Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 774163

Postanowienie
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 21 września 2010 r.
III SA/Gd 288/10

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. N. na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w (...) z dnia 3 lutego 2010 r. nr (...) w przedmiocie usunięcia wpisu punktów karnych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia 28 maja 2010 r. złożonym na formularzu PPF, skarżący G. N. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Od powołanego postanowienia w ustawowym terminie sprzeciw wniósł skarżący. Skuteczne wniesienie sprzeciwu, w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. powoduje utratę mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2010 r. i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem sprzeciwu przez Sąd.

Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez wnioskodawcę, prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, posiada 2/3 udziału we własności nieruchomości o powierzchni 486 m2, zabudowanej domem o powierzchni 69 m2 oraz samochód dostawczy (...), rok produkcji 1997, o wartości około 13.000 zł. Skarżący podał, że nie posiada zasobów pieniężnych, zaś jedynym źródłem jego dochodu jest działalność gospodarcza prowadzona z której uzyskuje miesięczny dochód w granicach 1.500 zł brutto.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał m.in., że jego aktualne dochody są niewielkie, zaś w 2009 r. poniósł stratę podatkową. Wydatki wnioskodawcy związane z utrzymaniem oraz spełnieniem obowiązku alimentacyjnego wobec małoletniej córki wynoszą ogółem 1.100 zł miesięcznie.

Zarządzeniem z dnia 2 lipca 2010 r., doręczonym w dniu 23 sierpnia 2010 r. wezwano skarżącego do przedłożenia - w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania - następujących dokumentów: potwierdzających wysokość przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) z działalności gospodarczej za okres od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r.; odpisów zeznań podatkowych za 2009 r., bądź zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu za ten rok; wykazu środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz wyposażenia, związanych z wykonywaną działalnością; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez niego, rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; odpisów złożonego we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego (NIP-1 z załącznikiem NIP-B) wraz z jego aktualizacjami; kopii dokumentów potwierdzających wskazaną we wniosku miesięczną wysokość ponoszonych kosztów (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, telefon, alimenty, innych); obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, banków i innych podmiotów, oświadczenia w przedmiocie wszystkich zarejestrowanych na niego pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji i aktualnej wartości).

W odpowiedzi na powyższe wezwanie wnioskodawca przedłożył m.in. odpisy deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca br. Wynika z nich, że w tym okresie suma kwot stanowiących podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towarów oraz świadczenia usług, na terytorium kraju, opodatkowanych stawką 22% wyniosła ogółem 24.097 zł, zaś wartość netto nabycia towarów i usług pozostałych - 11.053 zł Z przedstawionego odpisu zeznania PIT-36 za 2009 r. wynika, że skarżący zadeklarował dochód ze świadczeń emerytalno - rentowych w kwocie 6.147,18 zł oraz stratę z działalności gospodarczej w wysokości 7.791,35 zł. Wnioskodawca dołączył również kopie pokwitowań wpłat podatku, odpis zgłoszenia NIP-1, orzeczenia sądu z dnia 16 czerwca 2009 r. w przedmiocie podwyższenia alimentów na rzecz małoletniej córki do kwoty 600 zł miesięcznie oraz dodatkowe oświadczenie z dnia 27 sierpnia 2010 r., z którego wynika, że oprócz pojazdu wymienionego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący posiada również samochód ciężarowy (...), rok produkcji - 1993, o wartości 3.000 zł, samochód z agregatem chłodniczym (...), rok produkcji - 1995, o wartości 5.000 zł oraz samochód osobowy (...), rok produkcji - 1995, o wartości 5.000 zł.

W sprzeciwie od postanowienia referendarza skarżący dodatkowo wskazał, że oprócz wskazanych pojazdów, posiada wiatę garażową o wartości 1.000 zł oraz zamortyzowany zestaw komputerowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:

1)

w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;

2)

w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Wykazanie takich okoliczności należy do strony wnioskującej, która powinna we wniosku PPF dokładnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Sąd odmawia przyznania prawa pomocy, jeżeli podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów. O dostatecznym udowodnieniu we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy decyduje Sąd, który w razie niewystarczających danych do oceny sytuacji materialnej wnioskującego, może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów.

Złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa powołanym przepisie, nie zawiera dostatecznych danych uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś zgromadzony w trybie art. 255 p.p.s.a. materiał dowodowy jest niepełny. Podkreślić bowiem należy, iż wbrew wyraźnemu wezwaniu do przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, wnioskodawca nie nadesłał jakichkolwiek dokumentów w tym zakresie, mimo, że z załączonego odpisu zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-1 wynika, że rachunek taki skarżący posiada. Do powyższej kwestii skarżący nie odniósł się również w sprzeciwie od postanowienia referendarza.

Stosownie do art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane zatem jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10, z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 156/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Zgodnie z ww. przepisem, ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użytych w tym przepisie słów "...gdy wykaże..." wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w tym przepisie, która uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania (por. M. Niezgódka-Medek (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 694).

W niniejszej sprawie wnioskodawca konsekwentnie uchyla się od przedłożenia informacji o saldach oraz operacjach przeprowadzonych na rachunku bankowym w okresie ostatnich trzech miesięcy, które niewątpliwie mają istotne znaczenie dla oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych.

Jeżeli zatem postawa wnioskodawcy, który wybiórczo prezentuje dokumentację mającą potwierdzać jej sytuację majątkową uniemożliwia uzyskanie pewności, co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej, to zachodzą uzasadnione podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.

W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.