 r. (nr (...)) z uwagi na tą samą okoliczność, tj. przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania mu specjalnego zasiłku opiekuńczego z powodu przyjęcia przez organ kwoty osiągniętego za 2014 r. przez 2-osobową rodzinę skarżącego dochodu w niewłaściwej wysokości, bowiem w wyniku ustalenia wysokości tego dochodu bez uwzględnienia przy jego obliczeniu - w oparciu o treść art. 3 pkt 1 lit. a) u.ś.r. - odliczeń od podatku dochodowego od osób fizycznych. Należy zatem przyjąć, że przedmiotowe okoliczności były przedmiotem rozwagi tut. Sądu w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 797/17, który oddalając skargę (prawomocnym wyrokiem) nie dopatrzył się naruszenia przez organy wskazanego przepisu prawa materialnego. W tej sytuacji, stwierdziwszy zaistnienie przeszkody przedmiotowej czyniącej niedopuszczalność rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności, tj. stwierdzenia tożsamości pomiędzy zakresem dokonanej uprzednio przez sąd administracyjny kontroli decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 lipca 2017 r. a wyrażaną przez skarżącego w piśmie z dnia 30 lipca 2018 r. podstawą kwestionującą legalność tej decyzji, wszczęte w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji postępowanie "nieważnościowe" okazało się bezprzedmiotowe, a zatem jako takie, podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 158 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.