Orzeczenia sądów
Opublikowano: LEX nr 60561

Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego (do 2003.12.31) w Warszawie
z dnia 27 listopada 1998 r.
III SA 1305/97

UZASADNIENIE

Uzasadnienie faktyczne

Zaskarżoną decyzję z dnia 3 lipca 1997 r. Nr [...] Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 kpa i art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia 12 grudnia 1996 r. Nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu L. K. podatku od towarów i usług za miesiąc październik 1996 r. w kwocie 138.882,00 zł i listopad 1996 r. w kwocie 53.433,00 zł.

W uzasadnieniu Izba Skarbowa wyjaśniła, iż zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym uregulowany w art. 21 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług przysługiwał wyłącznie podatnikom tegoż podatku tj. L. K., gdyż prawo to ma charakter osobisty i nie może być przekazane innej osobie np. w formie darowizny. Notarialna umowa darowizny zawarta w dniu 21 listopada 1996 r. pomiędzy L. K. a jego córkę A. K., mocą której A. K. stała się właścicielem przedsiębiorstwa uprzednio należącego do jej ojca, wywiera skutki wyłącznie cywilno-prawne i nie daje A. K. możliwości do skorzystania z prawa, o którym mowa w art. 21 cyt. ustawy.

W skardze A. K. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucała naruszenie art. 21 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

Wywodziła, iż ojciec jej L. K. nabył prawo do zwrotu podatku od towarów i usług. za październik 1996 r. najpóźniej z dniem 31 miesiąca zaś za listopad 1996 r. z dniem złożenia deklaracji za ten miesiąc. W opinii skarżącej, faktu tego nie zmienia późniejsze wykreślenie podatnika z rejestru.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wnosiła o jej oddalenie wywodząc, iż skarżąca stając się na mocy aktu notarialnego właścicielkę przedsiębiorstwa nie stała się podatnikiem, o którym mowa w art. 21 cyt. ustawy, gdyż na mocy tegoż aktu stała się wyłącznie właścicielkę przedsiębiorstwa nie zaś uprawnień przysługujących podatnikowi.

Podniosła, iż L. K. nabył prawo do zwrotu podatku naliczonego za październik i listopad 1996 r. lecz w momencie zaprzestania bycia podatnikiem prawo to utracił.

Uzasadnienie prawne

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Podatnikiem podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, które spełniły materialne przesłanki wynikające z dyspozycji art. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) tj. związanych z wykonaniem określonych czynności, powodujących następnie powstanie obowiązku podatkowego, bez względu na dopełnienie obowiązku rejestracji, wynikającego z art. 3 cyt. ustawy. Drugim źródłem uzyskania przez podmiot statusu podatnika VAT jest rejestracja jako podatnika VAT.

Reasumując, podatnikiem w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, może być wyłącznie podmiot wykonujący czynności, o których mowa w art. 2, w okolicznościach wskazujących na zamiar ich wykonywania w sposób częstotliwy, nawet jeśli zostały wykonane jednorazowo.

Podatnik podatku od towarów i usług dokonuje, stosownie do treści art. 10 i 26 ustawy, rozliczeń podatku za okresy miesięczne. Jeżeli w okresie tym, kwotę podatku naliczonego przewyższy u podatnika kwotę podatku należnego (kwota nadwyżki) bądź podlega rozliczeniu w następnym miesiącu, bądź też na wniosek podatnika podlega zwrotowi z urzędu skarbowego.

Skarżąca nie stała się podatniczka VAT z chwilę przekazania jej przez ojca umowy darowizny z dnia 21 listopada 1996 r. przedsiębiorstwa i w związku z tym nie była legitymowana do składania wniosków, dotyczących zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za październik i listopad 1996 r. Stronę postępowania wymiarowego jest podmiot, u którego powstał obowiązek podatkowy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca wystąpiła o zwrot kwoty nadwyżki podatku od towarów i usług powołując się, na fakt, iż jest następca prawnym podatnika, że z chwilę śmierci ojca, podatnika VAT, stała się spadkobierczynią przysługujących ojcu uprawnień w tym zakresie.

Otóż, w tym miejscu należy przypomnieć, te po śmierci podatnika zobowiązanie podatkowe, jakie na nim ciążyło, nadal istnieje, a wygasnąć może tylko przez zapłatę podatku, przedawnienie lub umorzenie (art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - Dz. U. Nr 108, poz. 486 z 1993 r. ze zm.). Podobnie jest ze zwrotem nadpłaconego podatku.

Jednakże w tym przypadku roszczenie o zwrot kwot nadwyżki przysługiwałby skarżącej, gdyby legitymowała się orzeczeniem Sądu stwierdzającym jej prawo do spadku. Występowałaby w charakterze spadkobiercy nie zaś jako podatnik VAT lub następca podatnika VAT - jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie.

W dniu wydania zaskarżonej decyzji organy podatkowe nie znały treści postanowienia Sądu Rejonowego dla W. M. z dnia 12 czerwca 1997 r. [...] stwierdzającego, że spadek po L. K. na podstawie ustawy nabyły dzieci A. K. i J. K. po 1/2 części spadku.

Nadpłacony podatek wchodzi do masy spadkowej i zwrot tego podatku może się odbyć na podstawie przepisów prawa cywilnego, bowiem jak to wielokrotnie podnosił Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach, żaden inny podmiot niż ten, u którego powstał obowiązek podatkowy, nie może stać się stronę postępowania wymiarowego.

Z tego też względu należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w związku z tym, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) orzec jak w sentencji wyroku.

Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów sądów administracyjnych.