Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 13 czerwca 2007 r.
III SA/Gd 181/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.).

Sędziowie WSA: Alina Dominiak, Felicja Kajut.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego

1.

stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta z dnia (...) nr (...);

2.

zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;

3.

orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Uzasadnienie faktyczne

W następstwie wniosku W. W. Burmistrz Miasta, decyzją z dnia (...) nr (...) działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wymeldował A. W. z lokalu nr 1 położonego w K. przy ul. (...).

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż ww. nie przebywa w miejscu stałego pobytu od maja 2004 r. a nowego miejsca pobytu nie udało się ustalić. Stąd też, mając na uwadze art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jak i fakt, iż instytucja zameldowania w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2001 r. sygn. K 20/01 ma jedynie charakter ewidencyjny odzwierciedlający faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu należało orzec zgodnie ze złożonym wnioskiem i ww. wymeldować z pobytu stałego.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A. W., Wojewoda decyzją z dnia (...) nr (...) wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uchylił w całości ww. decyzję Burmistrza Miasta i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie nie był wystarczający do podjęcia zaskarżonego aktu. W sprawie należało zaś przedsięwziąć stosowne kompleksowe czynności dowodowe tak aby uczynić zadość dyrektywie płynącej z art. 77 k.p.a. Nadto należało przedsięwziąć określone czynności procesowe oraz pouczyć odwołującego o możliwości wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Od podjętych lub nie podjętych czynności uzależnić zaś należało ewentualne zawieszenie bądź też definitywne zakończenie prowadzonego postępowania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta, decyzją z dnia (...) nr (...), w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i art. 104 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu A. W. z lokalu nr 2 położonego przy ul.(...) w K.

W obszernym uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ meldunkowy I instancji wskazując na jedynie ewidencyjny charakter zameldowania podniósł, iż zeznania trzech świadków oraz W. W. jednoznacznie potwierdzają fakt wyprowadzenia się A. W. z przedmiotowego lokalu. Brak jest również dowodów wskazujących, iż ww. próbował wracać do spornego lokalu i kontynuować zamieszkiwanie. Nadto faktem wyprowadzki A. W. w dostateczny sposób zakomunikował swoją wolę opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania, które przestało spełniać rolę "centrum życiowego". Bez znaczenia z kolei pozostają starania o wyegzekwowanie postanowień ugody sądowej zawartej w dniu (...) r. Decyzja o wymeldowaniu w żaden sposób nie ingeruje bowiem w stosunki własnościowe. A. W. ma zaś możliwość ponownego zameldowania się w lokalu jeżeli tylko w nim faktycznie zamieszka.

W odwołaniu od ww. decyzji A. W. kwestionując zeznania świadków i fakty wskazywane przez W. W. podniósł, iż błędnym jest twierdzenie jakoby definitywnie wyprowadził się ze spornego lokalu. Jak podał, często wyjeżdżał do swojej siostry zamieszkałej w M. W. W. uniemożliwiła mu z kolei wejście do mieszkania poprzez wymianę zamków w drzwiach wejściowych. Nadto odwołujący wskazał, iż w decyzji organu I instancji błędnie wymieniono lokal nr 2 podczas gdy sprawa dotyczy lokalu nr 1 położonego przy ul. (...) w K.

Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z dnia (...) nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy wskazując w uzasadnieniu, iż decyzja Burmistrza Miasta o wymeldowaniu odwołującego z lokalu nr 2 położonego przy ul. (...) w K. jest uzasadniona faktycznie i prawnie. Zameldowanie winno bowiem odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w lokalu. Faktycznego zamieszkiwania nie można jednak w tym przypadku stwierdzić, gdyż A. W. opuścił miejsce pobytu stałego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. W. wskazał, iż jego wyjazd z miejsca zamieszkania oraz zabranie części rzeczy osobistych nie może świadczyć o zamiarze opuszczenia lokalu. W ocenie skarżącego to W. W. chce pozbawić go prawa korzystania z lokalu, który w świetle decyzji z (...) został mu przyznany.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. (...) potwierdzili, iż sprawa dotyczy lokalu oznaczonego nr 1. Jednocześnie ww. oświadczyli, iż organy administracji nie dokonały sprostowania oznaczenia lokalu mieszkalnego.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w tym aktów organów jednostek samorządu terytorialnego, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia przy tym rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, bądź też celowości. Sąd administracyjny nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego.

Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) W myśl art. 134 § 1 ww. aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja występuje zaś w sprawie ze skargi A. W. Podstawę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów I i II instancji stanowią bowiem okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu.

Wskazać na wstępie należy, iż we wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego podano, iż sprawa dotyczy wymeldowania z lokalu położonego w K. przy ul. (...) i oznaczonego nr 1. Bezsporne oznaczenie lokalu numerem 1 potwierdzają nadto inne znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty (vide: decyzja o przydziale lokalu - k. 4, oświadczenia - k. 5 - 6, zaświadczenie z (...) - k. 10, informacja z (...) - k. 13, decyzja Burmistrza Miasta z dnia (...) - k. 17).

Tymczasem sentencja decyzji organu I instancji z dnia (...) stanowi wprost, iż "dokonuje się wymeldowania (...) A. W. z lokalu przy ul. (...)/2 w K.".

Mimo tego, iż skarżący w odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia wskazał na przedmiotową niezgodność dotyczącą błędnego oznaczenia numeru lokalu (k. 76) organ II instancji będąc zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy w świetle zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. automatycznie powielił przedmiotowy błąd pierwotnie w postanowieniu o zawieszeniu postępowania odwoławczego (k. 59), dalej zaś w postanowieniu o podjęciu tegoż postępowania (k. 60), korespondencji kierowanej do skarżącego (np. k. 78) i w efekcie w decyzji z dnia (...).

Mając zaś na uwadze obowiązujący stan normatywny jak i charakter dokonanego błędu Sąd doszedł do przekonania, iż w istocie organy wskazując w sentencjach wydanych rozstrzygnięć błędny numer lokalu nie mogły poczynić błędu pisarskiego, o którym mowa w art. 113 § 1 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika bowiem aby podjęto jakąkolwiek próbę w zakresie sprostowania błędnego oznaczenia numeru lokalu.

Z uwagi na fakt, iż zarówno organ I jak i II instancji konsekwentnie podawały, iż rozstrzygnięcia dotyczą lokalu nr 2 (mimo, iż w aktach administracyjnych znajdowały się np. wcześniejsze rozstrzygnięcia zawierające w swojej treści prawidłowe oznaczenie lokalu) przyjąć należy, iż dopuszczono się rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszono bowiem dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiącego podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu. W świetle tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Oczywistym jest zaś, iż stosowna decyzja może dotyczyć tylko i wyłącznie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego, ustalonego przez organ w toku postępowania dowodowego. Nie sposób bowiem zaakceptować w istocie nieracjonalne rozstrzygnięcie wskazujące co prawda na wymeldowanie konkretnej osoby ale nie z jej faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. W tym przypadku rażące naruszenie prawa odnieść należy do naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Takie rozstrzygnięcie świadczy nadto o naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Działaniem pożądanym w świetle przedmiotowej zasady jest bowiem prowadzenie postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz, co warte podkreślenia, prawidłowe stosowanie przepisów prawa materialnego, których wykładnia nie wymaga skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych.

Nie sposób również przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie zapadło prawidłowe rozstrzygnięcie, kończące w sposób merytoryczny sprawę z wniosku W. W. W istocie przecież skarżący został wymeldowany z innego lokalu niż ten w którym był zameldowany na pobyt stały, co świadczy o swoistej bezprzedmiotowości wydanych aktów normatywnych mając na uwadze sytuację prawną i faktyczną (...).

Niezależnie od powyższych rozważań można przyjąć, iż tak sformułowana sentencja decyzji administracyjnej w świetle oczywistego stanu faktycznego niniejszej sprawy powoduje potencjalną niewykonalność faktyczną decyzji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Trwała niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi bowiem wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 1986 r., III SA 1146/85, publ. ONSA 1986/1/12). Taka sytuacja zachodzi właśnie w przedmiotowej sprawie. Treść sentencji zawarta w decyzji organu I instancji, której prawidłowość bezzasadnie potwierdził organ odwoławczy w żaden sposób nie pozwala na wymeldowanie skarżącego ze spornego lokalu ani na dokonanie stosownych zmian w ewidencji ludności prowadzonej przez organ meldunkowy.

W reasumpcji należało ww. rozstrzygnięcia organów meldunkowych wyeliminować z obrotu prawnego. Stąd też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt 1 wyroku.

Na podstawie art. 152 ww. aktu normatywnego orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

O kosztach postępowania Sąd orzekł mając za podstawę art. 200 ww. ustawy.