Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 2016169

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 23 marca 2016 r.
III SA/Gd 23/16

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.).

Sędziowie WSA: Felicja Kajut, Elżbieta Kowalik-Grzanka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 lutego 2013 r., nr (...) w przedmiocie zmiany decyzji w zakresie miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych

1.

uchyla zaskarżoną decyzję,

2.

zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie faktyczne

Wnioskiem z dnia 18 października 2012 r. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w W. wystąpiła do Dyrektora Izby Celnej o zmianę decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2009 r., udzielającej spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych - w zakresie miejsca urządzania gier.

Dyrektor Izby Celnej odmówił uwzględnienia wniosku, powołując się na przepis art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (dalej: "u.g.h."), w myśl którego w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry, z wyjątkiem zmniejszenia liczby punktów gry na automatach o niskich wygranych. Według organu, powołującego się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydanym w połączonych sprawach C-213/11, C-214/11 i C-217/11, przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. nie ma charakteru technicznego w świetle art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. U. L. 204, s. 37). Tym samym, jak wywodził, wspomniany przepis nie podlegał obowiązkowi notyfikacji Komisji Europejskiej.

W następstwie odwołania skarżącej Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 18 lutego 2013 r. uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, z uwagi na konieczność zebrania dowodów na okoliczności wskazane w przepisie art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub ważny interes strony.

Skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej wniosła "a" Spółka z o.o. w W., żądając uchylenia decyzji organów obu instancji.

Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- tj. art. 1 pkt 11 oraz w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, poprzez błędne zastosowanie nieobowiązującego-w zw. z brakiem notyfikacji-art. 135 ust. 2 u.g.h., co doprowadziło do nieuzasadnionego niezastosowania art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ust. 1 u.g.h., a wydanie decyzji na podstawie nieobowiązującego art. 135 ust. 2 u.g.h., a więc bez podstawy prawnej,

- tj. art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie, pomimo obowiązywania art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ust. 1 u.g.h. stanowiących wobec art. 253a § 1 O.p. szczególną podstawę do zmiany zezwolenia, o którym mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą-skoro art. 135 ust. 2 u.g.h. uznać należało za przepis techniczny w rozumieniu dyrektywy 98/34 - co uniemożliwiało jego zastosowanie - wnioski złożone w tym zakresie powinny zostać rozstrzygnięte na podstawie art. 135 ust. 1 u.g.h., umożliwiającego zmianę obowiązujących zezwoleń na prowadzenie gier.

W ocenie skarżącej przedmiotem sporu była ocena normy art. 135 ust. 2 u.g.h. w zakresie jej technicznego charakteru w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r., przy uwzględnieniu wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. Bezsporny w ocenie skarżącej wydaje się być techniczny charakter tej normy prawnej, nienotyfikowanej zgodnie z dyrektywą nr 98/34/WE, co eliminuje ją z obrotu prawnego oraz jako podstawę rozstrzygnięć administracyjnych.

Skarżąca wskazała, że aktualnie obowiązujące regulacje prawne w zakresie urządzania gier na automatach o niskich wygranych dopuszczają zmianę miejsc urządzania gier losowych urządzanych na podstawie zezwolenia, analogicznie jak w poprzednim stanie prawnym na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. Skoro więc zakaz statuowany przepisem art. 135 ust. 2 u.g.h. jest bezskuteczny, wszelkie zasady dotyczące zmiany zezwoleń zawarte w art. 51 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a tej ustawy na podstawie jej art. 135 ust. 1 miały zastosowanie także do zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 313/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, jednakże nie podzielił stanowiska organu w kwestii dotyczącej technicznego charakteru przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. Zdaniem Sądu organ, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, winien rozpoznać wnioski skarżącej o zmianę lokalizacji punktów gier na automatach na podstawie przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h., nie zaś w oparciu o przesłanki wskazane w art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Dyrektor Izby Celnej, zaskarżając uzasadnienie wyroku w części dotyczącej wskazań co do dalszego postępowania administracyjnego w sprawie wniosku skarżącej i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2564/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, choć nie do końca można podzielić stanowisko organu prezentowane w skardze. NSA stwierdził, że istotną w sprawie kwestią, mającą wpływ na wynik sprawy, jest ocena charakteru prawnego przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. pod kątem, czy jest to przepis techniczny. NSA przychylił się do utrwalonego w orzecznictwie stanowiska, odmawiającego przepisowi art. 135 ust. 2 u.g.h. technicznego charakteru.

NSA wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem TSUE w pkt 34 wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11, przepisy przejściowe u.g.h. w odniesieniu do automatów do gier o niskich wygranych nie należą do kategorii "specyfikacji technicznych" ani "zakazów produkcji przywozu i wprowadzania do obrotu" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34. NSA zauważył, że w wyroku tym nie przesądzono, że przepisy przejściowe omawianej ustawy są "przepisami technicznymi", a jedynie wyjaśniono, jak należy rozumieć techniczny charakter przepisów w rozumieniu dyrektywy w świetle dotychczasowego orzecznictwa Trybunału.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepisy przejściowe normują "przejściową" sytuację prawną działających na rynku podmiotów między dawnym a nowym stanem prawnym. Przepisy przejściowe, co do zasady, pozwalają na pełną realizację dotychczasowych zezwoleń i chronią, do czasu ich wygaśnięcia, przed skutkami nowej ustawy o grach hazardowych. Nie ograniczają też dotychczasowych możliwości urządzania gier hazardowych na podstawie posiadanych zezwoleń.

NSA stwierdził, że wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, a podzielając stanowisko wyrażone w skardze kasacyjnej, brak jest podstaw do przypisania przepisowi przejściowemu, jakim jest art. 135 ust. 2 u.g.h., charakteru technicznego. Dlatego brak notyfikacji tego przepisu Komisji Europejskiej nie może prowadzić do odmowy jego zastosowania w odniesieniu do przedsiębiorcy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił natomiast stanowiska organu, wyrażonego w zaskarżonej decyzji, jakoby przepis art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej mógł stanowić podstawę dla uwzględnienia wniosku przedsiębiorcy o zmianę lokalizacji miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych. W świetle tego przepisu decyzja ostateczna nie może być uchylona lub zmieniona, jeżeli sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. W realiach sprawy takim przepisem jest art. 135 ust. 2 u.g.h., w świetle którego w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsc urządzania gry.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku miał uwzględnić stanowisko wyrażone w wyroku NSA.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, związany jest wykładnią prawa, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2564/15.

Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana w oparciu o ww. kryterium prowadzi do wniosku, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej podniesionych.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora Izby Celnej, uchylająca wydaną przez ten sam organ decyzję, odmawiającą dokonania zmiany - w zakresie proponowanego miejsca urządzania gier - ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2009 r., na mocy której spółka uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego - i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że - z uwagi na treść art. 8 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 z późn. zm.), dalej "u.g.h., który stanowi, że do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że ustawa stanowi inaczej - podstawą rozpoznania wniosku skarżącej o zmianę zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych powinien być art. 253a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony.

Organ odwoławczy uznał, że - skoro skarżąca nie wskazała interesu publicznego, czy też ważnego interesu strony, związanego ze zmianą miejsca urządzania gier, to należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i zebrać dowody, a dopiero po ich przeanalizowaniu wydać decyzję w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej. W tej sytuacji na podstawie art. 233 § 2 O.p. organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2564/15, którym Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest, jak już wyżej wskazano, związany, stwierdził - dokonując oceny charakteru prawnego przepisu art. 135 ust. 2 u.g.h. - że przepis ten nie ma charakteru technicznego, a brak jego notyfikacji Komisji Europejskiej nie może prowadzić do odmowy jego zastosowania wobec przedsiębiorcy.

NSA przesądził też, że art. 253a § 1 O.p. nie może stanowić podstawy dla uwzględnienia wniosku przedsiębiorcy o zmianę lokalizacji miejsca urządzania gier na automatach o niskich wygranych, bowiem w myśl tego przepisu decyzja ostateczna nie może być uchylona lub zmieniona, jeżeli sprzeciwiają się temu przepisy szczególne, a w niniejszej sprawie takim przepisem szczególnym jest art. 135 ust. 2 u.g.h., w świetle którego w wyniku zmiany zezwolenia nie może nastąpić zmiana miejsca urządzania gry.

NSA zwrócił też uwagę na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 lipca 2013 r., P 4/11, w myśl którego przepis art. 135 ust. 2 u.g.h. jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - będąc z mocy art. 190 p.p.s.a. związany oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny - uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. Skoro bowiem art. 135 ust. 2 u.g.h. nie ma charakteru przepisu technicznego, to fakt braku jego notyfikacji Komisji Europejskiej nie może skutkować sankcją bezskuteczności stosowania tego przepisu. W konsekwencji należało przyjąć, że treść art. 135 ust. 2 u.g.h. - przepisu w sposób szczególny regulującego materię zmiany zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych - wyłącza możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 253a § 1 O.p. Tym samym brak jest podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ I instancji co do istnienia przesłanek warunkujących zmianę - w trybie art. 253a § 1 O.p. - ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 października 2009 r., na mocy której skarżąca uzyskała zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa pomorskiego. Tym samym nie było podstaw do wydania przez organ odwoławczy w oparciu o przepis art. 233 § 2 O.p. decyzji kasacyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Dokonana przez NSA ocena prawna nie daje też podstaw do podzielenia przez Sąd zasadności zarzutów skargi.

Wobec powyższego Sąd uznając, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 253a § 1 O.p. oraz art. 233 § 2 O.p., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 461 z późn. zm.).

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Celnej winien uwzględnić dokonaną powyżej ocenę prawną.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.