III SA/Gd 765/17 - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku

Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2499588

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 maja 2018 r. III SA/Gd 765/17

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.).

Sędziowie WSA: Felicja Kajut, Jolanta Sudoł.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi A.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2017 r. nr (...) w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 22 czerwca 2018 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1-3, art. 24 ust. 2, 2a i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia 25 października 2016 r., przyznającą A. M. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł na okres od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2016 r.

Organ wskazał, że w dniu 8 września 2014 r. A. M. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wraz z załącznikami. Tego samego dnia złożył też wniosek o zawieszenie przedmiotowego postępowania do momentu uprawomocnienia się załączonego do wniosku orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr (...) wydanego w dniu 10 czerwca 2014 r.

Postanowieniem z dnia 7 października 2014 r.r. nr (...) Wójt Gminy, na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Na skutek zażalenia A. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r. nr (...) uchyliło je w całości i na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. orzekło o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia prawa skarżącego do zasiłku pielęgnacyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności.

Postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. nr (...) Wójt Gminy podjął zawieszone postępowanie, powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 184/15. W ocenie organu sąd w uzasadnieniu wyroku odniósł się do postanowienia SKO z dnia 16 grudnia 2014 r. i stwierdził również, iż skarżący niewątpliwie legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, a zatem w prawnie wymagany sposób wykazuje całkowitą niezdolność do pracy.

Postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność zażalenia A. M. na postanowienie Wójta Gminy z dnia 19 lipca 2016 r. nr (...).

W dniu 25 października 2016 r. organ I instancji wydał w sprawie zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. nr (...) z dnia 10 czerwca 2014 r., które po rozpoznaniu wniosku z dnia 11 lutego 2014 r. zaliczyło go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 30 czerwca 2016 r. W treści orzeczenia wskazano, iż niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24 stycznia 2011 r.

Orzeczenie to po rozpoznaniu odwołania A. M. zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie z dnia 9 marca 2015 r. (...).

Zatem skarżący legitymuje się ostatecznym w administracyjnym toku instancji orzeczeniem ustalającym stopień jego niepełnosprawności i spełnia przesłanki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego określone w art. 16 ust. 3 ustawy.

Dalej wskazano, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Skarżący wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożył w dniu 11 lutego 2014 r. Stopień ten został ustalony orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. nr (...) z dnia 10 czerwca 2014 r. Orzeczenie zostało wydane na okres do dnia 30 czerwca 2016 r. Wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego skarżący złożył w dniu 8 września 2014 r., a więc w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

Skarżący poprzednio był uprawniony do zasiłku pielęgnacyjnego na mocy decyzji Kierownika GOPS z dnia 10 marca 2011 r., która określiła mu prawo do tego świadczenia na okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 28 lutego 2014 r. W tej sytuacji organ I instancji, mając na uwadze powyższą decyzję z dnia 10 marca 2011 r., prawidłowo przyznał skarżącemu, w oparciu o art. 24 ust. 2a w zw. z ust. 4 ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 marca 2014 r. do dnia 30 czerwca 2016 r.

Odnośnie zaskarżonego w treści odwołania postanowienia z dnia 19 lipca 2016 r. nr (...) podejmującego zawieszone w sprawie postępowanie Kolegium wyjaśniło, iż nie narusza ono przepisów prawa. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia prawa skarżącego do zasiłku pielęgnacyjnego do czasu ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności wnioskodawcy. Przez ostateczne zakończenia postępowania należy rozumieć jego zakończenie w administracyjnym toku instancji. Skarżący legitymuje się ostatecznym w administracyjnym toku instancji orzeczeniem ustalającym stopień jego niepełnosprawności i spełnia przesłanki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego określone w art. 16 ust. 3 ustawy. Bez znaczenia jest fakt, iż skarżący od tego ostatniego orzeczenia złożył odwołanie do Sądu Rejonowego w G.

Organ wskazał też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd184/15 w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie SKO z dnia 1 grudnia 2014 r. (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zasiłku stałego stwierdził, że sprzeczne z ideą pomocy społecznej jest przedłużanie postępowania w sprawie zasiłku stałego przez oczekiwanie na rozpoznanie odwołania strony, bowiem nawet przyznanie skarżącemu wyższego stopnia niepełnosprawności nie zmieni jego sytuacji, gdyż już orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności jest przesłanką do przyznania tego zasiłku.

Skoro skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, to orzeczenie to daje podstawę do przyznania mu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Dokonana ewentualnie w trybie odwoławczym zmiana dotycząca okresu, na który uznano niepełnosprawność może prowadzić do zmiany decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

A. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Wskazał, że w toku postępowania podkreślał, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest ostateczne, bowiem nie można przewidzieć, czy sąd nie zmieni np. stopnia niepełnosprawności na niższy. Kolegium wadliwie przyjęło, że przez ostateczne zakończenie postępowania należy rozumieć zakończenie postępowania w administracyjnym toku instancji. Skarga na postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania od postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie została jeszcze ostatecznie rozpoznana przez sąd. Kwestionował wyrok sądu, na który powołał się organ, a uzasadnienie wyroku zawiera błędne stwierdzenia. Organ odwoławczy zaaprobował decyzję organu I instancji, nie spełniającą wymogów art. 107 § 1 k.p.a. Z kolei decyzja organu odwoławczego nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Organ nie poinformował skarżącego o wystosowaniu pisma do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności i nie dał skarżącemu możliwości zapoznania się z odpowiedzią na pismo organu. Fakt ten jak i fakt, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ nie zwrócił się do skarżącego odnośnie wypowiedzenia się co do zebranego materiału, świadczy o naruszeniu art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto został przekroczony termin załatwienia sprawy wynikający z art. 35 § 3 k.p.a., a organ nie zawiadomił skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Nie było możliwe przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi administracyjnemu, bowiem do rozpoznania sprawy właściwy jest w myśl art. 13 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którego siedziba leży w G. - na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotowe decyzje dotyczą przyznania skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego, o który skarżący ubiegał się na podstawie wniosku z dnia 8 września 2014 r.

Zasiłek ten został skarżącemu przyznany w wysokości 153 zł na okres od 1 marca 2014 r. do 30 czerwca 2016 r., a skarżący zarzuca organom naruszenie szeregu przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

Celem przyznana zasiłku pielęgnacyjnego jest, jak wynika z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2013 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm.), częściowe pokrycie wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Zatem w interesie samego wnioskodawcy jest uzyskanie tego świadczenia.

Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy:

1)

niepełnosprawnemu dziecku;

2)

osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3)

osobie, która ukończyła 75 lat.

W myśl art. 16 ust. 3 ustawy, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21. roku życia.

W niniejszej sprawie organy ustaliły, że skarżący legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 10 czerwca 2014 r., wydanym do 30 czerwca 2016 r., z którego wynika, że skarżący zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, niepełnosprawność istnieje od wczesnego dzieciństwa, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 24 stycznia 2011 r.

Zostały wobec tego spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu przedmiotowego świadczenia, o jakich mowa w art. 16 ust. 3 ustawy.

Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Z kolei art. 24 ust. 2a przewiduje, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy, w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego.

Skarżący złożył wniosek o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu 8 września 2014 r. Uczynił to w okresie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które wydane zostało w dniu 10 czerwca 2014 r.

W tej sytuacji zastosowanie ma art. 24 ust. 2a ustawy - prawo do przedmiotowego świadczenia należy ustalić począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności skarżący złożył w dniu 11 lutego 2014 r., co wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Jednak organy zasadnie przyznały skarżącemu prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 2014 r., bowiem skarżącemu zasiłek taki przysługiwał na miesiąc luty 2014 r. na podstawie decyzji Wójta Gminy z dnia 10 marca 2011 r. nr (...). Niemożliwe było zatem przyznanie tego samego świadczenia na ten sam okres.

Z uwagi na to, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącego zostało wydane na czas określony, zasadnie organy ustaliły prawo skarżącego do tego świadczenia do dnia 30 czerwca 2016 r. - zgodnie z art. 24 ust. 3 zd. 2 ustawy.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzenia wymaga, że Sąd nie podziela zarzutów o naruszeniu przywołanych w niej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy zastosowały przepisy prawa materialnego prawidłowo. Nie naruszyły też wskazanych w skardze przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżący zarzucając brak poinformowania go o możliwości zapoznania się z pismem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, który przesłał organowi odwoławczemu orzeczenie z dnia 9 marca 2015 r. dotyczące skarżącego oraz zarzucając brak możliwości wypowiedzenia się co do jego treści nie wykazał wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Także przekroczenie przez organ odwoławczy terminu na wydanie decyzji nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Organy nie wydały też decyzji przedwcześnie. W myśl art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie w istocie nie wystąpiła sytuacja, by rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależne było od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, bowiem - wbrew przekonaniu skarżącego - istotne było jedynie to, że ustalony w wydanym orzeczeniu stopień niepełnosprawności uprawniał skarżącego do uzyskania wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący błędnie uznaje, że zaskarżenie przez niego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności stwarza przeszkodę w wydaniu merytorycznej decyzji w sprawie przyznania mu zasiłku pielęgnacyjnego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym nie było podstaw do wstrzymywania się od wydania decyzji w przedmiotowym zakresie. Prawidłowo w tej sytuacji organ pierwszej instancji podjął zawieszone postępowanie. Stan faktyczny sprawy nie był skomplikowany, nie wymagał gromadzenia i omawiania szeregu dowodów. Przepisy prawa zostały przez organ odwoławczy przywołane i prawidłowo zastosowane.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.