Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 29 sierpnia 2007 r.
III SA/Gd 179/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska.

Sędziowie NSA: Marek Gorski (spr.) Barbara Skrzycka-Pilch.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody z dnia 23 lutego 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego

1.

oddala skargę,

2.

zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) na rzecz adwokata P. J. ustanowionego z urzędu kwotę 469,75 zł (czterysta sześćdziesiąt dziewięć złotych siedemdziesiąt pięć groszy) tytułem nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie faktyczne

Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia 11 stycznia 2007 r. nr (...) działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 104 k.p.a orzekł o wymeldowaniu S. S. z lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w K.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż D. D. wystąpiła z wnioskiem o wymeldowanie S. S. z tego lokalu.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że S. S. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu od 2005 r. i jak wynika z informacji uzyskanej z Komendy Powiatowej Policji opuścił go dobrowolnie. S. S. wystąpił do sądu o przywrócenie naruszonego posiadania ale postępowanie to zostało umorzone w dniu 3 października 2006 r. Organ powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 (OTK-A 2002/3/34) stwierdził, że instytucja zameldowania ma jedynie charakter ewidencyjny i powinna odzwierciedlać faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu. Skoro wymieniony nie zamieszkuje w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały, utrzymywanie fikcyjnego zameldowania jest sprzeczne z interesem społecznym, gdyż utrwala stan niezgodności ewidencji ludności ze stanem faktycznym oraz jest sprzeczne z interesem właściciela.

Odwołując się od tej decyzji S. S. podniósł, że nie opuścił mieszkania dobrowolnie ale został z niego wyrzucony przez D. D. Zgłosił to na Policję. Wobec takiej sytuacji zmuszony był zamieszkać u swojej matki. W styczniu 2006 r. był hospitalizowany i obecnie jest kaleką. Podkreślił, iż zamieszkuje u matki z konieczności i chce wrócić do mieszkania, które kupił za swoje pieniądze.

Wojewoda decyzją z dnia 23 lutego 2007 r. (...) w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji.

Przywołując treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ stwierdził, iż jedynie okoliczność czy S. S. trwale i dobrowolnie opuścił lokal ma znaczenie dla kwestii wymeldowania. Zdaniem organu odwoławczego w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy w K. umorzył postępowanie w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania, należy uznać, iż przesłanka dobrowolności został spełniona. Uwzględniając fakt, iż S. S. nie zamieszkuje w spornym lokalu utrzymywanie jego zameldowania byłoby fikcją meldunkową.

Zdaniem organu odwoławczego S. S. opuścił lokal dobrowolnie i trwale, a decyzja o wymeldowaniu jest uzasadniona faktycznie i prawnie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S. S. powtórzył argumenty odwołania i stwierdził, że jego konkubina wyrzuciła go z domu zmieniając zamki w drzwiach. Sprawa o naruszenie posiadania została umorzona, ponieważ z powodu zdrowia nie mógł stawić się w sądzie. Skarżący jest po amputacji nogi, a matka nie może zapewnić mu godziwych warunków. W obecnie zajmowanym mieszkaniu nie ma wody i sanitariatów. S. S. chciałby uzyskać lokal zastępczy lub środki finansowe na inne mieszkanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji.

Pismem procesowym z dnia 10 sierpnia 2007 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego - art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych w związku z art. 25 kodeksu cywilnego poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego. Jednocześnie pełnomocnik wystąpił o zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - w skrócie p.p.s.a.).

W uzasadnieniu pisma pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w sprawie nie został spełniony wymógł dobrowolności opuszczenia lokalu. Warunek ten nie jest niezbędny w przypadku eksmisji, przy czym nie tylko orzeczonej ale i wykonanej przez komornika. Samopomoc ze strony wierzyciela jest w takim wypadku niedopuszczalna. Nadto nie można, jak to uczynił organ odwoławczy, z faktu umorzenia postępowania w sprawie naruszonego posiadania wywodzić, iż przesłanka dobrowolności została spełniona. Takie orzeczenie sądu ma charakter formalny i nie przesądza o istocie sporu.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, ponieważ decyzja nie narusza prawa.

Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce stałego pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, aby wymeldować daną osobę, opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego musi być trwałe i dobrowolne (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., V SA 252/99, Lex nr 49952). Słusznie zatem pełnomocnik skarżącego odwołuje się do tego warunku.

Materiał dowodowy w sprawie wskazuje, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu przez skarżącego nastąpiło w następstwie zamiany zamków w drzwiach do wskazanego lokalu przez D. D. Sytuacja taka wynikła na tle nieporozumień między nią a skarżącym. Kierując się jedynie tym aspektem trudno byłoby mówić o spełnieniu przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu przez S. S.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie jednak nie doszło do naruszenia prawa, które mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Mimo, iż organy administracji rozstrzygające w sprawie, nie powołały wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji, to jednak przesądzają one, iż rozstrzygnięcie sprawy jest prawidłowe. Wniosek o wymeldowanie skarżącego D. D. złożyła w dniu 3 listopada 2005 r. Skarżący złożył pozew o przywrócenie naruszonego posiadania. W związku z toczącym się postępowaniem o naruszenie posiadania, postępowanie administracyjne w sprawie o wymeldowanie zostało zawieszone. W następstwie zakończenia sprawy w sądzie powszechnym w dniu 16 listopada 2006 r. zostało podjęte postępowanie o wymeldowanie. Jak wynika z akt administracyjnych, w okresie zawieszenia postępowania w dniu 10 sierpnia 2006 r. zapadł wyrok eksmisyjny w sprawie z powództwa D. D. przeciwko S. S. (sygn. akt I C 172/06). Fakt ten nie był kwestionowany przez strony. Następnie w dniu 3 października 2006 r. zostało wydane postanowienie z dnia 3 października 2006 r. o umorzeniu postępowania w sprawie powództwa S. S. przeciwko D. D. o przywrócenie posiadania. W ocenie Sądu umorzenie postępowania w sprawie o przywrócenie posiadania przesądza o tym, że słusznie uznano opuszczenie lokalu za dobrowolne.

W opisanych okolicznościach, organy administracyjne nie mogły odmówić wymeldowania, ponieważ byłoby to w ewidentnej sprzeczności z orzeczeniem sądu powszechnego. Nie ma przy tym znaczenia, powoływany przez pełnomocnika skarżącego argument, iż wykonanie wyroku eksmisyjnego nastąpiło w ramach tzw. samopomocy. W celu ochrony posiadania czy obrony przeciwko samowoli służą odpowiednie inne środki prawne. Sąd nie widzi, żadnych racjonalnych podstaw, aby organ meldunkowy odmawiając wymeldowania S. S. czekał na wykonanie wyroku eksmisyjnego. Tym bardziej, iż skarżący nie przebywał w miejscu zameldowania i faktycznie nie było potrzeby wykonywania tego wyroku przez komornika.

W tym miejscu należy zaznaczyć, iż okoliczności związane ze stanem zdrowia oraz warunkami w jakich mieszka obecnie skarżący nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Słuszne jest stanowisko organów zaprezentowane w decyzjach, iż ewidencja ludności służy odzwierciedleniu stanu faktycznego tj. określeniu, gdzie dana osoba przebywa na pobyt stały lub czasowy. Wszelkie niezgodności między stanem faktycznym a zapisami tej ewidencji winny być korygowane przez organy meldunkowe w trybie przewidzianym przez prawo. W sprawie udokumentowany jest fakt, iż skarżący przebywa u swojej matki w L., poza lokalem przy ul. (...) w K. Taki stan faktyczny trwa przynajmniej od dnia 28 października 2005 r.

Podniesione przez skarżącego kwestie związane z roszczeniami wobec konkubiny nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Mając na względnie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

W zakresie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)