Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 10 maja 2007 r.
III SA/Gd 18/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla.

Sędziowie WSA: Alina Dominiak (spr.) Felicja Kajut.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie dodatku mieszkaniowego

1.

uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) nr (...);

2.

określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Uzasadnienie faktyczne

Prezydent Miasta decyzją z dnia (...). Nr (...), powołując się na treść art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734) oraz § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156 poz. 1817) i Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. (Dz. U. Nr 156 poz. 1828) przyznał A. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości (...) zł miesięcznie na okres od 1 kwietnia 2004 r. do 30 września 2004 r. oraz umorzył postępowanie w zakresie wypłaty dodatku za okres od 1 kwietnia 2004 r. do 31 sierpnia 2004 r., gdyż dodatek za ten okres został stronie wypłacony.

W uzasadnieniu organ wskazał, że A. G. zajmuje lokal mieszkalny o powierzchni 35,21 rn-. Wydatki na tę część lokalu wynoszą 179,24 zł. Po przeliczeniu do powierzchni normatywnej przypadającej dla 1 osoby tj. 35 m-wynoszą 178,19 zł + ryczałt za brak ccw. 0,314 zł - cena 1 kW energii elektr. - x 20 x 1 osoba = 184,45 zł. Miesięczny dochód strony wynosi 346,84 zł, a 15% z owej kwoty stanowi kwota 52,03 zł. Dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę pomiędzy wysokością wydatków ponoszonych na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu, a procentowym udziałem własnym w tych wydatkach przez wnioskodawcę, tj. 184,45 zł - 52,03 zł = 132,42 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtem nie może przekraczać 60% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu, co w przypadku strony daje kwotę (...) zł ((...)).

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) uchyliło zaskarżoną decyzję i przyznało A. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości (...) zł na okres od 1 kwietnia 2004 r. do 30 września 2004 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 289/06 uchylił tę decyzję wskazując w uzasadnieniu, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2006 r. w sprawie P 4/05 (Dz. U. Nr 84, poz. 587) orzekł, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zaś § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez to, że narusza zakres ustawowego upoważnienia. Trybunał uznał zatem, że ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Następnie Sąd wskazał, że treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego oznacza dla niniejszej sprawy, iż przepisy te nie mogą być uznane za prawidłową podstawę prawną wydanych decyzji administracyjnych. Zmiana ta spowodowała, że obniżenie wysokości wydatków przyjmowanych do wyliczenia dodatku mieszkaniowego do 90% musi być uznane za bezpodstawne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) nr (...), powołując się na treść art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 3, 4 i 11 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 ust. 1 pkt 3, § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych uchyliło decyzję organu I instancji z dnia (...) i przyznało A. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości (...) zł na okres od 1 kwietnia 2004 r. do 30 września 2004 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem o charakterze obligatoryjnym, o ściśle określonym w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i rozporządzeniu Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, sposobie jego obliczania. Wysokość dodatku zależy od ponoszonych wydatków mieszkaniowych oraz od wysokości dochodów gospodarstwa domowego. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (sygn.P 4/05) wysokość wydatków przyjmuje się jako 100% łącznej kwoty wydatków poniesionych na mieszkanie za ostatni miesiąc, zaś wysokość dochodu określona zostaje jako suma dochodów członków gospodarstwa domowego osiągniętych w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego w przeliczeniu na jeden miesiąc. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię (art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów w jednoosobowym gospodarstwie domowym. Ponadto, w myśl art. 6 ust. 10 i 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego. Rada Gminy może w drodze uchwały podwyższyć lub obniżyć wysokość powyższego wskaźnika procentowego, nie więcej jednak niż o 20 punktów procentowych.

Organ odwoławczy podał, że wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jej miesięczny dochód wynosi 346,84 zł. Powierzchnia lokalu przez nią zajmowana wynosi 76,20 m-, posiada ona dostęp do wszystkich pokoi, ale zgodnie z oświadczeniem zajmuje tylko 35,21 m-powierzchni tegoż lokalu. Lokal, jak wynika z aktu notarialnego nr (...) z dnia (...) wraz z udziałem w 37/100 częściach wspólnych części budynku był własnością J. G. (ojca A. G.). Spadkobierczyniami tej nieruchomości zostały A. G. wraz z matką, co z kolei oznacza, że wnioskodawczyni nie płaci czynszu na przedmiotowy lokal mieszkalny.

Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego dla właścicieli lokali mieszkalnych stanowią opłaty za energię cieplną i wodę dostarczaną do lokalu, opłaty za odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Jako że z akt sprawy nie wynika, by strona ponosiła koszty związane z zarządem nieruchomością wspólną, jej wydatki na przedmiotowy lokal mieszkalny stanowią wyłącznie opłaty za media tj. energię cieplną i wodę dostarczaną do tego lokalu oraz za odbiór nieczystości stałych i wynoszą odpowiednio:

-

za energię cieplną 165,47 zł (w przeliczeniu na 35,21 m-pow. mieszkania);

-

za wodę 61,41 zł: 4 osoby = 15,35 zł

-

wywóz nieczystości 46,87 zł: 3 miesiące = 15,62 zł.

Razem wydatki na lokal mieszkalny wynoszą 196,44 zł.

Następnie organ wskazał, że wydatki za energię cieplną dostarczaną do przedmiotowego lokalu o pow. 76,20 m-za okres od 31 stycznia 2004 r. do 29 lutego 2004 r. wynoszą 358,10 zł, jednakże w związku z oświadczeniem strony, że zajmuje 35,21 m-powierzchni mieszkania, koszty za energię cieplną dostarczaną do ogrzania tej powierzchni wynoszą odpowiednio 165,47 zł. Dalej organ wskazał, że wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego oblicza się dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię, która w tym przypadku wynosi 35 m-, tzn. 196,44 zł: 35,12 m-x 35 m- = 195,27 zł. Do kwoty tej należy dodać ryczałt za brak centralnej ciepłej wody w wysokości 6,28 zł (1 osoba x 20 kWh x 0,314 zł/kWh) tj. 195,27 zł + 6,28 zł = 201,55 zł.

Miesięczny dochód wnioskodawczyni wynosi 346,84 zł. Wydatki poniesione przez stronę w wysokości 15% dochodów stanowią kwotę 15% x 346,84 zł = 52,03 zł. Dodatek mieszkaniowy stanowi różnicę pomiędzy udziałem własnym w tych wydatkach, a wysokością wydatków (100% łącznej kwoty) ponoszonych na mieszkanie tj. 201,55 zł - 52,03 zł = 149,52 zł.

Organ wskazał, że w myśl art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz uchwałą nr XX/193/04 Rady Miejskiej w Słupsku z dnia 28 stycznia 2004 r., w tym przypadku wysokość dodatku mieszkaniowego łącznie z ryczałtami nie może być wyższa niż 60% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego. W związku z powyższym wysokość dodatku mieszkaniowego wyniesie: (...)=(...) zł.

Odnosząc się do kwestii opłat czynszowych ponoszonych na przedmiotowy lokal mieszkalny przez wnioskodawczynię organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733), na który powołuje się wnioskodawczyni, w dniu nawiązania umowy najmu naliczany jest w wysokości 3% wartości odtworzeniowej czynsz najmu lokalu. W niniejszym przypadku wnioskodawczyni nie wynajmuje części przedmiotowego lokalu, a jest jego spadkobierczynią (właścicielką).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. G. zarzuciła organowi drugiej instancji zignorowanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05, gdyż organ ponownie ustalił wysokość dodatku mieszkaniowego w kwocie (...) zł, opierając się na przepisach Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, które Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku uznał za wydane bez upoważnienia ustawowego, a więc nieobowiązujące. Wskazała, że domaga się przyznania dodatku mieszkaniowego w wysokości 328,35 zł.

Skarżąca przytaczając obszerne fragmenty z pisemnych motywów wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 oraz z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. akt U 14/02 podniosła, że w prosty sposób można ustalić strukturę oraz wysokość wydatków jakie przyjmuje się dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Stwierdziła, że w jej przypadku dane te są zawarte w akcie notarialnym sprzedaży (...) z dnia (...) Biegły na zlecenie Urzędu Miejskiego w S. sporządził wycenę szacunkową z dnia (...)., zaś urząd wydał na tej podstawie decyzję z dnia (...) nr(...), które to dokumenty znajdują się w księgach wieczystych KW (...) oraz KW (...) Sądu Rejonowego w S., jak również w ewidencji budynków. Waloryzacja kwot zgodnie z przepisami art. 5 i art. 227 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami pozwala na ustalenie wartości odtworzeniowej oraz czynszu, jaki obowiązywałby dla lokalu, gdyby wchodził on w skład zasobów mieszkaniowych gminy.

Skarżąca zarzuciła, iż organ odwoławczy przy ustalaniu wysokości dodatku mieszkaniowego przyjął powierzchnię lokalu jako 76,20 m-ustaloną przez rzeczoznawcę majątkowego do celów spadkowo-podatkowych, a nie 74,35 m-, jaka figuruje w zaświadczeniu z dnia 22 marca 2002 r., wydanym po przeprowadzeniu wizji lokalnej.

Skarżąca podniosła, że należy naliczać czynsz w wysokości 3% wartości odtworzeniowej rocznie, co - jej zdaniem-potwierdza wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu z dnia 22 lutego 2005 r. w sprawie Hutten - Czapskiej przeciwko Polsce, wydany w związku z naruszaniem przez Polskę prawa do poszanowania mienia przez stosowanie czynszów regulowanych. Jej zdaniem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 miał na uwadze treść tego wyroku.

Wskazała, że budynek oraz lokal, który zajmuje nie wchodzą w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Zgodnie z art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do wydatków przyjmowanych dla obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się wydatki, które byłyby pokrywane w ramach czynszu lub zaliczek na koszty związane z nieruchomością wspólną wraz z funduszem remontowym. Zgodnie z obwieszczeniem Wojewody Pomorskiego z dnia 10 grudnia 2003 r. w okresie od dnia 1 stycznia 2004 r. przez okres 6 miesięcy wysokość wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m-powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych dla Słupska wynosi 1.909,28 zł, a czynsz w wysokości 3% wartości odtworzeniowej rocznie 57,28 zł z m-.

W tej sytuacji skarżąca zażądała uwzględnienia w podstawie dodatku mieszkaniowego czynszu w ustawowej wysokości, odpowiadającej 3% wartości odtworzeniowej rocznie, w kwocie 166,95 zł.

W ocenie skarżącej na podstawie art. 9 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy niedopuszczalne jest rozliczanie na całe mieszkanie opłat za ogrzewanie i inne usługi, gdy korzystający z lokalu ma zawarte umowy bezpośrednio z dostawcami, a rozliczenia prowadzone są w systemie opomiarowanym i powierzchnia całego mieszkania nie ma żadnego znaczenia. Skarżąca podała, że w okresie od grudnia 2003 r. do lutego 2004 r. poniosła na ogrzanie zajmowanej przez siebie części lokalu wydatki w kwocie 1.042,39 zł, co w przeliczeniu na powierzchnię normatywną 35 m-wynosi 345,38 zł miesięcznie. Wskazała szczegółowo, jaki należałoby przyjąć system obliczeń. Ponadto, zdaniem skarżącej, do podstawy dodatku mieszkaniowego należałoby doliczyć czynsz za pomieszczenie węzła cieplnego oraz amortyzację węzła cieplnego i przyłącza. Nadto skarżąca podniosła, iż organ drugiej instancji podtrzymuje błędne stanowisko w przedmiocie tytułu prawnego do zajmowania przez nią spornego lokalu mieszkalnego jako spadkobierca oraz rozliczania ponoszonych wydatków na ten lokal. Wskazała, iż w związku z treścią art. 1029 § 2 i art. 1021 k.c. bezpodstawne jest twierdzenie, jakoby po śmierci właściciela spadkobierca staje się współwłaścicielem lokalu mieszkalnego, nawet gdy zajmuje ten lokal ponad 10 lat. Również bezpodstawny jest wniosek, że dla takiego lokalu nie nalicza się czynszu od wartości odtworzeniowej, skoro do roszczeń z tytułu korzystania i zużycia lokalu mieszkalnego stosuje się odpowiednio przepisy o roszczeniach między właścicielem (wszyscy spadkobiercy) a samoistnym posiadaczem rzeczy (lokator, także spadkobierca zajmujący lokal). Powyższe wynika wprost z treści art. 30 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna.

Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 23 marca 2004 r. W dacie tej obowiązywała ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.).

W dniu 8 października 2004 r. została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 240, poz. 2406), która weszła w życie w dniu 23 października 2004 r. Zmieniła ona brzmienie art. 2-7 ustawy (art. 1) oraz postanowiła, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 3).

W dniu 31 grudnia 2004 r. organ I instancji wydał decyzję przyznającą A. G. dodatek mieszkaniowy w wysokości (...) zł miesięcznie.

Uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie można ocenić, czy organ brał pod uwagę przepisy ustawy sprzed dokonaniem zmiany, czy po niej.

Ponadto obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), wydane na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.

W dniu 1 lutego 2005 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok sygn. akt U 14/02, w którym uznał m.in. § 2 ust. 1 pkt 2 oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia RM z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych za niezgodne z Konstytucją i - kolejno - z art. 6 ust. 4 pkt 3 oraz art. 6 ust. 4 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych - w zakresie, w jakim wyłącza ubezpieczenie, podatek od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów z wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego i w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 23 listopada 2004 r. (OTK-A 2005/2/12).

Przepisy rozporządzenia zawęziły bowiem, bez podstawy ustawowej, możliwość uznawania za wydatki pewnej kategorii wydatków płaconych przez właścicieli lokali mieszkalnych - chodzi o ubezpieczenia, podatki od nieruchomości oraz opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów.

Następnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 uznał, że:

-

art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, z 2002 r. Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP

-

§ 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (DZ. U. Nr 156, poz. 1817) jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził:

"Analiza treści art. 9 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych prowadzi do wniosku, że nie zawiera on wytycznych dotyczących treści rozporządzenia. Wytycznych nie zawiera także art. 9 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ przepis ten wyraźnie stwierdza in principio, że jest rozwinięciem (uszczegółowieniem) ust. 1, a więc dotyczy problemu zakresu spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu. Z natury rzeczy te same przepisy lub ich fragmenty nie mogą być traktowane jednocześnie jako określenie zakresu spraw przekazanych do uregulowania w akcie wykonawczym i jako wytyczne co do treści tego aktu. Zgodnie z art. 92 ust. 1 zdaniem 2 Konstytucji są to dwa odrębne elementy upoważnienia ustawowego, od których istnienia zależy zgodność tego upoważnienia z Konstytucją. Gdyby nawet uznać, że art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zawiera jakieś wytyczne co do treści rozporządzenia, to i tak nie odnosiłyby się one do wysokości wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 tego przepisu ustawy, ale wyłącznie do wykazu wydatków stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego. (...) Wobec kategorycznego sformułowania art. 92 ust. 1 Konstytucji każde upoważnienie ustawowe, co do którego nie jest możliwe wskazanie jakichkolwiek treści ustawowych, które pełniłyby rolę "wytycznych dotyczących treści aktu", jest sprzeczne z Konstytucją. W świetle dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wytyczne nie muszą być zawarte w tekście przepisu formułującego upoważnienie do wydania rozporządzenia, dopuszczalne jest także ich zamieszczenie w innych przepisach ustawy, byle tylko było możliwe precyzyjne odtworzenie treści tychże wytycznych. Jeżeli rekonstrukcja taka okazuje się niemożliwa, to przepis zawierający upoważnienie należy uznać na niezgodny z Konstytucją. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż ani art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ani inne przepisy tej ustawy nie zawierają wytycznych co do treści rozporządzenia. (...)

Jeżeli chodzi o zakwestionowany w pytaniu prawnym przepis rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, należy przypomnieć, że utrata mocy obowiązującej uznanego za niezgodny z Konstytucją przepisu ustawowego, upoważniającego do wydania rozporządzenia, automatycznie pociąga za sobą także utratę mocy obowiązującej wydanego na jego podstawie rozporządzenia. Zatem stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji, sprawia, że tym samym tracą moc obowiązującą wydane na jego podstawie przepisy rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Jako podstawa wydania tego rozporządzenia został wskazany cały art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bez wyszczególnienia, które przepisy zawarte w art. 9 ustawy są podstawą poszczególnych przepisów rozporządzenia. Ustalenie, które przepisy tego rozporządzenia tracą moc obowiązującą, jest zadaniem organów powołanych do stosowania prawa, w szczególności - sądów. (...) można przyjąć, że możliwe jest ustalenie wysokości dodatku wyłącznie na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec tego rola przepisu przewidującego wydanie rozporządzenia (czyli art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych) nie polega na uzupełnieniu regulacji ustawowej w określonym zakresie, ale na upoważnieniu Rady Ministrów do wprowadzenia odstępstw od regulacji ustawowej. W ten sposób rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych w samoistny sposób kreuje odrębny od ustawowego reżim określania wysokości dodatku mieszkaniowego. Innymi słowy - normy o charakterze wykonawczym determinują treść norm ustawowych. Stanowi to oczywiste naruszenie określonej konstytucyjnie hierarchii źródeł prawa".

W sprawie niniejszej organ II instancji oparł zaskarżoną decyzję m.in. na § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Przepis ten nie był objęty treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego, bowiem ten odpowiadał na pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które go nie dotyczyło. Z treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego wynika, że zadaniem sądów jest ustalenie, które przepisy rozporządzenia tracą moc.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę moc stracił także przepis § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia - z przyczyn wskazanych już przez Trybunał Konstytucyjny - bowiem rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który utracił moc na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego brzmiał: "Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi: 1) szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny, stanowiących podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego". Uzupełnieniem tej regulacji był ust. 2, zgodnie z którym rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności: 1) szczegółowe rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych: najemców, członków spółdzielni mieszkaniowych, właścicieli domów jednorodzinnych, właścicieli budynków i lokali mieszkalnych, osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny oraz najemców i podnajemców opłacających czynsz wolny (...). Trybunał Konstytucyjny wyraźnie jednak stwierdził, że ani art. 9 ust. 1, ani 9 ust. 2 nie zawierał wytycznych do treści rozporządzenia, z którym to poglądem należy się zgodzić.

Należy też nadmienić, że gdyby nawet uznać, że § 2 ust. 1 rozporządzenia został wydany w oparciu o przepis ustawy, który nie utracił mocy, bowiem nie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (wykraczałoby to poza zakres postawionego pytania prawnego), tj. o oparciu o art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to porównując treść art. 9 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz treść § 2 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie widać, że treść obu przepisów nie pokrywa się swoim zakresem-treść ww. przepisu rozporządzenia jest szersza, czyli że przedmiotowy przepis rozporządzenia nie miałby stosownej podstawy w akcie wyższego rzędu. W ustawie mówi się jedynie o najemcach, członkach spółdzielni mieszkaniowych, właścicielach domów jednorodzinnych, właścicielach budynków i lokali mieszkalnych, osobach zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny oraz najemcach i podnajemcach opłacających czynsz wolny, gdy tymczasem rozporządzenie mówi o najemcach i podnajemcach oraz innych osobach mających tytuł prawny do używania lokalu, członkach spółdzielni mieszkaniowej, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, osobach, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowych, właścicielach lokali mieszkalnych w budynkach spółdzielni mieszkaniowych, właścicielach lokali mieszkalnych, osobach używających lokali mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych stanowiących ich własność, właścicielach domów jednorodzinnych, osobach zajmujących lokal bez tytułu prawnego i oczekujących na dostarczenie przysługującego im lokalu zamiennego lub socjalnego. Pamiętać też należy, że art. 9 ust. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest jedynie rozwinięciem (uszczegółowieniem) art. 9 ust. 1, na co zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny.

Treść ww. przepisu rozporządzenia nie pokrywa się też z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który wymienia osoby, którym przysługuje dodatek mieszkaniowy.

Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w wyroku z dnia 9 maja 2006 r. niezgodność § 2 ust. 2 rozporządzenia z art. 6 ust. 1 ustawy zwracał także uwagę na to, że odstępstwa od regulacji ustawowej wynikać powinny z jednoznacznej i szczegółowej treści przepisu ustawy, wobec czego rozporządzenie nie może bez wyraźnego upoważnienia ustawy wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych ustawami, a także nie powinno ich powtarzać.

Rozporządzenie w § 2 ust. 1 określa, jakie rodzaje wydatków stanowią podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego dla określonych osób, gdy tymczasem na podstawie treści art. 6 ust. 3-6 ustawy można określić, jakie rodzaje wydatków stanowią podstawę obliczania dodatków dla uprawnionych osób, choć jest to, co prawda, uregulowane w sposób niejasny. Jednak - podając dla przykładu - czynsz, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną czy odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego - to rodzaje wydatków, które można przyporządkować do poszczególnych kategorii uprawnionych osób.

Zwrócić też należy uwagę na treść art. 6 ust. 6 ustawy, który określa wydatki przyjmowane dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego dla osób mieszkających w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, gdy w treści § 2 ust. 1 rozporządzenia taka kategoria osób w ogóle nie występuje.

W tej sytuacji uprawnione jest twierdzenie, że nie tylko wysokość dodatku mieszkaniowego, ale i rodzaje wydatków dla poszczególnych kategorii osób uprawnionych można ustalić wyłącznie na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wobec powyższego rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych wprowadza odstępstwa od regulacji ustawowej. Brak w tej sytuacji podstaw do stosowania w sprawie niniejszej przepisu § 2 ust. 1 omawianego rozporządzenia.

Trybunał Konstytucyjny wypowiadał się też o treści ustawy o dodatkach mieszkaniowych w wyroku z dnia 1 lutego 2005 r. w sprawie o sygn. akt U 14/02, OTK- A 2005 /2/12 (w obecnym stanie prawnym wyrok ten jest częściowo nieaktualny z uwagi na to, że zapadł na tle innego stanu prawnego), przy czym Trybunał zajął się przede wszystkim analizą przepisów obowiązujących przed dniem 23 listopada 2004 r. (w dacie tej weszła w życie ustawa z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych).

Przypomnieć należy, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu 23 marca 2004 r., czyli przed zmianą ustawy o dodatkach mieszkaniowych W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny stwierdził:

"Ustawa określa rodzaje wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego w kilku przepisach. Ustawodawca posłużył się w art. 6 ust. 1 Ustawy sformułowaniem: "wydatki, o których mowa w art. 6 ust. 3-6 ustawy", co oznacza, że zakres wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku wyznaczają wszystkie wymienione przepisy. Charakter wydatków został określony w sposób ogólny w art. 6 ust. 3, natomiast ust. 4 tegoż artykułu wymienia kategorie tych wydatków. W myśl art. 6 ust. 3 Ustawy, wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Takie brzmienie przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca nakazuje brać pod uwagę wydatki, które charakteryzują się dwiema podstawowymi cechami: okresowym charakterem i związkiem z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.

Art. 6 ust. 4 Ustawy określa szczegółowo, które z wydatków spełniających wymienione kryteria brane są pod uwagę przy obliczaniu wysokości dodatków mieszkaniowych. Wymieniony przepis stanowi, że wydatkami, o których mowa w art. 6 ust. 3, są:

1)

czynsz,

2)

opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego,

3)

opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej,

4)

zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną,

5)

świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego,

6)

inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów.

Dla ustalenia wysokości wydatków stanowiących podstawę dla obliczenia dodatku mieszkaniowego istotne znaczenie mają jednak również przepisy art. 6 ust. 6 pkt 1 i 2 Ustawy. W myśl powyższych przepisów, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:

1)

wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy,

2)

opłaty poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.

Art. 6 ust. 6 Ustawy określa więc również charakter i limit wydatków dla osób zamieszkujących w lokalach lub domach mieszkalnych niewchodzących w skład zasobów mieszkaniowych gminy. W świetle jego postanowień, wydatki ponoszone z tytułu zamieszkiwania w lokalach wchodzących w skład zasobów mieszkaniowych gminy wyznaczają standard dla wydatków mieszkaniowych we wszelkich lokalach mieszkalnych. W odniesieniu do osób zajmujących lokale mieszkalne w zasobach niewchodzących w skład zasobów gminy oznacza to zarówno limit wysokości wydatków ("wyłącznie do wysokości czynszu"), jak i uwzględnianie takiej struktury opłat z tytułu wydatków mieszkaniowych, która obowiązuje w przypadku zajmowania lokali mieszkalnych (również domów mieszkalnych) w zasobach mieszkaniowych gminy. Osobie zajmującej lokal mieszkalny w zasobach nienależących do gminy zalicza się więc do wydatków uwzględnianych do celów obliczania dodatku mieszkaniowego tylko te wydatki, które byłyby pokrywane w ramach czynszu w zasobach mieszkaniowych gminy (art. 6 ust. 6 pkt 1), oraz tylko te opłaty poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobach mieszkaniowych gminy, gdyby dany lokal wchodził w skład tego zasobu (art. 6 ust. 6 pkt 2). W tym kontekście należy również zwrócić uwagę na art. 6 ust. 5 Ustawy poświęcony obliczaniu dodatku mieszkaniowego w przypadku czynszu wolnego, w tym za podnajem lokalu mieszkalnego osobie fizycznej. Tutaj również wysokość dodatku mieszkaniowego jest ograniczona, zgodnie z art. 6 ust. 6 Ustawy, do wysokości, która wynikałaby z sytuacji, gdyby lokal taki wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy."

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu przywołanego wyroku zajął się też szerzej kwestią związaną z treścią art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Stwierdził, że "odsyłając do przepisów dotyczących zasobów mieszkaniowych gminy ustalających jednolity standard wydatków pokrywanych w ramach czynszu (oraz limit jego wysokości), a także standard dotyczący opłat poza czynszem - przepisy art. 6 ust. 6 pkt 1 i 2 wyraźnie wskazują, iż chodzi tutaj o wydatki i opłaty, które obowiązują w zasobie mieszkaniowym gminy. W szczególności chodzi więc o wydatki i opłaty, które stanowią finansowy ekwiwalent prawa do lokalu, są trwałym elementem wynikającym ze stosunku prawnego między wynajmującym (właścicielem) a używającym lokalu mieszkalnego, a nie takie, które mają wynikać ze sposobu używania lokalu mieszkalnego i są niezależne od właściciela czy wynajmującego.

Art. 9 ust. 5 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (dalej: ustawy o ochronie praw lokatorów) zawiera przepisy, do których odsyła art. 6 ust. 6 Ustawy. W świetle tych przepisów wynajmujący ma obowiązek płacić czynsz w stosunkach najmu. W przypadku innych tytułów prawnych uprawniających do używania lokalu lokator jest obowiązany uiszczać właścicielowi (wynajmującemu lub innej osobie, z którą wiąże lokatora stosunek prawny uprawniający do używania lokalu) opłaty za używanie lokalu, które nie są opłatami niezależnymi od właściciela. Natomiast opłaty niezależne od właściciela mogą być pobierane przez właściciela (także wynajmującego) tylko w przypadkach, gdy korzystający z lokalu nie ma zawartej umowy bezpośrednio z dostawcą mediów lub usług. Nie można więc w odniesieniu do opłat niezależnych od właściciela, przez które, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy o ochronie praw lokatorów (w brzmieniu obowiązującym do wejścia w życie ustawy z 17 grudnia 2004 r.) należy rozumieć opłaty za dostawy do lokalu energii, gazu, wody oraz odbiór nieczystości stałych i płynnych - stosować terminu: "obowiązują", zawartego w art. 6 ust. 6 Ustawy. Powyższa analiza potwierdza to, co wynika z wykładni samego przepisu art. 6 ust. 6 Ustawy, a mianowicie, iż opłaty za energię elektryczną i gaz nie można zaliczyć do opłat, które winno się uwzględniać dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zarówno wówczas, gdy wchodzą w skład czynszu (najem lokalu), jak i wówczas, gdy stanowią opłaty za używanie lokalu niebędące elementami składowymi czynszu. Nie są to bowiem opłaty, które "obowiązują" w zasobie mieszkaniowym gminy.

Przytaczając powyższą analizę mającą odpowiedzieć na pytanie, czy wydatki na energię elektryczną i gaz wchodzą do podstawy obliczania dodatku mieszkaniowego w świetle ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Trybunał Konstytucyjny pragnie zwrócić uwagę, że odpowiedź na to pytanie nie wynika z analizy treści normatywnej przepisu art. 6 ust. 4 pkt 2 Ustawy, wskazanego przez Rzecznika Praw Obywatelskich jako wzorzec normatywny dla zaskarżonych przepisów § 2 ust. 1 pkt 1-5 Rozporządzenia, lecz z przepisów art. 6 ust. 6 Ustawy, ustanawiających jednolity standard dla opłat wchodzących do czynszu oraz odpowiednio dla opłat poza czynszem, wedle struktury opłat obowiązujących dla lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego gminy.

Przepisy art. 6 ust. 6 Ustawy zawężają w rezultacie zakres opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego do opłat, które obowiązują w zasobie mieszkaniowym gminy i wchodzą w skład czynszu bądź stanowią opłaty poza czynszem. Art. 9 ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów wskazuje, iż nie chodzi tutaj o tzw. opłaty niezależne od właściciela. Te bowiem mogą być (ale nie muszą być) pobierane. W swoim piśmie z 18 marca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast informuje, że rzadko są one przez właścicieli pobierane, gdyż korzystający z gazu i energii elektrycznej w zasobach gminy "z zasady" mają zawarte bezpośrednie umowy z dostawcami gazu i energii elektrycznej.

Trybunał Konstytucyjny nie podziela poglądu Rzecznika Praw Obywatelskich, iż "żaden przepis Ustawy nie uprawniał organu upoważnionego do wydania rozporządzenia do wyłączenia, w ramach posiadanej kompetencji normodawczej, z wydatków stanowiących opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego (domu jednorodzinnego) opłat za dostarczaną do tego lokalu (domu) energię elektryczną i gaz". Taką funkcję "wyłączenia" spełniają bowiem przepisy art. 6 ust. 6 Ustawy, które zawężają strukturę i wysokość wydatków dla celów obliczania dodatków mieszkaniowych, jakie wynikałyby z art. 6 ust. 4 Ustawy. A contrario wobec przepisów art. 6 ust. 6 Ustawy, które nakazują uwzględniać tylko wydatki w ramach czynszu (najem lokalu) oraz opłaty poza czynszem (w przypadku innych tytułów prawnych) obowiązujące w zasobach gminy - opłaty za energię elektryczną i gaz nie są opłatami, które obowiązują. Nie są przeto uwzględniane przy podstawie wydatków dla celów obliczania dodatku mieszkaniowego."

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej organy administracji mogą tylko na podstawie ustawy o dodatkach mieszkaniowych dokonać ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego oraz rodzajów wydatków dla poszczególnych kategorii osób uprawnionych.

Ponadto z uwagi na datę złożenia przez skarżącą wniosku (23 marca 2004 r.) oraz to, że sprawa została wszczęta i niezakończona przed dniem 23 października 2004 r., czyli dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, do sprawy powinny mieć zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej przywołaną ustawą z dnia 8 października 2004 r.

Decyzje organów obu instancji zostały jednak oparte o omawiane wyżej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, które nie miały stosownej podstawy w akcie wyższego rzędu, a ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił treści art. 3 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zaś z treści decyzji organu pierwszej instancji nie sposób wywnioskować, czy organ ten orzekał na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu sprzed jej nowelizacji, czy po nowelizacji.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że chybiony jest wywód skarżącej dotyczący możliwości zastosowania w sprawie niniejszej przywołanego przez nią w skardze orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Wyrok ETPCz dotyczył - bardzo ogólnie rzecz biorąc - wysokości czynszu uzyskiwanego przez właściciela nieruchomości (osoby fizycznej) od osób zamieszkujących w budynku będącego jego własnością, a sprawa niniejsza dotyczy przyznania dodatku mieszkaniowego, w której problem taki w ogóle nie powstaje.

Niezrozumiałe dla Sądu są wywody skarżącej, że nie jest ona współwłaścicielką nieruchomości, w której zamieszkuje. Z kserokopii odpisu z księgi wieczystej z (...) znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że właścicielami nieruchomości, w której mieszka skarżąca, byli J. G. i Z. G. - na prawach wspólności ustawowej.

W aktach sprawy III SA/Gd 289/06 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) (znanych Sądowi z urzędu) znajduje się natomiast kserokopia postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia (..), z którego wynika, że spadek po zmarłym w dniu(...) J. G. nabyli na podstawie testamentu A. G., G. W. oraz W.W.

W tej sytuacji skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości, bowiem otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.). Z omówionych wyżej dokumentów wynika, że skarżąca stała się współwłaścicielem nieruchomości w dniu śmierci ojca, bowiem spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 k.c.).

Przywoływane przez skarżącą przepisy art. 1029 § 2 oraz 1021 kodeksu cywilnego nie mają w sprawie niniejszej zastosowania.

Skarżąca powołuje się na treść art. 30 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733), który stanowił, że osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu. W dniu nawiązania umowy najmu, o której mowa w ust. 1, czynsz najmu takich lokali jest naliczany w wysokości 3% wartości odtworzeniowej.

Należy wobec tego sądzić, iż skarżąca uważa, że jest najemczynią lokalu, który zajmuje. Ustawa przywoływana przez skarżącą weszła w życie z dniem 10 lipca 2001 r.

Nie wdając się w szerokie rozważania na ten temat stwierdzić jedynie należy, że nie można uznać, by skarżąca zamieszkiwała lokal bez tytułu prawnego, skoro w dniu wejścia w życie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego była jego współwłaścicielką, wobec czego przepis przez nią przywoływany nie może mieć zastosowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1a oraz c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 162, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Ponownie rozpatrując sprawę organy będą miały na uwadze powyższe rozważania oraz treść obu wyroków Trybunału Konstytucyjnego, szczególnie w przywoływanym zakresie.

W przypadku gdyby dla celów rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne było ustalenie powierzchni lokalu, organ powinien wyjaśnić tę kwestię - skarżąca we wniosku podała inną powierzchnię, inna też figuruje w zaświadczeniu z dnia 22 marca 2002 r.

W sprawie niniejszej konieczne będzie też rozważenie przez organy, czy lokal mieszkalny (dom), w którym mieszka skarżąca wchodzi czy też nie w skład mieszkaniowego zasobu gminy.

Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja może być wykonana.

Sąd nie zamieszczał rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, bowiem sprawa była wolna od wpisu, a skarżąca nie wykazała, by poniosła koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw, określone w art. 205 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w sądzie.