Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 30 maja 2007 r.
III SA/Gd 184/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski.

Sędziowie WSA: Alina Dominiak (spr.) Elżbieta Kowalik-Grzanka.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

Decyzją z dnia (...) Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia (...) o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 marca 2005 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 1374/03 uchylił powyższą decyzję organu drugiej instancji wskazując, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, dlaczego za podstawę rozstrzygnięcia organ przyjął § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, bowiem akt ten utracił moc z dniem 3 września 2002 r. Ponadto organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona "A" SA - zakładowi pracy, w którym skarżący był ostatnio narażony na działanie czynnika mogącego wywołać chorobę zawodową, co spowodowało, że podmiot ten został pozbawiony udziału w postępowaniu administracyjnym.

Decyzją z dnia (...) Wojewódzki Inspektor Sanitarny uchylił decyzję Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia (...) i przekazał sprawę organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Inspektor Sanitarny w Gdańsku decyzją z dnia (...) nr (...) odmówił stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej - uszkodzenie słuchu wywołanego działaniem hałasu, opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz uzupełniającej opinii z dnia 10 lipca 2006 r. do orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G., w której jednostka orzecznicza podtrzymała swoje poprzednie stanowisko w sprawie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego zawodowego uszkodzenia słuchu. Ponadto organ wskazał, to zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, bowiem postępowanie w sprawie zostało wszczęte w 2001 r.

W odwołaniu A. B. wskazał, iż nie zgadza się z powyższą decyzją i wszystkimi, które zapadły w jego sprawie, gdyż uniemożliwiają mu one otrzymanie odszkodowania z tytułu utraty zdrowia (słuchu).

Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia (...) nr (...), powołując się na treść art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy uzasadniając swoją decyzję stwierdził, że w sprawie zostały wykonane kilkakrotne badania i żadna z jednostek orzekających nie rozpoznała u badanego choroby zawodowej. Zdaniem organu zostały wyjaśnione wszelkie wątpliwości. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. rozpoznał u strony niedosłuch przewodzeniowo-odbiorczy ucha prawego, który nie figuruje w wykazie chorób zawodowych oraz niedosłuch odbiorczy ucha lewego (

W konkluzji organ drugiej instancji stwierdził, że skoro jednostki badawcze nie rozpoznały choroby zawodowej, nie ma podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. B. wskazał, iż nie zgadza się z otrzymaną decyzją i wniósł o uznanie choroby zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. skarżący stwierdził, że intencją jego było wniesienie skargi na decyzję administracyjną, jeśli zaś sąd administracyjny nie jest uprawniony do przyznania odszkodowania, to nie wnosi o przyznanie odszkodowania, o które wystąpi do sądu powszechnego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 64, poz. 294 ze zm.), które z mocy § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepisy rozporządzenia z 1983 r. nakazują zebrać dokumentację dotyczącą zagrożeń występujących w środowisku pracy i przebiegu pracy zawodowej pracownika, przeprowadzić dochodzenie epidemiologiczne oraz dokonać oceny stanu zdrowia przez jednostki właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych. Dopiero na podstawie wyników dochodzenia epidemiologicznego oraz wydanych orzeczeń lekarskich powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Za choroby zawodowe - zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia - uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia, gdy zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Z powyższego wynika, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. W związku z takim uregulowaniem szczególna rola w postępowaniu przypada orzeczeniom lekarskim, wydanym przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze. Organ wydający decyzję jest związany treścią orzeczenia lekarskiego, które ocenia stan zdrowia pracownika i określa, czy rozpoznane schorzenia odpowiadają wymienionym w wykazie chorób zawodowych i mają związek z warunkami pracy.

Wskazać trzeba, że rozpatrujący ponownie sprawę organ administracji zastosował się do zaleceń zawartych w wyroku WSA z dnia 23 marca 2005 r. i doprowadził do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości związanych z odmową uznania schorzenia występującego u skarżącego za chorobę zawodową.

Jak wynika z akt sprawy organy administracji wydając decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u A. B. oparły się na orzeczeniach lekarskich wydanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G., Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. oraz sporządzone wywiady środowiskowe z dnia 6 i 11 grudnia 2001 r. oraz 16 października 2006 r. Zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G., jak również Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. zgodnie orzekły, iż ubytek słuchu występujący u skarżącego nie wiąże się z warunkami pracy. I tak Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w G. (WOMP) w opinii z dnia 7 marca 2003 r. rozpoznał u skarżącego niedosłuch typu przewodzeniowo - odbiorczego ucha prawego i niedosłuch odbiorczy ucha lewego mniejszy niż 30 dB. Również Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. (IMTiT) w orzeczeniu lekarskim z dnia 11 czerwca 2003 r. nr 33/2003 rozpoznał u skarżącego prawostronny niedosłuch przewodzeniowo - odbiorczy, lewostronny niedosłuch odbiorczy, które nie spełniają kryteriów klinicznych do rozpoznania niedosłuchu zawodowego. W orzeczeniu lekarskim z dnia 10 lipca 2006 r. WOMP w całości podtrzymał własne orzeczenie z dnia 7 marca 2003 r. Jednostka orzecznicza wskazała, iż fala dźwiękowa powstaje jako naprzemienne fale zagęszczeń i rozrzedzeń powietrza pod wpływem działania źródła dźwięku i rozchodzi się równomiernie na pewnej przestrzeni. Hałas to fala dźwiękowa, która w danym miejscu i czasie jest niekorzystna dla otoczenia. Hałas w miejscu pracy jest wytwarzany przez pracujące maszyny i urządzenia zachowujące się jak każda fala dźwiękowa. Przebywanie w otoczeniu, gdzie jest źródło dźwięku naraża narząd słuchu człowieka na niekorzystne oddziaływanie. Dotyczy to symetrycznie obu uszu, co wynika z fizjologii słyszenia i praw fizyki. Uszkodzenie słuchu w jednym uchu nigdy nie następuje w wyniku narażenia na długotrwałe działanie hałasu. Tylko takie przewlekłe narażenie na hałas uznawane jest za przyczynę niedosłuchu zawodowego. Z tych przyczyn jednostronny ubytek słuchu nie jest podstawą do rozpoznania zawodowego uszkodzenia słuchu. W kolejnej opinii z dnia 9 lutego 2007 r. WOMP w całości podtrzymał swoje wcześniejsze orzeczenia. Jednostka orzecznicza podała, iż rozpoznany u skarżącego niedosłuch przewodzeniowo - odbiorczy wskazuje na to, że schorzenie to nie zostało wywołane długotrwałym narażeniem na hałas, ponieważ hałas, nawet długotrwały nie powoduje uszkodzenia części przewodzeniowej narządu słuchu. Zatem nie ma związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. Rozpoznana jednostka chorobowa jest więc skutkiem innej przyczyny niż warunki pracy.

Brak jest w tej sytuacji podstaw do zakwestionowania wniosków wynikających z opinii lekarskich Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. jak i Instytutu Medycyny Morskiej i Tropikalnej w G. Jednostki orzecznicze w sposób przekonywający wyjaśniły, z jakich przyczyn choroby skarżącego nie można uznać za chorobę zawodową. Orzeczenia lekarskie obu jednostek są rzeczowo i przekonywująco uzasadnione. Brak związku przyczynowego między schorzeniem a działaniem szkodliwych czynników występujących w środowisku pracy wyklucza możliwość uznania choroby za chorobę zawodową.

Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej nie mogły wydać decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, skoro zostało ono wydane z zachowaniem przepisów prawa, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym i nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby. Organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania schorzenia. Powyższe nie przeczy narażeniu skarżącego (okresowo) na hałas, ale wskazuje, że zmiany chorobowe stwierdzone u niego nie są typowe dla objawów klinicznych uszkodzenia słuchu przez hałas.

Jeśli więc obie jednostki orzecznicze nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej, to niekorzystnej dla skarżącego decyzji nie można zarzucić sprzeczności z prawem.

Podnieść należy, iż naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - określone w art. 6 i 7 k.p.a. - zasada praworządności oraz dochodzenie prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organy administracji sprostały tym wymogom.

Na marginesie nadmienić trzeba, że sąd administracyjny nie rozpatruje roszczeń odszkodowawczych (należy to do sądu powszechnego), a dokonuje oceny decyzji wydanych przez organy, i to jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

Mając powyższe na względzie, Sąd na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.