Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 1420860

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 16 stycznia 2014 r.
III SA/Gd 868/13

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla.

Sędziowie WSA: Alina Dominiak (spr.), Elżbieta Kowalik-Grzanka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 17 września 2013 r. nr (...) w przedmiocie zdolności do służby

1.

uchyla zaskarżone orzeczenie,

2.

stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.

Uzasadnienie faktyczne

Orzeczeniem nr (...) z dnia 24 lipca 2013 r. Wojewódzka Komisja Lekarska MSW, po rozpoznaniu u K. M. przewlekłej nerwicy, upośledzającej sprawność ustroju i nie poddającej się leczeniu - § 67, pkt 3 D; osobowości nieprawidłowej znacznie zaburzającej zdolności adaptacyjne - § 70, pkt 2 D; pojedyncze braki uzębienia - § 24, pkt 1 A; przebyte wykręcenie stawu skokowego, prawego, bez § ; przebyte stłuczenie palca V stopy prawej, bez § - uznała go za całkowicie niezdolnego do służby w Policji. Komisja stwierdziła także, że schorzenie pozostaje w związku ze służbą. K. M. uznano za inwalidę i zaliczono do trzeciej grupy inwalidzkiej. Stwierdzono, że inwalidztwo istnieje od 24 lipca 2013 r. i pozostaje w związku ze służbą.

W piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. K. M. oświadczył, że nie będzie odwoływał się od powyższego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej.

Okręgowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych orzeczeniem nr (...) z dnia 17 września 2013 r. uchyliła orzeczenie nr (...) wydane przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW z dnia 24 lipca 2013 r. w trybie kontroli.

Następnie Okręgowa Komisja Lekarska rozpoznała u K. M. zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej, § 70 p.2 D (schorzenie powodujące inwalidztwo) oraz przebyte wykręcenie stawu skokowego, prawego, bez § ; przebyte stłuczenie palca V stopy prawej, bez § , pojedyncze braki uzębienia- § 24p.1 A.

Organ orzekł, że K. M. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji, przy czym przebyte wykręcenie stawu i stłuczenie palca jest wynikiem wypadków w służbie-bez cech inwalidztwa, zaś zaburzenia adaptacyjne i braki uzębienia bez związku ze służbą - nie spełniają warunków rozporządzenia. Wskazano, że związek schorzenia-zaburzeń adaptacyjnych na podłożu osobowości nieprawidłowej nie pozostaje w związku ze służbą, nie odpowiada wymogom rozporządzenia MSW z dnia 29 września 2005 r. Organ ponadto zaliczył badanego do trzeciej grupy inwalidów stwierdzając, że inwalidztwo, istniejące od 30 sierpnia 2013 r., nie pozostaje w związku ze służbą.

Organ uzasadniając orzeczenie stwierdził, że na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego, dokumentacji medycznej/karty informacyjnej leczenia szpitalnego w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w S., kart leczenia w PZP w M., opinii psychologicznej nr (...) z dnia 17 września 2013 r. oraz konsultacji psychicznej (17 września 2013 r.) rozpoznano zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej, co czyniło orzekanego całkowicie niezdolnym do służby w Policji i uzasadnia zaliczenie do trzeciej grupy inwalidzkiej bez związku ze służbą. Komisja uznała K. M. za zdolnego do pracy. Inwalidztwo określono jako czasowe, a termin badania kontrolnego wyznaczono na sierpień 2015 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW K. M. wskazał, że w wydanym przez Wojewódzką Komisję Lekarską orzeczeniu rozpoznano u niego przewlekłą nerwicę, upośledzającą sprawność ustroju i nie poddającą się leczeniu oraz osobowość nieprawidłową znacznie zaburzającą zdolności adaptacyjne, które to schorzenia mają związek ze służbą. Podczas badania kontrolnego wyznaczonego przez Komisję Okręgową badali go psycholog i psychiatra, psycholog jednoznacznie stwierdziła u niego silną nerwicę. Skarżący do dziś zażywa na to schorzenie silne leki. Zdaniem skarżącego zaskarżone orzeczenie budzi wątpliwości. Leczący go lekarz psychiatra stwierdził, że jego stan uległ pogorszeniu, nerwica nasiliła się i skierował go do szpitala psychiatrycznego. Stwierdzenie, że inwalidztwo nie ma związku ze służbą pozbawia go renty inwalidzkiej.

W odpowiedzi na skargę Okręgowa Komisja Lekarska MSW wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że z kart leczenia skarżącego w PZP oraz w Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych wynika, że rozpoznano u niego zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia osobowości mieszane, a nie rozpoznano nerwicy.

Skarżący w piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. wskazał, że od roku jest leczony z powodu nerwicy, czego dowodem są karty leczenia psychiatrycznego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. Nr 153, poz. 270 z późn. zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

W myśl art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), służbę w Policji może pełnić funkcjonariusz posiadający zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych. O zdolności (bądź jej braku) policjanta do pełnienia służby orzekają w dwuinstancyjnej procedurze komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te są organami odrębnymi od organów właściwych w sprawach osobowych policjantów, a ich orzeczenia zapadają w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. z 1991 r. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem".

Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia komisje lekarskie oceniają na podstawie badań lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w stosunku do policjantów.

Komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach - wojewódzkie komisje lekarskie działają jako pierwsza instancja, a okręgowe komisje lekarskie-jako druga instancja

(§ 2 ust. 1 rozporządzenia).

Od orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej zainteresowanemu przysługuje prawo wniesienia odwołania (§ 25 ust. 2).

Po upływie terminu do wniesienia odwołania orzeczenia wojewódzkich komisji lekarskich przesyłane są do właściwej okręgowej komisji lekarskiej w celu zatwierdzenia (§ 25 ust. 3).

Przepis § 4 rozporządzenia stanowi, że okręgowe komisje lekarskie są właściwe w zakresie:

1)

zatwierdzania orzeczeń wydanych przez wojewódzkie komisje lekarskie,

2)

rozpatrywania odwołań od orzeczeń wojewódzkich komisji lekarskich,

3)

orzekania w sprawach, o których mowa w § 1, w razie uchylenia orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej,

4)

sprawowania fachowego nadzoru nad merytoryczną działalnością wojewódzkich komisji lekarskich.

Wynika z powyższego w sposób niewątpliwy, że orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej zawsze podlega weryfikacji, i to nie zawsze z woli osoby zainteresowanej. W przypadku bowiem nie wniesienia odwołania od orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej przez osobę zainteresowaną orzeczenie powinno być przez okręgową komisję lekarską zatwierdzone.

Gdy okręgowa komisja lekarska ma zastrzeżenia do orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej uchyla takie orzeczenie oraz wydaje nowe orzeczenie, które jest ostateczne lub zarządza ponowne badanie i wydanie nowego orzeczenia przez wojewódzką komisję lekarską albo (w niektórych, ściśle określonych sytuacjach) zwraca orzeczenie ze swoją opinią co do zasadności ustaleń wojewódzkiej komisji lekarskiej w celu ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia (§ 28 rozporządzenia).

W niniejszej sprawie skarżący nie wniósł odwołania od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, a Okręgowa Komisja Lekarska nie zatwierdziła tego orzeczenia, lecz uchyliła je i wydała nowe orzeczenie.

Zgodnie z § 11 rozporządzenia stopień zdolności do służby ustala się przez zaliczenie osoby badanej do jednej z trzech kategorii-

A-zdolny do służby - stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo stwierdzone schorzenia lub ułomności nie są przeszkodą do pełnienia służby,

C- zdolny do służby z ograniczeniem-u osoby badanej stwierdzono przewlekłe schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, które trwale lub czasowo zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną do służby, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na określonych stanowiskach,

D- całkowicie niezdolny do służby-stwierdzone u osoby badanej schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne uniemożliwiają jej pełnienie służby.

Orzeczenie o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby komisje lekarskie wydają na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik nr 2 (§ 12 ust. 1 rozporządzenia).

Nadmienić należy, że zaliczenie osoby badanej do jednej z trzech kategorii - A,C lub D nie polega jedynie na prostym "przeniesieniu" stopnia zdolności do służby, określonego w załączniku nr 2 i ujęciu go w orzeczeniu komisji, bowiem w przypadku stwierdzenia paru schorzeń w różnym stopniu ograniczających zdolność do służby schorzenia te należy rozpatrywać łącznie z uwzględnieniem ogólnej zdolności do służby (§ 12 ust. 2 rozporządzenia).

Powyższe prowadzi do wniosku, że przed zaliczeniem osoby badanej do jednej z kategorii zdolności do służby konieczne jest stwierdzenie przez komisję lekarską wszelkich jej schorzeń, niezależnie od tego, czy samoistnie, czy też łącznie mają one wpływ na zaliczenie tej osoby do określonej kategorii zdolności do służby.

Innymi słowy-najpierw następuje rozpoznanie wszystkich chorób (z wykazu chorób i ułomności), a dopiero - niejako następczo-ustalenie stopnia zdolności do służby.

Później możliwe jest ustalanie związku schorzeń i ułomności ze służbą.

Orzeczenie komisji lekarskiej powinno zawierać określenie dotyczące zdolności bądź niezdolności do służby (§ 13 ust. 1 rozporządzenia), a także wyszczególnienie wszystkich schorzeń i ułomności fizycznych lub psychicznych, w tym tych, które nie obniżają zdolności do służby. Rozpoznanie pisze się w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem się na paragrafy i punkty wykazu (§ 13 ust. 2 rozporządzenia).

Zgodnie z § 23 rozporządzenia orzeczenia komisji lekarskich, które ustalają trwałą niezdolność do służby, trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku, istnienie lub nieistnienie związku schorzeń i ułomności ze służbą, związek śmierci ze służbą, trwały uszczerbek na zdrowiu - powinny być szczegółowo uzasadnione. Przepis ten odnosi się zarówno do orzeczeń wojewódzkich komisji lekarskich, jak i do orzeczeń okręgowych komisji lekarskich.

Podkreślenia wymaga, że orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej stwierdzało występowanie u skarżącego dwóch schorzeń-przewlekłej nerwicy, upośledzającej sprawność ustroju i nie poddającej się leczeniu (§ 67, pkt 3 - D) oraz osobowości nieprawidłowej, znacznie zaburzającej zdolności adaptacyjne (§ 70, pkt 2 - D).

Tak więc komisja orzekająca w pierwszej instancji uznała, że skarżący cierpi na dwa różne schorzenia, które nie pozwalają mu na pełnienie służby.

Tymczasem Okręgowa Komisja Lekarska uchyliła m.in. to rozpoznanie i orzekła, że skarżący cierpi jedynie na jedno schorzenie, które nie pozwala mu na pełnienie służby. Wbrew jednak przepisowi § 23 pkt 1 rozporządzenia, który nakazuje szczegółowe uzasadnienie orzeczenia ustalającego trwałą niezdolność do służby Komisja ta w istocie swego orzeczenia nie uzasadniła. Za szczegółowe uzasadnienie nie można bowiem uznać podania ogólnych informacji o skarżącym (wiek, długość służby, warunki bytowe), ogólnego opisu jego stanu zdrowia, wskazania miejsc jego leczenia i hospitalizacji i ogólnego przywołania rozporządzenia MSW z dnia 9 lipca 1991 r. Szczegółowe uzasadnienie było w niniejszej sprawie konieczne tym bardziej, że Komisja ta wykluczyła istnienie jednej z wcześniej stwierdzonych u skarżącego chorób. Nadmienić należy, że w wynikach badań skarżącego, znajdujących się w karcie skierowania na badania lekarsko-specjalistyczne z dnia 23 lipca 2013 r. (w aktach administracyjnych) w badaniu w Poradni Zdrowia Psychicznego stwierdzono m.in. "przewlekłe nerwice upośledzające sprawność ustroju i nie poddające się leczeniu § 67.3". Orzeczenie okręgowej komisji lekarskiej, uchylające orzeczenie wojewódzkiej komisji lekarskiej i orzekające w sposób odmienny, mniej korzystny dla strony, nie zawiera szczegółowego stanowiska organu z odwołaniem się do konkretnych danych dotyczących stanu zdrowia osoby badanej i przedłożonej dokumentacji medycznej. Wymaganego przepisami prawa uzasadnienia orzeczenia nie może zastąpić stanowisko organu zaprezentowane np. w odpowiedzi na skargę.

Okręgowa Komisja Lekarska po uchyleniu orzeczenia organu pierwszej instancji rozpoznała u skarżącego "zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej- § 70 p.2 D" i jedynie to schorzenie uznała za schorzenie, powodujące zaliczenie skarżącego do kategorii D - całkowicie niezdolny do służby.

Przywołany przez Komisję § 70 p.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia ma jednak treść "osobowość nieprawidłowa znacznie upośledzająca zdolności adaptacyjne poddająca się korekcji". W "objaśnieniach szczegółowych" do Działu XVI załącznika nr 2 rozporządzenia wskazano, że przez osobowość nieprawidłową należy rozumieć niedorozwój lub defekt jej sfery dążeniowej i uczuciowej, bez względu na etiologię, a rozpoznanie ustala się m.in. na podstawie trwającej (...) niedostatecznej adaptacji w zwykłych sytuacjach. Można wobec tego wnioskować, że schorzeniem mającym wpływ na zdolność do służby jest "osobowość nieprawidłowa", a nie "zaburzenia adaptacyjne", jak wskazano w orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej. Brak szczegółowego uzasadnienia orzeczenia, o czym była wyżej mowa, wyklucza dokonanie przez sąd oceny, czy rozpoznane u skarżącego przez Okręgową Komisję Lekarską schorzenie jest faktycznie schorzeniem, o jakim mowa w § 70 p.2 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Tymczasem tak dokonanie rozpoznanie spowodowało zaliczenie skarżącego przez tę Komisję do konkretnej kategorii zdolności do służby.

W tej sytuacji Sąd, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ powinien mieć na uwadze powyższe wskazania, szczególnie odnoszące się do zasad wydawania orzeczenia określonych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz konieczności jego uzasadnienia z uwzględnieniem treści § 23 rozporządzenia.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.