Orzeczenia sądów
Opublikowano: www.nsa.gov.pl

Wyrok
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku
z dnia 13 czerwca 2007 r.
III SA/Gd 136/07

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka.

Sędziowie WSA: Alina Dominiak (spr.), Felicja Kajut.

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. Ł. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zakładu Karnego w związku z bezczynnością po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2005 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 1550/03 w przedmiocie obniżenia wymiaru czasu pracy oddala skargę.

Uzasadnienie faktyczne

S. Ł. zwróciła się z wnioskiem do Dyrektora Zakładu Karnego (...) o obniżenie wymiaru czasu pracy do połowy pełnego wymiaru czasu pracy w okresie od 24 marca 2003 r. do 30 września 2003 r. w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. Ł.

Decyzją z dnia 6 marca 2003 r. nr (...) Dyrektor Zakładu Karnego (...) odmówił S. Ł. obniżenia wymiaru czasu pełnienia służby we wskazanym przez wnioskującą okresie.

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2003 r. nr (...) Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej (...) poinformował S. Ł., że jej zarzuty zawarte w odwołaniu uznaje za bezzasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 marca 2005 r.,sygn. 3 II SA/Gd 1550/03 uchylił zarówno decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej (...) z dnia 4 kwietnia 2003 r., jak i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zakładu Karnego (...) z dnia 6 marca 2003 r.

W pisemnym motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał, dokonując analizy art. 186 § 3 Kodeksu pracy, że kobieta - funkcjonariusz Służby Więziennej uprawniona do urlopu wychowawczego mogła domagać się obniżenia wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mogłaby korzystać z tego urlopu na podstawie przepisu art. 77 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej w związku z art. 186 § 3 ustawy Kodeks pracy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. Przepisy zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. w sprawie zasad ustalania rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Służby Więziennej nie mogły stanowić podstawy do odmowy uwzględnienia takiego wniosku, bowiem ustalenie rozkładu czasu służby w oparciu o przepisy tego zarządzenia jest kwestią "techniczną" i leży w gestii przełożonego.

Odpis prawomocnego wyroku oraz akta administracyjne doręczono organowi odwoławczemu w dniu 15 czerwca 2005 r.

Pismem z dnia 20 kwietnia 2006 r. S. Ł. wezwała Dyrektora Zakładu Karnego (...) do wykonania powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2005 r.

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2006 r. nr (...) Dyrektor Zakładu Karnego (...) umorzył postępowanie w sprawie obniżenia wymiaru czasu pracy z wniosku S. Ł.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej (...) decyzją z dnia 2 października 2006 r. nr (...) po rozpoznaniu odwołania S. Ł. powyższą decyzję uchylił, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W dniu 30 listopada 2006 r. S. Ł., powołując się na treść art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, złożyła skargę na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego (...) po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2005 r., sygn. akt 3 II SA/Gd 1550/03, żądając wymierzenia temuż organowi grzywny. Skarżąca podniosła, że od czasu wydania wyroku z dnia 10 marca 2005 r. organ pierwszej instancji narusza przepisy postępowania administracyjnego dotyczące terminów załatwiania spraw, t.j. art. 35 k.p.a., co w ocenie skarżącej ewidentnie wskazuje na bezczynność organu po wyroku uchylającym. Wskazała również, że wezwanie, o którym mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie przyniosło oczekiwanego przez nią skutku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie odnosząc się w istocie do treści zarzutów. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi wskazując, że organ w chwili wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności.

Uzasadnienie prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem niniejszej skargi, opartej na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jest wymierzenie organowi grzywny z uwagi na - w ocenie skarżącej - bezczynność organu po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2005 r., w którym to wyroku sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Należy zwrócić uwagę, że w przypadku bezczynności organu po wyroku uchylającym strona ma możliwość ochrony swych interesów na dwa sposoby.

Może więc - po pierwsze - wnieść skargę na bezczynność organu zmierzając do uzyskania wyroku opartego na art. 149 p.p.s.a., w którym sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Po drugie - może wnieść skargę o ukaranie organu grzywną, opartą - jak w niniejszej sprawie - na przepisie art. 154 § 1 p.p.s.a.

Ta ostatnia skarga ma doprowadzić nie do wydania aktu przez organ, a do wymierzenia mu sankcji za brak działania.

Przedmiotem kontroli Sądu przy rozpoznawaniu skargi opartej o przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie jest żaden akt w rozumieniu art. 3 § 2 tej ustawy, lecz to, czy organ pozostaje czy też nie w bezczynności w postępowaniu administracyjnym mającym na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem.

Art. 154 § 3 p.p.s.a. stanowi, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

Z przepisu tego a contrario wynika, że wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy przed wniesieniem skargi stanowi podstawę do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

W tej sytuacji uznać należy, że Sąd nie ma obowiązku wymierzenia organowi grzywny, nawet jeżeli organ ten pozostawał w bezczynności po wyroku uchylającym, lecz wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. Stwierdzić też należy, że ewentualne nieprawidłowe wykonanie orzeczenia sądowego lub załatwienie sprawy przez organ (np. odstąpienie od oceny prawnej dokonanej przez sąd) może być jedynie podstawą uchylenia decyzji (w odrębnym postępowaniu), nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną.

Skarżąca wezwała organ do załatwienia sprawy w dniu 20 kwietnia 2006 r. Instytucja wezwania ma służyć temu, aby organ administracji wykonał wyrok lub załatwił sprawę zanim interwencja sądu administracyjnego będzie konieczna. Dopiero, gdy organ administracji po wezwaniu nie wykona wyroku lub nie załatwi sprawy, albo gdy uczyni to dopiero po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność, wówczas istnieje przesłanka do ukarania organu grzywną, o której mówi przepis art. 154 § 1 tej ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 1981/04, System Informacji Prawnej LEX nr 164771).

Organ pierwszej instancji po wezwaniu, w dniu 18 sierpnia 2006 r., wydał decyzję umarzającą postępowanie. Skarżąca wniosła skargę o wymierzenie organowi grzywny w dniu 30 listopada 2006 r., czyli już po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji, czyli "po załatwieniu sprawy". Nieistotne jest, jakiego rodzaju było to rozstrzygnięcie-czy była to decyzja uwzględniająca żądanie skarżącej, czy też oddalająca to żądanie, czy też umarzająca postępowanie.

Nie ma też znaczenia, że decyzja wydana przez organ została uchylona przez organ odwoławczy, bowiem "bezczynność organu po wyroku uchylającym", o jakiej mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a. nie rozciąga się, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, na całość biegu sprawy, a dotyczy jedynie "załatwienia sprawy" bezpośrednio po uchylającym wyroku sądu.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu, Dyrektor Zakładu Karnego (...) nie pozostawał w bezczynności w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. w dniu wniesienia skargi do sądu.

Na marginesie dodać należy, że Sądowi wiadomo z urzędu, iż po ponownym rozpoznaniu sprawy zapadły decyzje organów obu instancji oraz że skarżąca w związku z tym wywiodła do sądu skargę (sprawa nosi sygn. akt III SA/Gd 251/07).

W tej sytuacji Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.