Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 47975

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 4 sierpnia 2000 r.
III SA 730/00

UZASADNIENIE

Skład orzekający

Przewodniczący: Sędzia NSA A. Bącal.

Sędziowie NSA: A. Filipowicz, A. Podgórska (spr.).

Protokolant: M. Bielowicka.

Uzasadnienie faktyczne

W dniu 30 grudnia 1999 r. Rada Powiatu w O. podjęła Uchwałę Nr XII/128/99 zmieniającą Uchwałę Rady Powiatu Nr VI/42/99 z dnia 24 marca 1999 r. w sprawie budżetu Powiatu na 1999 rok. Między innymi w punkcie 6 tej Uchwały zmieniającej przewidziano wprowadzenie do uchwały budżetowej § 11a o przekształceniu kredytu krótkoterminowego, zaciągniętego w Banku w dniu 27 grudnia 1999 r. w wysokości 470.000 zł na bieżące finansowanie wydatków, nie znajdujących pokrycia w planowanych dochodach budżetu Powiatu - w kredyt długoterminowy w tej samej wysokości i na ten sam cel z ostatecznym terminem spłaty do dnia 30 czerwca 2001 r. W punkcie 7 tej Uchwały zmieniającej przewidziano, że nie zrealizowana w roku bieżącym kwota wydatków w wysokości 238.500 zł, dotycząca dz. 50 "Transport" rozdział 5614 "Drogi publiczne powiatowe" w § 72 na odbudowę mostu w B. - nie wygasa z upływem roku budżetowego, lecz zostaje przesunięta do realizacji w roku przyszłym. Przewidziano także, iż środki finansowe w powyższej wysokości zostają zgromadzone na wyodrębnionym rachunku bankowym Powiatu oraz że termin realizacji tego zadania upływa z dniem 30 września 2001 r.

Po zbadaniu powyższej uchwały w ramach uprawnień wynikających z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Nr 85 poz. 428 z późn. zm.), Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej podjęło w dniu 27 stycznia 2000 r., na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578 z późn. zm.), Uchwałę Nr II/64/2000, którą unieważniło powyższą Uchwałę Rady Powiatu w O. Nr XII/128/99 w części dotyczącej § 1 pkt 6 i pkt 7.

W uzasadnieniu tej uchwały odnośnie § 1 pkt 6 Uchwały Rady Powiatu stwierdzono, że w uchwale zmieniającej budżet Rada może wprowadzać zmiany po stronie wydatków i dochodów, zaciągać zobowiązania, wprowadzać nowe wydatki czy rezygnować z niektórych z nich, nie może jednak przekształcać kredytu krótkoterminowego na długoterminowy, albowiem nie jest to kategorią budżetową i przekształcenie kredytu następuje z woli kredytodawcy. Ponadto kredyt nie wchodzi do budżetu, a jest jedynie źródłem pokrycia wydatków budżetowych, które nie znajdują pokrycia w dochodach.

Zdaniem Kolegium Izby Obrachunkowej zapisy § 1 pkt 7 Uchwały Rady Powiatu dotyczące niewygasających wydatków pozostają w sprzeczności z art. 130 ust. 2 w związku z art. 14 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych, gdyż zasadą budżetu jest ujmowanie dochodów i wydatków w terminach ich zapłaty, a odstępstwa od tej zasady mogą wynikać wyłącznie z przyczyn wymienionych w art. 102 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. W ocenie Kolegium przedmiotowa Uchwała Rady Powiatu w O. narusza również przepisy art. 48 ust. 1 pkt 2 oraz art. 130 ust. 1 i 3 ustawy o finansach publicznych, gdyż nie określono w niej wszystkich wymaganych powyższymi przepisami elementów, jak wykazu wydatków i ostatecznego terminu dokonania każdego z nich, nie ustalono też planu finansowego tych wydatków.

W skardze do NSA Powiat O. wnosił o uchylenie zaskarżonej Uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej zarzucając naruszenie prawa materialnego, zwłaszcza art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.

Zdaniem skarżącego, uprawnienie Rady Powiatu do zaciągania kredytów długoterminowych oznacza również prawo do przekształcenia kredytu krótkoterminowego w długoterminowy, przy czym nastąpiło to bez naruszenia art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych i za zgodą kredytodawcy. Skarżący nie zgodził się także ze stanowiskiem Kolegium Izby Obrachunkowej w kwestii § 1 pkt 7 Uchwały Rady Powiatu podkreślając, iż przedmiotowy wydatek dotyczył jednej inwestycji, a mianowicie budowy mostu w B., który nagle zawalił się w listopadzie 1999 r. i na którego pilną odbudowę należało zgromadzić maksymalną ilość środków. Tę nową niespodziewaną inwestycję Rada Powiatu wprowadziła do budżetu uchwałą z dnia 30 grudnia 1999 r. określając wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy o finansach publicznych.

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej wnosiło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna. Zgodność z prawem zaskarżonego aktu nadzoru należy rozpatrywać w dwóch płaszczyznach, proceduralnej i materialnoprawnej. Analizując pierwszy z wyróżnionych aspektów Naczelny Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r., Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów stwierdził naruszenie przepisów regulujących postępowanie nadzorcze. Jak wynika z akt sprawy, stwierdzenie przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej nieważności (określone jako unieważnienie) części Uchwały Rady Powiatu w O. Nr XII/128/99, dotyczącej przekształcenia bankowego kredytu krótkoterminowego w kredyt długoterminowy oraz przesunięcia na rok następny niezrealizowanych w roku 1999 wydatków na odbudowę mostu w B., nastąpiło bez uprzedniego wskazania przez Kolegium stwierdzonych nieprawidłowości oraz sposobu i terminu ich usunięcia. Obowiązek taki wynika z przepisu art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (Dz. U. Nr. 85, poz. 428 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że izba obrachunkowa, prowadząc postępowanie nadzorcze w sprawie uznania uchwały budżetowej organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego za nieważną w całości lub części, wskazuje nieprawidłowości oraz sposób i termin ich usunięcia, a dopiero jeżeli właściwy organ jednostki samorządu w wyznaczonym terminie nie usunie wskazanych nieprawidłowości - kolegium izby orzeka o nieważności uchwały w całości lub części (art. 12 ust. 2 cyt. ustawy). Niewątpliwie przepis ten dotyczy również uchwał zmieniających uchwałę budżetową (por. orzeczenia NSA z dnia 22 września 1997 r., I SA/Ka 980/97, opubl. OSP 1998/5/104, z dnia 17 listopada 1997 r., I SA/Ka 1594/97, opubl. OSS 1998/1/19 i z dnia 9 grudnia 1999 r., III SA 2074/99, opubl. OSS 2000/2/56).

Skoro zatem uruchomienie sankcji w postaci stwierdzenia nieważności badanej w ramach nadzoru uchwały, dotyczącej budżetu jednostki samorządu, musi być poprzedzone oceną organu umocowanego do jej zastosowania, tj. kolegium regionalnej izby obrachunkowej, oraz wskazaniem stwierdzonych nieprawidłowości, a także sposobu i terminu ich usunięcia, to podjęcie bez zachowania powyższych wymogów zaskarżonej uchwały Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej nastąpiło z naruszeniem art. 12 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych.

Uchybienie to należy uznać za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w rozumieniu przepisu art. 22 ust. 2 pkt 3 wymienionej wyżej ustawy o NSA.

Z tych względów zaskarżony akt nadzorczy podlegał uchyleniu na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.