Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 3094834

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 3 grudnia 2020 r.
III SA/Gd 639/20

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.).

Sędziowie WSA: Bartłomiej Adamczak, Jolanta Sudoł.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 maja 2020 r., nr (...) w przedmiocie zwolnienia z obowiązku odbycia 14 - dniowej kwarantanny

1. uchyla zaskarżoną decyzję;

2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego D. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia 7 maja 2020 r. nr (...), Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny odmówił zwolnienia D. S. z obowiązku odbycia 14-dniowej kwarantanny w miejscu zamieszkania/pobytu.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po rozpatrzeniu odwołania D. S. od powyższej decyzji, na mocy art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) - dalej jako "k.p.a.", umorzył postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący przekroczył granicę Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 26 kwietnia 2020 r. Zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 697 z późn. zm.) "osoba przekraczająca granicę państwową, w celu udania się do swojego miejsca zamieszkania lub pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązana: (...) odbyć, po przekroczeniu granicy państwowej, obowiązkową kwarantannę, (...), trwającą 14 dni licząc od dnia następującego po przekroczeniu tej granicy, wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi lub gospodarującymi." W związku z powyższym skarżący powinien przebywać na kwarantannie w terminie od dnia 27 kwietnia 2020 r. do dnia 10 maja 2020 r. Mając na względzie § 2 ust. 13 ww. rozporządzenia skarżący wystąpił z wnioskiem do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zwolnienie z kwarantanny.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektora Sanitarnego wyrażonym w piśmie z dnia 9 maja 2020 r., znak (...), dotyczącym kwarantanny marynarzy, w stosunku do których obowiązek ten powstał przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 792 z późn. zm.), obowiązkowa kwarantanna skarżącego została zakończona w dniu 9 maja 2020 r. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z dnia 10 maja 2020 r., znak (...), poinformował skarżącego o zakończeniu kwarantanny w dniu 9 maja 2020 r.

W ocenie organu odwoławczego z uwagi na fakt, że przedmiot postępowania, tj. kwarantanna skarżącego, zakończona została w dniu 9 maja 2020 r., postępowanie administracyjne w powyższej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ II instancji nie może utrzymać w mocy ani uchylić decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, gdyż obowiązek przebywania na kwarantannie był terminowy, a termin ten minął w dniu 9 maja 2020 r. W tym stanie rzeczy, w związku z faktem, że postępowanie administracyjne musi być zakończone decyzją oraz zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., który stanowi, iż organ odwoławczy wydaje decyzję, w której (...) umarza postępowanie odwoławcze, organ odwoławczy postanowił umorzyć postępowanie odwoławcze.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję D. S. zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędną jego interpretację oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu ich wydania z rażącym naruszeniem prawa, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Skarżący wskazując na treść art. 105 § 1 k.p.a. stwierdził, że bezprzedmiotowość postępowania, o której mówi ten przepis oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty.

Skarżący argumentował także w piśmie z dnia 5 lipca 2020 r., że umorzenie postępowania odwoławczego, o jakim mowa w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., następuje ze względu na jego bezprzedmiotowość (art. 105 § 1 k.p.a.), przy czym w grę wchodzą dwie sytuacje czyniące je bezprzedmiotowym: skuteczne cofnięcie odwołania (na podstawie art. 137 k.p.a.) oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżący stwierdził, że odmowa zwolnienia go z obowiązku odbywania obowiązkowej kwarantanny od dnia 2 do 10 maja 2020 r. była zatem niezgodna z prawem i w rażący sposób ograniczyła jego prawo do swobodnego poruszania się. Nie może być zatem mowy o bezprzedmiotowości postępowania, zaś organ odwoławczy - mimo istnienia podstaw prawnych i faktycznych - uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, przez co pozbawił skarżącego możliwości wszczęcia postępowania odszkodowawczego na podstawie art. 4171 Kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 133 § 1 zd. drugie p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.).

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego umarzająca postępowanie odwoławcze na podstawie art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem organu odwoławczego wobec upływu przed wniesieniem odwołania okresu trwania kwarantanny, którą skarżący został objęty, zaszły przesłanki do umorzenia postępowania odwoławczego.

W ocenie Sądu z takim rozstrzygnięciem nie można się zgodzić.

Przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze.

Umorzenie postępowania odwoławczego może nastąpić wyłącznie w przypadku dostrzeżenia bezprzedmiotowości samego postępowania odwoławczego.

Z uwagi na brak wskazania w przepisie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. podstaw umorzenia postępowania odwoławczego, należy przy jego wykładni posługiwać się art. 105 k.p.a. a więc ogólną regulacją odnoszącą się do przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego.

Stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Umorzenie postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., może mieć zatem miejsce wyłącznie wtedy, gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że zaszły okoliczności skutkujące bezprzedmiotowością tego postępowania.

W zasadzie są to dwie sytuacje: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nadto organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze, jeżeli w toku postępowania na skutek zmiany przepisów określających właściwość instancyjną organ ten przestał być właściwy do rozpoznania odwołania od zaskarżonej decyzji (patrz: Hanna Knysiak-Sudyka "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", WKP 2019, art. 138, pkt 5 i 6).

Żadna z powyższych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, którego przedmiotem jest zgodność z prawem odmowy zwolnienia skarżącego z obowiązku odbycia kwarantanny. Nawet jeżeli okres obowiązkowej kwarantanny w chwili orzekania przez organ odwoławczy już upłynął, brak było podstaw do wydania decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze.

Z powyższych względów Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ umarzając postępowanie odwoławcze uchylił się od kontroli instancyjnej decyzji organu pierwszej instancji, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji odniesienie się do pozostałych zarzutów skarżącego, który kwestionował prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji Sąd uznał za przedwczesne, albowiem kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. dokonywana przez sąd administracyjny nie może obejmować zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji. Badając legalność decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego sąd administracyjny może jedynie, bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, skontrolować, czy istniały uzasadnione prawne przesłanki do uznania bezprzedmiotowości postępowania przed organem drugiej instancji.

Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien wziąć pod uwagę powyższe stanowisko Sądu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w punkcie pierwszym sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego od organu kwotę 200 zł, na którą składa się uiszczony od skargi wpis sądowy.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.