Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 47976

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 4 sierpnia 2000 r.
III SA 731/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA A. Bącal.

Sędziowie NSA: A. Filipowicz, A. Podgórska (spr.).

Protokolant: M. Bielowicka.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 28 grudnia 1999 r. Zarząd Powiatu w O. podjął Uchwałę Nr 55/1/99 w sprawie zaciągnięcia krótkoterminowego kredytu bankowego w wysokości 470.000 zł na bieżące finansowanie wydatków w roku budżetowym 1999. Następnie, w dniu 30 grudnia 1999 r., Zarząd Powiatu w O. podjął Uchwałę Nr 56/1/99 w sprawie zaciągnięcia krótkoterminowego kredytu bankowego w wysokości 800.000 zł na bieżące finansowanie wydatków w roku budżetowym 2000.

Po zbadaniu powyższych uchwał w ramach uprawnień wynikających z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Nr 85, poz. 428 z późn. zm.) Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej podjęło w dniu 27 stycznia 2000 r. na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578 z późn. zm.) Uchwałę Nr II/63/2000, którą unieważniło w całości powyższe Uchwały Zarządu Powiatu w O. Nr 55/1/99 i Nr 56/1/99.

W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że Rada Powiatu działając w oparciu o przepis art. 12 pkt 8 lit. d ustawy o samorządzie powiatowym może upoważnić Zarząd do zaciągania krótkoterminowych pożyczek i kredytów, co też uczyniła w § 11 Uchwały Nr VI/42/99 w sprawie budżetu. Formalne podstawy zaciągania krótkoterminowych kredytów i pożyczek zawiera art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 155, poz. 1014), który wskazuje, że zobowiązania w postaci kredytów i pożyczek krótkoterminowych polegają na spłacie w roku, w którym zostały zaciągnięte i mogą być przeznaczone na pokrycie występującego w ciągu roku niedoboru budżetu. Kredyt krótkoterminowy musi być spłacony do 31 grudnia, albowiem w przeciwnym razie stanie się kredytem długoterminowym, który z kolei może zaciągać tylko Rada ze wskazaniem wydatków, na które jest przeznaczony.

Według Kolegium Izby Obrachunkowej należało unieważnić Uchwałę Zarządu Powiatu Nr 55/1/99 w sprawie zaciągnięcia krótkoterminowego kredytu w wysokości 470.000 zł na bieżące finansowanie wydatków w roku 1999, albowiem jego spłata nie nastąpiła do 31 grudnia 1999 r., a więc stał się kredytem długoterminowym, tym samym Zarząd przekroczył swoje uprawnienia wkraczając w kompetencje Rady.

Natomiast Uchwała Zarządu Nr 56/1/99 w sprawie zaciągnięcia kredytu krótkoterminowego w wysokości 800.000 zł na finansowanie wydatków w roku budżetowym 2000, czyli w roku następnym, podlegała, zdaniem Kolegium, unieważnieniu z powodu sprzeczności z art. 48 ust. 2 ustawy o finansach publicznych. Ponadto kredyt krótkoterminowy, mający finansować niedobór roku 2000, może być na ten cel zaciągnięty na zasadzie kredytu krótkoterminowego tylko w roku 2000, albowiem w chwili jego zaciągnięcia (30 grudnia 1999 r.) nie mógł jeszcze powstać niedobór w budżecie na 2000 rok.

W skardze do NSA Powiat O. wnosił o uchylenie zaskarżonej Uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej zarzucając naruszenie prawa materialnego, zwłaszcza art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Uchwały Zarządu Powiatu Nr 55/1/99 nie można rozpatrywać w oderwaniu od treści § 1 pkt 6 Uchwały Rady Powiatu Nr XII/128/99 o przekształceniu kredytu krótkoterminowego w kredyt długoterminowy w tej samej wysokości i na ten sam cel, z ostatecznym terminem spłaty do dnia 30 czerwca 2001 r.

Skarżący nie zgodził się również z zarzutem sprzeczności Uchwały Zarządu Nr 56/1/99 z art. 48 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, gdyż uchwała ta, podjęta w ostatnim dniu roboczym starego roku, miała finansować niedobór budżetu roku 2000 i umożliwiała Zarządowi Powiatu zawarcie nowej umowy kredytowej w takim terminie, aby udzielający kredytu bank zdążył umieścić środki finansowe na rachunku Powiatu w pierwszych dniach stycznia 2000 r. Skarżący stwierdził też, że gdyby nie potrzeba uruchomienia powyższego kredytu w pierwszych dniach stycznia 2000 r., z przeznaczeniem na płatne z góry wynagrodzenie nauczycieli za ten miesiąc (niewystarczająca kwota subwencji), oraz prośba banku o przedłożenie stosownej uchwały jeszcze w roku 1999 - Zarząd podjąłby uchwałę w tym przedmiocie w nowym roku.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wnosiło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona w części unieważniającej Uchwałę Zarządu Powiatu Nr 55/1/99 w sprawie zaciągnięcia krótkoterminowego kredytu w wysokości 470.000 zł. Słusznie podniósł skarżący, że zgodności z prawem powyższej Uchwały Zarządu nie można oceniać w oderwaniu od treści Uchwały Rady Powiatu w sprawie przekształcenia tegoż kredytu krótkoterminowego w długoterminowy. Uchwała Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej unieważniająca powyższą Uchwałę Rady Powiatu była przedmiotem sprawy III SA 730/00, w której wydanym w dniu dzisiejszym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę Powiatu. Wyrok ten ma bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej w części dotyczącej Uchwały Zarządu Powiatu Nr 55/1/99. Podstawę unieważnienia tej Uchwały stanowiło stwierdzenie, iż przy jej podjęciu Zarząd Powiatu przekroczył swoje kompetencje, bowiem zdecydował o zaciągnięciu kredytu wprawdzie krótkoterminowego, który jednak z uwagi na niespłacenie do końca 1999 roku stał się kredytem długoterminowym, jakiego nie może zaciągać Zarząd Powiatu, a wyłącznie Rada Powiatu. Konsekwencją uchylenia przez Sąd orzeczenia nadzorczego Kolegium RIO w sprawie III SA 730/00 jest więc sanowanie bytu prawnego Uchwały Rady Powiatu o przekształceniu zaciągniętego przez Zarząd Powiatu - zgodnie z uprawnieniem wynikającym z § 11 uchwały budżetowej - kredytu krótkoterminowego w zastrzeżony do wyłącznej kompetencji Rady kredyt długoterminowy (art. 12 pkt 8 c ustawy o samorządzie powiatowym). Zatem Uchwała Nr 55/1/99 Zarządu Powiatu w O. nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności powyższej Uchwały Zarządu i orzekł o uchyleniu zaskarżonej Uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w części dotyczącej Uchwały Nr 55/1/99 Zarządu Powiatu w O.

Natomiast za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi w pozostałym zakresie. Należy się bowiem zgodzić ze stanowiskiem Kolegium RIO, iż Uchwała Zarządu Powiatu Nr 56/1/99 została podjęta z naruszeniem przepisów art. 48 ustawy o finansach publicznych. W ust. 1 tego artykułu przewidziano, że jednostki samorządu terytorialnego mogą zaciągać kredyty i pożyczki na pokrycie występującego w ciągu roku niedoboru budżetu oraz na finansowanie wydatków nie znajdujących pokrycia w planowanych dochodach tej jednostki samorządu. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu zaciągnięte na powyższy cel kredyty pożyczki podlegają spłacie w tym samym roku, w którym zostały zaciągnięte. Żaden z przepisów ustawy o finansach publicznych ani ustawy o samorządzie powiatowym nie przewiduje możliwości zaciągnięcia kredytu krótkoterminowego na pokrycie niedoboru budżetu w roku następnym, jak to określono w uchwale Zarządu Powiatu Nr 56/1/99. Kredyt taki jest kredytem długoterminowym, do zaciągania którego nie mógł być i nie był upoważniony zarząd powiatu, lecz podejmowanie uchwał w tym przedmiocie zastrzeżono do wyłącznej właściwości rady powiatu (art. 12 pkt 8 c i d ustawy o samorządzie powiatowym).

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy o NSA, oddalił skargę Powiatu O. w zakresie kwestionującym stwierdzenie nieważności Uchwały Zarządu Powiatu w O. z dnia 30 grudnia 1999 r. Nr 56/1/99.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.